Interpretacja indywidualna z dnia 30 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDSL1-1.4011.641.2025.3.MW
Rodzic, który nie spełnia ustawowych przesłanek samotnego wychowywania dziecka, nie jest uprawniony do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca, nawet jeśli brak opieki naprzemiennej, a zobowiązania materialne i wychowawcze nie są podejmowane równocześnie przez oboje rodziców.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 20 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan w odpowiedzi na wezwania – pismem z 28 listopada 2025 r. (wpływ 28 listopada 2025 r.) oraz pismem z 19 grudnia 2025 r. (wpływ 19 grudnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce oraz podlegającą w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia ich źródeł (nieograniczony obowiązek podatkowy) w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej zwana: ustawa o pit).
Wnioskodawca nie jest opodatkowany na zasadach art. 30c ustawy o PIT lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy i nie podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Rodzicom nie zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Wnioskodawca jest ojcem małoletniego dziecka urodzonego w roku 2015 (córka). Wnioskodawca nie miał formalnego związku z matką dziecka, a krótko po urodzeniu dziecka rozstał się z matką dziecka i nie jest ona już jego partnerką życiową.
Oboje rodziców ma prawo opieki nad dzieckiem, a zasady tej opieki są uzgadniane bieżąco. Zasadniczo dziecko przebywa raz u jednego raz u drugiego rodzica (zamieszkują osobno i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, a Wnioskodawca by móc opiekę sprawować zakupił w miejscowości zamieszkania matki mieszkanie). Podział opieki jest całkowicie rozłączny tzn. nigdy rodzice nie sprawują tej opieki razem, opieka przebiega różnie i jest za każdy razem uzgadniany między rodzicami.
Ustalone jest, że córka Wnioskodawcy co najmniej raz w tygodniu sypia u niego w domu, a po szkole każdego dnia córka udaje się do Wnioskodawcy (do godziny 15) lub jest przez niego transportowana bezpośrednio na zajęcia pozalekcyjne.
Wnioskodawca ponosi samodzielnie najbardziej kosztowne wydatki oraz znaczną część pozostałych kosztów związanych z edukacją i wychowaniem córki.
Wnioskodawca ponosi przede wszystkim samodzielnie większość wydatków związanych z edukacją szkolną i pozaszkolną córki oraz innymi typu utrzymanie psa dziecka, opieka stomatologiczna, elektronika dla dziecka, wyjazdy szkolne i pozaszkolne.
Wnioskodawca każdego roku samodzielnie organizuje i finansuje dwa główne wyjazdy wakacyjne i zimowe (ferie) z córką. W wolnym czasie Wnioskodawca spędza dużo czasu razem z córką.
Wnioskodawca zna przyjaciół i koleżanki córki i utrzymuje bardzo dobre relacje emocjonalne z córką - rozmowy, wsparcie we wszystkich trudniejszych momentach życiowych i szkolnych.
Wszystkie te czynności wykonuje Wnioskodawca samodzielnie, bez udziału drugiego rodzica.
W piśmie z 28 listopada 2025 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:
1)Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskiwał/uzyskuje Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?
Odpowiedź: Wnioskodawca uzyskiwał wyłącznie dochody z umowy o pracę, opodatkowane według skali podatkowej.
2)Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, prowadził/prowadzi Pan działalność gospodarczą? Jeśli tak – należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.
Odpowiedź: Wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej.
3)Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pana dziecka (córki) miały/mają zastosowanie przepisy:
-art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),
-ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub
-ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub
-ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?
Odpowiedź: W odniesieniu do córki nie mają zastosowania żadne z wymienionych ustaw – córka ma obecnie 9 lat.
4)Czy Pana dziecko w okresie, którego dotyczy złożony wniosek otrzymuje, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną? Jeśli tak, to od kiedy oraz konkretnie, które z ww. świadczeń i na podstawie jakich przepisów?
Odpowiedź: Córka nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.
5)Czy w okresie podatkowym będącym przedmiotem Pana zapytania Pana dziecko osiągnęło/osiąga dochody? Jeżeli tak, to proszę o wskazanie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu?
6)Czy została orzeczona przez sąd opieka naprzemienna nad dzieckiem? Jeżeli nie, to czy w jakikolwiek formalny sposób został ustalony zakres kontaktów Pana i byłej partnerki z córką?
Odpowiedź: Opieka naprzemienna nie została orzeczona. Technicznie rzecz biorąc, Wnioskodawca stara się spędzać z córką jak najwięcej czasu – wykorzystuje do tego swoją elastyczną pracę zdalną, tak by nie wchodzić w konflikt z jej matką.
