Wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. I SA/Wa 1514/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 18 maja 2023 r. nr KKU-138/22 w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę mienia Skarbu Państwa oddala skargę.

Uzasadnienie

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej jako "KKU" lub "organ") decyzją z 18 maja 2023 r. nr KKU-138/22, na skutek odwołania Gminy Miasta [...] (dalej jako "gmina"), uchyliła decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego (dalej jako "Wojewoda") z 12 lipca 2022 r. nr WSPN.I.7532.104.2020.JD i stwierdziła nieodpłatne nabycie przez gminę, z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, będącej we współużytkowaniu wieczystym [...] S.A. w [...] (dalej jako "skarżąca" lub "[...]") i osób fizycznych, położonej w jednostce ewidencyjnej [...] M., obręb [...] Obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o pow. 0,0847 ha i nr [...] o pow. 0,1005 ha.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent Miasta [...] (dalej jako "Prezydent") wnioskiem z 17 marca 2020 r. wystąpił do Wojewody o wydanie, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz. 191 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa komunalizacyjna", decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa własności przedmiotowych działek.

Wojewoda decyzją z 12 lipca 2022 r. odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę prawa własności ww. działek i wskazał, że w KW nr [...], jako właściciel tej nieruchomości ujawniony jest Skarb Państwa, a jako współużytkownicy wieczyści [...] i osoby fizyczne. Powyższa księga wieczysta założona została w 2001 r. w wyniku odłączenia części nieruchomości z KW nr [...] (założonej w 1998 r. w wyniku odłączenia części nieruchomości z KW nr [...]), w której to w dziale II wskazane jest, że wpis użytkowania wieczystego dokonany został na podstawie decyzji Wojewody [...] z 20 maja 1998 r. nr GKKN-7224/48/98. Ponadto z akt sprawy wynika, że w trakcie prac związanych z przejściem z systemu parcelowego na system działkowy ewidencji gruntów dla miasta [...] w 1960 r., dokonano nowego pomiaru oraz komasacji 11 parcel o pow. 14,6077 ha i utworzono parcelę nr [...]. Następnie z części tej parceli powstała dz. nr [...], która w 1970 r. miała pow. 2,2351 ha. Powyższe parcele zapisane były w matrykule nr [...], w której od 1921 r. jako właściciel wpisany był "Skarb Państwa Polskiego", a w 1950 r. dopisano "[...]" i prowadzona była dla nich księga wieczysta nr [...]. Działka nr [...] na podstawie decyzji Prezydenta z 13 grudnia 1994 r. nr GG.III.7413//Ino/79/94 została podzielona na dz. nr [...]o pow. 0,2993 ha i nr [...] o pow. 1,9358 ha, zaś decyzją z 12 października 2000 r. nr GB-IV-7413/64/2000 podzielono dz. nr [...], m.in. na dz. nr [...] o pow. 0,0847 ha i nr [...] o pow. 0,1005 ha. Z ww. materiałów geodezyjnych, w ocenie Wojewody, wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. ww. działki stanowiły własność Skarbu Państwa – [...], zapisane były w księdze wieczystej nr [...] i zostały sklasyfikowane jako B-tereny mieszkaniowe. Z kolei zgodnie z obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działki te znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem [...] – linia kolejowa magistralna znaczenia krajowego [...]-[...]-[...]-[...], dwutorowa zelektryfikowana. Na terenie obu działek znajdują się też budynki mieszkalne stanowiące odrębny przedmiot własności. W tej sytuacji wystąpiono do Prezydenta o przedłożenie dokumentów potwierdzających, że ww. budynki w dniu 27 maja 1990 r. znajdowały się w zarządzie Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej lub Miejskich Budynków Mieszkalnych. W odpowiedzi z 9 lipca 2020 r. Prezydent poinformował, że nie posiada dokumentów potwierdzających powyższe. W tej sytuacji Wojewoda uznał, że choć w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość stanowiła własności Skarbu Państwa, to jednocześnie nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wojewoda zwrócił uwagę, że art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej pod względem systemowym był zsynchronizowany z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74), powoływanej dalej jako "ustawa gruntowa z 1985 r.", który przewidywał domniemanie prawne, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Niemniej jednak w tej sprawie nie można było zastosować art. 6 ust. 1 ustawy gruntowej z 1985 r., bowiem dz. nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. była zabudowana, a ww. przepis zastosowanie miał jedynie do nieruchomości gruntowych. Z kolei art. 6 ust. 2 ustawy gruntowej z 1985 r. w ww. dacie stanowił, że zarząd gruntami państwowymi, o których mowa w ust. 1, zabudowanych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami związanymi z wykonywaniem zarządu i eksploatacją budynków mieszkalnych, stanowiących w całości lub części własność Państwa, należy do organów określonych w przepisach Prawa lokalowego. Zatem w odniesieniu do przedmiotowych działek nie została spełniona przesłanka z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej.