Interpretacja indywidualna z dnia 2 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.948.2025.2.PRP
Podmioty zagraniczne działające poprzez oddziały w Polsce, nie mogą tworzyć grupy VAT, jeśli powiązania finansowe nie są bezpośrednie pomiędzy członkami, a nad grupą VAT sprawuje kontrolę podmiot spoza jej składu.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
30 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 29 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie możliwości utworzenia grupy VAT w Polsce. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 27 listopada 2025 r. (wpływ 3 grudnia 2025 r.).
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania: X
2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania: A
3. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:B
4. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:C
5. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:D
6. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:E
7. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:F
Opis zdarzenia przyszłego
1.Wstęp
X (dalej: „Wnioskodawca”) działa w ramach międzynarodowej grupy kapitałowej (dalej: „Grupa"), której podmiotem dominującym jest spółka z siedzibą we Francji. Grupa prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Polski za pośrednictwem siedmiu podmiotów, które mają zostać objęte planowaną grupą VAT, w dalszej części wyżej wymienione podmioty będą nazywane wspólnie „Zainteresowanymi”.
X
X jest spółką handlową prawa polskiego. Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT w Polsce. X prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów. Jedynym wspólnikiem X jest podmiot prawa francuskiego.
E
E jest spółką handlową prawa polskiego. Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT w Polsce. E prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów. Jedynym wspólnikiem E jest podmiot prawa francuskiego.
F
F jest spółką handlową prawa polskiego. Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT w Polsce. F prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów. Jedynym wspólnikiem F jest podmiot prawa francuskiego.
D
D jest spółką handlową prawa polskiego. Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT w Polsce. D prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów. Jedynym wspólnikiem D jest podmiot prawa francuskiego.
C
C jest podmiotem prawa francuskiego (odpowiednikiem prostej spółki akcyjnej). Spółka posiada we Francji siedzibę działalności gospodarczej oraz jest zarejestrowana jako francuski podatnik VAT. Przedmiotem działalności spółki jest pozostała działalność usługowa wspomagająca transport. Spółka utworzyła w Polsce oddział, za pośrednictwem, którego prowadzi w Polsce działalność gospodarczą.
Oddział został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: „KRS”).
Na dzień 18 czerwca 2010 r. spółka zarejestrowała się w Polsce dla celów podatku VAT i transakcji wewnątrzwspólnotowych. Spółce został nadany NIP, który stanowi również jej numer rejestracji dla potrzeb podatku VAT. NIP jest objęty wykazem podatników VAT (na tzw. białej liście podatników VAT czynnych), o którym mowa w art. 96b Ustawy o VAT prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przedmiotowym wykazie Spółka widnieje bez odniesienia do funkcjonowania w Polsce poprzez zarejestrowany w KRS oddział (spółka i jej oddział stanowią na gruncie VAT jednego podatnika, brak jest możliwości odrębnego zarejestrowania na potrzeby VAT spółki i jej oddziału).
…prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej wspomagającej transport.
B
B jest podmiotem prawa francuskiego (odpowiednikiem prostej spółki akcyjnej). Spółka posiada we Francji siedzibę działalności gospodarczej oraz jest zarejestrowana jako francuski podatnik VAT. Przedmiotem działalności spółki jest pozostała działalność usługowa wspomagająca transport. Spółka utworzyła w Polsce oddział, za pośrednictwem, którego prowadzi w Polsce działalność gospodarczą.
Oddział został zarejestrowany w KRS.
Na dzień 18 czerwca 2010 r. spółka zarejestrowała się w Polsce dla celów podatku VAT i transakcji wewnątrzwspólnotowych. Spółce został nadany NIP, który stanowi również jej numer rejestracji dla potrzeb podatku VAT. NIP jest objęty wykazem podatników VAT (na tzw. białej liście podatników VAT czynnych), o którym mowa w art. 96b Ustawy o VAT prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przedmiotowym wykazie Spółka widnieje bez odniesienia do funkcjonowania w Polsce poprzez zarejestrowany w KRS oddział (spółka i jej oddział stanowią na gruncie VAT jednego podatnika, brak jest możliwości odrębnego zarejestrowania na potrzeby VAT Spółki i jej oddziału).
… prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej wspomagającej transport.
A
A jest podmiotem prawa francuskiego (odpowiednikiem prostej spółki akcyjnej). Spółka posiada we Francji siedzibę działalności gospodarczej oraz jest zarejestrowana jako francuski podatnik VAT. Przedmiotem działalności spółki jest pozostała działalność usługowa wspomagająca transport. Spółka utworzyła w Polsce oddział, za pośrednictwem, którego prowadzi w Polsce działalność gospodarczą.
Oddział został zarejestrowany w KRS.