7)We wniosku wskazał Pan:
Rodzicom nie zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Czy oznacza to, że ww. świadczenie pobiera jeden z rodziców? Jeżeli tak, proszę wskazać który i dlaczego?
Odpowiedź: Świadczenie 500+/800+ pobiera matka – z dobrowolnej decyzji Wnioskodawcy. Nie było żadnych formalnych ustaleń. Świadomie zrezygnował z ubiegania się o to świadczenie, by nie generować konfliktów. Co więcej, niezależnie od tego, Wnioskodawca regularnie wspiera matkę dziecka kwotą 1,5-2 tys. zł miesięcznie. Wnioskodawca wie, że jej sytuacja mieszkaniowa jest trudna – mieszka z bezrobotnym bratem i matką w domu z problemami technicznymi (zwłaszcza w okresie grzewczym).
8)Czy w okresie, którego dotyczy złożony wniosek, faktycznie i samotnie wychowuje Pan córkę, bez udziału drugiego rodzica – jej matki – wykonuje Pan władzę rodzicielską: stale troszczy się Pan o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka bez udziału (wsparcia) drugiej osoby, tj. uczestniczy w wychowaniu dziecka, dba o prawidłowy rozwój kształtując jego właściwe zachowania, rozwija jego zainteresowania, sprawuje nad nim pieczę/opiekę, troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, ponosi koszty jego utrzymania, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w edukacji szkolnej, bierze czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o tym, że Pan samotnie wychowuje córkę.
Odpowiedź: Wnioskodawca wychowuję córkę faktycznie i samotnie – zgodnie ze swoją wizją rodzicielstwa. Poza ciężarem finansowym:
· dba ojej zdrowie fizyczne, zapewniając natychmiastową (prywatną) opiekę medyczną zawsze, gdy jest to potrzebne, bez zbędnych kalkulacji;
· od najmłodszych lat troszczy się o jej rozwój społeczny - córka regularnie spotyka się u niego w domu z koleżankami, co pomogło jej wyjść z wcześniejszego wycofania społecznego;
· wychowawczynie z klas 1-3 regularnie kontaktowały się właśnie z Wnioskodawcą w sprawach dotyczących córki oraz ewentualnych konfliktów w klasie – dzięki dobremu kontaktowi z dziećmi Wnioskodawca miał możliwość obserwacji sytuacji i reagowania;
· Wnioskodawca tłumaczy jej świat i uczy samodzielnego myślenia, jest dla niej oparciem w każdej trudnej sytuacji, także wynikającej z napięć domowych;
· organizuje i dowozi córkę na wszystkie zajęcia dodatkowe (w 2024 r. było to ok. 150 wyjazdów: piłka nożna, muzyka, szachy, pływanie; obecnie mniej ze względu na większą liczbę zajęć w szkole od 4 klasy);
· jako rodzic refleksyjny Wnioskodawca konsultuje swoje podejście wychowawcze z psychologiem dziecięcym (…) oraz specjalnie z myślą o dziecku ukończył studia podyplomowe (…), co w ocenie Wnioskodawcy znacząco przyczyniło się do rozwoju wysokiej inteligencji emocjonalnej córki;
· dba o jej rozwój fizyczny (wspólne aktywności sportowe) i duchowy (wychowanie w wartościach, uczestnictwo w życiu kościoła) oraz daje przykład własnym stylem życia (brak nałogów, wartościowe otoczenie, sport, aktywność, samorozwój, ciągła nauka i rzetelna praca);
· wakacje i ferie zimowe Wnioskodawca zawsze organizuje i finansuje samodzielnie - są to wyłącznie wyjazdy wspólne z nim;
· sam organizuje córce oraz jej koleżankom i kolegom czas wolny i rozrywkę: zabiera ich na boiska, gra w gry planszowe, prowadzi zajęcia z szachów, organizuje wyjazdy nad jezioro itp.;
· podwozi córkę wszędzie tam, gdzie jest to potrzebne, oraz reaguje w sytuacjach nagłych, np. dowożąc do szkoły potrzebne rzeczy, gdy o czymś zapomni;
· Wnioskodawca dba o budowanie pewności siebie córki oraz jej obycie społeczne, m.in. poprzez umożliwianie jej kontaktu z wykładowcami akademickimi, dyrektorami instytucji i innymi osobami na odpowiedzialnych stanowiskach, tak aby czuła się swobodnie w różnych środowiskach;
· sprawuje pełną opiekę nad jej psem – z własnej inicjatywy, aby wspierać jej rozwój emocjonalny; Wnioskodawca zdecydował się wziąć psa do mieszkania w bloku, mimo że początkowo był to dla niego duży obowiązek, gdyż zależało mu na spełnieniu jej długo podtrzymywanego marzenia o zwierzęciu (Mama zwodziła ją (…), że jej kupi psa, mają dom i ogródek, a Wnioskodawca mieszka w bloku);
· od kilku lat Wnioskodawca ma, u obecnego pracodawcy, możliwość podjęcia pracy za granicą (…), jednak świadomie zrezygnował z wyjazdu i pozostał w Polsce, kupując mieszkanie w (…), aby móc sprawować nad córką realną, codzienną opiekę.
