Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. IV SA/Wr 51/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 21 listopada 2023 r. nr SKO 4103/1044/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Świdnica z dnia 18 października 2023 r. nr DŚRIA.4302.97.2023.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO) utrzymało w mocy orzeczenie Prezydenta Świdnicy z dnia 18 października 2023 r. odmawiające A. G. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wynikało z akt sprawy Skarżący w dniu 6 września 2023 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką A. G. Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił przyznania Stronie wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej: u.ś.r.) wskazał, że niepełnosprawność matki Skarżącego powstała po upływie wskazanych ustawowo okresów.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym SKO powołało się na art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazując na cel świadczenia pielęgnacyjnego, które przyznawane jest za faktyczny brak możliwości podjęcia (rezygnację) zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta musi być stała i ciągła oraz uniemożliwiać aktywność zawodową opiekuna. Odnosząc się do okoliczności rozpoznawanej sprawy SKO wskazało, że przeprowadzone dowody, w postaci wywiadu środowiskowego oraz wyjaśnień Skarżącego z dnia 5 października 2023 r., oceny i wnioski pracownika socjalnego jednoznacznie wskazują, że Skarżący nie sprawuje stałej opieki nad matką w stopniu uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia, a matka Skarżącego nie wymaga takiej opieki. Z ustaleń wynikało, że matka Strony sama porusza się po mieszkaniu, na jednym poziomie, przy pomocy kuli lub balkonika, podobnie gdy wychodzi do ogrodu. Sama przygotowuje sobie posiłki, poza obiadami, czasami pomaga Stronie w ich przygotowaniu – obierze ziemniaki, czy warzywa. Obiady najczęściej gotuje Skarżący i jego partnerka. Matka Strony sama zażywa leki, które wcześniej przygotowuje jej syn (czyni to na cały tydzień, korzystając z organizera). W opiece nad matką pomaga syn Skarżącego, jego brat, bratowa i partnerka, które pomagają w kąpieli. W oświadczeniu z dnia 5 października 2023 r. Skarżący wskazał, że w ramach opieki sprząta, robi zakupy, wozi mamę do lekarza, wykupuje laki, pierze, podaje trzy razy dziennie leki, zmywa naczynia, pomaga w ubieraniu i chodzeniu, czasem wspomagają go domownicy. Na opiekę nad matką przeznacza 5-6 godzin dziennie. Oceniając te okoliczności organ wskazał, że czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego są realizowane w każdym gospodarstwie domowym i można je pogodzić z zatrudnieniem. Podobnie jak wykup leków, asysta w wizytach lekarskich, gdyż matka Skarżącego samodzielnie porusza się po domu, przygotowuje sobie posiłki i zażywa leki. W opinii organu opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. winna być stała lub długoterminowa, nie może być świadczona w niektóre dni lub tylko przez część doby. Zakres świadczonej opieki musi wykluczać możliwość podjęcia zatrudnienia. W dalszych uwagach organ zanegował prawidłowość poglądu wyrażanego w decyzji organu I instancji, a wspartego na przesłance negatywnej wynikającej z art. 17 ust.1b u.ś.r. Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 oraz orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie negujące możliwość wsparcia decyzji odmownej na przesłance negatywnej wynikającej z ww. regulacji.