Interpretacja indywidualna z dnia 30 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-1.4012.537.2025.2.DP
Przekazanie przez Gminę nowo wybudowanej infrastruktury drogowej na rzecz ogółu społeczności lokalnej nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT, a związane z tym wpłaty Stowarzyszenia i Inwestora nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, gdyż nie są wynagrodzeniem za wykonane świadczenie.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania czynności wykonania przebudowy drogi w związku z otrzymaniem kwoty partycypacji od Stowarzyszenia oraz w związku z umową zawartą z Inwestorem inwestycji niedrogowej. Uzupełnili go Państwo pismem z 23 grudnia 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina (…) (dalej: Gmina lub Wnioskodawca) jest zarejestrowana na potrzeby podatku od towarów i usług (dalej: VAT) jako podatnik VAT czynny.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej: ustawa o samorządzie gminnym), Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych Gminy należą m.in. sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889 ze zm.; dalej: ustawa o drogach publicznych) Gmina jest właścicielem dróg gminnych zlokalizowanych na jej terenie. Drogi gminne są ogólnodostępne dla lokalnej społeczności.
Zgodnie z art. 19b ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1491 ze zm.; dalej: ustawa o działalności pożytku publicznego), w ramach inicjatywy lokalnej mieszkańcy jednostki samorządu terytorialnego bezpośrednio, bądź za pośrednictwem organizacji pozarządowych, lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 mogą złożyć wniosek o realizację zadania publicznego do jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której mają miejsce zamieszkania lub siedzibę, w zakresie:
1)działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 13, obejmującej w szczególności budowę, rozbudowę lub remont dróg, kanalizacji i sieci wodociągowej, stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, a także budynków oraz obiektów małej architektury;
2)działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3, 4, 5, 16 i 27;
3)edukacji, oświaty i wychowania, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 14;
4)działalności w sferze kultury fizycznej i turystyki, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 17 i 19;
5)ochrony przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 18;
6)porządku i bezpieczeństwa publicznego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 20;
7)rewitalizacji, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 32a.
Przez inicjatywę lokalną rozumie się formę współpracy jednostek samorządu terytorialnego z ich mieszkańcami, w celu wspólnego realizowania zadania publicznego na rzecz społeczności lokalnej.
Po uwzględnieniu wniosku, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego zawiera na czas określony umowę o wykonanie inicjatywy lokalnej z wnioskodawcą. Zobowiązanie wnioskodawcy może polegać na świadczeniu pracy społecznej, na świadczeniach pieniężnych lub rzeczowych (art. 19d i art. 19e ustawy o działalności pożytku publicznego).
Ponadto, zgodnie z art. 19c ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa tryb i szczegółowe kryteria oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej. Szczegółowe kryteria oceny powinny uwzględniać przede wszystkim wkład pracy społecznej w realizację inicjatywy lokalnej.
Na podstawie powyższych przepisów uchwałą nr (…) (zmienioną uchwałami Rady Gminy nr: (…), (…), (…), (…)) Rada Gminy określiła tryb i szczegółowe kryteria oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej. Wskazana uchwała Rady Gminy może być w przyszłości zmieniana kolejnymi uchwałami.
Na podstawie cytowanych przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego oraz wskazanych uchwał Rady Gminy, Gmina zawarła w 2025 r. umowę ze Stowarzyszeniem (…), będącym inicjatorem przebudowy drogi ul. A. i ul. B. – etap I w miejscowości C. na długości odcinków ok. 250 m (dalej: Inwestycja) w ramach inicjatywy lokalnej.
Na podstawie umowy Stowarzyszenie zobowiązało się do partycypowania w kosztach Inwestycji w kwocie (…) PLN. Stowarzyszenie przekaże wskazaną kwotę na rachunek bankowy Gminy.
Z kolei Gmina w ramach zawartej ze Stowarzyszeniem umowy zobowiązała się do wyłonienia wykonawcy Inwestycji, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.). Inwestycja będzie realizowana przez Gminę. Wykonawca wystawi faktury VAT z wykazanym podatkiem z tytułu realizacji Inwestycji na Gminę z podaniem danych Gminy (w tym NIP Gminy).
Z umowy wynika, że w przypadku, gdy oferty złożone w postępowaniu przetargowym na wykonanie Inwestycji przekroczą zaplanowaną przez Gminę kwotę na realizację Inwestycji, Gmina może odstąpić od umowy – wówczas Gmina zwróci Stowarzyszeniu jego wkład finansowy Inwestycji.