9)Czy w pozostałym okresie, w którym dziecko wskazane we wniosku nie przebywało/nie przebywa z Panem, matka dziecka zajmuje się jego wychowaniem i wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do dziecka, tj. uczestniczy w wychowaniu dziecka, dba o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwija jego zainteresowania, sprawuje nad nim pieczę/opiekę, troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, ponosi koszty jego utrzymania, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w edukacji szkolnej (przedszkolnej), bierze czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.?
Odpowiedź: Wnioskodawca wychowuje córkę faktycznie i samotnie – zgodnie z swoją wizją rodzicielstwa. Poza ciężarem finansowym:
· Wnioskodawca dba o jej zdrowie fizyczne, zapewniając natychmiastową (prywatną) opiekę medyczną zawsze, gdy jest to potrzebne, bez zbędnych kalkulacji;
· od najmłodszych lat troszczy się o jej rozwój społeczny – córka regularnie spotyka się u Wnioskodawcy w domu z koleżankami, co pomogło jej wyjść z wcześniejszego wycofania społecznego;
· wychowawczynie z klas 1-3 regularnie kontaktowały się właśnie z Wnioskodawcą w sprawach dotyczących córki oraz ewentualnych konfliktów w klasie – dzięki dobremu kontaktowi z dziećmi miał możliwość obserwacji sytuacji i reagowania;
· tłumaczy jej świat i uczy samodzielnego myślenia, jest dla niej oparciem w każdej trudnej sytuacji, także wynikającej z napięć domowych;
· organizuje i dowozi córkę na wszystkie zajęcia dodatkowe (w 2024 r. było to ok. 150 wyjazdów: piłka nożna, muzyka, szachy, pływanie; obecnie mniej ze względu na większą liczbę zajęć w szkole od 4 klasy);
· jako rodzic refleksyjny Wnioskodawca konsultuje swoje podejście wychowawcze z psychologiem dziecięcym (…) oraz specjalnie z myślą o dziecku ukończył studia podyplomowe (…), co w jego ocenie znacząco przyczyniło się do rozwoju wysokiej inteligencji emocjonalnej córki;
· dba o jej rozwój fizyczny (wspólne aktywności sportowe) i duchowy (wychowanie w wartościach, uczestnictwo w życiu kościoła) oraz daje przykład własnym stylem życia (brak nałogów, wartościowe otoczenie, sport, aktywność, samorozwój, ciągła nauka i rzetelna praca);
·wakacje i ferie zimowe zawsze organizuje i finansuje samodzielnie – są to wyłącznie wyjazdy wspólne z Wnioskodawcą;
·sam organizuje córce oraz jej koleżankom i kolegom czas wolny i rozrywkę: zabiera ich na boiska, gra w gry planszowe, prowadzi zajęcia z szachów, organizuje wyjazdy nad jezioro itp.;
·podwozi córkę wszędzie tam, gdzie jest to potrzebne, oraz reaguje w sytuacjach nagłych, np. dowożąc do szkoły potrzebne rzeczy, gdy o czymś zapomni;
·Wnioskodawca dba o budowanie pewności siebie córki oraz jej obycie społeczne, m.in. poprzez umożliwianie jej kontaktu z wykładowcami akademickimi, dyrektorami instytucji i innymi osobami na odpowiedzialnych stanowiskach, tak aby czuła się swobodnie w różnych środowiskach;
·sprawuje pełną opiekę nad jej psem – z własnej inicjatywy, aby wspierać jej rozwój emocjonalny; Wnioskodawca zdecydował się wziąć psa do mieszkania w bloku, mimo że początkowo był to dla niego duży obowiązek, gdyż zależało mu na spełnieniu jej długo podtrzymywanego marzenia o zwierzęciu (Mama zwodziła ją (…), że jej kupi psa, mają dom i ogródek, a Wnioskodawca mieszkam w bloku);
·od kilku lat Wnioskodawca ma, u obecnego pracodawcy, możliwość podjęcia pracy za granicą (…), jednak świadomie zrezygnował z wyjazdu i pozostał w Polsce, kupując mieszkanie w (…), aby móc sprawować nad córką realną, codzienną opiekę.
