Interpretacja indywidualna z dnia 2 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.987.2025.2.DA
Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje wyłącznie rodzicowi faktycznie wykonującemu władzę rodzicielską. Samo formalne posiadanie władzy, ani płacenie alimentów nie wystarcza do jej uzyskania.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 3 grudnia 2025 r. (data wpływu 3 grudnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Jest Pani rozwiedziona od lipca 2018 r. Od momentu rozwodu wspólna córka Pani i byłego męża …, urodzona … lipca 2013 r. stale zamieszkuje z Panią i pozostaje pod Pani wyłączną codzienną opieką. Ojciec dziecka … od 2022 r. miał w Sądzie prowadzoną sprawę z urzędu dotyczącą zakresu jego władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z córką. Postanowienie zakończyło się w marcu 2025 r. orzeczeniem Sądu, na mocy którego władza rodzicielska ojca została ograniczona.
Zgodnie z prawomocnym orzeczeniem Sądu, ojciec dziecka:
-posiada ograniczoną władzę rodzicielską,
-ma prawo do kontaktów z córką w każdą trzecią sobotę miesiąca w godzinach 10:00-14:00 w obecności kuratora sądowego,
-może odbywać dwa kontakty telefoniczne w miesiącu z córką.
W praktyce ojciec dziecka nie uczestniczy w codziennej opiece, wychowaniu ani utrzymaniu córki poza zasądzonymi w 2023 r. alimentami w wysokości 1 000 zł/mc (w latach 2018-2023 było to 400 zł/mc). Z powodu problemów alkoholowych ojciec utrzymuje z córką bardzo ograniczony kontakt.
Wszystkie obowiązki rodzicielskie, w tym troska o edukację, zdrowie, rozwój i koszty utrzymania spoczywają na Pani.
W uzupełnieniu wniosku wskazano:
W okresie objętym wnioskiem podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W okresie objętym wnioskiem (tj. 2025 r. oraz lata przyszłe) jest Pani osobą zamężną (od maja 2022 r.).
Od lipca 2018 r. była Pani rozwódką. Wyrok rozwodowy uprawomocnił się w dniu 15 sierpnia 2018 r. Zgodnie z wyrokiem rozwodowym stałe miejsce zamieszkania córki zostało ustalone przy matce (tj. przy Pani). W latach objętych wnioskiem miejscem zamieszkania dziecka było każdorazowo Pani miejsce zamieszkania.
W okresie od momentu rozwodu do wydania orzeczenia Sądu w marcu 2025 r. kontakty ojca z dzieckiem ulegały stopniowym zmianom. Początkowo odbywały się one regularnie − co drugi weekend od piątku do niedzieli wieczorem, 2-3 razy w tygodniu (z odbiorem z przedszkola do godzin wieczornych), a także w określonych tygodniach wakacyjnych oraz w ustalone dni świąteczne. W 2020 r. od około marca kontakty te zostały zawieszone za obopólnym porozumieniem, zarówno z uwagi na sytuację epidemiczną związaną z COVID-19, jak również z Pani perspektywy − z powodu postępującej choroby alkoholowej ojca dziecka. W tym okresie ojciec odwiedzał córkę jedynie wybiórczo w miejscu jej zamieszkania. W kolejnych latach, na skutek dalszych problemów związanych z nadużywaniem alkoholu przez ojca, Sąd kilkukrotnie wydawał postanowienia zabezpieczające, które sukcesywnie ograniczały częstotliwość oraz czas trwania kontaktów. Z czasem całkowicie zanikły również noclegi dziecka u ojca.
Od maja 2022 r. w rodzinie była prowadzona procedura „Niebieskiej Karty” oraz wszczęte zostało postępowanie z urzędu dotyczące władzy rodzicielskiej ojca i jego kontaktów z córką. Ostatecznie, wyrokiem z marca 2025 r. Sąd ograniczył ojcu władzę rodzicielską oraz ustalił, że jego kontakty z dzieckiem mogą się odbywać wyłącznie w obecności kuratora. W okresie od grudnia 2024 r. do marca 2025 r. ojciec dziecka widział się z nim kilka razy przy okazji jego kontaktów z dziadkami ojczystymi (ustalonymi w wyniku ugody sądowej w pierwszą sobotę i niedzielę miesiąca w godzinach 11:00-19:00).
