Interpretacja indywidualna z dnia 30 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB1-2.4010.509.2025.3.BD
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
3 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Uzupełnili go Państwo pismami z 4 listopada 2025 r. i 18 grudnia 2025 r. – w odpowiedzi na wezwania.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
1. A. S.A. (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) jest polskim rezydentem podatkowym i podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: podatek CIT). Spółka została powołana ustawą z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz.U. z 2023 r. poz. 1796; dalej: u.p.p.m.). Działalność Spółki polega na (…).
2. Spółka korzysta ze zwolnienia z podatku CIT od dochodów w części przeznaczonej na (…) oraz na realizację zadań określonych w art. 7 ust. 1 pkt 2 i 4 u.p.p.m., zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2025 r., poz. 278 ze zm.; dalej: ustawa o CIT).
3. W celu realizacji zadania (…), (…) 2010 r. Spółka (jako zamawiająca) oraz B GmbH, C GmbH & Co. KG i D w upadłości (jako wykonawcy działający w ramach konsorcjum; dalej: Kontrahenci) zawarli umowę na wykonanie robót budowalnych pod nazwą (…) (dalej: Umowa).
Do zakończenia realizacji inwestycji wynikającej z Umowy oraz przyjęcia do użytkowania środków trwałych powstałych w ramach tej inwestycji (dalej: Środki trwałe) doszło (…) 2014 r., natomiast w grudniu 2014 r. Spółka rozpoczęła amortyzację Środków trwałych, przy czym na moment składania wniosku Środki trwałe nie zostały jeszcze w pełni zamortyzowane. Dokonywane przez Spółkę odpisy amortyzacyjne są uwzględniane przez Spółkę jako koszty uzyskania przychodu przy obliczaniu dochodu, w tym – przy obliczaniu dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT, w zakresie, w jakim odpisy te nie są pokryte dofinansowaniem z tytułu otrzymanej przez Spółkę na środki trwałe dotacji.
4. Z uwagi na opóźnienia w ukończeniu robót, Spółka we wrześniu 2015 r. wystawiła na rzecz Kontrahentów notę obciążeniową z tytułu kary umownej naliczonej za to opóźnienie (dalej: Kara umowna), która ostatecznie została przez Kontrahentów uregulowana w wyniku realizacji gwarancji bankowej oraz potrącenia z wierzytelnościami wynikających z kwot zatrzymanych przez Spółkę z tytułu realizacji kontraktu przez Kontrahentów. Otrzymanie Kary umownej w przeszłości zostało przez Spółkę potraktowane dla celów podatku CIT jako osiągnięcie przychodu podatkowego, uwzględnionego w kalkulacji dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT. Kwota Kary umownej została przez Spółkę ujęta podatkowo w rozliczeniach podatku CIT Spółki za 2017 r. (w rozliczeniu za listopad 2017 r.) oraz w rozliczeniach 2018 r. (w rozliczeniu za marzec 2018 r.) w odpowiednich częściach.
5. W związku z naliczeniem Kary umownej przez Spółkę za nieterminowe wykonanie przedmiotu Umowy, jak również faktem, iż – w ocenie Kontrahentów - w trakcie realizacji inwestycji objętej Umową okazało się, że konieczne jest przeprowadzenie przez Kontrahentów dodatkowych prac, nieobjętych wcześniejszą wyceną i Umową, które wynikały z nieprzewidzianych warunków gruntowych i pogodowych, pomiędzy Spółką a Kontrahentami zaistniał spór, w związku z którym Kontrahenci wystąpili przeciwko Spółce z powództwami.
Powództwa Kontrahentów dotyczyły łącznie określonej przez Kontrahentów kwoty, na którą składały się:
- powództwo o zapłatę (zwrot) kwoty Kary umownej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz
- powództwa na kwotę określoną przez Kontrahentów i wnioskowaną z tytułu prac dodatkowych (dalej: Prace dodatkowe), na którą składały się:
·powództwo o zapłatę wynagrodzenia za roboty dodatkowe związane z nieprzewidzianymi warunkami (…) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie;
·powództwo o pokrycie dodatkowych kosztów poniesionych w związku z niekorzystnymi warunkami pogodowymi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie;
·powództwo o zapłatę wynagrodzenia za roboty dodatkowe związane ze zmianami projektowymi dotyczącymi prac betonowych (…) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie;
·powództwo o pokrycie dodatkowych kosztów wykonywania robót czerpalnych w ilościach zwiększonych w stosunku do przedmiaru określonego w dokumentacji przetargowej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
6. W celu polubownego zakończenia sporów powstałych w związku z wniesieniem wskazanych powództw oraz innych potencjalnych sporów związanych z realizacją Umowy, jak również mając na względzie konieczność uchylenia niepewności co do sytuacji prawnej wynikającej z roszczeń Kontrahentów, strony postanowiły dokonać wzajemnych ustępstw i (…) 2024 r. Spółka oraz Kontrahenci zawarli przed Sądem Okręgowym w (…) ugodę sądową (dalej: Ugoda).
