Interpretacja indywidualna z dnia 17 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP2-2.4010.514.2025.2.AS

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie:

• braku powstania przychodu w związku z wystawieniem faktur WDT i wydaniem towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta - jest nieprawidłowe,
• możliwości dokonania korekty przychodu należnego w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa - jest prawidłowe,
• możliwości zaliczenia straty z tytułu wartości utraconych towarów do kosztów uzyskania przychodów w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych wydania towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A. Sp. z o.o. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) podlega na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągnięcia. Spółka jest czynnym podatnikiem VAT oraz jest zarejestrowana do VAT UE. W ramach swojej działalności Spółka, prowadząc działalność współpracuje z kontrahentami zarówno krajowymi, jak i zagranicznymi, kontaktując się z nimi mailowo, telefonicznie oraz podczas bezpośrednich spotkań.

W 2024 r. Spółka otrzymała zamówienie na dostawę towarów od osoby (podmiotu) podającego się za zagranicznego kontrahenta działającego pod nazwą (...), który ma siedzibę na terytorium Francji (dalej: „Kontrahent”).

Harmonogram wydarzeń związanych z zamówieniem prezentuje się następująco:

9 lipca 2024 r. - Otrzymanie przez Spółkę wiadomości e-mail od Kontrahenta, w której wyrażono zainteresowanie produktami z oferty. Rozpoczęcie wewnętrznej procedury obejmującej dobór materiału, sprecyzowanie technologii produkcji oraz parametrów technicznych celem przygotowania oferty dla Kontrahenta.

2 sierpnia 2024 r. - Przygotowanie oraz wysyłka przez Spółkę ostatecznej oferty handlowej do Kontrahenta.

6 sierpnia 2024 r. - Otrzymanie przez Spółkę zaakceptowanej oferty, podpisanej i opieczętowanej przez Kontrahenta.

12 sierpnia 2024 r. - Wystąpienie przez Spółkę do ubezpieczyciela należności o udzielenie kredytu kupieckiego. Pozytywna odpowiedź ubezpieczyciela - objęcie ubezpieczeniem całej wnioskowanej kwoty (100% wartości zamówienia).

23 sierpnia 2024 - Przesłanie przez Kontrahenta oficjalnego zamówienia (dalej: „Zamówienie nr 1”) wraz ze szczegółowymi danymi.

30 sierpnia 2024 r. - Otrzymanie przez Spółkę szczegółów dotyczących kolejnego zamówienia („Zamówienie nr 2”).

5 września 2024 r. - Przygotowanie i wysyłka przez Spółkę ostatecznej oferty dotyczącej Zamówienia nr 2.

6 września 2024 r. - Otrzymanie przez Spółkę zaakceptowanej oferty dotyczącej Zamówienia nr 2, podpisanej i opieczętowanej przez Kontrahenta.

9 września 2024 r. - Złożenie wniosku do ubezpieczyciela o podniesienie limitu wniosku kredytowego.

11 września 2024 r. - Wystąpienie przez Spółkę do Kontrahenta z prośbą o przesłanie upoważnienia dla dyrektora do składania zamówień w imieniu Kontrahenta.

12 września 2024 r. - Otrzymanie przez Spółkę dokumentu potwierdzającego, że zamówienie zostało podpisane przez osoby uprawnione: dyrektora sprzedaży, dyrektora finansowego oraz managera sprzedaży.

20 września 2024 r. - Przeprowadzenie rozmowy telefonicznej z Kontrahentem przez pracownika Spółki celem przekazania informacji o szczegółach transportu.

25 września 2024 r. - Realizacja pierwszej części dostawy towaru z pierwszego Zamówienia nr 1 przez Spółkę pod wskazany adres. Odbiór towaru potwierdzony przez pracownika podpisem na dokumencie CMR.

26 września 2024 r. - Przesłanie przez Spółkę do Kontrahenta specyfikacji dostawy oraz faktury WDT celem podpisania za pierwszą część pierwszego Zamówienia nr 1.

26 września 2024 r. - Otrzymanie przez Spółkę od Kontrahenta podpisanych i opieczętowanych dokumentów za pierwszą część pierwszego Zamówienia nr 1

27 września 2024 r. - Przekazanie przez Spółkę informacji o produkcji Zamówienia nr 2 oraz przypomnienie o konieczności uregulowania płatności za Zamówienie nr 1 przed jego wysyłką.

2 października 2024 r. - Realizacja drugiej części dostawy towarów z Zamówienia nr 1.

2 października 2024 r. - Przesłanie przez Spółkę drogą elektroniczną dowodu dostawy (CMR i WDT) za drugą część Zamówienia nr 1 do podpisania przez Kontrahenta.

4 października 2024 r. - Odesłanie przez Kontrahenta podpisanych dokumentów dostawy (CMR oraz WDT) za drugą część Zamówienia nr 1.

8 października 2024 r. - Przesłanie do Kontrahenta informacji, że termin płatności faktury mija 11 października 2024 r.

14 października 2024 r. - Informacja o upływie terminu płatności faktury.

14 i 16 października 2024 r. - Próba nawiązania kontaktu telefonicznego z Kontrahentem - brak odpowiedzi.

Transport towarów został zlecony firmie zewnętrznej. Po powzięciu podejrzenia, że Spółka mogła paść ofiarą oszustwa, Wnioskodawca przeprowadził rozmowę z kierowcą realizującym dostawy. Z relacji kierowcy wynika, że ładunek został dostarczony pod wskazany w zleceniu adres, gdzie zlokalizowany był duży magazyn logistyczny. Na terenie obiektu znajdowały się liczne inne materiały oraz trwały równoległe rozładunki kilku innych pojazdów ciężarowych.