Kontakty ojca z dzieckiem nie odbywały się regularnie ani zgodnie z orzeczeniem Sądu z marca 2025 r., o którym mowa we wniosku. Ojciec dziecka nie wywiązuje się należycie z nałożonych przez Sąd obowiązków wobec małoletniej córki. W szczególności wskazać należy, iż ojciec nie zrealizował kontaktów z dzieckiem w obecności kuratora w miesiącach wrzesień oraz listopad, pomimo wyraźnego obowiązku wynikającego z orzeczenia Sądu (w pozostałych miesiącach począwszy od czerwca 2025 r. zaraz po uprawomocnieniu się wyroku sądowego kontakty w obecności kuratora były zrealizowane). Ponadto, ojciec wielokrotnie nie realizował zarządzonych kontaktów telefonicznych z małoletnią, czym naruszał ustalone zasady wykonywania kontaktów oraz wykazywał brak systematyczności i zaangażowania w utrzymywanie relacji z dzieckiem.
Należy również wskazać, że dziadkowie ze strony ojca mają sądownie uregulowane kontakty z Pani dzieckiem (pierwsza sobota i niedziela miesiąca w godzinach 11:00-19:00, a także pojedyncze dni w roku związane ze świętami oraz ich urodzinami i imieninami oraz dwa dni w okresie wakacyjnym), podczas których zdarzało się, że uczestniczył również ojciec dziecka.
W przedmiotowym okresie alimenty były płatne przez ojca 3 razy, w pozostałych miesiącach zostały uregulowane z rachunku dziadka lub babci dziecka. W czerwcu 2023 r. na mocy ugody sądowej zostały ojcu podwyższone alimenty do wysokości 1 000 zł z terminem płatności do 10 dnia miesiąca z góry. W miesiącach marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec 2025 r. alimenty wpłynęły po wyznaczonym terminie. W okresie jakiego dotyczy wniosek, poza alimentami ojciec dziecka nie partycypuje w wydatkach związanych z potrzebami córki.
W okresie, którego dotyczy wniosek posiadała i posiada Pani pełnię władzy rodzicielskiej. Ojciec dziecka do marca 2025 r. również ją posiadał.
W latach, których dotyczy wniosek, to wyłącznie Pani sprawuje codzienną, faktyczną opiekę nad dzieckiem, zapewnia mu utrzymanie, organizuje proces wychowania, ponosi wydatki związane z wypoczynkiem oraz ponosi zasadniczy ciężar związany z zabezpieczeniem jego potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych.
Ojciec dziecka nie uczestniczy w bieżącym wychowaniu córki w stopniu pozwalającym uznać, że faktycznie wykonuje on władzę rodzicielską. Jak wskazała Pani powyżej, ojciec dziecka ma obecnie sądownie uregulowane prawo do kontaktów z córką w obecności kuratora, raz w miesiącu oraz prawo do kontaktów telefonicznych dwa razy w miesiącu. W praktyce jednak nie korzysta on z przysługujących mu uprawnień każdorazowo, a kontakty te nie są realizowane regularnie.
Pani dziecko nie zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
W roku podatkowym obejmującym przedmiotowy wniosek nie zawarła Pani z ojcem dziecka porozumienia dotyczącego sposobu korzystania z ulgi na dziecko. Obecnie komunikacja z ojcem dziecka jest znacznie utrudniona, w praktyce niemożliwa. Z tego względu nie ma realnej możliwości prowadzenia z nim bieżących ustaleń dotyczących wychowania dziecka ani spraw związanych z rozliczeniami podatkowymi.