Zgodnie z treścią Ugody, Spółka została zobowiązana do zapłaty na rzecz Kontrahentów kwoty określonej w Ugodzie – niższej niż całkowita kwota wynikająca z pierwotnego powództwa ze strony Kontrahentów – mającej zaspokoić ich roszczenia w następujących częściach:
§kwota odpowiadająca naliczonej w przeszłości Karze umownej - tytułem zwrotu Kary umownej naliczonej za opóźnienie w ukończeniu robót;
§kwota skalkulowana w celu pokrycia części odsetek za zwłokę, kalkulowanych od powyższej Kary umownej (dalej: Odsetki);
§kwota określona przez strony, przeznaczona na pokrycie Prac dodatkowych (dalej również zwana: Dodatkowym wynagrodzeniem) – w niższej wysokości niż pierwotnie wnioskowana przez Kontrahentów w powództwach.
Ugoda uprawomocniła się w (…) 2024 roku, a całkowita kwota określona w Ugodzie została zapłacona przez Spółkę przelewem bankowym (…) 2024 r. – przy czym Spółka dokonała płatności za pośrednictwem jednego przelewu na całą kwotę wynikającą z Ugody, bez zastosowania mechanizmu podzielonej płatności. Zapłata kwoty wynikającej z Ugody wyczerpała wszystkie wzajemne roszczenia powstałe w związku z realizacją Umowy.
7. Dodatkowe wynagrodzenie dotyczyło m.in. usług (…), które na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług są objęte tzw. mechanizmem podzielonej płatności. Kwoty Dodatkowego wynagrodzenia związane z Pracami dodatkowymi nie zostały udokumentowane fakturą ze strony Kontrahentów – obowiązek zapłaty wynikał wyłącznie z Ugody.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:
KONSORCJUM (…) było zarejestrowane na potrzeby podatku VAT jako podatnik VAT czynny w Polsce, według stanu na dzień dokonania płatności z tytułu Dodatkowego wynagrodzenia.
Płatność za Dodatkowe wynagrodzenie została dokonana przelewem na rachunek bankowy KONSORCJUM (…) zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o VAT (tj. na tzw. białej liście).
Spółka wskazała również dane identyfikujące wykonawców działających w ramach konsorcjum.
Pytania
W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska, zgodnie z którym:
1.w odniesieniu do zwrotu Kary umownej – której wartość otrzymana przez Spółkę została pierwotnie rozpoznana jako przychód podlegający przepisom Ustawy o CIT/przychód podatkowy częściowo w 2017 r. i częściowo w 2018 r., uwzględniony w kalkulacji dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT – dokonanego przez Spółkę w związku z wykonaniem postanowień wynikających z zawartej Ugody, Spółka w rozliczeniu podatku CIT za 2024 r.:
§ powinna dokonać korekty przychodu podatkowego – uwzględnianego w kalkulacji dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT – na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zawarto Ugodę ((…) 2024 r.), w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która została potraktowana jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2018 r.;
§nie jest zobowiązana ani uprawniona do dokonania korekty przychodu podatkowego (w tym uwzględnionego w kalkulacji dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT) – na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zawarto Ugodę ((…) 2024 r.), w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która została potraktowana jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2017 r.?
2.kwota zapłaconych przez Spółkę Odsetek stanowi koszt uzyskania przychodu Spółki zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, z ewentualnymi ograniczeniami wynikającymi z limitowania kosztów finansowania dłużnego przewidzianymi w art. 15c ust. 1 ustawy o CIT, jeśli znajdą one zastosowanie w rozliczeniu podatku CIT za 2024 r.?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego, prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym:
1.w odniesieniu do zwrotu Kary umownej – której wartość otrzymana przez Spółkę została pierwotnie rozpoznana jako przychód podlegający przepisom Ustawy o CIT/przychód podatkowy częściowo w 2017 r. i częściowo w 2018 r., uwzględniony w kalkulacji dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT – dokonanego przez Spółkę w związku z wykonaniem postanowień wynikających z zawartej Ugody, Spółka w rozliczeniu podatku CIT za 2024 r.:
§ powinna dokonać korekty przychodu podatkowego – uwzględnianego w kalkulacji dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT – na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zawarto Ugodę ((…) 2024 r.), w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która została potraktowana jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2018 r.;
§nie jest zobowiązana ani uprawniona do dokonania korekty przychodu podatkowego (w tym uwzględnionego w kalkulacji dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT) – na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zawarto Ugodę ((…) 2024 r.), w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która została potraktowana jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2017 r.;
2.kwota zapłaconych przez Spółkę Odsetek stanowi koszt uzyskania przychodu Spółki zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, z ewentualnymi ograniczeniami wynikającymi z limitowania kosztów finansowania dłużnego przewidzianymi w art. 15c ust. 1 ustawy o CIT, jeśli znajdą one zastosowanie w rozliczeniu podatku CIT za 2024 r.;
Poniżej Wnioskodawca przedstawia szczegółowe uzasadnienie przedstawionego powyżej stanowiska.
