Komentarz do KPA 2022 - Art. 9
1
[Zasada informowania] Zasada informowania obejmuje obowiązki organów administracji publicznej związane z:
● należytym;
● wyczerpującym - informowaniem uczestników postępowań administracyjnych o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.
W analizowanym kontekście może więc chodzić zarówno o wyjaśnianie dokładnej podstawy prawnej konkretnych działań organów, jak też zwracanie uwagi stron na zróżnicowane okoliczności faktyczne, które mogą wpływać na wydanie konkretnej decyzji. W tym kontekście zaznaczyć trzeba, że organy administracyjne nie mogą zastąpić profesjonalnego pełnomocnika, a więc kompleksowo informować stron o wszelkich aspektach podejmowanych przez nie czynności procesowych, ani też podejmować działań za strony. Nie mogą również uprzedzać stron o treści rozstrzygnięcia, po to zwłaszcza, aby umożliwić im odpowiednią reakcję. Obowiązek informowania stron, określony w art. 9 k.p.a., nie oznacza konieczności udzielania stronie wszelkich informacji prawnych, w tym o konsekwencjach zaistnienia wszelkich możliwych stanów faktycznych dotyczących jej sytuacji prawnej związanej z prowadzonym postępowaniem. Nie sposób również z przepisu art. 9 k.p.a. wywieść obowiązku informowania strony o wszelkich prawach i, dostrzegając pewne wadliwości jej podań, zapobiegać negatywnym skutkom.
Zgodnie z wyrokiem NSA z 27 kwietnia 2017 r. (I OSK 770/16):
NSA
(...) w ramach obowiązku pouczania i ochrony przed szkodą spowodowaną nieznajomością prawa nie mieści się pouczanie o wadzie odwołania.