Zarówno do pierwszej części Zamówienia nr 1, dnia 20 września 2024 r. jak i do drugiej części Zamówienia nr 1 dnia 30 września 2024 r. wystawiono faktury dokumentujące WDT.

Jak wynika z przedstawionych powyżej informacji, przed nawiązaniem ww. transakcji Wnioskodawca dokonał weryfikacji Kontrahenta zgodnie z obowiązującymi w Spółce procedurami - sprawdzono, czy Kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT w bazie VIES, dodatkowo wiarygodność Kontrahenta została zweryfikowana i potwierdzona przez informatyka Spółki we współpracy z zewnętrzną firmą informatyczną, poprzez analizę jego domeny internetowej.

Wszelkie dane oraz dokumenty uzyskane od Kontrahenta, zgodnie z procedurami obowiązującymi w Spółce wydawały się poprawne i nie budziły zastrzeżeń. Zamówienie zostało podpisanie i opieczętowane przez osoby do tego uprawnione. Miejscem dostawy towarów był rzeczywiście istniejący magazyn zlokalizowany na terytorium Francji.

W związku z tym, że nie zidentyfikowano nieprawidłowości, Wnioskodawca zrealizował dostawę pierwszego zamówienia. Po dokonaniu dostawy towarów z pierwszego zamówienia do wskazanego magazynu oraz wystawieniu faktury, Spółka nie otrzymała zapłaty za sprzedane towary.

Działania mające na celu nawiązanie kontaktu z Kontrahentem wykazały, że rzeczywisty Kontrahent nie zlecał dostawy, ani nie składał zamówienia na towary.

W konsekwencji Wnioskodawca uznał, że doszło więc do oszustwa, w skutek którego nieznana (nieustalona) osoba (podmiot), podszywając się pod firmę francuską doprowadziła Spółkę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Osoba ta (podmiot) nie uregulowała należności za wyłudzony towar i weszła w jego posiadanie bezprawnie, wbrew woli Spółki.

8 listopada 2024 r. sprawa została zgłoszona francuskiej policji przez rzeczywistego Kontrahenta z Francji - Spółka otrzymała kopię przyjęcia zgłoszenia.

21 listopada 2024 r. sprawa została zgłoszona Policji Powiatowej, natomiast 13 stycznia 2025 r. Prokuratura Rejonowa zawiadomiła Wnioskodawcę o wszczęciu śledztwa na podstawie art. 286 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 383).

Na moment składania niniejszego wniosku sprawa nie została rozwiązana i cały czas jest w toku.

Należy wskazać, że Spółka odzyska część należności w ramach ubezpieczenia obejmującego ochronę przed cyberprzestępstwami.

Pytania:

1)Czy w związku z opisanym w stanie faktycznym wydaniem towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta, Wnioskodawca jest zobowiązany rozpoznać przychód podatkowy?

2)W przypadku uznania przez organ o konieczności rozpoznania przychodu w ramach odpowiedzi na pytanie pierwsze, czy Wnioskodawca będzie uprawniony do dokonania korekty przychodu należnego w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania?

3)W którym momencie Wnioskodawca jest uprawniony do zaliczenia straty z tytułu wartości utraconych towarów do kosztów uzyskania przychodów?

4)Czy opisane w stanie faktycznym wydanie towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT?

5)Czy w zakresie wydatków poniesionych w związku z nabyciem produktów wydanych podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta Spółka zachowuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych i stanowi rozstrzygnięcie w zakresie pytań nr 1-3. W zakresie podatku od towarów i usług (pytania nr 4-5) zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Państwa stanowisko w sprawie

1. Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z opisanym w stanie faktycznym wydaniem towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta, Spółka nie jest zobowiązana do rozpoznania przychodu podatkowego.

2. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku uznania przez organ o konieczności rozpoznania przychodu w ramach odpowiedzi na pytanie pierwsze, Wnioskodawca będzie uprawniony do dokonania korekty przychodu należnego w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania.

3. Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka będzie miała prawo zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów straty z tytułu wartości utraconych towarów w momencie zakończenia postępowania organów ścigania w sprawie.

Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 1:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o CIT, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o CIT, przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. I dalej, art. 12 ust. 3 ustawy o CIT stanowi, że za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Jak wynika z przytoczonych uregulowań, podatek dochodowy jest naliczany od przysporzeń majątkowych należnych, a niekiedy od przysporzeń otrzymanych - zgodnie ze szczegółowymi unormowaniami ustawy o CIT. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o CIT należy interpretować w ten sposób, że za przychód powinny być uznawane tylko te wartości, które prowadzą do definitywnego przyrostu majątku podatnika (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: „NSA”) w Warszawie w wyroku z 27 listopada 2003 r., sygn. III SA 3382/02).

Co szczególnie istotne w realiach przedmiotowej sprawy, w judykaturze podkreśla się związek pomiędzy przychodem należnym a powstaniem wierzytelności. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. II FSK 198/05: „Należność wynika z treści stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności”. Podobnie w wyroku NSA z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. II FSK 3261/14 Sąd stwierdził, odnosząc się do cechy należności na podstawie analogicznego do art. 12 ust. 3 ustawy o CIT przepisu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm., dalej jako „ustawa o PIT”) wskazał, że: „Cecha "należności" dotyczy kwot, które są wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, a zatem przychodami w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. stają się kwoty, których podatnik może skutecznie domagać się od swojego kontrahenta”.