Infrastruktura drogowa powstała w ramach realizacji Inwestycji będzie własnością Gminy. Przedmiotowa infrastruktura będzie przez Gminę udostępniana nieodpłatnie na rzecz lokalnej społeczności – z przedmiotowej infrastruktury nie będzie korzystać wyłącznie Stowarzyszenie. Gmina nie będzie pobierała jakichkolwiek opłat za korzystanie z powstałej w ramach Inwestycji infrastruktury drogowej.
Ponadto, Gmina zawarła z podmiotem trzecim (dalej: Inwestor) umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki w związku z planowaną przez Inwestora inwestycją polegającą na budowie dwóch budynków mieszkalnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej (dalej: Inwestycja niedrogowa), z której wynika konieczność realizacji dojazdu do działki objętej Inwestycją niedrogową. Budowa lub przebudowa dróg spowodowana Inwestycją niedrogową należy do Inwestora.
W ramach przedmiotowej umowy zawartej z Inwestorem Gmina zobowiązała się do:
1)nieodpłatnego udostępnienia pasa drogowego w celu realizacji robót,
2)wyrażenia zgody na lokalizację zjazdów (4 zjazdy w tym dwa podwójne) z działki drogowej nr 1 (ul. A), obręb C., celem obsługi komunikacyjnej Inwestycji niedrogowej,
3)wyrażenia zgody na obsługę placu budowy Inwestycji niedrogowej, z zastrzeżeniem możliwych czasowych ograniczeń dla pojazdów ciężarowych wynikających ze stanu technicznego drogi i uciążliwości dla mieszkańców,
4)utrzymania i konserwacji odcinka drogi gminnej wewnętrznej ul. A.
Z kolei Inwestor zobowiązał się do przekazania środków pieniężnych w kwocie (…) PLN na rzecz Stowarzyszenia na potrzeby realizacji Inwestycji w ramach inicjatywy lokalnej.
W przyszłości Gmina może zawierać analogiczne umowy z innymi podmiotami na realizację inwestycji w ramach inicjatywy lokalnej.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Pytanie nr 1:
Czy Inwestor realizujący Inwestycję niedrogową (budowę dwóch budynków mieszkalnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej) jest zobowiązany do przebudowy drogi ul. A. i/lub ul. B. w związku ze swoją inwestycją niedrogową? Czy wynika to z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 889)? Do wykonania jakiego rodzaju czynności / prac Inwestor jest zobowiązany (np. przebudowa fragmentu drogi (której), wykonanie zjazdów itp.)?
Odpowiedź:
Inwestor realizujący Inwestycję niedrogową nie jest zobowiązany do przebudowy ul. A. i ul. B. w związku z Inwestycją niedrogową. W przedmiotowym przypadku nie ma zastosowania art. 16 ust. 1 ustawy o drogach publicznych – Inwestycją objęte są bowiem drogi wewnętrzne gminne, do których nie ma zastosowania wskazany przepis.
Inwestor nie jest zobowiązany do podjęcia jakichkolwiek prac budowlanych w ramach Inwestycji – Inwestor partycypuje w Inwestycji wyłącznie finansowo. Inwestycja jest realizowana przez Gminę. Inwestycja obejmuje w szczególności przebudowę dróg wraz z ich dowiązaniem do dróg sąsiadujących, budowę systemu odwodnienia projektowanego układu komunikacyjnego, wyniesienie czasowej i stałej organizacji ruchu, wykonanie zjazdów, wykonanie i pielęgnację zieleni niskiej.
Z kolei Inwestor realizuje Inwestycję niedrogową polegającą na budowie dwóch budynków mieszkalnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej.
Pytanie nr 2:
Czy Inwestor realizujący Inwestycję niedrogową wybuduje zjazdy, o których mowa we wniosku? Jeśli tak, czy przekaże Państwu nakłady?
Odpowiedź:
Jak Gmina wskazała powyżej, Inwestycja realizowana przez Gminę obejmuje wykonanie zjazdów, o których mowa we wniosku. Roboty budowlane w tym zakresie zostaną wykonane przez wyłonionego przez Gminę wykonawcę Inwestycji w ramach Inwestycji.
Pytanie nr 3:
Czy Stowarzyszenie (…) dobrowolnie partycypuje / będzie partycypować w kosztach Inwestycji (przebudowy drogi ul. A. i ul. B.), czy też obowiązek jego udziału w kosztach Inwestycji wynika z przepisów prawa? jeśli tak, proszę wskazać te przepisy.
Odpowiedź:
Gmina wyjaśnia, iż inicjatywa lokalna jest inicjatywą dobrowolną. Przez inicjatywę lokalną rozumie się formę współpracy jednostek samorządu terytorialnego z ich mieszkańcami, w celu wspólnego realizowania zadania publicznego na rzecz społeczności lokalnej.
Zgodnie z art. 19b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1491 ze zm.; dalej: ustawa o działalności pożytku publicznego), w ramach inicjatywy lokalnej mieszkańcy jednostki samorządu terytorialnego bezpośrednio, bądź za pośrednictwem organizacji pozarządowych, lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 mogą złożyć wniosek o realizację zadania publicznego do jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której mają miejsce zamieszkania lub siedzibę, w zakresie działalności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 13, obejmującej w szczególności budowę, rozbudowę lub remont dróg, stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.
Ponadto, zgodnie z art. 19e ustawy o działalności pożytku publicznego, zobowiązanie wnioskodawcy może polegać na świadczeniu pracy społecznej, na świadczeniach pieniężnych lub rzeczowych.
Stowarzyszenie, jako inicjator, zwróciło się do Gminy z wnioskiem o realizację Inwestycji w ramach inicjatywy lokalnej. Wniosek został zaakceptowany przez Gminę. W ramach zawartej umowy pomiędzy Gminą a Stowarzyszeniem ustalono, że Stowarzyszenie będzie partycypowało finansowo w kosztach Inwestycji.
Pytanie nr 4:
W jaki sposób Stowarzyszenie, jako inicjator Inwestycji, umotywował potrzebę przebudowy dróg ul. A. i ul. B.?
Odpowiedź:
Stowarzyszenie umotywowało potrzebę realizacji Inwestycji potrzebami społecznej lokalności – mieszkańców Gminy zamieszkujących przy ulicach objętych Inwestycją w zakresie ułatwienia dojazdu do miejsc ich zamieszkania.
Pytanie nr 5:
Czy Inwestycja obejmuje wyłącznie drogi publiczne?
Odpowiedź:
Inicjatywa lokalna może dotyczyć zarówno dróg publicznych, jak i dróg wewnętrznych. W ramach Inwestycji przebudowane zostaną drogi wewnętrzne gminne.
Pytanie nr 6:
Czy realizowana przez Państwa Inwestycja obejmuje przebudowę lub budowę drogi publicznej, która na mocy art. 16 ust. 1 ustawy o drogach publicznych należy do Inwestora inwestycji niedrogowej? Czy w ramach Inwestycji wykonają Państwo prace, które zgodnie z ww. ustawą powinien wykonać Inwestor?
Odpowiedź:
Inwestycja obejmuje wyłącznie drogi wewnętrzne gminne. W konsekwencji, do Inwestycji nie ma zastosowania art. 16 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zatem Inwestycja nie obejmuje prac, które powinien wykonać Inwestor Inwestycji niedrogowej – w myśl wskazanej ustawy.
Pytanie nr 7:
Z czego wynika (z jakich umów/uzgodnień/przepisów) zobowiązanie się Inwestora do przekazania środków pieniężnych w kwocie (…) na rzecz Stowarzyszenia na potrzeby realizacji Inwestycji? Z jakiego powodu Inwestor przekaże powyższe środki na rzecz Stowarzyszenia?
Odpowiedź:
Wskazane zobowiązanie wynika z umowy nr (…) zawartej (…) 2025 r. pomiędzy Gminą a Inwestorem, o której mowa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – jest to dobrowolne zobowiązanie Inwestora.
Pytanie nr 8:
Czy Stowarzyszenie przekaże Państwu środki pieniężne, które Inwestor inwestycji niedrogowej przekaże Stowarzyszeniu na potrzeby realizacji Inwestycji? Czy środki otrzymane od Inwestora mieszczą się już w kwocie (…) zł, którą otrzymają Państwo od Stowarzyszenia czy też będą to środki dodatkowe, które nie zostały ujęte w kwocie (…) zł?
Odpowiedź:
Stowarzyszenie przekaże Gminie środki pieniężne otrzymane uprzednio od Inwestora Inwestycji niedrogowej na realizację Inwestycji. Środki otrzymane od Inwestora Inwestycji niedrogowej są to dodatkowe środki, nieujęte w kwocie (…) zł od Stowarzyszenia.
