Wyrok SN z dnia 28 maja 2025 r., sygn. I USKP 4/25
Oparcie decyzji organu rentowego na wyborze jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa ubezpieczeń społecznych, w tym na wykładni zgodnej z ówczesną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i nie uzasadnia stwierdzenia nieważności tej decyzji w trybie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Rażące naruszenie prawa zachodzi wyłącznie wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej, niedającej się pogodzić sprzeczności z jednoznaczną normą prawną, a wywołane przez nią skutki są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności — sama zmiana linii orzeczniczej po wydaniu decyzji ostatecznej przesłanki tej nie wypełnia.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła kwestii, czy decyzja organu rentowego wydana na podstawie określonej wykładni art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych — uznającej wspólnika posiadającego 90–99% udziałów za wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. — może zostać unieważniona w trybie art. 83a ust. 2 tej ustawy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Problem prawny koncentrował się na ustaleniu, czy zastosowanie przez organ rentowy jednej z możliwych interpretacji spornego przepisu, popartej ówczesną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, może stanowić kwalifikowaną wadę decyzji uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów obu instancji, że wybór przez organ rentowy jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa — nawet jeśli późniejsze orzecznictwo wykładnię tę skorygowało — nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podkreślił wyjątkowy charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji oraz okoliczność, że ubezpieczony utracił zwykłą drogę odwoławczą wskutek własnego uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
POTRZEBUJESZ POMOCY?