Uzasadnienie.
Ad 1.
1. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 tej regulacji oraz art. 14 ustawy o CIT, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
Jak stanowi art. 12 ust. 3j ustawy o CIT, jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT, przepisów ust. 3j i 3k tej regulacji nie stosuje się do korekty dotyczącej przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT, wolne od podatku są dochody podmiotów zarządzających portami lub przystaniami morskimi w części przeznaczonej na budowę, rozbudowę i modernizację infrastruktury portowej oraz na realizację zadań określonych w art. 7 ust. 1 pkt 2 i 4 u.p.p.m.
Jak wynika z kolei z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
2. W świetle powyższych regulacji wskazać należy, że zgodnie z zasadą ogólną – korekta przychodu podatkowego może być dokonywana wstecz – tj. w rozliczeniu za okres podatkowy, w którym powstał pierwotny przychód podatkowy – wówczas, gdy przyczyną korekty jest błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka. Jeżeli jednak taka korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się – co do zasady – na bieżąco, tj. w okresie wystawienia faktury korygującej lub innego dokumentu.
A zatem określając moment ujęcia korekty przychodu, w pierwszej kolejności należy zweryfikować, jakie zdarzenie było przyczyną korekty i czy można je traktować jako błąd rachunkowy lub inną oczywistą omyłkę.
3. Odnosząc się do analizy pojęć „błąd rachunkowy” oraz „oczywista omyłka”, wskazać należy, że pojęcia te nie zostały zdefiniowane w przepisach ustawy o CIT i nie posiadają definicji legalnej. Pomocniczo w tym zakresie, zdaniem Wnioskodawcy, można odnosić się do definicji słownikowych, doktryny, linii interpretacyjnej organów podatkowych oraz linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
Analiza pojęcia „błąd rachunkowy” oraz „oczywista omyłka” była przedmiotem rozważań m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z 22 sierpnia 2023 r. (sygn. III SA/Wa 1060/23) wskazał, że:
·„stwierdzić także należy, że ponieważ ustawa o CIT nie zawiera definicji pojęcia „błędu rachunkowego” jak też „innej oczywistej omyłki”, to pojęcia te należy interpretować zgodnie z ich znaczeniem językowym. I tak, zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (wersja internetowa www.sip.pwn.pl) przez „omyłkę” należy rozumieć „spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie”. W konsekwencji za „inną oczywistą omyłkę” należy uznać inny oczywisty błąd, który nie jest jednocześnie błędem rachunkowym. Takim błędem będzie np. ujęcie w kosztach podatkowych faktury wystawionej na podmiot inny niż faktyczny nabywca towaru. „Omyłka” wiązać się również będzie z błędem polegającym albo na nieprawidłowym wystawieniu albo nieprawidłowym ujęciu dowodu księgowego. Okoliczność taka musi mieć zatem charakter „pierwotny”.”;
·„ustawodawca nie wskazuje, co należy rozumieć poprzez pojęcia „błąd rachunkowy” oraz „inna oczywista omyłka”. Pojęcia te zatem należy rozumieć zgodnie z ich znaczeniem potocznym. Zatem, za „błąd rachunkowy” należy uznać sytuację, gdy koszt został niewłaściwie ujęty ze względu na błąd w toku wykonywania obliczeń; może to dotyczyć zarówno okoliczności leżących po stronie wystawcy faktury czy innego dokumentu księgowego (np. błędne podanie na fakturze cen lub wartości towarów), jak i po stronie odbiorcy takiego dokumentu (np. wprowadzenie do ksiąg rachunkowych nieprawidłowej cyfry, zastosowanie wadliwego kursu waluty obcej przy przeliczaniu wartości kosztu na złote, etc.)” (por. – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 1 grudnia 2020 r., I SA/Gd 897/20). Pogląd ten należy ze wszech miar podzielić”.
4. W ocenie Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę zaprezentowane powyżej stanowisko sądu, zwrot Kary umownej – wynikający z zawartej Ugody – był zdarzeniem, którego nie można zakwalifikować jako spowodowane błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, gdyż Ugoda została zawarta w celu polubownego zakończenia sporów oraz mając na względzie konieczność uchylenia niepewności co do sytuacji prawnej wynikającej z roszczeń Kontrahentów. Zwrot Kary umownej, którego Spółka dokonała zgodnie z postanowieniami Ugody, nie wynikał bowiem, w ocenie Spółki, z błędu rachunkowego dokonanego w toku obliczeń lub omyłki polegającej na nieprawidłowym wystawieniu dokumentu. Zwrot Kary umownej, w opinii Wnioskodawcy, był związany wyłącznie z okolicznościami „następczymi”, związanymi z wystąpieniem przez Kontrahentów z powództwami, które nie były znane w momencie otrzymania przez Spółkę Kary umownej, a zatem okoliczności te nie miały charakteru pierwotnego.