Pytanie nr 9:
Jeśli oferty złożone w postępowaniu przetargowym na wykonanie Inwestycji przekroczą zaplanowaną przez Państwa kwotę na realizację Inwestycji, wskutek czego odstąpią Państwo od umowy ze Stowarzyszeniem i zwrócą mu jego wkład finansowy Inwestycji – czy otrzymają Państwo środki pieniężne od Inwestora w innej procedurze? Czy przekazanie tych środków będzie związane z koniecznością przebudowy drogi przez Inwestora w związku z inwestycją niedrogową, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o drogach publicznych?
Odpowiedź:
Gmina wskazuje, iż oferty złożone w postepowaniu przetargowym na wykonanie Inwestycji przekroczyły zaplanowaną przez Gminę kwotę na realizację Inwestycji. Tym niemniej, Gmina wyłoniła wykonawcę Inwestycji i zdecydowała o jej realizacji. W konsekwencji, nie będzie miała miejsca sytuacja, w której Gmina zwróciłaby wkład finansowy w Inwestycję Stowarzyszeniu.
Pytanie nr 10:
Czy realizowaliby Państwo Inwestycję, gdyby Stowarzyszenie lub Inwestor nie partycypowali w jej kosztach? Innymi słowy, czy Inwestycja zostanie zrealizowana w związku z zadeklarowanymi wpłatami?
Odpowiedź:
Gmina zrealizowałaby Inwestycję również gdyby nie otrzymała partycypacji finansowej od Stowarzyszenia i Inwestora.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym po stronie Gminy ma / będzie miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu VAT, niekorzystająca ze zwolnienia od VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
W opisanym stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym po stronie Gminy nie ma / nie będzie miała miejsca czynność podlegająca opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie Państwa stanowiska
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.
Natomiast w świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.
Należy jednak podkreślić, że zarówno odpłatna dostawa towarów, jak również odpłatne świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu, jeżeli są wykonywane przez podmiot działający w charakterze podatnika podatku VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza – jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o VAT – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z kolei, zgodnie z ust. 6 przedmiotowej regulacji, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Wskazany wyżej art. 15 ust. 6 ustawy o VAT stanowi implementację do krajowego porządku prawnego art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 1, ze zm.; dalej: Dyrektywa), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (pkt 2 powyższego przepisu).
Realizacja przez Gminę Inwestycji ma na celu zaspokojenie potrzeb wspólnoty w zakresie dróg publicznych. Po zakończeniu realizacji Inwestycji majątek powstały w jej ramach będzie ogólnodostępny dla podmiotów trzecich, zatem nie tylko Stowarzyszenie czy Inwestor będą mogli korzystać z powstałej infrastruktury. W konsekwencji, Gmina realizując Inwestycję nie działa / nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, lecz wykonuje / będzie wykonywała zadania wynikające z ustawy o samorządzie gminnym na potrzeby społeczności lokalnej. Powyższe wynika także z definicji pojęcia „inicjatywa lokalna” zawartej w przepisach ustawy o działalności pożytku publicznego – w myśl bowiem art. 2 pkt 4 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o inicjatywie lokalnej – rozumie się przez to formę współpracy jednostek samorządu terytorialnego z ich mieszkańcami, w celu wspólnego realizowania zadania publicznego na rzecz społeczności lokalnej.
Z cytowanej powyżej definicji odpłatnego świadczenia usług wynika, że ma ona charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania VAT transakcji wykonywanych przez podatników w ramach działalności gospodarczej, zgodnie z ogólnym założeniem, że opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów.
Aby uznać dane świadczenie za usługę w rozumieniu ustawy o VAT istotne jest spełnienie łącznie następujących warunków:
1)w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
2)świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że dane czynności podlegają opodatkowaniu VAT, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy wykonaniem czynności (przez podatnika tego podatku w ramach takiej czynności) a otrzymanym świadczeniem wzajemnym w ten sposób, że otrzymane kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego i są wypłacane w konsekwencji wykonania świadczenia lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie powinno być należne za wykonanie świadczenia.
W konsekwencji, czynność podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE lub Trybunał). Przykładowo, w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.
Podobnie w orzeczeniu TSUE z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, Trybunał podkreślił, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.
Należy zatem stwierdzić, że aby uznać dane świadczenie za świadczenie odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a beneficjentem, i w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, że w sytuacji Gminy nie dojdzie do przeniesienia przez Gminę na rzecz Stowarzyszenia ani Inwestora prawa do rozporządzania jak właściciel drogami publicznymi, jak Gmina bowiem wskazała w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego majątek powstały w ramach Inwestycji będzie stanowił własność Gminy. Zatem nie można uznać, że po stronie Gminy ma miejsce dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ustawy o VAT.
