Jak rozliczyć urlop wypoczynkowy i wynagrodzenie urlopowe nauczycieli zmieniających się na stanowisku dyrektora w trakcie roku

PROBLEM

Pełnienie obowiązków dyrektora szkoły feryjnej przez jednego z nauczycieli ustało 30 czerwca 2026 r. – funkcję tę sprawował od 1 września 2025 r. Od 1 lipca 2026 r. pozostaje on nauczycielem, a obowiązki dyrektora przejął inny nauczyciel. Nauczyciel kończący pełnienie funkcji nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego za 2026 r. – z przysługujących 35 dni pozostało mu 25. Nauczyciel obejmujący funkcję wykorzystał już 14 dni urlopu w okresie ferii zimowych oraz 4 dni od 27 do 30 czerwca. Wątpliwości dotyczą wymiaru urlopu przysługującego obu osobom oraz zasad naliczania wynagrodzenia urlopowego ze składników zmiennych (średnia z godzin ponadwymiarowych, dodatek funkcyjny) – w szczególności, czy nauczyciel kończący pełnienie funkcji zachowuje prawo do tych składników za cały okres wakacji (62 dni), czy tylko za dni robocze faktycznie wykorzystanego urlopu, oraz analogicznie w przypadku nauczyciela obejmującego funkcję od 1 lipca.

RADA

Nauczyciel, który pełnił obowiązki dyrektora do 30 czerwca 2026 r., korzysta w całym 2026 r. z urlopu na zasadach nieferyjnych, w wymiarze 35 dni roboczych, z którego może korzystać do 31 grudnia 2026 r. Nauczyciel obejmujący obowiązki dyrektora od 1 lipca 2026 r. korzysta natomiast z urlopu na zasadach feryjnych, właściwych dla urlopu nabytego w 2026 r. Wynagrodzenie urlopowe ze zmiennych składników – w tym dodatek funkcyjny – przysługuje każdemu z nich wyłącznie za dni faktycznie wykorzystanego urlopu, przy czym dodatek funkcyjny należy się tylko za okres, w którym dany nauczyciel rzeczywiście pełnił funkcję kierowniczą.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (dalej: KN), nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania. Odmiennie kształtuje się sytuacja dyrektora, wicedyrektora oraz nauczyciela pełniącego inne stanowisko kierownicze, a także nauczyciela, który przez okres co najmniej 10 miesięcy pełni obowiązki kierownicze w zastępstwie osoby, której powierzono stanowisko kierownicze – takim osobom przysługuje urlop w wymiarze 35 dni roboczych, wykorzystywany w terminie ustalonym w planie urlopów (art. 64 ust. 2a KN). Proporcjonalny wymiar urlopu, o którym mowa w art. 64 ust. 5a i 5b KN, dotyczy wyłącznie sytuacji nawiązania lub ustania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego – nie obejmuje natomiast samego zakończenia pełnienia funkcji kierowniczej przy zachowaniu zatrudnienia w tej samej szkole.

W opisanej sytuacji nauczyciel pełnił obowiązki dyrektora od 1.09.2025 r. do 30.06.2026 r. Prawo do kolejnego urlopu nabył z dniem 1.01.2026 r., w wymiarze 35 dni roboczych, ponieważ na ten dzień pełnił funkcję kierowniczą, a łączny okres jej pełnienia (1.09.2025–30.06.2026) wynosi dokładnie 10 miesięcy. Okoliczność, że od 1 lipca przestał pełnić obowiązki dyrektora, pozostaje bez wpływu na wymiar i zasady korzystania z urlopu nabytego na 2026 r. – urlop ten wykorzystuje się na dotychczasowych zasadach aż do końca roku kalendarzowego lub do końca zatrudnienia w tym roku. Analogicznie, nauczyciel, któremu powierzono obowiązki dyrektora od 1.07.2026 r., korzysta z urlopu na zasadach feryjnych, ponieważ prawo do urlopu na 2026 r. nabył jeszcze przed objęciem funkcji kierowniczej.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 KN, za czas urlopu wypoczynkowego nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i zajęcia dodatkowe oblicza się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu miesięcy roku szkolnego poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu (a jeśli okres zatrudnienia jest krótszy – z tego okresu). Z kolei zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli (dalej: rozporządzenie), jeżeli okres wykonywania zadań uprawniających do dodatku funkcyjnego jest krótszy niż rok szkolny, wysokość dodatku ustala się, mnożąc stawkę dodatku przez liczbę miesięcy jego pobierania, a uzyskaną kwotę dzieli się przez liczbę miesięcy roku szkolnego poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

Oznacza to, że nauczyciel, który pełnił obowiązki dyrektora do 30.06., otrzyma dodatek funkcyjny wliczony do wynagrodzenia urlopowego tylko za dni, w których faktycznie korzysta z urlopu – a korzysta z niego wyłącznie w dni robocze, w ramach przysługującego mu wymiaru 35 dni. Drugi nauczyciel – korzystający z urlopu w okresie wakacji – w czasie roku szkolnego nie był uprawniony do dodatku funkcyjnego, w związku z czym za okres urlopu letniego dodatek ten mu nie przysługuje.

Dariusz Dwojewski

doktor nauk prawnych, wykładowca Uniwersytetu Śląskiego, specjalista w zakresie prawa pracy, pragmatyk pracowniczych i związków zawodowych, współpracownik firm szkoleniowych i autor wielu publikacji