Wyrok SN z dnia 14 maja 2025 r., sygn. III USKP 107/24

1. Obniżenie renty rodzinnej na podstawie art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i ich rodzin nie jest zgodne z art. 64 ust. 1 i 2, art. 67 ust. 1, art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP, gdy ingerencja ustawodawcy dotyka uprawnionego do renty rodzinnej, któremu nie można przypisać „niesłusznego nabycia" prawa do świadczenia z uwagi na własne zachowania w okresie komunizmu. Ocena proporcjonalności tej ingerencji wymaga uwzględnienia osobistej sytuacji uprawnionego oraz relacji między długością służby kwalifikowanej jako służba na rzecz totalitarnego państwa a całym okresem służby funkcjonariusza, po którym renta rodzinna przysługuje. Obniżenie świadczenia do ustawowego minimum wyłącznie z powodu kwalifikacji krótkiego okresu służby jako służby na rzecz totalitarnego państwa wyklucza uznanie, że zachowana została jakakolwiek proporcjonalność ingerencji ustawodawczej.

2. Kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa" w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej nie wymaga wykazania indywidualnych działań funkcjonariusza bezpośrednio naruszających podstawowe prawa i wolności człowieka. Przynależność do formacji lub instytucji wymienionych w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej stwarza domniemanie faktyczne służby na rzecz totalitarnego państwa, które może być obalone przez ubezpieczonego w postępowaniu sądowym; zakres i charakter działalności danej jednostki organizacyjnej może prima facie przesądzać, że wszyscy funkcjonariusze w niej służący realizowali zadania typowe dla ustroju totalitarnego.

Teza AI