Nie można zatem, zdaniem Wnioskodawcy, uznać, że zwrot Kary umownej – dokonany przez Spółkę w związku z wykonaniem postanowień wynikających z zawartej Ugody – jest związany z błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką.
5. Jednocześnie, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 12 ust. 3j ustawy o CIT, korekty przychodu dokonuje się w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.
Należy podkreślić, iż w związku z zawarciem Ugody, jak również zwrotem Kary umownej – nie została wystawiona faktura korygująca. W rezultacie, w ocenie Spółki, dokumentem potwierdzającym przyczyny korekty w analizowanej sprawie będzie Ugoda, gdyż w wyniku jej zawarcia Wnioskodawca był zobowiązany do zwrotu Kary umownej, którą uprzednio dla celów podatku CIT potraktował jako przychód podatkowy.
A zatem to moment zawarcia Ugody – będzie wyznaczał okres rozliczeniowy, w którym zwrot Kary umownej powinien zostać uwzględniony w drodze korekty przychodu przez Spółkę.
6. Jednocześnie, Spółka pragnie wskazać, że w przypadku zobowiązań podatkowych, które uległy przedawnieniu, przepisy podatkowe wyłączają możliwość/obowiązek dokonania korekty przychodu związanego z tym zobowiązaniem – stanowi o tym art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT.
Zobowiązanie podatkowe zaś przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W rezultacie, z końcem 2024 r. – tj. roku podatkowym, w którym zawarta została Ugoda – przedawnieniu ulegały zobowiązania podatkowe wynikające z rozliczeń podatkowych na gruncie podatku CIT za 2018 r. (z terminem płatności podatku CIT za 2018 r. przypadającym na 2019 r.).
Wcześniejsze zobowiązania podatkowe – przykładowo wynikające z rozliczeń podatku CIT za 2017 r. – uległy przedawnieniu wcześniej, tj. z końcem 2023 r., a zatem w okresie rozliczeniowym przypadającym przed zawarciem Ugody.
7. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego – część Kary umownej została rozpoznana jako przychód podlegający przepisom Ustawy o CIT/przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2017 r., zaś część została ujęta jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2018 r.
Jednocześnie, przychody te były pierwotnie uwzględniane w kalkulacji dochodu Spółki za wskazane powyżej lata, w tym w kalkulacji dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT.
A zatem – zdaniem Wnioskodawcy – jakiekolwiek korekty tego przychodu również powinny stanowić korekty przychodu uwzględnianego w kalkulacji dochodu Spółki, w tym w kalkulacji dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT.
Podsumowując, zdaniem Spółki, w odniesieniu do zwrotu Kary umownej w 2024 r. – której otrzymanie przez Spółkę zostało pierwotnie rozpoznane jako przychód podlegający przepisom Ustawy o CIT/przychód podatkowy częściowo w 2017 r. i częściowo w 2018 r., uwzględniony w kalkulacji dochodu Spółki za te lata, w tym w kalkulacji dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT – dokonanego przez Spółkę w związku z wykonaniem postanowień wynikających z zawartej Ugody, Spółka w rozliczeniu podatku CIT za 2024 r.:
• powinna dokonać korekty przychodu– uwzględnianego w kalkulacji dochodu Spółki, w tym w kalkulacji dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT – na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zawarto Ugodę ((…) 2024 r.), w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która została potraktowana jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2018 r.;
• nie jest zobowiązana ani uprawniona do dokonania korekty przychodu – uwzględnianego w kalkulacji dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT – na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zawarto Ugodę ((…) 2024 r.), w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która została potraktowana jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2017 r., z uwagi na fakt, iż zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
8. Stanowisko Spółki w zakresie braku możliwości dokonania korekty przychodu po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zostało potwierdzone w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, m.in. z:
·10 sierpnia 2022 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.333.2022.1.DP);
·1 grudnia 2022 r. (sygn. 0111-KDIB1-3.4010.695.2022.1.IZ).
Ad 2.
1. Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Zgodnie z kolei z art. 15c ust. 1 ustawy o CIT, podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o CIT, są obowiązani wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów koszty finansowania dłużnego w części, w jakiej nadwyżka kosztów finansowania dłużnego przekracza wyższą ze wskazanych kwot:
1) kwotę 3.000.000 zł albo
2) kwotę obliczoną według następującego wzoru:
[(P - Po) - (K - Am - Kfd)] × 30%
w którym poszczególne symbole oznaczają:
P – zsumowaną wartość przychodów ze wszystkich źródeł przychodów, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym,
Po – przychody o charakterze odsetkowym,
K – sumę kosztów uzyskania przychodów bez pomniejszeń wynikających z niniejszego ustępu,
Am – odpisy amortyzacyjne, o których mowa w art. 16a-16m ustawy o CIT, zaliczone w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów,
Kfd – zaliczone w roku podatkowym do kosztów uzyskania przychodów koszty finansowania dłużnego nieuwzględnione w wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, przed dokonaniem pomniejszeń wynikających z niniejszego ustępu.