Na dzień 18 czerwca 2010 r. spółka zarejestrowała się w Polsce dla celów podatku VAT i transakcji wewnątrzwspólnotowych. Spółce został nadany NIP, który stanowi również jej numer rejestracji dla potrzeb podatku VAT. NIP jest objęty wykazem podatników VAT (na tzw. białej liście podatników VAT czynnych), o którym mowa w art. 96b Ustawy o VAT prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przedmiotowym wykazie Spółka widnieje bez odniesienia do funkcjonowania w Polsce poprzez zarejestrowany w KRS oddział (spółka i jej oddział stanowią na gruncie VAT jednego podatnika, brak jest możliwości odrębnego zarejestrowania na potrzeby VAT spółki i jej oddziału).
…. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pozostałej działalności usługowej wspomagającej transport.
Oddziały podmiotów zagranicznych w dalszej części będą nazywane wspólnie „Oddziałami”.
Wszystkie wymienione podmioty posiadają siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski. Oddziały zagranicznych przedsiębiorców prowadzą działalność gospodarczą w Polsce w rozumieniu art. 15a ust. 2 Ustawy o VAT, co oznacza, że mogą być członkami grupy VAT w zakresie działalności prowadzonej przez te oddziały.
Przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie wspólnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest potwierdzenie możliwości utworzenia grupy VAT, w myśl art. 15a Ustawy o VAT. W dalszych punktach Zainteresowani przedstawią: przedmiot działalności Grupy w Polsce oraz powiązania organizacyjne, finansowe, a także ekonomiczne zachodzące między podmiotami które mają utworzyć grupę VAT.
2.Powiązania finansowe
Spółką matką Grupy jest Y podmiot z siedzibą we Francji.
Y posiada bezpośrednio 100% udziałów w innej spółce prawa francuskiego Z, która jest jedynym wspólnikiem spółek X, C, B oraz A (Z posiada bezpośrednio 100% udziałów w każdej z wymienionych spółek).
C posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale zakładowym F.
B posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale zakładowym D.
A posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale zakładowym E.
3.Powiązania ekonomiczne
Grupa działa w branży TSL (transport, spedycja, logistyka). Główne obszary działalności Grupy to:
1)Transport towarów – usługi transportu drogowego, w tym transportu krajowego i międzynarodowego;
2)Logistyka i magazynowanie – usługi magazynowania, zarządzania zapasami i kompleksowej obsługi logistycznej;
3)Spedycja i outsourcing – usługi organizacji transportu, w tym wsparcie w doborze odpowiednich środków transportu i tras, a także przygotowanie oraz administracja niezbędną dokumentacją;
4)Wynajem pojazdów – usługi w zakresie wynajmu pojazdów.
Podmioty objęte planowaną grupą VAT prowadzą działalność w sektorze usług transportowych i spedycyjnych. W szczególności:
·spółki kapitałowe realizują usługi transportowe, posiadają licencje transportowe i wykonują przewozy,
·oddziały zagranicznych przedsiębiorców pełnią funkcje spedycyjne, organizując przewozy realizowane przez spółki transportowe.
Działalność tych podmiotów jest wzajemnie powiązana – usługi świadczone przez spółki transportowe są realizowane przez oddziały, które faktycznie przeprowadzają transport. Współpraca ta ma charakter stały i zorganizowany, a działalność każdego z podmiotów służy realizacji wspólnego celu gospodarczego, jakim jest kompleksowa obsługa logistyczna i transportowa w ramach jednej grupy.
W ramach tej współpracy występują przepływy usług pomiędzy członkami planowanej grupy VAT, a także wzajemne uzależnienie operacyjne – działalność jednych podmiotów nie mogłaby być prowadzona w obecnym kształcie bez udziału pozostałych.
4.Powiązania organizacyjne
Jak zostało wcześniej wspomniane spółką matką Grupy jest Y. Wszystkie podmioty objęte planowaną grupą VAT funkcjonują w ramach jednej grupy kapitałowej. W ramach grupy obowiązują wspólne zasady zarządzania, nadzoru i raportowania. W szczególności:
·spółki kapitałowe oraz oddziały zagranicznych przedsiębiorców podlegają wspólnemu nadzorowi właścicielskiemu sprawowanemu przez Z i Y,
·w ramach grupy funkcjonują jednolite procedury zarządcze, obejmujące m.in. politykę finansową, kontroling, raportowanie i planowanie operacyjne,
·decyzje strategiczne dotyczące działalności operacyjnej, inwestycyjnej i organizacyjnej są podejmowane na poziomie Grupy, a następnie wdrażane przez poszczególne podmioty w Polsce.
Wspólne kierownictwo przejawia się również w tym, że osoby zarządzające poszczególnymi podmiotami w Polsce raportują do tych samych jednostek nadrzędnych we Francji, a działania operacyjne są koordynowane w ramach jednej struktury organizacyjnej.