Ponadto, w ocenie Gminy, nie sposób twierdzić, że czynność ta stanowi wskazane w art. 8 ustawy o VAT odpłatne świadczenie usług przez Gminę na rzecz Stowarzyszenia ani Inwestora, w związku z partycypacją w kosztach Inwestycji. W opinii Gminy, w tym przypadku nie istnieje / nie będzie istniał bowiem żaden związek pomiędzy jakimkolwiek konkretnym świadczeniem a otrzymanymi środkami pieniężnymi. Powyższe potwierdza fakt, że przebudowana w ramach Inwestycji infrastruktura jest / będzie ogólnodostępna dla lokalnej społeczności, zatem nie tylko Stowarzyszenie lub Inwestor mogą z niej korzystać. Gmina realizując Inwestycje działa / będzie działała bowiem w ramach reżimu publicznoprawnego, tj. będzie wykonywać swoje zadania własne wynikające z ustawy o samorządzie gminnym. Co więcej, partycypacja finansowa inicjatora w kosztach inwestycji realizowanej w ramach inicjatywy lokalnej wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego. Ponadto, Gmina nie otrzymuje od Inwestora jakichkolwiek środków finansowych na Inwestycję.
Jak Gmina wskazała powyżej, zgodnie z Dyrektywą, przesłanką wskazującą na konieczność opodatkowania VAT czynności realizowanych przez podmioty prawa publicznego jest znaczące naruszenie konkurencji. Nie można uznać jednak, iż Gmina działałaby w sposób istotnie naruszający konkurencję, w przypadku wyłączenia z opodatkowania VAT czynności przebudowy dróg, w kosztach których partycypuje Stowarzyszenie. Gmina w takim przypadku wykonuje bowiem przypisane jej na wyłączność przepisami prawa zadania z zakresu budowy / modernizacji dróg publicznych.
Powyższe stanowisko Gminy potwierdza przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 października 2017 r., sygn. III SA/GI 742/17, w którego uzasadnieniu sąd wskazał, że:
„nie sposób aktywności Gminy w zakresie udostępniania kanałów technologicznych klasyfikować jako konkurencyjnej wobec działań w tej samej sferze, podejmowanych przez przedsiębiorców. Nie istnieje bowiem „byt równoległy” – sfera przedsiębiorczości, w której udostępnianie kanałów technologicznych odbywa się na zasadach działalności gospodarczej. Musiałoby to dotyczyć dróg prywatnych lub innych niż drogi nieruchomości gruntowych, a zasady doświadczenia życiowego wskazują na to, że przypadki takie - o ile w ogóle mają miejsce - są niezwykle rzadkie. W tej sytuacji, nie sposób mówić o zaburzeniu, a już zwłaszcza o istotnym zaburzeniu konkurencji w wyniku pozostawienia poza sferą opodatkowania podatkiem od towarów i usług władczego udostępniania przez gminy kanałów technologicznych, usytułowanych w gminnych drogach publicznych. Dlatego, w przekonaniu Sądu należy przyjąć, że władcze udostępnienie kanału technologicznego w drodze gminnej pozostaje poza zakresem podmiotowo-przedmiotowym ustawy o podatku od towarów i usług”.
Powyższe stanowisko sądu zostało podtrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 października 2021 r., sygn. I FSK 406/18.
W konsekwencji, w przedmiotowym stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym nie można wskazać określonych działań stanowiących po stronie Gminy odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT. Nie sposób więc twierdzić, że powyższe działania w zakresie Inwestycji powodują wystąpienie obustronnych, wzajemnych świadczeń, które stanowią świadczenie usług.
Opodatkowaniu VAT, co do zasady podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług. Opodatkowaniu VAT podlegają również czynności zrównane z odpłatnymi świadczeniami.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1)użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych, oraz
2)nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
W ocenie Gminy, przywołany powyżej przepis art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, odpowiednio w pkt 1 oraz pkt 2 odnosi się do „nieodpłatnego świadczenia usług” przez podatnika. W ocenie Gminy, w ramach realizacji Inwestycji Gmina nie występuje w charakterze podatnika VAT, lecz jako organ władzy publicznej realizujący nieodpłatnie zadania własne z zakresu spraw dotyczących dróg. W konsekwencji, przedmiotowy obszar działalności Gminy, tj. wykonywanie zadań własnych w oparciu o reżim publicznoprawny, nie może być podstawą do zastosowania wobec Gminy art. 8 ust. 2 pkt 1 ani art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. W konsekwencji, zdaniem Gminy, nie można twierdzić, iż po jej stronie występuje nieodpłatne świadczenie usług opodatkowane VAT na rzecz Inwestora.