Natomiast na mocy art. 15c ust. 12 ustawy o CIT, przez koszty finansowania dłużnego rozumie się wszelkiego rodzaju koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów, w tym od podmiotów niepowiązanych, środków finansowych i z korzystaniem z tych środków, w szczególności odsetki, w tym skapitalizowane lub ujęte w wartości początkowej środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, opłaty, prowizje, premie, część odsetkową raty leasingowej, kary i opłaty za opóźnienie w zapłacie zobowiązań oraz koszty zabezpieczenia zobowiązań, w tym koszty pochodnych instrumentów finansowych, niezależnie na rzecz kogo zostały one poniesione.
2. Zgodnie z regulacjami wskazanymi w przepisach podatkowych, podstawowym przepisem regulującym możliwość zaliczenia ponoszonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów enumeratywnie wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.
W związku z ogólnym charakterem powyższej definicji, w praktyce organów podatkowych wykształciła się linia interpretacyjna, zgodnie z którą podatnik jest uprawniony do rozpoznania danego wydatku jako kosztu uzyskania przychodów, jeśli spełnione zostały łącznie następujące warunki:
·podatnik jest w stanie wykazać, iż poniesiony przez niego wydatek jest związany z osiąganymi przez niego przychodami (tj. że dany wydatek jest związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i w racjonalny sposób może przyczynić się do powstania przychodu w przyszłości); związek wydatku z działalnością prowadzoną przez podatnika może mieć przy tym charakter pośredni;
·podatnik jest w stanie wykazać, iż w związku z poniesieniem danego wydatku uzyskał rzeczywistą korzyść;
·podatnik posiada dokumentację potwierdzającą poniesienie danego wydatku przez podatnika, tj. wydatek musi zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika;
·wydatek jest definitywny, tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi zwrócona;
·wydatek nie został wymieniony w katalogu kosztów niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, określonym w art. 16 ustawy o CIT;
·podatnik posiada dokumentację potwierdzającą, że usługi zostały rzeczywiście wykonane.
A zatem, określając czy dany koszt może być uznany za koszt uzyskania przychodu, należy zweryfikować czy spełnia przesłanki uznania go za koszt uzyskania przychodu wskazane w regulacjach podatkowych oraz wynikające z praktyki interpretacyjnej.
3. Oceniając charakter danego wydatku, w pierwszej kolejności analizie należy poddać jego celowość oraz możliwość przyczynienia się do osiągnięcia/zachowania oraz zabezpieczenia źródła przychodów.
Jak wynika m.in. ze stanowiska zaprezentowanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 marca 2018 r. (sygn. I SA/Gd 534/17): „koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to takie koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast jako zabezpieczenie źródła przychodów powinno się przyjmować koszty poniesione na ochronienie istniejącego źródła przychodów, w taki sposób, aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób”.
Zdaniem Spółki, wydatki, które poniosła na zapłatę Odsetek wynikających z zawartej Ugody, służyły zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów. Z jednej bowiem strony, Spółka zawarła Ugodę i w rezultacie zapłaciła Odsetki w wysokości z niej wynikającej, w celu uniknięcia dalszych sporów z Kontrahentami, które mogłyby skutkować koniecznością zapłaty wyższej kwoty wynikającej z roszczeń Kontrahentów.
Ponadto wskazać należy, że zapłacone przez Spółkę Odsetki są związane z pokryciem roszczenia głównego, tj. Kary umownej. Kwota wynikająca z Kary umownej otrzymanej przez Spółkę od Kontrahentów była przez Spółkę, do momentu zwrotu, wykorzystywana w działalności gospodarczej. Z perspektywy sensu ekonomicznego, w ocenie Spółki, można zatem porównać kwotę zapłaconej Kary umownej do „pożyczki”, której Kontrahenci udzielili Spółce. Spółka bowiem korzystała z kapitału tej „pożyczki”, a następnie na gruncie postanowień zawartych w Ugodzie, musiała ją zwrócić i zapłacić od niej Odsetki.
A zatem Odsetki, zdaniem Wnioskodawcy, stanowiły de facto wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału – co oznacza, iż ich charakter był zbliżony do odsetek regulowanych na rzecz pożyczkodawcy, w związku z uzyskaną pożyczką.
4. Dodatkowo, w ocenie Wnioskodawcy, spełnione zostały również pozostałe warunki uprawniające Spółkę do zaliczenia zapłaconych Odsetek do kosztów uzyskania przychodów. Wydatek w postaci zapłaty Odsetek został bowiem pokryty z zasobów majątkowych Spółki, miał charakter definitywny, gdyż nie został Spółce w żaden sposób zwrócony i został uiszczony na rzecz Kontrahentów zgodnie z treścią Ugody.