W początkowym okresie po rozwodzie uzgodniła Pani z ojcem dziecka, że ulga prorodzinna będzie rozliczana przez każdego po połowie. Jednakże z biegiem lat faktyczny udział ojca w wychowaniu dziecka stopniowo malał. Obecnie to wyłącznie Pani sprawuje codzienną, faktyczną opiekę nad dzieckiem, zapewnia mu utrzymanie, organizuje proces wychowania oraz ponosi zasadniczy ciężar związany z zabezpieczeniem jego potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych. Ojciec dziecka nie uczestniczy w bieżącym wychowaniu córki w stopniu pozwalającym uznać, że faktycznie wykonuje on władzę rodzicielską.
Posiada Pani jeszcze jedno dziecko, co do którego wykonuje władzę rodzicielską − syna …, urodzonego … sierpnia 2022 r.
W przedmiotowym okresie Pani dochody pochodziły z umowy o pracę i były opodatkowane na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej (zostały i zostaną odprowadzone zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych).
W okresie, którego dotyczy wniosek, nie prowadziła Pani działalności gospodarczej.
Do momentu złożenia wniosku, wysokość dochodów jakie osiągnęła Pani w przedmiotowym okresie (2025 r.) to 88 234,12 zł (wynagrodzenie netto).
W roku podatkowym, którego dotyczy wniosek, Pani dziecko nie osiągnęło dochodów.
W przedmiotowym roku podatkowym w stosunku do Pani i Pani dziecka nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) - w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń oraz przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W okresie, którego dotyczy wniosek, Pani dziecko nie otrzymywało zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej.
Wnosi Pani o wydanie interpretacji indywidualnej za rok podatkowy 2025 (1 stan faktyczny) oraz lata przyszłe, tj. 2026 r. i kolejne (zdarzenie przyszłe).
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na dziecko, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przysługuje wyłącznie matce dziecka (Pani), czy też ulga powinna być dzielona między oboje rodziców, mimo że ojciec ma ograniczoną władzę rodzicielską i bardzo ograniczone kontakty z córką?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, prawo do skorzystania z ulgi na dziecko przysługuje wyłącznie matce dziecka, czyli Pani, zarówno w odniesieniu do roku 2025, jak i do lat kolejnych.
Wyłącznie Pani faktycznie wykonuje władzę rodzicielską w rozumieniu art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ojciec dziecka, mimo formalnego zachowania ograniczonej władzy rodzicielskiej, nie sprawuje faktycznej opieki nad dzieckiem i nie uczestniczy w jego wychowaniu. Sądowe orzeczenie oraz okoliczności faktyczne (rzadkie, krótkie kontakty w obecności kuratora czy dziadków, brak wspólnego zamieszkania, brak udziału w kosztach utrzymania i wychowaniu) potwierdzają, że faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej spoczywa wyłącznie na matce dziecka (Pani).
Zgodnie z utrwaloną linią interpretacyjną organów podatkowych oraz orzecznictwem sądów administracyjnych, samo formalne posiadanie władzy rodzicielskiej nie jest wystarczające do skorzystania z ulgi. Konieczne jest faktyczne wykonywanie tej władzy, czyli realna troska o rozwój, wychowanie, edukację i potrzeby dziecka.
W związku z powyższym uważa Pani, że prawo do odliczenia całej ulgi prorodzinnej za rok 2025 oraz lata przyszłe przysługuje wyłącznie Pani, jako osobie faktycznie wychowującej dziecko.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Natomiast, w myśl art. 27f ust. 2 ww. ustawy:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1)jednego małoletniego dziecka - kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a)pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
b)niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2)dwojga małoletnich dzieci - kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3)trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota:
a)92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b)166,67 zł na trzecie dziecko,
c)225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Stosownie do art. 27f ust. 2a ww. ustawy:
Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.
Art. 27f ust. 2b ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
W myśl art. 27f ust. 2c ww. ustawy:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
1)na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2)wstąpiło w związek małżeński.
Jak stanowi art. 27f ust. 2d ww. ustawy:
Za podatnika pozostającego w związku małżeńskim, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz ust. 10 i 11, nie uważa się:
1)osoby, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów;
2)osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
W świetle art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.