10)Czy matka spędzając czas z dzieckiem wpływa na jego postawę, przekazuje wartości, uczy, wspiera w trudnych sytuacjach, pełni roli autorytetu wychowawczego, podejmuje trudne rozmowy wychowawcze czy też nie odgrywa aktywnej roli w procesie wychowywania dziecka? Należy szczegółowo opisać.
Odpowiedź: Matka również uczestniczy w wychowaniu córki, natomiast podejście wychowawcze i wyznawane wartości są w wielu obszarach odmienne, co niekiedy prowadzi do napięć i kwestionowania podejmowanych przez Wnioskodawcę działań. Ma bardziej impulsywny, emocjonalny styl reagowania, co wpływa na atmosferę wychowawczą. Podejście Wnioskodawcy jest spokojniejsze, wspierające i nastawione na budowanie autonomii dziecka. Wnioskodawca unika otwartych konfliktów, a w ważniejszych kwestiach kieruje się konsultacjami z psychologiem dziecięcym oraz prawnikiem.
11)Czy jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienionego w treści wniosku) i względem nich wykonywał/wykonuje władzę rodzicielską? Jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia.
Odpowiedź: Wnioskodawca nie ma innych dzieci.
12)W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 11, należy wskazać czy wychowywał/wychowuje je Pan wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym (partnerką)?
Odpowiedź: Wnioskodawca nie wychowuje żadnych innych dzieci. Żyje samotnie z pełną świadomością, że taki tryb życia daje jego córce stabilność emocjonalną i bezpieczeństwa.
Natomiast w piśmie z 19 grudnia 2025 r., stanowiącym kolejne uzupełnienie wniosku, udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:
1.Czy w okresie podatkowym będącym przedmiotem Pana zapytania Pana dziecko osiągnęło/osiąga dochody? Jeżeli tak, to proszę o wskazanie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu?
Odpowiedź: W okresie objętym wnioskiem córka nie osiągnęła i nie osiąga żadnych dochodów.
2.Czy w pozostałym okresie, w którym dziecko wskazane we wniosku nie przebywało/nie przebywa z Panem, matka dziecka zajmuje się jego wychowaniem i wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do dziecka, tj. uczestniczy w wychowaniu dziecka, dba o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwija jego zainteresowania, sprawuje nad nim pieczę/opiekę, troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, ponosi koszty jego utrzymania, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w edukacji szkolnej (przedszkolnej), bierze czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.?
Odpowiedź: W okresach, w których córka przebywa u matki, matka dziecka sprawuje nad nią bieżącą pieczę/opiekę i wykonuje władzę rodzicielską w ramach swojego gospodarstwa domowego. W szczególności:
·uczestniczy w wychowaniu dziecka - tak, w zakresie codziennej opieki i funkcjonowania dziecka w jej domu;
·dba o prawidłowy rozwój dziecka, kształtując właściwe zachowania – tak, w zakresie zasad i obowiązków dnia codziennego w jej domu;
·rozwija zainteresowania dziecka – w ograniczonym zakresie, tj. wspiera zainteresowania w ramach czasu spędzanego z dzieckiem; natomiast inicjowanie, planowanie, organizacja, logistyka, transport oraz zasadnicze finansowanie zajęć dodatkowych pozostają po stronie Wnioskodawcy;
·sprawuje pieczę/opiekę – tak;
·troszczy się o rozwój fizyczny – tak, w podstawowym zakresie w czasie pobytu dziecka u matki;
·troszczy się o rozwój duchowy – w ograniczonym zakresie, w ramach relacji i rozmów z dzieckiem w czasie pobytu u matki;
·ponosi wydatki związane z wypoczynkiem – w ograniczonym zakresie (wydatki bieżące w czasie pobytu dziecka u matki); natomiast organizacja i finansowanie ferii zimowych oraz głównych wyjazdów wakacyjnych są zasadniczo po stronie Wnioskodawcy;
·ponosi koszty utrzymania dziecka – tak, w zakresie bieżącego utrzymania dziecka w swoim gospodarstwie domowym; dodatkowo Wnioskodawca wskazuje, że dobrowolnie przekazuje matce stałe wsparcie finansowe na utrzymanie córki, a świadczenie 800+ pobiera matka (nie występował o ustalenie świadczenia na swoją rzecz i nie kwestionował pobierania przez matkę) - w celu ograniczania konfliktów i zapewnienia dziecku stabilności;
·zabezpiecza potrzeby bytowe – tak, w czasie pobytu dziecka u matki (z uwzględnieniem stałego wsparcia finansowego Wnioskodawcy);
·zabezpiecza potrzeby zdrowotne – w ograniczonym zakresie (sprawy bieżące w czasie pobytu dziecka u matki); natomiast organizacja i ponoszenie kosztów droższych świadczeń oraz leczenia (np. stomatologia) pozostają zasadniczo po stronie Wnioskodawcy;
·zabezpiecza potrzeby edukacyjne/pomaga w edukacji szkolnej – tak, w zakresie obowiązków szkolnych realizowanych w czasie pobytu dziecka u matki;
·bierze czynny udział w sprawach związanych z kształceniem szkolnym – tak, w zakresie spraw bieżących/organizacyjnych;
·dodatkowe zajęcia – w przeważającym zakresie nie: matka co do zasady nie planuje i nie organizuje zajęć dodatkowych; organizacja, logistyka, finansowanie oraz transport zajęć dodatkowych są zasadniczo po stronie Wnioskodawcy.