Dodatkowo, Spółka posiada dokumentację potwierdzającą konieczność jego poniesienia – tj. Ugodę oraz potwierdzającą faktyczne poniesienie tego wydatku – w postaci m.in. przelewu bankowego.
W ocenie Wnioskodawcy, wydatek z tytułu zapłaty Odsetek nie podlega wyłączeniu z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, gdyż nie został wymieniony w tym katalogu. W szczególności, Odsetki zostały zapłacone przez Spółkę, a zatem nie znajdzie zastosowania art. 16 ust. pkt 11 ustawy o CIT, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).
Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, zapłacone Odsetki, mogą być przez Spółkę zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.
5. W tym miejscu należy wskazać, iż art. 15c ust. 12 ustawy o CIT wskazuje, co należy rozumieć pod pojęciem kosztów finansowania dłużnego. Zgodnie z tym przepisem, przez koszty finansowania dłużnego rozumie się wszelkiego rodzaju koszty związane z uzyskaniem od innych podmiotów, w tym od podmiotów niepowiązanych, środków finansowych i z korzystaniem z tych środków, w szczególności odsetki, jak również kary i opłaty za opóźnienie w zapłacie zobowiązań.
Zdaniem Wnioskodawcy, Odsetki, które zapłacił na rzecz Kontrahentów w związku z realizacją postanowień Ugody, powinny być uznane de facto za wypłatę wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału i tym samym powinny one być klasyfikowane jako koszty finansowania dłużnego.
Spółka powinna zatem, w opinii Wnioskodawcy, przenalizować wpływ tych Odsetek na kalkulację kosztów finansowania dłużnego podlegających limitowaniu w oparciu o art. 15c ust. 1 ustawy o CIT i w przypadku, gdy nadwyżka kosztów finansowania dłużnego wystąpi/wystąpiła w rozliczeniu za 2024 r. i przekroczy/przekroczyła limity wskazane w tej regulacji, część kosztów finansowania dłużnego należy wyłączyć z kosztów podatkowych w danym roku podatkowym.
Podsumowując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że ma on prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów Odsetki wypłacone na podstawie Ugody. Spełnione są bowiem względem Odsetek, zdaniem Wnioskodawcy, przesłanki wynikające z treści art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.
Ponadto, w opinii Wnioskodawcy, wypłacone Odsetki de facto powinny być traktowane jako wypłata wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału i w związku z tym klasyfikowane jako koszty finansowania dłużnego, o których mowa w art. 15c ust. 12 ustawy o CIT, podlegające limitowaniu w oparciu o art. 15c ust. 1 ustawy o CIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytań). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):
przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.
W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:
dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Stosownie do postanowień art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:
przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
W myśl natomiast art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:
za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Należy zaznaczyć, że o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje jego definitywny charakter w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa tej osoby prawnej. Ma to miejsce również w sytuacji, gdy skutkiem wystawienia faktury za wykonaną usługę, czy dostarczony towar powstaje roszczenie osoby prawnej wobec kontrahenta o zapłatę uzgodnionej ceny. Przychodem są zatem wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym, definitywnym, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego.
W świetle ww. przepisu należne lub otrzymane w sposób definitywny środki pieniężne stanowią, co do zasady, przychód dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.
Przychód ten może być również przedmiotem zwolnienia z opodatkowania na podstawie właściwych przepisów.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT:
Wolne od podatku są dochody podmiotów zarządzających portami lub przystaniami morskimi w części przeznaczonej na budowę, rozbudowę i modernizację infrastruktury portowej oraz na realizację zadań określonych w art. 7 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz.U. z 2023 r. poz. 1796).
Zasady dokonywania korekt przychodów zawarte zostały w art. 12 ust. 3j-3m ustawy o CIT.
Stosownie do treści art. 12 ust. 3j ustawy o CIT:
jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.
Z kolei w myśl art. 12 ust. 3k ustawy o CIT:
jeżeli w okresie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 3j, podatnik nie osiągnął przychodów lub osiągnięte przychody są niższe od kwoty zmniejszenia, podatnik jest obowiązany zwiększyć koszty uzyskania przychodów o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone przychody.
Na podstawie art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT:
przepisów ust. 3j i 3k nie stosuje się do korekty dotyczącej przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.
Państwa wątpliwości zawarte w pytaniu nr 1 dotyczą ustalenia, czy w odniesieniu do wynikającego z Ugody zwrotu Kary umownej, której wartość otrzymana przez Spółkę została pierwotnie rozpoznana jako przychód częściowo w 2017 r. i w 2018 r. (uwzględniony w kalkulacji dochodu Spółki, w tym dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT), Spółka w rozliczeniu podatku CIT za 2024 r.:
-powinna dokonać korekty przychodu podatkowego na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zawarto Ugodę ((…) 2024 r.), w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która została potraktowana jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2018 r.;
-nie jest zobowiązana ani uprawniona do dokonania korekty przychodu podatkowego – na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zawarto Ugodę ((…) 2024 r.), w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która została potraktowana jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2017 r.
