Wyrok SN z dnia 20 maja 2025 r., sygn. II USKP 67/24
Wykonywanie pracy „na rzecz pracodawcy" w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oznacza każdą pracę, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi prawnej łączącej pracownika z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy i umowy cywilnoprawnej. Dla zastosowania tego przepisu wystarczające jest ustalenie, że pracodawca czerpie wymierne korzyści — w tym oszczędności na kosztach pracy lub korzyści organizacyjno-ekonomiczne — z pracy świadczonej przez jego pracowników na podstawie umów zawartych z podmiotem powiązanym kapitałowo, osobowo lub organizacyjnie z pracodawcą. Powiązanie pracodawcy i usługodawcy tworzące jedną ekonomiczną całość, w ramach której pracownicy pracodawcy realizują kolejne etapy tego samego procesu gospodarczego, przesądza o zastosowaniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, a pracodawca jest wówczas płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne także od przychodów uzyskanych przez tych pracowników z tytułu umów cywilnoprawnych.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła wykładni art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i ustalenia, czy pracownicy zatrudnieni przez pracodawcę na podstawie umowy o pracę, wykonujący jednocześnie umowy zlecenia zawarte z odrębnym podmiotem gospodarczym, świadczyli pracę „na rzecz pracodawcy" w rozumieniu tego przepisu — a w konsekwencji, czy pracodawca jest zobowiązany do odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne od przychodu uzyskanego przez tych pracowników z tytułu umów cywilnoprawnych. Oba podmioty były powiązane osobowo, kapitałowo i organizacyjnie, a przedmiot ich działalności tworzył spójny ekonomicznie łańcuch produkcyjno-handlowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną płatnika składek, potwierdzając prawidłowość zastosowania przez Sąd Apelacyjny art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Sąd przyjął, że oba podmioty stanowiły jeden organizm gospodarczy, a cały proces — od produkcji mebli przez ich pakowanie, montaż i dostarczenie do odbiorcy — był realizowany przez pracowników pracodawcy, który osiągał z tego tytułu wymierne korzyści ekonomiczne. Sztuczny podział zadań między dwa powiązane podmioty w celu uniknięcia składek na ubezpieczenia społeczne wyczerpywał znamiona obejścia prawa, do którego zapobieganiu służy właśnie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.
POTRZEBUJESZ POMOCY?