W opinii Wnioskodawcy w opisanej sytuacji nie doszło do powstania po jego stronie przychodu w powyższym rozumieniu. Podkreślenia wymaga, iż przystępując do realizacji transakcji, Wnioskodawca dochował należytej staranności, przeprowadzając weryfikację Kontrahenta zgodnie z obowiązującymi u siebie procedurami. Tym niemniej Wnioskodawca padł ofiarą podmiotu podszywającego się pod Kontrahenta, w efekcie czego, na skutek wprowadzenia w błąd co do tożsamości osoby składającej zamówienie, nie dokonał dostawy na rzecz legalnie funkcjonującego francuskiego Kontrahenta, lecz wydał towar oszustowi. Tym samym z dużą dozą prawdopodobieństwa padł ofiarą czynu zabronionego stypizowanego w art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

W opisanej sytuacji właściwy jest w ocenie Wnioskodawcy wniosek, że w rzeczywistości nie doszło do transakcji, która została udokumentowana fakturami wystawionymi na rzecz Kontrahenta. Skoro bowiem to nie Kontrahent złożył zamówienie, to nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży, ani jakiejkolwiek innej umowy z Kontrahentem lub podmiotem trzecim. Taki stan rzeczy spowodował zgłoszenie przez Spółkę zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa na policję oraz do prokuratury. W efekcie, mimo wystawienia faktur, po stronie Wnioskodawcy nie powstała wierzytelność wobec Kontrahenta. Biorąc pod uwagę, iż Kontrahenta nie umocował osoby podającej się za jego przedstawiciela do zawarcia umowy w zakresie nabycia towarów, należy przyjąć, że pomiędzy Wnioskodawcą a Kontrahentem nie powstał żaden stosunek prawny uzasadniający ewentualne roszczenia o świadczenie wzajemne. Wnioskodawca zatem nie ma prawa dochodzenia należności, wynikających z faktur wystawionych w związku z wydaniem towaru. Tym samym nie może być w analizowanym przypadku mowy o powstaniu przychodu należnego po stronie Wnioskodawcy.

Powyższą konkluzję uzasadnia również fakt, iż w związku z opisanym zdarzeniem nie może być mowy o uzyskaniu przez Wnioskodawcę jakiegokolwiek przysporzenia czy przyrostu majątkowego. Jest wręcz odwrotnie - Wnioskodawca utracił towar na skutek zachowania przestępczego rzekomego przedstawiciela Kontrahenta, co było równoznaczne z uszczupleniem jego aktywów. Jednocześnie nie może oczekiwać jakiegokolwiek wynagrodzenia ze strony odbiorcy towaru. Nie ulega zatem wątpliwości, iż nie ziścił się tym samym podstawowy warunek powstania przychodu.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na uregulowanie przewidziane w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, stanowiące, iż przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Zgodnie z orzecznictwem przedmiotem tego uregulowania są czynności stanowiące czyny zabronione, jak również czynności nieważne bezwzględnie (tak np. NSA w Rzeszowie z 23 listopada 1999 r., sygn. SA/Rz 1066/98).

W świetle przytoczonego zapisu zasadny jest zatem wniosek, iż niekorzystne rozporządzenie własnym majątkiem, jakiego dokonał Wnioskodawca na skutek działania podmiotu podszywającego się pod Kontrahenta, nie spowodował powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu podatkowego.

Należy przy tym zauważyć, iż organy podatkowe oceniają stany faktyczne tożsame z opisanym w sposób analogiczny do przedstawionego powyżej stanowiska Wnioskodawcy. W interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „KIS”) z dnia 16 grudnia 2022 r. sygn. 0111-KDWB.4010.81.2022.2.AW: „Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że skoro transakcja sprzedaży towaru przez Spółkę została udokumentowana fakturami, jednakże ww. sprzedaż dokonana została na rzecz podmiotu podającego się za reprezentanta Spółki francuskiej, wskutek czego doszło do kradzieży / przywłaszczenia towaru Spółki, to nie można uznać, aby doszło do faktycznej sprzedaży tego towaru, a co za tym idzie powstania przychodu podatkowego po stronie Spółki. Zatem, Wnioskodawca nie powinien rozpoznawać przychodu podatkowego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w wysokości ceny wynikającej z faktury wystawionej na ww. podmiot, tj. Spółkę francuską, której dane zostały wykorzystane do oszustwa, a która nie była w rzeczywistości nabywcą, a towar został skradziony przez niezidentyfikowaną osobę podszywającą się pod jej reprezentanta”.

Podobny pogląd został wyrażony przez Dyrektora KIS w interpretacji z 12 lutego 2021 r. sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.848.2020.2.ISL, która została wydana na gruncie przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o PIT. Organ podatkowy wyraził w niej jednoznaczne stanowisko, iż wnioskodawca nie powinien rozpoznawać przychodu w wysokości ceny wynikającej z faktury wystawionej na rzecz podmiotu, którego dane zostały wykorzystane do oszustwa. Organ wskazał w interpretacji, że skoro transakcja sprzedaży została udokumentowana fakturami, jednakże ta sprzedaż dokonana została na rzecz podmiotu podającego się za reprezentanta podmiotu wykazanego na fakturze, wskutek czego doszło do kradzieży/przywłaszczenia towaru, to nie można uznać, aby doszło do faktycznej sprzedaży tego towaru, a co za tym idzie powstania przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawcy.

Podsumowując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w opisanym stanie faktycznym, w związku z brakiem możliwości dochodzenia należności tytułem wynagrodzenia za przekazane towary, ani zrealizowany przez Wnioskodawcę wywóz towarów, ani wystawione faktury nie stanowią podstawy do rozpoznania przychodu należnego podlegającego opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych w rozumieniu art. 12 ust. 3 ustawy o CIT.

Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 2:

W przypadku, gdyby odpowiedź na pytanie pierwsze okazała się negatywna, a więc Spółka była zobowiązana do rozpoznania przychodu, wówczas, w opinii Wnioskodawcy będzie ona uprawniona do dokonania jego korekty na podstawie art. 12 ust. 3j ustawy o CIT. Przepis ten stanowi, że jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty.

W analizowanej sprawie, nie doszło ani do błędu ani do innej oczywistej omyłki. Błędne przeświadczenie Spółki co do faktycznego przebiegu transakcji wynikało z wprowadzenia jej w błąd przez nieustalonych sprawców, którzy posługując się sfałszowaną tożsamością wyłudzili od Spółki towar, doprowadzając tym samym do szkody po stronie Spółki.

Organy podatkowe wskazują, że dokonanie korekty przychodu jest możliwe, gdy postępowanie w tej sprawie zostanie zakończone przez organy ścigania, a Spółka otrzyma dokument potwierdzający ten fakt.

Tak wskazano w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 16 maja 2024 r. o sygn. 0114-KDIP2-2.4010.118.2024.2.SJ: „(…) Wnioskodawca podjął kroki prawne w celu odzyskania należności, zgłaszając sprawę do polskich i zagranicznych organów ścigania - z opisu stanu faktycznego wynika, że postępowanie to nadal jest w toku i nie zostało zakończone. (...) Zatem dopóki ww. postępowanie nie zostanie zakończone, a Wnioskodawca nie będzie dysponował stosownym dokumentem to potwierdzającym, to brak jest podstaw do twierdzenia, że przychód wynikający z wystawionej faktury nie jest przychodem należnym. Otrzymanie takiego prawomocnego dokumentu może być ewentualnie podstawą do dokonania korekty przychodu, zgodnie z art. 12 ust. 3j ustawy o CIT”.

Podobnie w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 17 października 2024 r. sygn. 0111-KDIB1-1.4010.415.2024.1.SH, organ uznał, że: „(…) Zdarzeniem powodującym korektę jest otrzymane przez Wnioskodawcę postanowienie z Prokuratury o umorzeniu śledztwa wobec niewykrycia sprawców przestępstwa”.

Zatem, korekta przychodu (przez jego zmniejszenie) w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym nie wynika z błędu, czy też oczywistej omyłki, stąd korekta ta nastąpi „na bieżąco”, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono dokument potwierdzający przyczyny korekty, tj. postanowienie z Prokuratury o umorzeniu śledztwa wobec niewykrycia sprawców przestępstwa.

Wobec powyższego zgodnie z art. 12 ust. 3j ustawy o CIT mogą Państwo dokonać korekty zmniejszającej przychód w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymali Państwo postanowienie z Prokuratury o umorzeniu śledztwa wobec niewykrycia sprawców przestępstwa”.

Mając na uwadze powyższe, w opinii Wnioskodawcy, w przypadku, gdyby odpowiedź na pytanie pierwsze okazała się negatywna, a więc Spółka była zobowiązana do rozpoznania przychodu - w sytuacji, w której postępowanie zostanie zakończone przez organy ścigania i Spółka otrzyma dokument potwierdzający ten fakt, będzie mogła dokonać korekty przychodu.

Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 3:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. W katalogu kosztów negatywnych nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych, w związku z czym co do zasady mogą one zostać uznane za koszty uzyskania przychodów.

Potwierdzają to również art. 16 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o CIT, zgodnie z którymi do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się strat w środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych w części pokrytej sumą odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 oraz strat powstałych w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności.

Kosztami uzyskania przychodu są zatem wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością. W takim ujęciu kosztami będą zarówno wydatki pozostające w bezpośrednim, jak i pośrednim związku z uzyskanymi przychodami.

Z powyższych uregulowań wynika, że w przypadku strat innych niż wymienione w tym przepisie (zarówno strat w środkach trwałych, jak i w środkach obrotowych) mogą one stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile spełniają pozostałe przesłanki wymienione w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Jak wskazano w wyżej powoływanej interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 16 maja 2024 r., zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być jednak każdorazowo oceniane w aspekcie:

• całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności,
• okoliczności, które spowodowały powstanie straty,
• udokumentowania straty,
• podjętych przez podatnika działań zabezpieczających.

I tak, w przypadku straty z tytułu wartości utraconych towarów Spółki należy stwierdzić, że pozostaje ona w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, tzn. powstała w trakcie działań Wnioskodawcy wykonywanych w ramach tej działalności. Wnioskodawca dokonał wywozu i przekazania towarów pozostając w przekonaniu, iż realizuje dostawy na podstawie zamówienia złożonego przez Kontrahenta.

Strata powstała na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych i będących nie do uniknięcia przez Wnioskodawcę - Spółka mimo zachowania należytej staranności padła ofiarą oszustwa. Dodatkowo, strata jest rzeczywista - Spółka poniosła faktyczny uszczerbek majątkowy (rzeczywistą szkodę) w postaci utraty towarów, które miały być przedmiotem dostawy na rzecz Kontrahenta, ale w wyniku oszustwa dokonanego przez nieustaloną osobę (podmiot) Spółka utraciła nad nimi władztwo, nie uzyskując w zamian żadnego świadczenia wzajemnego.