3.Czy matka spędzając czas z dzieckiem wpływa na jego postawę, przekazuje wartości, uczy, wspiera w trudnych sytuacjach, pełni roli autorytetu wychowawczego, podejmuje trudne rozmowy wychowawcze czy też nie odgrywa aktywnej roli w procesie wychowywania dziecka? Należy szczegółowo opisać.
Odpowiedź: Matka dziecka, spędzając czas z córką, odgrywa aktywną rolę wychowawczą w ramach okresów, w których córka przebywa w jej gospodarstwie domowym. W szczególności:
·wpływa na postawę dziecka – tak, poprzez egzekwowanie zasad obowiązujących w jej domu i kształtowanie zachowań dziecka w codziennych sytuacjach; jednocześnie Wnioskodawca zaznacza, że ich podejścia wychowawcze są odmienne i nie wynikają ze wspólnie uzgodnionego planu;
·przekazuje wartości – tak, w ramach własnego modelu wychowawczego;
·uczy i wspiera w trudnych sytuacjach – tak, w zakresie bieżących spraw w czasie pobytu dziecka u matki; natomiast znacząca część rozmów wspierających i długofalowego ukierunkowania dziecka realizowana jest przez Wnioskodawcę, bez bieżącej koordynacji z matką;
·pełni rolę autorytetu wychowawczego – tak, w tym sensie, że egzekwuje zasady obowiązujące w jej domu;
·podejmuje trudne rozmowy wychowawcze – w ograniczonym zakresie, w ramach sytuacji bieżących; natomiast ciężar rozmów rozwojowych i długofalowego wspierania dziecka spoczywa zasadniczo na Wnioskodawcy.
Podsumowanie: Matka uczestniczy w wychowaniu dziecka w czasie, gdy córka u niej przebywa. Jednocześnie rodzice nie wychowują dziecka wspólnie, ponieważ nie ma między nimi bieżącej, codziennej współpracy, wspólnego planowania ani uzgodnionego modelu wychowawczego; działania wychowawcze są realizowane odrębnie, w różnych miejscach i czasie.
Pytanie
Czy Wnioskodawca jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i uprawniony do rozliczenia w sposób określony w art. 6 ust. 4d ww. ustawy?
Pana stanowisko w sprawie
Tak – Wnioskodawca jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jest uprawniony do rozliczenia w sposób określony w art. 6 ust. 4d ww. ustawy.
Uzasadnienie
Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o pit stanowi, że do dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)pełnoletnie do ukończenia 25.
roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie – podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Zgodnie z ust. 4d tego artykułu: „W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie”.
Natomiast w ust. 4f przewidziano, że: „Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140)”.
Dokonując wykładni pojęcia rodzic wychowujący samotnie, przyjąć należy, że ustawodawca użył wyrażenia „samotnie wychowuje dzieci” w takim znaczeniu, które dotyczy osoby niemającej żony lub męża (bez partnera lub partnerki). Leksykalne znaczenie wyrazu „samotny” („samotność”) ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania dotyczącego „rodzica samotnie wychowującego dzieci”, jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału oraz przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic. Nie oznacza to braku udziału drugiego z rodziców w procesie wychowawczym dzieci. Przeciwieństwem „samotnego wychowywania” (dzieci) przez jednego z rodziców (opiekunów prawnych) jest użyte w art. 6 ust. 4f ustawy o pit pojęcie „wspólne wychowywanie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym” (co najmniej jednego dziecka).
Tym samym Wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do rozliczenia w sposób określony w art. 6 ust. 4d ww. ustawy o pit.