Powyższe stanowisko Gminy potwierdza również przykładowo interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. 0112-KDIL2-3.4012.437.2019.3.WB, w której organ stwierdził, że:
„w analizowanym przypadku wpłaty Mieszkańców dotyczą w istocie partycypacji przez nich w kosztach budowy sieci wodno-kanalizacyjnej. Nie stanowi natomiast wynagrodzenia należnego Gminie z tytułu jakiegokolwiek świadczenia na rzecz Mieszkańców. Powyższe wynika z faktu, że wybudowana infrastruktura pozostaje własnością Gminy, Mieszkańcy nie mają do niej prawa, ani do poniesionych nakładów na jej wybudowanie. Co więcej nie mogą z niej korzystać, gdyż aby było to możliwe muszą we własnym zakresie wybudować przyłącza wodno-kanalizacyjne. Ponadto, partycypacja Mieszkańców w kosztach budowy sieci wodno-kanalizacyjnej nie wynika z jakichkolwiek ciążących na nich obowiązkach, udział w kosztach budowy sieci jest dobrowolny. Obowiązek budowy sieci wodno-kanalizacyjnej na terenie Gminy leży po stronie Gminy, jako podmiotu realizującego zadania wynikające z ustawy o samorządzie gminnym. Sam fakt przekazania środków pieniężnych przez Mieszkańców jest rozliczeniem wyłącznie finansowym, niezwiązanym z dostawą towarów, czy świadczeniem usług na rzecz Mieszkańców. Podsumowując, w związku z budową przez Gminę sieci wodno-kanalizacyjnej, nie dojdzie do wykonania przez Gminę na rzecz Mieszkańców jakiegokolwiek świadczenia (dostawy towarów czy świadczenia usług), tym samym opłaty wnoszone przez Mieszkańców nie stanowią/nie będą stanowić wynagrodzenia, lecz tylko partycypację w kosztach inwestycji. W analizowanej sytuacji nie wystąpiła/nie wystąpi zatem czynność podlegająca opodatkowaniu VAT.”.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Gminy, w opisanym stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym po stronie Gminy nie ma / nie będzie miała miejsca czynność podlegająca opodatkowaniu VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług (podatkiem VAT) reguluje ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. Stronami tego stosunku są:
•odbiorca (nabywca) usługi, oraz
•podmiot świadczący usługę.
Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi być odpłatna, czyli dokonana za wynagrodzeniem. O czynności dokonanej za wynagrodzeniem można mówić w sytuacji, gdy:
•istnieje ścisły związek pomiędzy wykonanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty na relacjach cywilnoprawnych pomiędzy podmiotami,
•wynagrodzenie może być wyrażone w pieniądzu,
•związek, o którym mowa powyżej, ma charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że odpłatność następuje za dane świadczenie.
Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych Dyrektywą Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwaną dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie 2006/112/WE są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Kwestia odpłatności była niejednokrotnie rozpatrywana przez TSUE.
Jak zauważył Trybunał w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise:
„czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Natomiast w wyroku z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden TSUE wskazał, że:
„czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
W orzeczeniu z 5 lutego 1981 r., w sprawie C-154/80 Staatssecretaris van Financiën przeciwko Association coopérative „Coöperatieve Aardappelenbewaarplaats GA” Trybunał stwierdził, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Zatem z odpłatnością za dostawę towarów lub świadczenie usług mamy do czynienia w sytuacji, gdy pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usługi a zapłatą istnieje stosowny związek.
Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest warunkiem, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłata w innym towarze lub usłudze) albo mieszaną (zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa). Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność. Odpłatnością jest więc także, np. otrzymanie udziałów spółki, które jest dla wnoszącego aport pewną wymierną korzyścią.
Z przytoczonego orzecznictwa TSUE można wyprowadzić następujące warunki dotyczące uznania czynności za odpłatne świadczenie usług:
•musi istnieć usługa, a więc określone zachowanie usługodawcy na rzecz usługobiorcy,
•usługa musi mieć beneficjenta (konsumenta); oznacza to, że usługa musi wiązać się z powstaniem określonej i bezpośredniej korzyści po stronie usługobiorcy,
•musi istnieć odpłatność, czyli wynagrodzenie za usługę; istotne przy tym jest, aby istniał bezpośredni związek między zapłaconym wynagrodzeniem a wykonaną usługą.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:
•inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz
•mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.