Gdy chodzi natomiast o działania zabezpieczające podjęte przez podatnika, to należy podkreślić, że jak wskazano we wcześniejszej części wniosku, Wnioskodawca podjął szereg działań mających na celu weryfikację Kontrahenta. Nie sposób mówić o niedbalstwie, naruszeniu przepisów, czy braku nadzoru nad pracownikami. W ocenie Wnioskodawcy dołożono wszelkich możliwych działań w celu zachowania należytej staranności adekwatnej do realiów danego obrotu gospodarczego, a powstała strata była wynikiem okoliczności niemożliwych do przewidzenia.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy kradzież towaru należy uznać za zdarzenie losowe, które było niezależne od Spółki, natomiast sama strata niewątpliwie wiąże się z całokształtem prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem, o ile strata będzie odpowiednio udokumentowana, to będzie mogła stanowić koszty uzyskania przychodów.

W zakresie odpowiedniego udokumentowania straty powołana wcześniej interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 16 maja 2024 r. wskazuje, że: podstawą do ujmowania kosztu w rachunku podatkowym są dokumenty potwierdzające definitywne poniesienie wydatku. Otrzymali Państwo postanowienie umarzające postępowanie, jednak w związku z wniesionym zażaleniem nie jest ono prawomocne. Sprawa jest w toku i będzie ponownie rozpatrywana przez prokuraturę. Również sprawa przed francuskimi organami nie została jeszcze zakończona. W sprawie nie zapadło żadne prawomocne orzeczenie, nie została więc urzędowo poświadczona okoliczność, że odzyskanie środków utraconych w związku z zaistniałą stratą nie jest możliwe. Podsumowując, nie mają Państwo prawa do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów w 2022 r. wydatków związanych z dostawą towarów na rzecz klienta w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Strata poniesiona przez Państwa w związku z oszustwem nie została udokumentowana bowiem prawomocnym orzeczeniem.

Podobnie w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 7 grudnia 2021 r. o sygn. 0111-KDIB1-1.4010.427.2021.1.BS: „W związku z powyższym stwierdzić należy, że strata w środkach obrotowych powstała na skutek opisanego we wniosku zdarzenia może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów w momencie poniesienia, tj. w dniu, na który ujęto ją jako koszt w księgach rachunkowych. Przy czym dzień na który ujęto stratę w księgach rachunkowych może być tożsamy z dniem otrzymania przez Wnioskodawcę postanowienia o umorzeniu śledztwa.

W związku z powyższym Wnioskodawca stoi na stanowisku, że prawidłowe zaliczenie w ciężar kosztów uzyskania przychodów straty z tytułu wartości utraconych towarów nastąpi w momencie zakończenia postępowania organów ścigania w sprawie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych jest w zakresie:

• braku powstania przychodu w związku z wystawieniem faktur WDT i wydaniem towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta - jest nieprawidłowe,
• możliwości dokonania korekty przychodu należnego w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa - jest prawidłowe,
• możliwości zaliczenia straty z tytułu wartości utraconych towarów do kosztów uzyskania przychodów w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa - jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

Na podstawie treści art. 12 ustawy o CIT można określić przychód jako wszelkie trwałe, bezzwrotne i definitywne przysporzenia majątkowe w postaci środków pieniężnych, dóbr majątkowych oraz świadczeń w naturze, niezależnie od tytułu prawnego ich uzyskania przez podatnika. W przypadku podatników prowadzących działalność gospodarczą, przychodem są również kwoty należne, nawet gdy nie zostały faktycznie otrzymane, pod warunkiem że kwoty te spełniają warunki wymienione powyżej (trwały, bezzwrotny i definitywny charakter).

Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:

Jak wynika z ww. przepisu „przychody należne” odnoszą się do przychodów związanych z działalnością gospodarczą. Jako takie przychody nie powinny być więc traktowane wyłącznie przychody ściśle wynikające z tej działalności, przykładowo, z tytułu sprzedaży towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Za przychody związane z działalnością gospodarczą należy uznać nie tylko przychody będące bezpośrednim wynikiem tej działalności, ale również przychody z każdej innej działalności z nią związanej.

Jako przychody należne powinny być zatem traktowane te przysporzenia, które nie powstałyby, gdyby podatnik nie prowadził działalności gospodarczej.

Ponadto z treści cytowanego art. 12 ust. 3 ustawy o CIT wynika, że „przychody należne” to wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. „Należność” odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia.

Dla ustalenia przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych istotnym zagadnieniem jest określenie daty uzyskania przychodu, z którą ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych łączy moment powstania obowiązku podatkowego.

Podstawowa zasada określania daty powstania przychodu związanego z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej została uregulowana przez ustawodawcę w art. 12 ust. 3a ustawy o CIT:

Mając na uwadze treść art. 12 ust. 3a ustawy o CIT należy stwierdzić, że moment, w którym podatnik powinien rozpoznać przychód podatkowy, będzie określony na dzień najwcześniejszego zdarzenia opisanego w ww. przepisie. Wymienione w tym przepisie zdarzenia określające datę powstania przychodu są od siebie niezależne, nie warunkują się wzajemnie, a po spełnieniu jednego z nich, pozostałe nie mają wpływu na datę powstania przychodu.

Z wniosku wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej współpracują Państwo z kontrahentami krajowymi, jak i zagranicznymi. Z kontrahentami kontaktują się Państwo mailowo, telefonicznie oraz podczas bezpośrednich spotkań.

