Wyrok SN z dnia 8 maja 2025 r., sygn. II USKP 74/24
1. Zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wymaga ustalenia, że pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika na podstawie umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią, co oznacza konieczność wykazania, że praca ta przekłada się bezpośrednio na wymierne korzyści pracodawcy. Same powiązania kapitałowe, osobowe lub organizacyjne między pracodawcą a zleceniodawcą nie są wystarczającą przesłanką zastosowania tego przepisu.
2. Finansowanie przez pracodawcę w jakikolwiek sposób wynagrodzenia pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej z osobą trzecią przemawia za zastosowaniem art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, lecz nie jest warunkiem koniecznym — w szczególnych okolicznościach wskazujących na działania sprzeczne z celami tego przepisu możliwe jest jego zastosowanie również przy braku bezpośrednich przepływów finansowych, jeżeli ustalono, że pracodawca partycypuje w zyskach zleceniodawcy lub korzysta z wymiernych rezultatów pracy zleceniobiorcy.
3. Jeżeli czynności wykonywane przez pracownika w ramach umowy zlecenia z osobą trzecią faktycznie i formalnie stanowią pracę na rzecz pracodawcy — bez zatarcia odrębności podmiotów — tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym wynika z art. 8 ust. 1 ustawy systemowej, a nie z art. 8 ust. 2a tej ustawy.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła wykładni art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie przesłanek uznania pracownika za osobę wykonującą pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim powiązanym osobowo i organizacyjnie z pracodawcą. Problem prawny koncentrował się na tym, czy samo powiązanie osobowe między pracodawcą a zleceniodawcą oraz podobieństwo przedmiotu ich działalności wystarczają do zastosowania tego przepisu, czy też konieczne jest ustalenie wymiernej korzyści po stronie pracodawcy.