Art. 15 ust. 6 ustawy jest odzwierciedleniem art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej także: „TSUE”) dokonując wykładni art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE wielokrotnie wskazywał, że dla zastosowania ww. przepisu, konieczne jest spełnienie łącznie dwóch warunków – działalność musi być wykonywana przez podmiot prawa publicznego i musi być ona wykonywana jako organ władzy publicznej (m.in. wyroki w sprawach C‑202/90 i C-288/07). Odnosząc się do drugiej z wymienionych przesłanek, TSUE stwierdził, że działalnością wykonywaną w charakterze organu władzy publicznej w rozumieniu tego przepisu jest działalność wykonywana przez podmioty prawa publicznego w ramach właściwego dla nich reżimu prawnego, z wyłączeniem tej działalności, która jest wykonywana przez nie na tych samych warunkach prawnych, co prywatni przedsiębiorcy (np. wyroki C-107/84, 235/85, C-446/98, C-288/07, C-260/98, C-408/97).
W wyroku C-4/89 Trybunał stwierdził ponadto, że jedynym kryterium pozwalającym na rozróżnienie dwóch rodzajów działalności, tj. wykonywanych w oparciu o reżim publicznoprawny lub prywatnoprawny, jest sposób ich traktowania przez prawo poszczególnych państw członkowskich.
W innym ze swych orzeczeń (C-430/04) TSUE przypomniał, że art. 4 (5) VI Dyrektywy służy zapewnieniu przestrzegania zasady neutralności podatkowej, która sprzeciwia się w szczególności temu, aby świadczenie podobnych usług, które są względem siebie konkurencyjne, było traktowane w różny sposób z punktu widzenia podatku VAT (wyrok w sprawie C-498/03). Skoro bowiem sformułowanie „w charakterze władzy publicznej” nawiązuje do sposobu wykonywania działalności, a art. 4 (5) warunkuje wyłączenie z opodatkowania od okoliczności, jaką jest wykonywanie działalności w charakterze władzy publicznej, to zakresem wyłączenia objęta jest działalność, której wykonywanie poddane jest przepisom prawa publicznego, a nie prawa prywatnego.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.
Art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
Gmina działa w charakterze podatnika podatku VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.
W rozpatrywanej sprawie zasadne jest również odwołanie się do zapisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 889).
Art. 1 ustawy o drogach publicznych:
Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych:
Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
1) drogi krajowe;
2) drogi wojewódzkie;
3) drogi powiatowe;
4) drogi gminne.
Art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych:
Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.
Art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych:
Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.
Art. 8 ust. 1-3 ustawy o drogach publicznych:
1. Drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi.
2. Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu.
3. Finansowanie zadań, o których mowa w ust. 2, należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku – do właściciela tego terenu.
Art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych:
1. Budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia.
2. Szczegółowe warunki budowy lub przebudowy dróg, o których mowa w ust. 1, określa umowa między zarządcą drogi a inwestorem inwestycji niedrogowej.
Z opisu sprawy wynika, że zawarli Państwo umowę ze Stowarzyszeniem (…) (dalej: Stowarzyszenie), będącym inicjatorem przebudowy drogi ul. A. i ul. B. – etap I w miejscowości C. na długości odcinków ok. 250 m (dalej: Inwestycja) w ramach inicjatywy lokalnej. Stowarzyszenie umotywowało potrzebę realizacji Inwestycji potrzebami społecznej lokalności, tj. mieszkańców Gminy zamieszkujących przy ulicach objętych Inwestycją w zakresie ułatwienia dojazdu do miejsc ich zamieszkania. Na podstawie umowy Stowarzyszenie zobowiązało się do partycypowania w kosztach Inwestycji w kwocie (…) PLN – przekaże tę kwotę na Państwa rachunek bankowy. Ze swojej strony zobowiązali się Państwo do wyłonienia wykonawcy Inwestycji (przeprowadzenia postępowania przetargowego).
W ramach Inwestycji przebudowane zostaną drogi wewnętrzne gminne. Inwestycja obejmuje w szczególności przebudowę dróg wraz z ich dowiązaniem do dróg sąsiadujących, budowę systemu odwodnienia projektowanego układu komunikacyjnego, wyniesienie czasowej i stałej organizacji ruchu, wykonanie zjazdów, wykonanie i pielęgnację zieleni niskiej. Infrastruktura drogowa powstała w ramach realizacji Inwestycji będzie Państwa własnością. Będą ją Państwo udostępniać nieodpłatnie na rzecz lokalnej społeczności – z infrastruktury nie będzie korzystać wyłącznie Stowarzyszenie. Nie będą Państwo pobierać żadnych opłat za korzystanie z infrastruktury drogowej powstałej w ramach Inwestycji.
