Opinia rzecznik generalnej J. Kokott przedstawiona w dniu 11 lipca 2024 r., sygn. C-419/23

Wydanie tymczasowe

OPINIA RZECZNIK GENERALNEJ

JULIANE KOKOTT

przedstawiona w dniu 11 lipca 2024 r.(1).

Sprawa C‑419/23

CN

przeciwko

Nemzeti Földügyi Központ,

Uczestnik postępowania:

GW

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Győri Törvényszék (sąd w Győr, Węgry)]

Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 63 TFUE – Swobodny przepływ kapitału – Artykuł 17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Prawo własności – Prawo użytkowania gruntów rolnych – Ponowne dokonanie wpisu prawa użytkowania wykreślonego z naruszeniem prawa Unii – Obowiązki państwa członkowskiego wynikające z wyroku w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Ostateczny charakter pierwotnego wpisu prawa użytkowania – Kolizja pomiędzy podstawowymi wolnościami i prawami podstawowymi różnych podmiotów

I. Wstęp

1. Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Győri Törvényszék (sąd w Győr, Węgry) odnosi się do kilku wyroków Trybunału, w których zbadano zgodność węgierskich przepisów dotyczących wykreślenia przysługujących nierezydentom praw użytkowania gruntów rolnych wpisanych do księgi wieczystej ze swobodą przepływu kapitału na podstawie art. 63 TFUE i gwarancją własności na podstawie art. 17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”)(2).

2. Zgodnie z tym orzecznictwem przepis krajowy narusza art. 63 TFUE w związku z art. 17 karty, jeżeli nakazane przez ten przepis wykreślenie takiego prawa użytkowania – chronionego gwarancją własności – odbywa się ze szkodą dla obywateli innych państw członkowskich. W następstwie odpowiedniego ustalenia w wyroku w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego(3) Trybunał musiał zająć się kwestią warunków, na jakich posiadacze, których dotyczy prawomocnego wykreślenia tych praw użytkowania, mogą uzyskać od właściwych organów ich ponowny wpis(4).

Spór w postępowaniu odnosi się do dokładnie odwrotnej sytuacji. Posiadaczowi prawa użytkowania, którego dotyczyło wykreślenie, interwenientowi ubocznemu po stronie pozwanego urzędu, Nemzeti Földügyi Központ (krajowe centrum do spraw gruntów, Węgry), (zwanemu dalej „interwenientem”) udało się bowiem uzyskać ponowny wpis jego prawa przez ten organ ze względu na zmianę sytuacji prawnej na Węgrzech w wyniku wyroku w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a tym samym osiągnąć dokładnie taką sytuację, jakiej wymagało orzecznictwo Trybunału. Właścicielka nieruchomości i powódka – z siedzibą w Niemczech – kwestionuje to powołując się ze swojej strony na swobodę przepływu kapitału i gwarancję własności. Podnosi ona, że pozwany organ powinien był zbadać, przed ponownym dokonaniem wpisu prawa użytkowania interwenienta do księgi wieczystej, czy jego pierwotny – później wykreślony – wpis był niezgodny z prawem w świetle węgierskich przepisów mających zastosowanie w tamtym czasie. Zdaniem powódki powinno to mieć zastosowanie niezależnie od faktu, że wpis ten miał prawomocny charakter, a Trybunał uznał później przepisy regulujące jego wykreślenia za sprzeczne z prawem Unii. Zdaniem powódki należało odmówić ponownego wpisania prawa użytkowania w celu ochrony jej swobody przepływu kapitału i jej własności.