Zgodnie z art. 27f ust. 4 ww. ustawy:
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim - kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych.
W pozostałych przypadkach (czyli innych niż naprzemienna opieka lub wspólne zamieszkiwanie rodziców i dziecka połączone ze wspólnym wykonywaniem pieczy nad dzieckiem) odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
W myśl art. 25 ustawy Kodeks cywilny:
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Stosownie natomiast do art. 26 ustawy Kodeks cywilny:
§ 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
§ 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.
Na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:
1)odpis aktu urodzenia dziecka;
2)zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3)odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4)zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 7 ww. ustawy:
Przepis art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.
Zgodnie z art. 6 ust. 8 ww. ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Zgodnie zatem z ogólną zasadą wynikającą z art.
W związku z tym wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.):
Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.
Na gruncie art. 93 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
Z art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że:
Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
W myśl art. 96 § 1 ww. Kodeksu:
Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
Wedle art. 97 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
Natomiast w art. 106 ww. Kodeksu wskazano, że:
Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka.
Zgodnie zaś z treścią art. 107 § 1 ww. Kodeksu:
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
W myśl art. 107 § 2 ww. Kodeksu:
W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.
Podkreślenia przy tym wymaga, że separacja bądź rozwód rodziców nie są równoznaczne z utratą przez rodzica prawa do wykonywania władzy rodzicielskiej. Sąd rodzinny, ogłaszając separację bądź rozwiązując związek małżeński określa także prawa rodzicielskie. Jeżeli zatem nie pozbawia tego prawa jednego z rodziców, to uznaje, że rodzice są zdolni do porozumienia w sprawach dotyczących dziecka. Jednakże, z uwagi na dobro dziecka, Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do dziecka.
Warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”. Należy mieć na uwadze, że do nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Należy przy tym odróżnić treść władzy rodzicielskiej od jej wykonywania, gdyż samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jej wykonywania. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.
Co istotne, samo tylko uiszczanie alimentów na rzecz dziecka nie wypełnia tak rozumianego określenia „wykonywanie władzy rodzicielskiej”. W konsekwencji, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, nie jest rozstrzygający dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Obowiązek alimentacyjny jest bowiem niezależny od władzy rodzicielskiej, a więc spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy.
Stąd, ulga na dzieci przysługuje tym rodzicom, którzy faktycznie sprawują pieczę nad osobą i majątkiem dziecka. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic. Jeżeli rodzic dziecka pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dzieckiem albo jego kontakty są sporadyczne należy uznać, że nie wykonuje władzy rodzicielskiej i w związku z tym nie ma prawa do ulgi.
Powyższe potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 2378/15, stwierdzając: „(…) dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest bowiem posiadanie władzy a czym innym jej wykonywanie, a to oznacza, że utożsamianie ich na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajduje uzasadnienia. W celu nabycia prawa do przedmiotowej ulgi podatnik powinien wykazać zatem, że w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską (…).”
Zatem, o wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie świadczy tylko sam fakt jej posiadania, czy spełniania obowiązku alimentacyjnego, ani sporadyczne kontakty z dzieckiem. Wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka. Wykonywanie władzy rodzicielskiej należy zatem odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.
Zatem, samo posiadanie władzy rodzicielskiej (bez jej faktycznego wykonywania), podobnie jak alimentacja nie wystarcza do zastosowania przedmiotowego odliczenia. W sytuacji, gdy tylko jeden z rodziców wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do małoletniego dziecka, nie ma zastosowania zasada, zgodnie z którą przysługującą rodzicom kwotę ulgi na dziecko rodzice dziecka mogą odliczyć w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Sposób podziału ulgi pomiędzy rodziców dziecka jest bowiem zagadnieniem wtórnym wobec samego prawa do ulgi.
W konsekwencji, przysługiwanie odliczenia obojgu rodzicom w kwotach równych lub dowolnej proporcji przez nich ustalonej, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy oboje rodzice wykonują władzę rodzicielską.