Stanowisko to znajduje oparcie w licznym orzecznictwie WSA i NSA - np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 marca 2025 r. I SA/Łd 806/24, gdzie Sąd wskazał, że „Ponadto dla potrzeb odkodowania znaczenia sformułowania "rodzic samotnie wychowujący dzieci", fundamentalne znaczenie ma wyraz "samotnie". Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego "samotność" lub "samotny" oznacza "przebywanie, życie w odosobnieniu, bez rodziny, bez towarzystwa", "niemający w nikim wsparcia, dziejący się bez wsparcia innych", "niemający żony lub niemająca męża", "znajdujący się gdzieś całkiem sam, zdany tylko na siebie" (sjp.pl; sjp.pwn.pl; SJP pod red. M. Szymczaka, t. III, s. 177, PWN, Warszawa 1981 r.). Leksykalne znaczenie wyrazu "samotny" ("samotność") ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania "rodzic samotnie wychowujący dzieci", jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału, przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic. Bezsprzecznie kryterium "samotności" wyklucza się z kryterium "wspólności". Wyraz "wspólny" w jego zasadniczym znaczeniu oznacza m.in. "wykonywanie razem z innymi" (SJP jak wyżej). Jeśli zatem rozwiedziony rodzić nie wykonuje w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych, to wręcz nielogiczne jest twierdzenie, że czyni to wspólnie z drugim rodzicem”.
Podobne tezy można znaleźć w wyrokach:
·Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2025 r. II FSK 633/24,
·Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2024 r. l SA/Gd 760/24,
·Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2024 r. l SA/Po 509/24.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 6 ust. 4c ww. ustawy:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
-podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Zgodnie z art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1)dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2)przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
-w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1)stosuje przepisy:
a)art. 30c lub
b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
-w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
-posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;
-wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka;
-nieuzyskiwania przez rodzica i dzieci (dziecko) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
-niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Wskazuję jednak, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.
Przepis art. 6 ust. 4c ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.
Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.
Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.
Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że jest Pan osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce oraz podlegającą w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia ich źródeł (nieograniczony obowiązek podatkowy) w rozumieniu art. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest Pan opodatkowany na zasadach art. 30c ww. ustawy lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy i nie podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. W okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskiwał Pan wyłącznie dochody z umowy o pracę, opodatkowane według skali podatkowej. Nie prowadził Pan działalności gospodarczej.
Jest Pan ojcem małoletniego dziecka urodzonego w roku 2015 (córka). Nie ma Pan innych dzieci, nie wychowuje żadnych innych dzieci. W okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pana dziecka (córki) nie miały zastosowanie przepisy: art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy); ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych – córka ma obecnie 9 lat. W okresie objętym wnioskiem córka nie osiągnęła i nie osiąga żadnych dochodów. Córka nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.
Nie miał Pan formalnego związku z matką dziecka, a krótko po urodzeniu dziecka rozstał się z matką dziecka i nie jest ona już Pana partnerką życiową. Opieka naprzemienna nie została orzeczona. Świadczenie 500+/800+ pobiera matka. Oboje rodziców mają prawo opieki nad dzieckiem, a zasady tej opieki są uzgadniane bieżąco. Zasadniczo dziecko przebywa raz u jednego raz u drugiego rodzica (zamieszkują osobno i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, a Pan by móc opiekę sprawować zakupił w miejscowości zamieszkania matki mieszkanie). Podział opieki jest całkowicie rozłączny tzn. nigdy rodzice nie sprawują tej opieki razem, opieka przebiega różnie i jest za każdy razem uzgadniana między rodzicami. Ustalone jest, że córka co najmniej raz w tygodniu sypia u Pana w domu, a po szkole każdego dnia córka udaje się do Pana (do godziny 15) lub jest przez Pana transportowana bezpośrednio na zajęcia pozalekcyjne. Ponosi Pan samodzielnie najbardziej kosztowne wydatki oraz znaczną część pozostałych kosztów związanych z edukacją i wychowaniem córki. Ponosi przede wszystkim samodzielnie większość wydatków związanych z edukacją szkolną i pozaszkolną córki oraz innymi typu: utrzymanie psa dziecka, opieka stomatologiczna, elektronika dla dziecka, wyjazdy szkolne i pozaszkolne. Każdego roku samodzielnie organizuje i finansuje dwa główne wyjazdy wakacyjne i zimowe (ferie) z córką. W wolnym czasie spędza Pan dużo czasu razem z córką. Zna Pan przyjaciół i koleżanki córki i utrzymuje bardzo dobre relacje emocjonalne z córką - rozmowy, wsparcie we wszystkich trudniejszych momentach życiowych i szkolnych. Wszystkie te czynności wykonuje Pan samodzielnie, bez udziału drugiego rodzica.
