Czy nauczyciel może otrzymać wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, jeśli zakończył urlop bezpłatny przed wakacjami lub w ich trakcie

Na wniosek nauczyciela, dyrektor szkoły udzielił urlopu bezpłatnego na okres od 1 września 2022 roku do 30 czerwca 2023 roku. Czy nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za miesiące lipiec i sierpień, biorąc pod uwagę, że szkoła jest placówką feryjną?

Okres urlopu bezpłatnego ustala nauczyciel w porozumieniu z dyrektorem. Dyrektor może nie wyrazić zgody na zakończenie urlopu bezpłatnego przed wakacjami. Jeżeli jednak wyraził zgodę, aby urlop bezpłatny kończył się przed wakacjami albo w ich trakcie, nauczyciel będzie w tym czasie korzystał z urlopu wypoczynkowego – z prawem do wynagrodzenia.

W myśl art. 68 ust. 1 Karty Nauczyciela, nauczyciel może otrzymać urlop płatny lub bezpłatny dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych, a bezpłatny z innych ważnych przyczyn. Zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia MEN z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania nauczycielom urlopów dla dalszego kształcenia się, dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych i z innych ważnych przyczyn oraz ulg i świadczeń związanych z tym kształceniem, a także organów uprawnionych do ich udzielania, urlop ten udzielany jest przez dyrektora na umotywowany wniosek nauczyciela na czas określony, pod warunkiem że nie spowoduje to zakłócenia toku pracy szkoły. Oznacza to, że wniosek o urlop bezpłatny nauczyciel musi uzasadnić „ważnymi przyczynami”, ale decyzja o jego udzieleniu należy do dyrektora.

W opisanej sytuacji dyrektor udzielił nauczycielowi urlopu bezpłatnego na okres od 1 września 2022 roku do 30 czerwca 2023 roku. Wniosek o ten urlop nauczyciel musiał uzasadnić, a dyrektor miał prawo ocenić te przyczyny i zadecydować o udzieleniu bądź odmowie udzielenia urlopu bezpłatnego.

Jeżeli dyrektor wyraził zgodę na urlop bezpłatny w tym okresie, to nauczyciel będzie korzystać z urlopu wypoczynkowego w czasie wakacji zgodnie z art. 64 ust. 1 Karty Nauczyciela. Dyrektor mógł jednak uzależnić zgodę na ten urlop od wskazania, że jego termin zakończenia przypadać będzie na 31 sierpnia 2023 r. Niemniej jednak, skoro urlop bezpłatny został przyznany do 30 czerwca 2023 r., to od 1 lipca 2023 r. nauczyciel przebywa na urlopie wypoczynkowym. Na podstawie art. 67 ust. 1 Karty Nauczyciela, za czas urlopu wypoczynkowego nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i zajęcia dodatkowe oblicza się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu wszystkich miesięcy danego roku szkolnego, poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, a jeżeli okres zatrudnienia jest krótszy od roku szkolnego - z tego okresu. Biorąc pod uwagę, że w roku szkolnym 2022/2023 nauczyciel nie miał godzin ponadwymiarowych ani dodatków, to wynagrodzenie za czas urlopu będzie składało się z wynagrodzenia zasadniczego i ewentualnie dodatku za wysługę lat, jeżeli nauczyciel jest do niego uprawniony.

W przyszłości należy pamiętać, że dyrektor nie powinien wyrażać zgody na zakończenie urlopu bezpłatnego bezpośrednio przed wakacjami lub w ich czasie, gdyż formalnie nauczyciel taki nie nabywa prawa do urlopu w okresie wakacji. Zgodnie bowiem z art. 174 § 2 Kodeksu pracy, okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, a więc m.in. prawo do urlopu wypoczynkowego. W myśl natomiast art. 64 ust. 5 Karty Nauczyciela, warunkiem nabycia przez nauczyciela prawa do urlopu w czasie i wymiarze ferii szkolnych jest zatrudnienie przez cały okres trwania zajęć w danym roku szkolnym w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne. Gdyby stosunek pracy nauczyciela ulegał rozwiązaniu w dniu 30 czerwca, nauczyciel nie byłby uprawniony do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, gdyż nie nabył do niego prawa. Skoro jednak pozostaje w zatrudnieniu, to w czasie ferii szkolnych korzysta z urlopu wypoczynkowego.

Dariusz Dwojewski

doktor nauk prawnych, specjalista z zakresu prawa pracy, prawa oświatowego i prawa ubezpieczeń społecznych