W myśl art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
§ 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Z kolei w myśl art. 405 Kodeksu cywilnego:
kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
Natomiast w myśl art. 410 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
§ 2. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Jak wynika z art. 12 ust. 3j ustawy o CIT, jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym został wystawiony dokument potwierdzający przyczyny korekty.
W rozpatrywanej sprawie Spółka wystawiła na rzecz Kontrahentów notę obciążeniową z tytułu kary umownej, która ostatecznie została przez Kontrahentów uregulowana. Otrzymanie Kary umownej zostało przez Spółkę ujęte dla celów rozliczenia podatku CIT jako osiągnięcie przychodu podatkowego w latach 2017-2018. W związku z naliczeniem Kary umownej przez Spółkę oraz koniecznością przeprowadzenia dodatkowych prac, pomiędzy Spółką a Kontrahentami zaistniał spór, który zakończył się zawarciem w 2024 roku Ugody. Kwota określona w Ugodzie została zapłacona przez Spółkę przelewem bankowym (…) 2024 r.
Z powyższego wynika, że skutki zawartej Ugody na gruncie podatkowym należy odnieść do okresu, w którym Państwa Spółka zawarła Ugodę z Kontrahentami, tj. okresu, w którym dojdzie do wzajemnych rozliczeń stron Umowy na wykonanie robót budowlanych i faktycznego zwrotu wzajemnych świadczeń.
W świetle powyższego, Państwa Spółka w rozliczeniu za 2024 rok powinna dokonać stosownej korekty swoich rozliczeń pomniejszając przychody podatkowe o wartości wykazane w rozliczeniu podatku CIT w poprzednich latach podatkowych, pod warunkiem że nie uległy one przedawnieniu.
W analizowanej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 12 ust. 3j ustawy o CIT, bowiem w sytuacji zawarcia Ugody, nie mamy do czynienia z błędem rachunkowym podatnika ani też oczywistą omyłką. Kara umowna została przez Kontrahentów uregulowana, a jej otrzymanie zostało przez Spółkę potraktowane jako osiągnięcie przychodu, z uwzględnieniem dochodu zwolnionego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT. Natomiast, konieczność korekty przychodów w związku ze zwrotem Kary umownej powstała w wyniku okoliczności, które zaistniały po uzyskaniu przez Państwa przychodu.
Zatem, powinni Państwo dokonać stosownej korekty swoich przychodów w okresie rozliczeniowym, w którym dojdzie do rozliczeń (zwrotu świadczeń) wskutek zawarcia Ugody.
Natomiast w odniesieniu do zobowiązań podatkowych, które uległy przedawnieniu należy zauważyć, że art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT, jednoznacznie wskazuje, że przepisów ust. 3j i 3k nie stosuje się do korekty dotyczącej przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.
Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):
zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Zatem, skorygowanie przychodu możliwe jest do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego za dany rok.
W rozpatrywanej sprawie, część Kary umownej została rozpoznana jako przychód podlegający przepisom Ustawy o CIT/przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2017 r., zaś część została ujęta jako przychód podatkowy w rozliczeniu podatku CIT za 2018 r. Jednocześnie, przychody te były pierwotnie uwzględniane w kalkulacji dochodu Spółki za wskazane powyżej lata, w tym w kalkulacji dochodu zwolnionego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 26 ustawy o CIT.
Z powyższego wynika, że w odniesieniu do zwrotu Kary umownej w 2024 r., której otrzymanie przez Spółkę zostało pierwotnie rozpoznane jako przychód częściowo w 2017 r. i w 2018 r., nie będą Państwo zobowiązani do dokonania korekty przychodu w rozliczeniu podatku CIT za 2024 r. w odniesieniu do zwrotu tej części Kary umownej na rzecz Kontrahentów, która uległa przedawnieniu.
Zatem, Państwa stanowisko do pytania nr 1 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości zawarte w pytaniu nr 2 dotyczą ustalenia, czy kwota zapłaconych przez Spółkę Odsetek w odniesieniu do wynikającego z Ugody zwrotu Kary umownej stanowi koszt uzyskania przychodu Spółki zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy art. 15 oraz art. 16 ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:
kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowo wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji podatkowej.