W uzupełnieniu wniosku podał Pan ponadto, że wychowuje córkę faktycznie i samotnie - zgodnie ze swoją wizją rodzicielstwa. Poza ciężarem finansowym:
· dba Pan o jej zdrowie fizyczne, zapewniając natychmiastową (prywatną) opiekę medyczną zawsze, gdy jest to potrzebne, bez zbędnych kalkulacji;
· od najmłodszych lat troszczy się o jej rozwój społeczny – córka regularnie spotyka się u Pana w domu z koleżankami, co pomogło jej wyjść z wcześniejszego wycofania społecznego;
· wychowawczynie z klas 1-3 regularnie kontaktowały się właśnie z Panem w sprawach dotyczących córki oraz ewentualnych konfliktów w klasie – dzięki dobremu kontaktowi z dziećmi miał Pan możliwość obserwacji sytuacji i reagowania;
· tłumaczy Pan jej świat i uczy samodzielnego myślenia, jest dla niej oparciem w każdej trudnej sytuacji, także wynikającej z napięć domowych;
· organizuje i dowozi córkę na wszystkie zajęcia dodatkowe;
· jako rodzic refleksyjny konsultuje swoje podejście wychowawcze z psychologiem dziecięcymi;
· dba o jej rozwój fizyczny (wspólne aktywności sportowe) i duchowy (wychowanie w wartościach, uczestnictwo w życiu kościoła) oraz daje przykład własnym stylem życia (brak nałogów, wartościowe otoczenie, sport, aktywność, samorozwój, ciągła nauka i rzetelna praca);
· wakacje i ferie zimowe zawsze organizuje i finansuje samodzielnie – są to wyłącznie wyjazdy wspólne z Panem;
· sam organizuje Pan córce oraz jej koleżankom i kolegom czas wolny i rozrywkę: zabiera ich na boiska, gracie w gry planszowe, prowadzi Pan zajęcia z szachów, organizuje wyjazdy nad jezioro itp.;
· podwozi córkę wszędzie tam, gdzie jest to potrzebne, oraz reaguje w sytuacjach nagłych, np. dowożąc do szkoły potrzebne rzeczy, gdy o czymś zapomni;
· dba Pan o budowanie pewności siebie córki oraz jej obycie społeczne, m.in. poprzez umożliwianie jej kontaktu z wykładowcami akademickimi, dyrektorami instytucji i innymi osobami na odpowiedzialnych stanowiskach, tak aby czuła się swobodnie w różnych środowiskach;
· sprawuje pełną opiekę nad jej psem – z własnej inicjatywy, aby wspierać jej rozwój emocjonalny; zdecydował się Pan wziąć psa do mieszkania w bloku, mimo że początkowo był to dla Pana duży obowiązek, gdyż zależało Panu na spełnieniu jej długo podtrzymywanego marzenia o zwierzęciu;
· od kilku lat ma Pan, u obecnego pracodawcy, możliwość podjęcia pracy za granicą, jednak świadomie zrezygnował Pan z wyjazdu i pozostał w Polsce, kupując mieszkanie, aby móc sprawować nad córką realną, codzienną opiekę.
Matka również uczestniczy w wychowaniu córki, natomiast podejście wychowawcze i wyznawane wartości są w wielu obszarach odmienne, co niekiedy prowadzi do napięć i kwestionowania podejmowanych przez Pana działań. Ma bardziej impulsywny, emocjonalny styl reagowania, co wpływa na atmosferę wychowawczą. Pana podejście jest spokojniejsze, wspierające i nastawione na budowanie autonomii dziecka. Unika Pan otwartych konfliktów, a w ważniejszych kwestiach kieruje się konsultacjami z psychologiem dziecięcym oraz prawnikiem.