W 2024 r. otrzymali Państwo zamówienie na dostawę towarów od osoby podającą się za francuskiego kontrahenta działającego pod nazwą (...). Dokonali Państwo dostawy pierwszej części zamówienia pod wskazany przez Kontrahenta adres. Odbiór został potwierdzony przez pracownika podpisem na CMR. Ponadto przesłali Państwo do Kontrahenta specyfikację dostawy oraz fakturę WDT celem podpisania. Kontrahent odesłał Państwu podpisane dokumenty. Dokonali Państwo dostawy drugiej części zamówienia i przesłali Państwo dowody dostawy (CMR i WDT) celem ich podpisania przez Kontrahenta. Kontrahent następnie odesłał Państwu podpisane dowody dostawy. Zarówno do pierwszej, jak i drugiej części zamówienia wystawili Państwo faktury dokumentujące WDT. Kontrahent nie uregulował należności za towar. Transport towarów został zlecony firmie zewnętrznej. Miejscem dostawy towarów był rzeczywiście istniejący magazyn zlokalizowany na terytorium Francji. Po powzięciu podejrzenia, że mogli Państwo paść ofiarą oszustwa, przeprowadzili Państwo rozmowę z kierowcą realizującym dostawy. Z relacji kierowcy wynika, że ładunek został dostarczony pod wskazany w zleceniu adres, do dużego magazynu logistycznego. Ponadto, przed wykonaniem ww. transakcji dokonali Państwo weryfikacji Kontrahenta zgodnie z obowiązującymi w Państwa Spółce procedurami. Sprawdzili Państwo, czy Kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT w bazie VIES, dodatkowo wiarygodność Kontrahenta została zweryfikowana i potwierdzona przez Państwa informatyka we współpracy z zewnętrzną firmą informatyczną poprzez analizę jego domeny internetowej. Działania mające na celu nawiązanie kontaktu z Kontrahentem wykazały, że spółka wskazana jako Kontrahent nie zlecała dostawy, ani nie składała zamówienia na towary. W konsekwencji uznali Państwo, że doszło do oszustwa, na skutek którego nieznana (nieustalona) osoba podszywała się pod firmę francuską. Sprawa została zgłoszona francuskiej policji przez rzeczywistego Kontrahenta z Francji. Otrzymali Państwo kopię przyjęcia tego zgłoszenia. 21 listopada 2024 r. sprawa została zgłoszona przez Państwa Policji Powiatowej, natomiast 13 stycznia 2025 r. Prokuratura Rejonowa zawiadomiła Państwa o wszczęciu śledztwa na podstawie art. 286 ustawy Kodeks karny.

Na moment składania niniejszego wniosku sprawa nie została rozwiązana i cały czas jest w toku.

Państwa wątpliwości sformułowane w pytaniu nr 1 dotyczą powstania przychodu w związku z wystawieniem faktur WDT i wydaniem towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta.

Państwa zdaniem, w związku z brakiem możliwości dochodzenia należności tytułem wynagrodzenia za przekazane towary, ani zrealizowany przez Spółkę wywóz towarów, ani wystawione faktury nie stanowią podstawy do rozpoznania przychodu należnego podlegającego opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych w rozumieniu art. 12 ust. 3 ustawy o CIT.

Z powyższym stanowiskiem nie mogę się jednak zgodzić.

Jak wcześniej wskazano o „przychodzie z działalności gospodarczej” można mówić już w momencie powstania uprawnienia podatnika do uzyskania przysporzenia, niezależnie od jego faktycznego otrzymania. Przychodami należnymi są bowiem należności stanowiące efekt działalności gospodarczej podatnika, których wydania może on żądać od drugiej strony umowy. Przychody będą należne nawet wówczas, gdy podatnik ich nie otrzyma albo zrezygnuje z ich otrzymania lub odroczy termin płatności.

Odnosząc powyższe do przedstawionego stanu faktycznego wskazać należy, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym powinni Państwo wykazać przychód należny wynikający z wystawionych faktur WDT.

Przychody należne to wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. „Należność” wynika z treści stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności. Ponieważ wierzytelność to termin wywodzący się z prawa cywilnego, to przychodami należnymi są przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, tj. możliwe do prawnie skutecznego ich dochodzenia.

Jak wynika z opisanej sprawy, podjęli Państwo kroki prawne w celu odzyskania należności za utracone towary, zgłaszając sprawę do organów ścigania w celu ustalenia sprawcy i postępowanie to jest w toku. Kwestie związane z wyłudzeniem towaru i popełnieniem na Państwa szkodę przestępstwa oszustwa, jak i również kwestia ważności zawartej umowy z rzeczywistym Kontrahentem znajdują się przy tym poza kognicją ustaw podatkowych (a w konsekwencji organów podatkowych) i mogą stanowić ewentualne pole do dochodzenia przez Państwa roszczeń na gruncie przepisów prawa karnego i cywilnego (co też Państwo czynią). Okoliczności te, wbrew Państwa twierdzeniom, nie wpływają jednak na kwestię momentu rozpoznania przychodu z działalności gospodarczej w myśl ustawy o CIT, która zawiera unormowania autonomiczne w tym zakresie.

Zatem, dopóki ww. postępowanie nie zostanie zakończone, a Państwo nie otrzymają postanowienia o umorzeniu postępowania, które będzie dokumentem potwierdzającym niewykrycie sprawcy oszustwa, to brak jest podstaw do twierdzenia, że przychód wynikający z wystawionych faktur WDT nie jest przychodem należnym.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie braku powstania przychodu w związku z wystawieniem faktur WDT i wydaniem towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta (pytanie nr 1), należy uznaćza nieprawidłowe.

Przechodząc do Państwa wątpliwości sformułowanych w pytaniu nr 2 w kwestii możliwości dokonania korekty przychodu należnego w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa wskazać należy, że otrzymanie od organów ścigania prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania z uwagi na niewykrycie sprawcy oszustwa może być podstawą do dokonania korekty przychodu.

Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 3j ustawy o CIT:

Z regulacji zawartych w art. 12 ust. 3j ustawy o CIT wynika więc, że korekta „wstecz” może być dokonana jedynie wtedy, gdy przyczyną korekty jest błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka.