Ponadto zawarli Państwo umowę z Inwestorem inwestycji niedrogowej, polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej. Z inwestycji niedrogowej realizowanej przez Inwestora wynika konieczność realizacji dojazdu do działki objętej Inwestycją niedrogową.
W ramach umowy z Inwestorem zobowiązali się Państwo do:
1)nieodpłatnego udostępnienia pasa drogowego w celu realizacji robót,
2)wyrażenia zgody na lokalizację zjazdów (4 zjazdy w tym dwa podwójne) z działki drogowej nr 1 (ul. A.), obręb C., celem obsługi komunikacyjnej Inwestycji niedrogowej,
3)wyrażenia zgody na obsługę placu budowy Inwestycji niedrogowej, z zastrzeżeniem możliwych czasowych ograniczeń dla pojazdów ciężarowych wynikających ze stanu technicznego drogi i uciążliwości dla mieszkańców,
4)utrzymania i konserwacji odcinka drogi gminnej wewnętrznej ul. A.
Z kolei Inwestor zobowiązał się do przekazania środków pieniężnych w kwocie (…) PLN na rzecz Stowarzyszenia na potrzeby realizacji Inwestycji w ramach inicjatywy lokalnej – jest to jego dobrowolne zobowiązanie. Stowarzyszenie przekaże Państwu środki pieniężne otrzymane uprzednio od Inwestora Inwestycji niedrogowej na realizację Inwestycji. Środki otrzymane od Inwestora Inwestycji niedrogowej są to dodatkowe środki, nieujęte w kwocie (…) zł od Stowarzyszenia.
Państwa wątpliwości dotyczą opodatkowania czynności wykonania przebudowy drogi w związku z otrzymaniem kwoty partycypacji od Stowarzyszenia oraz w związku z umową zawartą z Inwestorem inwestycji niedrogowej.
Co do zasady, sama czynność przekazania środków finansowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i nie rodzi żadnych obowiązków podatkowych, o ile nie pełni funkcji zapłaty lub zaliczki z tytułu jakiegokolwiek świadczenia usług lub dostawy towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu przepisów ustawy. Aby między podmiotami doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy przekazaną zapłatą a wykonanym świadczeniem. Przekazana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia – wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Wskazali Państwo, że Inwestycja, którą będą Państwo realizować – przebudowa drogi ul. A. i ul. B. – etap I w miejscowości C. na długości odcinków ok. 250 m – dotyczyć będzie drogi wewnętrznej, zatem w sprawie nie znajdą zastosowania przepisy art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych.
Partycypacja Stowarzyszenia i Inwestora inwestycji niedrogowej w kosztach realizacji Inwestycji będzie dobrowolna, ponieważ żadne przepisy nie obligują tych podmiotów do dokonywania wpłat na Państwa rzecz z tytułu realizowanej Inwestycji. Z wniosku nie wynika, aby powyższe wpłaty miały być zapłatą na Państwa rzecz wynagrodzenia za jakiekolwiek świadczenie wzajemne.
Infrastruktura drogowa powstała w ramach realizacji Inwestycji będzie Państwa własnością, którą będą Państwo udostępniać nieodpłatnie na rzecz lokalnej społeczności. Nie będą Państwo pobierać żadnych opłat za korzystanie z powstałej w ramach Inwestycji infrastruktury drogowej.
Z wniosku wynika również, że potrzeba realizacji Inwestycji wynika z potrzeb społecznej lokalności – mieszkańców Gminy zamieszkujących przy ulicach objętych Inwestycją w zakresie ułatwienia dojazdu do miejsc ich zamieszkania. Realizacja Inwestycji wpisuje się zatem w zakres zadań własnych gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym.
W konsekwencji w opisanym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym czynność przekazania środków finansowych przez Stowarzyszenie i Inwestora inwestycji niedrogowej za pośrednictwem Stowarzyszenia w związku z realizacją przez Państwa Inwestycji nie stanowi / nie będzie stanowić zapłaty za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Wpłaty, które Państwo otrzymają od ww. podmiotów w związku z realizacją Inwestycji, nie mieszczą się / nie będą się mieścić w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu, wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy, i w konsekwencji nie podlegają /nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie pokrywał się z opisem sprawy przedstawionym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność. Jeśli w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
•w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
•w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