W okresach, w których córka przebywa u matki, matka dziecka sprawuje nad nią bieżącą pieczę/opiekę i wykonuje władzę rodzicielską w ramach swojego gospodarstwa domowego. W szczególności:
· uczestniczy w wychowaniu dziecka – w zakresie codziennej opieki i funkcjonowania dziecka w jej domu;
· dba o prawidłowy rozwój dziecka, kształtując właściwe zachowania – w zakresie zasad i obowiązków dnia codziennego w jej domu;
· rozwija zainteresowania dziecka – w ograniczonym zakresie, tj. wspiera zainteresowania w ramach czasu spędzanego z dzieckiem; natomiast inicjowanie, planowanie, organizacja, logistyka, transport oraz zasadnicze finansowanie zajęć dodatkowych pozostają po Pana stronie;
· sprawuje pieczę/opiekę;
· troszczy się o rozwój fizyczny – w podstawowym zakresie w czasie pobytu dziecka u matki;
· troszczy się o rozwój duchowy – w ograniczonym zakresie, w ramach relacji i rozmów z dzieckiem w czasie pobytu u matki;
· ponosi wydatki związane z wypoczynkiem – w ograniczonym zakresie (wydatki bieżące w czasie pobytu dziecka u matki); natomiast organizacja i finansowanie ferii zimowych oraz głównych wyjazdów wakacyjnych są zasadniczo po Pana stronie;
· ponosi koszty utrzymania dziecka – w zakresie bieżącego utrzymania dziecka w swoim gospodarstwie domowym; dodatkowo wskazał Pan, że dobrowolnie przekazuje matce stałe wsparcie finansowe na utrzymanie córki, a świadczenie 800+ pobiera matka (nie występował o ustalenie świadczenia na swoją rzecz i nie kwestionował pobierania przez matkę) - w celu ograniczania konfliktów i zapewnienia dziecku stabilności;
· zabezpiecza potrzeby bytowe – w czasie pobytu dziecka u matki (z uwzględnieniem Pana stałego wsparcia finansowego);
· zabezpiecza potrzeby zdrowotne – w ograniczonym zakresie (sprawy bieżące w czasie pobytu dziecka u matki); natomiast organizacja i ponoszenie kosztów droższych świadczeń oraz leczenia (np. stomatologia) pozostają zasadniczo po Pana stronie;
· zabezpiecza potrzeby edukacyjne/pomaga w edukacji szkolnej – w zakresie obowiązków szkolnych realizowanych w czasie pobytu dziecka u matki;
· bierze czynny udział w sprawach związanych z kształceniem szkolnym – w zakresie spraw bieżących/organizacyjnych;
· dodatkowe zajęcia – matka co do zasady nie planuje i nie organizuje zajęć dodatkowych; organizacja, logistyka, finansowanie oraz transport zajęć dodatkowych są zasadniczo po Pana stronie.
Poza tym, matka dziecka, spędzając czas z córką, odgrywa aktywną rolę wychowawczą w ramach okresów, w których córka przebywa w jej gospodarstwie domowym. W szczególności:
· wpływa na postawę dziecka – poprzez egzekwowanie zasad obowiązujących w jej domu i kształtowanie zachowań dziecka w codziennych sytuacjach;
· przekazuje wartości – w ramach własnego modelu wychowawczego;
· uczy i wspiera w trudnych sytuacjach – w zakresie bieżących spraw w czasie pobytu dziecka u matki; natomiast znacząca część rozmów wspierających i długofalowego ukierunkowania dziecka realizowana jest przez Pana, bez bieżącej koordynacji z matką;
· pełni rolę autorytetu wychowawczego – w tym sensie, że egzekwuje zasady obowiązujące w jej domu;
· podejmuje trudne rozmowy wychowawcze – w ograniczonym zakresie, w ramach sytuacji bieżących; natomiast ciężar rozmów rozwojowych i długofalowego wspierania dziecka spoczywa zasadniczo na Panu.
Matka uczestniczy w wychowaniu dziecka w czasie, gdy córka u niej przebywa. Jednocześnie nie wychowują Państwo dziecka wspólnie, ponieważ nie ma między Państwem bieżącej, codziennej współpracy, wspólnego planowania ani uzgodnionego modelu wychowawczego; działania wychowawcze są realizowane odrębnie, w różnych miejscach i czasie.
W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pana zaangażowania w proces wychowawczy córki – nie sposób uznać, że w Pana przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Dla zastosowania rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko istotny jest m.in. warunek, że w trakcie roku podatkowego rzeczywiście samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowuje się dziecko, który wobec sytuacji przedstawionej we wniosku nie został spełniony. Preferencja ta uzależniona jest nie tylko od stanu cywilnego, ale przede wszystkim od faktycznego samotnego wychowywania dziecka. Jak już wskazano, wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu i systemu wartości oraz postaw emocjonalnych. Nie sposób uznać, że w przedstawionym przez Pana opisie sprawy – w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej i opieki przez obojga rodziców – zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza Pan w swoim czasie, gdy dziecko zamieszkuje i przebywa z Panem, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy dziecko przebywa z matką. Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się praca obojga rodziców.
Samodzielna opieka nad dzieckiem nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka.
W rodzinach pełnych, złożonych z małżonków z dziećmi również zdarzają się sytuacje, w których rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dzieckiem w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców może zachodzić taka sytuacja, że w którymś momencie dnia, tygodnia, miesiąca (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach, tygodniach, miesiącach), dzieckiem zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.
Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej preferencji podatkowej, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.
W związku z powyższym, nie można uznać, że jest Pan osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie przysługuje Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia na zasadach określonych w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, Pana stanowisko w ww. zakresie należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
-stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
-zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanych przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to ta interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla matki dziecka.
W odniesieniu do powołanych przez Pana wyroków sądów administracyjnych należy wskazać, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