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że w 2025 r. w stosunku do małoletniego dziecka tylko Pani wykonywała władzę rodzicielską, sprawując nad nim faktyczną i samodzielną pieczę w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, jednocześnie mieszkając z nim. Pani bez pomocy ojca dziecka zajmowała się córką na co dzień, zapewniała jej utrzymanie, organizowała proces wychowania, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem oraz ponosiła zasadniczy ciężar związany z zabezpieczeniem potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych dziecka.
Ojciec dziecka nie uczestniczy w bieżącym wychowaniu córki. W okresie, którego dotyczy wniosek posiadała i posiada Pani pełną władzę rodzicielską względem małoletniego dziecka (córki). Wyrokiem z marca 2025 r. Sąd ograniczył ojcu władzę rodzicielską oraz ustalił, że jego kontakty z dzieckiem mogą się odbywać wyłącznie w obecności kuratora, raz w miesiącu oraz prawo do kontaktów telefonicznych dwa razy w miesiącu. W praktyce jednak nie korzysta on z przysługujących mu uprawnień, a kontakty te nie są realizowane regularnie. Ponadto, ojciec wielokrotnie nie realizował zarządzonych kontaktów telefonicznych z małoletnią, czym naruszał ustalone zasady wykonywania kontaktów oraz wykazywał brak systematyczności i zaangażowania w utrzymywanie relacji z dzieckiem. W przedmiotowym okresie alimenty były płatne przez ojca 3 razy, w pozostałych miesiącach zostały uregulowane z rachunku dziadka lub babci dziecka. W miesiącach marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec 2025 r. alimenty wpłynęły po wyznaczonym terminie. W okresie jakiego dotyczy wniosek poza alimentami ojciec dziecka nie partycypuje w wydatkach związanych z potrzebami córki.
Przystępując do analizy przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Jak wynika z powyższych uregulowań prawnych, aby móc skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy m.in. wykonywać władzę rodzicielską w stosunku do małoletniego dziecka, uczącego się w szkołach ściśle przez ustawę określonych, które w roku podatkowym nie uzyskało dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 - w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.
Ponadto, w myśl art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w stosunku do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r., kwotę przysługującej ulgi rodzice mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w okresie, którego wniosek dotyczy (tj. w 2025 r.) wyłącznie Pani wykonywała władzę rodzicielską względem małoletniego dziecka (córki), którego miejsce zamieszkania było przy Pani, a między Panią a ojcem dziecka nie było w zakresie omawianej ulgi zawartego porozumienia.
Zatem, w świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz zacytowanych przepisów prawa uznać należy, że skoro w 2025 r. to wyłącznie Pani sprawowała faktycznie stałą władzę rodzicielską nad małoletnią córką, tj. zapewniała córce utrzymanie, organizowała proces wychowania, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem oraz ponosiła zasadniczy ciężar związany z zabezpieczeniem potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych dziecka, podczas gdy ojciec córki nie wykonywał władzy rodzicielskiej, tj. nie sprawował faktycznej pieczy nad dzieckiem i jego majątkiem, nie ponosił żadnych kosztów związanych z utrzymaniem dziecka oprócz zasądzonych alimentów oraz nie zajmował się wychowaniem dziecka, a jego kontakty z córką wyznaczone przez Sąd odbywały się nieregularnie, to wyłącznie Pani przysługuje prawo do dokonania odliczenia za 2025 r., w ramach ulgi prorodzinnej, wynikającej z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w pełnej wysokości, tj. 100% kwoty, ustalonej zgodnie z art. 27f ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto, przysługiwać Pani będzie prawo do dokonania odliczeń w ramach ulgi prorodzinnej w wysokości 100% kwoty ustalonej zgodnie z art. 27f ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na małoletnie dziecko w 2026 r. i latach następnych, jeżeli nie zmieni się stan faktyczny lub nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Należy zastrzec, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekścieprzedstawionego pytania i własnego stanowiska, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.
Jednocześnie podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego i/lub zdarzenia przyszłego, stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
