Czy praktyka zawodowa ucznia technikum może być płatna i kto ustala wynagrodzenie
PROBLEM
Podmiot przyjmujący ucznia czwartej klasy technikum organizuje praktyczną naukę zawodu na podstawie umowy zawartej ze szkołą. Praktyka ta jest elementem obowiązkowego programu nauczania i dotyczy ucznia niepełnoletniego. Podmiot chciałby, aby praktyka była odpłatna i rozważa wypłatę wynagrodzenia uczniowi. Czy przepisy dopuszczają wynagrodzenie za praktyki zawodowe realizowane w toku nauki? Czy jego wysokość jest regulowana przepisami? Czy możliwe jest wprowadzenie odpłatności, jeżeli dotychczasowa umowa ze szkołą przewiduje nieodpłatny charakter praktyki.
RADA
Praktyczna nauka zawodu uczniów technikum, realizowana w ramach obowiązkowego programu nauczania, co do zasady ma charakter nieodpłatny. Wynika to wprost z przepisów prawa oświatowego, które przewidują, że praktyki odbywają się na podstawie umowy zawartej pomiędzy szkołą a podmiotem przyjmującym ucznia.
Jednocześnie przepisy nie zakazują wprost wypłaty wynagrodzenia, jednak jest to możliwe wyłącznie wtedy, gdy umowa zawarta ze szkołą wyraźnie przewiduje odpłatność oraz określa zasady ponoszenia kosztów praktycznej nauki zawodu. Ustawa nie wskazuje minimalnej ani maksymalnej wysokości wynagrodzenia — kwestia ta pozostaje do ustalenia przez strony umowy.
Jeżeli obowiązująca umowa przewiduje, że praktyka ma charakter nieodpłatny, nie ma podstaw prawnych do jednostronnej wypłaty wynagrodzenia uczniowi. Aby praktyka mogła stać się płatna, konieczna jest zmiana umowy ze szkołą (np. aneks), w której zostanie wprost uregulowana odpłatność praktyki oraz sposób jej finansowania.
W przypadku praktyk realizowanych poza obowiązkowym programem nauczania (np. na podstawie umów cywilnoprawnych lub staży), zasady odpłatności mogą kształtować się odmiennie, jednak nie dotyczy to klasycznej praktyki zawodowej realizowanej w toku nauki w technikum.
Ewa Preis
- art. 120 ust. 1–6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2025 r., poz. 1043)
- § 7–11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. z 2019 r., poz. 391)