Ustawodawca nie wskazuje jednocześnie, co należy rozumieć poprzez pojęcia „błąd rachunkowy” oraz „inna oczywista omyłka”. Pojęcia te zatem należy rozumieć zgodnie z ich znaczeniem potocznym.

Zatem, za „błąd rachunkowy” należy uznać sytuację, gdy koszt został niewłaściwie ujęty ze względu na błąd w toku wykonywania obliczeń. Może to dotyczyć zarówno okoliczności leżących po stronie wystawcy faktury czy innego dokumentu księgowego (np. błędne podanie na fakturze cen lub wartości towarów), jak i po stronie odbiorcy takiego dokumentu (np. wprowadzenie do ksiąg rachunkowych nieprawidłowej cyfry, zastosowanie wadliwego kursu waluty obcej przy przeliczaniu wartości kosztu na złote, etc.).

Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (wersja internetowa www.sip.pwn.pl), przez „omyłkę” należy rozumieć „spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie”. W konsekwencji, za „inną oczywistą omyłkę” należy uznać inny oczywisty błąd, który nie jest jednocześnie błędem rachunkowym.

Takim błędem będzie np. ujęcie w kosztach podatkowych faktury wystawionej na podmiot inny niż faktyczny nabywca towaru. „Omyłka” wiązać się również będzie z błędem polegającym albo na nieprawidłowym wystawieniu albo nieprawidłowym ujęciu dowodu księgowego. Okoliczność taka musi mieć zatem charakter „pierwotny”.

Co więcej, „omyłka” musi być „oczywista”. Oznacza to, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do charakteru przyczyn korekty, korekta dokonywana winna być w okresie otrzymania dokumentu potwierdzającego przyczynę korekty (w przypadku korekty kosztów uzyskania przychodów) lub w okresie wystawienia tego dokumentu (w przypadku korekty przychodów). Tylko w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że nieprawidłowe ujęcie przychodu bądź kosztu było bezpośrednim wynikiem błędu rachunkowego lub oczywistej omyłki, korekta kosztu winna być uwzględniana „wstecznie”.

Z uzasadnienia do projektu ustawy nowelizującej z dnia 10 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów (Dz.U. z 2015 r. poz. 1595), która wprowadziła z dniem 1 stycznia 2016 r. art. 12 ust. 3j ustawy o CIT wynika, że moment ujęcia faktury korygującej po stronie przychodów powinien być uzależniony od okoliczności, jakich dotyczy ta faktura.

Jeżeli pierwotnie sporządzona faktura błędnie dokumentowała stan faktyczny, a więc korekta jest wynikiem błędu (zawierała pomyłki, np. w ilości, cenie lub kwocie podatku od towarów i usług), wówczas korekta powinna być przyporządkowana wstecznie do okresu, którego dotyczy, czyli do daty wystąpienia przychodu należnego, wynikającego z faktury pierwotnej.

Natomiast w przypadku, gdy faktura pierwotna prawidłowo dokumentowała zdarzenie gospodarcze, które miało miejsce w dacie jej wystawienia (stan faktyczny), a faktura korygująca została wystawiona z powodu późniejszych zdarzeń, a więc okoliczności mających wpływ na zmianę przychodów powstałych już po wystawieniu faktury pierwotnej, takich jak np. udzielenie rabatu czy zwrot towaru, itp., fakturę korygującą należy rozliczyć na bieżąco, z datą jej wystawienia.

Oznacza to, że podstawową zasadą jest rozpoznawanie korekt przychodów na bieżąco, natomiast rozliczenie korekty przychodów wstecz powinno następować wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach wynikających z błędów rachunkowych lub oczywistych omyłek.

Podsumowując, w sytuacji, w której postępowanie zostanie zakończone przez organy ścigania i Spółka otrzyma dokument potwierdzający ten fakt, będą mogli Państwo w tym momencie dokonać korekty wykazanego przychodu należnego w związku z wystawieniem faktur WDT i wydaniem towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie możliwości dokonania korekty przychodu należnego w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa (pytanie nr 2), należało uznać za prawidłowe.

W pytaniu nr 3 natomiast zgłosili Państwo wątpliwość związaną z możliwością zaliczenia straty z tytułu wartości utraconych towarów do kosztów uzyskania przychodów w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod tym warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

• został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
• jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
• pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
• poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
• został właściwie udokumentowany,
• nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w stosownych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.

Należy przy tym zauważyć, że definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach, należy zaś zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania. Podatnik oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą winien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodów.

Ponadto, należy mieć na względzie, że podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodów odnosi ewidentne korzyści, albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na podatniku spoczywa więc ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodów.

W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciami: „w celu” osiągnięcia przychodu, jak i „zachowanie” lub „zabezpieczenie” źródła przychodów.

Zgodnie z definicjami zawartymi w Słowniku języka polskiego PWN, pojęcie:

a) „celowość” oznacza: „przydatność do jakichś potrzeb”, „świadome zmierzanie do celu”, „taki przebieg zjawisk, zdarzeń, działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu”,

b) „zabezpieczyć” oznacza: „zapewnienie ochrony przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym”, „uczynienie bezpiecznym”, „zapewnienie utrzymania czegoś w dotychczasowym stanie”, „zapewnienie komuś środków do życia”, „zapewnienie zaspokojenia roszczenia lub wykonanie kary”, natomiast

c) „zachować” oznacza: „pozostać w posiadaniu czegoś”, „dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności”, „uchronić przed zapomnieniem”.

