Wyrok SN z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. I USKP 131/24
Artykuł 22a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy nie może być zastosowany do renty inwalidzkiej funkcjonariusza, który prawo do tego świadczenia nabył z tytułu służby mundurowej pełnionej po dniu 31 lipca 1990 r., niemającej charakteru służby na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy. Artykuł 15c ust. 3 tej ustawy, ograniczający wysokość emerytury do poziomu przeciętnego świadczenia ZUS, jest niezgodny z konstytucyjną ochroną praw nabytych wobec funkcjonariusza, który przywilej emerytalny powyżej tego poziomu uzyskał ze służby pełnionej po transformacji ustrojowej, niezwiązanej ze służbą na rzecz totalitarnego państwa. Sąd obowiązany jest ocenić proporcję służby na rzecz totalitarnego państwa do całości służby i przeprowadzić prokonstytucyjną wykładnię przed zastosowaniem obu mechanizmów ograniczających.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła obniżenia emerytury i renty inwalidzkiej funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa RUSW Poznań na podstawie art. 13b, art. 15c ust. 3 oraz art. 22a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Problem prawny dotyczył dopuszczalności jednoczesnego zastosowania ograniczenia emerytury z art. 15c ust. 3 i obniżenia renty inwalidzkiej z art. 22a wobec funkcjonariusza, który ponad 15-letni staż mundurowy wypracował po dniu 31 lipca 1990 r. w służbie niezwiązanej ze służbą na rzecz totalitarnego państwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że SA błędnie zastosował art. 15c ust. 3 wobec funkcjonariusza posiadającego ponad 15-letni staż służby mundurowej poza art. 13b, z której wypracował uprawnienie emerytalne przewyższające przeciętną emeryturę ZUS. Sąd potwierdził ponadto, że art. 22a nie stosuje się do renty inwalidzkiej nabytej z tytułu służby w Policji (wolna Polska), a nie z tytułu służby na rzecz totalitarnego państwa, co SA pominął przy ocenie zaskarżonej decyzji.
