Wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. VIII SA/Wa 385/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 19 kwietnia 2023 r. r. znak [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę

Uzasadnienie

J. K. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, Kolegium) z 19 kwietnia 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję z 21 lutego 2023 r. wydaną przez Prezydenta Miasta R., odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na syna K. K.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 22 listopada 2022 r. strona zwróciła się do MOPS z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bliską osobą niepełnosprawną, synem K. K. Po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie organ I instancji w dniu 21 lutego 2023 r. odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu przytoczono ustalony w sprawie stan faktyczny, w szczególności wnioski płynące z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i oświadczeń stron. Po przytoczeniu treści art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2023 r., poz. 390), dalej jako: "u.ś.r.", podkreślono, że podstawowymi przesłankami przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest - po pierwsze - niepełnosprawność osoby bliskiej, co do której istnieje obowiązek alimentacyjny, wraz z wymogiem sprawowania nad nią stałej opieki, po drugie zaś - rezygnacja lub niepodejmowanie z zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki nad osobą tego wymagającą. Pomiędzy tymi dwoma przesłankami musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samo sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną, gdyż obowiązek alimentacyjny wynika z ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia. Rozmiar tej opieki musi więc być na tyle duży, aby całkowicie uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Wprawdzie art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wiąże podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z osiągnięciem konkretnego wieku lecz świadczenie pielęgnacyjne nie jest skierowane do każdej osoby niezatrudnionej opiekującej się niepełnosprawnym członkiem rodziny lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniają stałą lub długotrwałą opiekę i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zarobkowej, obiektywnie zdolne do podjęcia zatrudnienia, na którą to zdolność wpływa także wiek takiej osoby. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że syn strony wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co wynika z posiadanego orzeczenia z dnia 18.03.1997 r. wydanego na czas nieokreślony. Wskazano, że J. K. ma [...] lat, nie jest aktywny zawodowo od ok. [...] lat. K. K. jest osoba wykształconą, zdobył tytuł doktora [...], co pozwala sądzić, że jest osobą częściowo samodzielną, która ukończyła studia wyższe bez pomocy ojca i zaangażowania w opiekę nad synem. K. K. mieszkał z żona od sierpnia 2019 r. w K., podejmując zatrudnienie, a podczas pobytu żony w szpitalu K. K. sam radził sobie z trudnościami dnia codziennego. W ocenie organu I instancji z przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności nie wynika, aby istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy stanem zdrowia syna, a rezygnacją z aktywności zawodowej, który to związek uprawniałby do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu, z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoba, która wiele lat nie była aktywna zawodowo nie podejmuje zatrudnienia w tym wieku i nie jest aktywnym uczestnikiem rynku pracy. W związku z powyższym organ I instancji odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.