Można więc przyjąć, że koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów to takie koszty, które są poniesione w trakcie dążenia do uzyskania przychodów. Określony cel musi być widoczny w momencie ponoszenia kosztu. Ponadto, poniesione koszty winny omawiany cel realizować lub co najmniej zakładać jego realność. Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to takie koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast jako zabezpieczenie źródła przychodów powinno się przyjmować koszty poniesione na ochronienie istniejącego źródła przychodów, w taki sposób, aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób.

Podsumowując, wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu zaistnieje związek przyczynowy i koszt nie będzie objęty dyspozycją art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Jak wynika z opisanego przez Państwa stanu faktycznego, w wyniku oszustwa wydali Państwo towary osobie/osobom podszywającym się pod Kontrahenta. W związku z tym ponieśli Państwo straty w środkach obrotowych Spółki. 21 listopada 2024 r. sprawa wydania towarów podmiotowi podszywającemu się pod Kontrahenta została zgłoszona przez Państwa na policję, natomiast 13 stycznia 2025 r. prokuratura zawiadomiła Państwa o wszczęciu śledztwa na podstawie art. 286 ustawy Kodeks karny. Na moment składania niniejszego wniosku sprawa nie została rozwiązana i cały czas jest w toku.

Chcą jednak Państwo wiedzieć, czy będą mogli Państwo zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów straty z tytułu wartości utraconych towarów w momencie zakończenia postępowania organów ścigania w sprawie.

Wśród wymienionych w tzw. negatywnym katalogu kosztów ujętym w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych. Oznacza to, że co do zasady straty te, jako związane z prowadzoną działalnością, mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być jednak każdorazowo oceniane w aspekcie:

• całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności,
• okoliczności, które spowodowały powstanie straty,
• udokumentowania straty,
• podjętych przez podatnika działań zabezpieczających.

W związku z brakiem w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych definicji „straty” należy to pojęcie postrzegać w rozumieniu potocznym, powszechnie używanym. I tak „strata” w języku potocznym oznacza „ubytek”, „poniesioną szkodę”, „to co się przestało posiadać”. Na ogół strata wynika ze zniszczenia, uszkodzenia, utracenia składników majątku np. w wyniku pożaru, powodzi lub kradzieży, czyli jest ona następstwem zdarzeń losowych i nie wynika z celowego działania podatnika. Przyjmuje się, iż dla celów podatkowych tylko stratę powstałą na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie i z dochowaniem należytej staranności można uznać za zdarzenie, które uzasadnia zaliczenie powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów.

Każdy przypadek straty w środkach obrotowych należy rozpatrywać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie i oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika. W niektórych przypadkach, strata jako zdarzenie losowe, może stanowić koszt uzyskania przychodów. Jednakże musi być to strata rzeczywista i prawidłowo udokumentowana. Ponadto istotnym warunkiem jest aby strata nie powstała z winy podatnika, jako wynik jego niedbalstwa lub naruszenia przepisów albo braku nadzoru nad pracownikami.

W odniesieniu do środków trwałych oznacza to, że za stratę w środkach można uznać wyłącznie skutki takiego nieprzewidywalnego zdarzenia, które spowodowało uszczerbek w majątku podatnika, tj. utratę (bądź zmniejszenie wartości) składników majątku będących w jego posiadaniu lub stanowiących jego własność.

Z przedstawionego powyżej opisu sprawy oraz własnego stanowiska w sprawie wynika, że dochowali Państwo należytej staranności, albowiem zweryfikowali Państwo kontrahenta oraz miejsce dostawy, jak również ubezpieczyli należności. O oszustwie dowiedzieli się Państwo w momencie, gdy prawdziwi przedstawiciele kontrahenta wyjaśnili, że nigdy nie zamawiali od Spółki towarów do magazynu położonego na terytorium Francji oraz nie przyjęli faktur i nie zapłacili należności z nich wynikających.

W związku ze zwrotem wystawionych faktur oraz brakiem płatności zgłosili Państwo sprawę na policję, a prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie przestępstwa polegającego na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd (art. 286 Kodeksu karnego). Postępowanie w sprawie ustalenia sprawcy (sprawców) oszustwa jest w toku.

Należy wskazać, że podstawą do ujmowania kosztu w rachunku podatkowym są dokumenty potwierdzające definitywne poniesienie wydatku.

W sytuacji, gdy w sprawie zostanie wydane prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie opisanego oszustwa i w ten sposób zostanie formalnie poświadczona okoliczność, że odzyskanie środków utraconych w związku z zaistniałą stratą nie jest możliwe, będą Państwo mogli zaliczyć poniesioną stratę do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Podsumowując, Spółka będzie miała prawo zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów straty z tytułu wartości utraconych towarów w momencie zakończenia postępowania organów ścigania w sprawie. Strata poniesiona przez Państwa w związku z oszustwem zostanie bowiem udokumentowana prawomocnym postanowieniem organów ścigania.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie możliwości zaliczenia straty z tytułu wartości utraconych towarów do kosztów uzyskania przychodów w chwili zakończenia sprawy przez organy ścigania wobec niewykrycia sprawców przestępstwa (pytanie nr 3), należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Jednocześnie wyjaśniam, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa pytań). Inne kwestie poruszone w Państwa stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

Informuję, że wydając interpretację nie przeprowadzam postępowania dowodowego i opieram się wyłącznie na elementach zdarzenia przedstawionych we wniosku. Rozstrzygnięcie, czy dochowali Państwo należytej staranności może być stwierdzone jedynie w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej, przeprowadzonej przez właściwy organ podatkowy, a nie w postępowaniu dotyczącym wydania interpretacji indywidualnej.

Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Państwa wyroków sądów administracyjnych należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.