Z uwagi na brzmienie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, przesłanka celowości poniesionego wydatku ma fundamentalne znaczenie dla konstrukcji podatkowych kosztów uzyskania przychodów. Skoro bowiem podstawą opodatkowania zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o CIT jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty, rozumiany jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, to tym samym pomiędzy podatkowym przychodem, a podatkowym kosztem istnieje zależność tego rodzaju, że poniesiony koszt musi w sposób bezpośredni albo pośredni wpływać na przychód podatkowy, jego osiągnięcie zachowanie albo zabezpieczenie. Stwierdzenie braku takiej zależności powoduje, że wydatek aczkolwiek poniesiony w sensie ekonomicznym i uwidoczniony w rachunku bilansowym, nie będzie na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mógł zostać zaliczony do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury: „Warunkiem uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest łączne spełnienie następujących warunków: faktycznego (rzeczywistego) poniesienia wydatku przez podatnika, istnienie związku z prowadzoną przez podatnika działalnością oraz poniesienie go w celu uzyskania przychodu, jego zwiększenia bądź zachowania źródła przychodu. Nie każdy zatem wydatek, nawet związany z prowadzoną działalnością gospodarczą jest kosztem podatkowym, zmniejszającym podstawę opodatkowania, ale tylko taki, który realizuje cel wskazany w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go realizować bądź co na najmniej zakładać realnie możliwość jego osiągnięcia”. (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 41/11, uchwała NSA z 24 stycznia 2011 r., sygn. akt II FPS 6/10, oraz uchwała z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II FPS 2/11). Poza tym, „przy ustaleniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek – poza wyraźnie wskazanymi w ustawie – wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego lub pośredniego związku z przychodem i racjonalnością działania dla osiągnięcia tego przychodu. Sytuacje, w których ów związek przyczynowy nie jest jednoznaczny, należy rozwiązywać według zasad racjonalnego rozumowania, odrębnie w odniesieniu do każdego przypadku” (por. wyrok NSA z 9 września 2011 roku, sygn. akt II FSK 1118/10). Kosztowa kwalifikacja konkretnego wydatku u konkretnego podatnika musi uwzględniać charakter i profil prowadzonej działalności gospodarczej oraz ekonomiczną racjonalność poniesionego kosztu (por. wyrok NSA z 1 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 4009/13).
W rozpatrywanej sprawie, Spółka zawarła Ugodę i w rezultacie zapłaciła Odsetki w wysokości z niej wynikającej, w celu uniknięcia dalszych sporów z Kontrahentami, które mogłyby skutkować koniecznością zapłaty wyższej kwoty wynikającej z roszczeń Kontrahentów. Ponadto, zapłacone przez Spółkę Odsetki związane są z kwotą odpowiadającą naliczonej w przeszłości Karze umownej i stanowią kwotę skalkulowaną w celu pokrycia części odsetek za zwłokę tytułem zwrotu Kary umownej naliczonej za opóźnienie w ukończeniu robót.
Biorąc powyższe pod uwagę, nie można zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że wypłacone Odsetki de facto powinny być traktowane jako wypłata wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału i w związku z tym klasyfikowane jako koszty finansowania dłużnego, o których mowa w art. 15c ust. 12 ustawy o CIT, podlegające limitowaniu w oparciu o art. 15c ust. 1 ustawy o CIT.
Czym innym są bowiem odsetki od zawartej umowy pożyczki, będące wynagrodzeniem za korzystanie z cudzego kapitału, a czym innym odsetki od zwrotu nienależnego świadczenia, tj. kary umownej, które mają charakter sankcyjny, odszkodowawczy i służą wyrównaniu straty podmiotowi, który dokonał nienależnego świadczenia.
Mając na uwadze ww. przepisy prawa podatkowego oraz przedstawiony we wniosku opis sprawy zauważyć należy, że wydatek w postaci Odsetek w odniesieniu do wynikającego z Ugody zwrotu Kary umownej można uznać za koszt podatkowy w rozumieniu wskazanych przepisów, o ile poniesiony koszt w sposób bezpośredni albo pośredni wpłynie na przychód podatkowy, jego osiągnięcie zachowanie albo zabezpieczenie.
Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Określenie „w celu” oznacza pozostawanie kosztu w takim związku z przychodami lub zachowaniem albo zabezpieczeniem ich źródła, że poniesienie go ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie ich źródeł. Przyjmuje się, że koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to takie koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało.
W rozpatrywanej sprawie kwota związana ze zwrotem Kary umownej wynikająca z zawartej ugody, nie przyczyni się w żaden sposób do uzyskiwania dalszych przychodów. Wydatek ten wypłynie jedynie na pomniejszenie przychodu osiągniętego w wyniku otrzymania należności z tytułu zapłaty Kary umownej przez Kontrahentów.
Tym samym zapłacona kwota Odsetek, związana ze zwrotem Kary umownej, wynikająca z zawartej ugody, nie będzie stanowić dla Państwa kosztu uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, bowiem nie ma związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a powstaniem przychodu, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.
Tym samym ograniczenia, o których mowa w art. 15c ustawy o CIT nie mają w sprawie zastosowania.
Zatem, Państwa stanowisko do pytania nr 2 jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Państwa wyroków należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
W zakresie pytania nr 3 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
