Postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 20 maja 2025 r., sygn. II SAB/Sz 82/25
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. D. na bezczynność Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie w przedmiocie wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
A. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w S. zarzucając brak wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 4 lipca 2024 r. dotyczącego składania fałszywych zeznań przez B. S. i nakłaniania do składania fałszywych zeznań przez trzech pracowników urzędu w dniu 20 czerwca 2024 r.
Z treści uzasadnienia skargi wynika, że według skarżącego w związku ze złożonym przez niego do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego wnioskiem z dnia 4 lipca 2024 r., powinno zostać wszczęte na podstawie art. 304 i innych ustawy Kodeks postępowania karnego, postępowanie karne w sprawie składania fałszywych zeznań oraz nakłaniania do składania fałszywych zeznań.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że jako finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadzi pod nadzorem Prokuratury Regionalnej w S. śledztwo pod sygn. akt [...] Z kolei skarga została złożona w związku z czynnościami dokonywanymi właśnie w tym postępowaniu karnym. Zdaniem organu, sprawa dotycząca podejmowania działań przez organy postępowania przygotowawczego, w oparciu o przepisy ustawy Kodeks postępowania karanego, nie należy do właściwości sądu administracyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.
W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a.").
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo, lecz tego nie czyni. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność dopuszczalna jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić trzeba, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu albo podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony.
W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Naczelnikowi Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w S. bezczynność w podjęciu postępowania w sprawie wniosku z dnia 4 lipca 2024 r. dotyczącego składania fałszywych zeznań i nakłaniania do fałszywych zeznań. Zdaniem skarżącego, ww. organ winien wszcząć postępowanie w oparciu o art. 304 i inne ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 46 z późn. zm. – dalej "k.p.k")., zaś brak reakcji stanowi o jego bezczynności.
Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych.
W tym miejscu należy wskazać, że sądy administracyjne powołane są, zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. wyłącznie do kontroli działalności administracji publicznej. Tymczasem sprawa wszczęcia postępowania przygotowawczego karnego nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Powołany przez skarżącego art. 304 k.p.k. stanowi, że każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję (§ 1). Natomiast w świetle art. 304 § 2 k.p.k., instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. Egzekwowanie obowiązków wynikających z art. 304 § 1 i 2 i następnych k.p.k. nie ma charakteru sprawy sądowoadministracyjnej. Podlega w szczególności regułom postępowania w trybie k.p.k., a sądy administracyjne nie są właściwe do sprawowania takiej kontroli.
Nie bez znaczenia jest także fakt, że wniosek z dnia 4 lipca 2024 r. o wszczęcie postępowania w sprawie składania fałszywych zeznań i nakłaniania do składania fałszywych zeznań został złożony do akt trwającego już postępowania przygotowawczego, które to postępowanie prowadzi Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. (w ww. wniosku skarżący wskazał, że dotyczy sprawy [...] Działalność Naczelnika w tym zakresie jako finansowego organu postępowania przygotowawczego nie należy do administracji publicznej w rozumieniu przepisów p.p.s.a., zaś sąd administracyjny nie jest władny wpływać na działania takich organów. Przy czym przepisy k.p.k. nie zawierają również unormowań szczególnych poddających działalność organów prowadzących postępowanie karne kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Brak jest zatem przepisu szczególnego, który przewidywałby dopuszczalność wniesienia w tym zakresie skargi do tut. Sądu.
Z powyższego wynika, że sprawa dotycząca podejmowania działań przez organy postępowania przygotowawczego, w oparciu o przepisy k.p.k. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Stąd skarga na bezczynność Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w S. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego z dnia 4 lipca 2024 r. nie jest dopuszczalna, gdyż nie mieści się w zakresie art. 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.
POTRZEBUJESZ POMOCY?