Co więcej w celu zachowania spójności w zakresie podejmowanych decyzji w poszczególnych podmiotach objętych planowaną grupą VAT funkcję członka zarządu pełni Pan x.
W przedstawionym modelu działalności gospodarczej, Zainteresowani rozważają utworzenie grupy VAT, w rozumieniu art. 15a Ustawy o VAT. W związku z tym chcą potwierdzić, czy spełniają warunki utworzenia grupy VAT.
W tym kontekście, na potrzeby niniejszego wniosku należy przyjąć, że X, E, F, D oraz Oddziały zawrą umowę o utworzeniu grupy VAT, która będzie zawierała co najmniej elementy wskazane w art. 15a ust. 10 Ustawy o VAT i zamierzają być członkami tylko jednej grupy VAT, zgodnie z art. 15a ust. 7 Ustawy o VAT (Zainteresowani nie będą członkami innych grup VAT utworzonych w oparciu o przepisy Ustawy o VAT).
Zainteresowani planują, że przedstawicielem grupy VAT będzie X. Model działalności Grupy i struktura właścicielska (udziałowcy) poszczególnych spółek na moment utworzenia grupy VAT będą się przedstawiały w sposób opisany powyżej.
Ponadto, w odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania o treści:
1.Czy jeden z podatników, który stanie się członkiem grupy VAT będzie w momencie utworzenia grupy VAT:
a)posiadał ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających każdego z pozostałych podatników będących członkami tej grupy - prosimy wskazać, który z podmiotów,
b)lub ponad 50% prawa do udziału w zysku, każdego z pozostałych podatników będących członkami tej grupy - prosimy wskazać, który z podmiotów?
Odp. Jak zostało wskazane we wniosku, spółką matką Grupy jest Y, podmiot z siedzibą we Francji. Y posiada 100% udziałów w spółce prawa francuskiego Z. Z jest jedynym wspólnikiem spółek.
W myśl art. 15a ust. 3 ustawy o VAT podatników uważa się za powiązanych finansowo, jeżeli jeden z podatników będących członkiem grupy VAT posiada bezpośrednio ponad 50% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym lub ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub ponad 50% prawa do udziału w zysku każdego z pozostałych podatników będących członkami grupy VAT.
Odpowiadając na pytania Organu, Spółka wskazuje, że:
-żaden z podmiotów, które mają być członkami grupy VAT, nie będzie posiadał bezpośrednio ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających każdego z pozostałych członków grupy VAT,
-analogicznie, żaden z członków planowanej grupy VAT nie będzie posiadał ponad 50% prawa do udziału w zysku każdego z pozostałych członków grupy VAT.
Jednocześnie, w ocenie Spółki, powyższe nie oznacza braku spełnienia przesłanki powiązań finansowych w rozumieniu art. 15a ustawy o VAT, jeżeli przepis ten wykłada się zgodnie z jego celem oraz z art. 11 dyrektywy 2006/112/WE (dalej: „Dyrektywa VAT”).
Z treści art. 11 akapit pierwszy Dyrektywy VAT wynika, że przepis ten upoważnia państwa członkowskie do uznania za jednego podatnika osób mających siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego, które – będąc niezależnymi pod względem prawnym – są ściśle powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym. Artykuł ten, jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie C-85/11 Komisja przeciwko Irlandii, nie uzależnia stosowania przewidzianego w nim mechanizmu od żadnych dodatkowych przesłanek. Przepis ten nie przewiduje również możliwości nałożenia przez państwa członkowskie innych warunków na podmioty gospodarcze w celu stworzenia grupy podatkowej VAT, takich jak np. warunek realizacji ścisłych powiązań finansowych wyłącznie przez wspólnego właściciela będącego członkiem tej grupy.
Jak wielokrotnie podkreślał TSUE, zarówno względy jednolitego stosowania prawa Unii, jak i zasada równości wymagają, aby przepisom prawa Unii, które nie zawierają wyraźnego odesłania do prawa krajowego w celu określenia ich znaczenia i zakresu, nadawać w całej Unii Europejskiej autonomiczną i jednolitą wykładnię (m.in. wyrok z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C-174/08 NCC Construction Danmark, pkt 23–24).
Pojęcie „ścisłych powiązań finansowych” użyte w art. 11 Dyrektywy VAT powinno zatem podlegać autonomicznej, jednolitej i proeuropejskiej wykładni. Taka wykładnia jest konieczna – pomimo fakultatywnego charakteru systemu grup VAT dla państw członkowskich – aby uniknąć rozbieżności w jego stosowaniu pomiędzy poszczególnymi państwami. TSUE wskazywał przy tym, że przesłanka dotycząca istnienia ścisłego związku finansowego nie może być interpretowana w sposób zawężający (wyroki: z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie C-480/10 Komisja przeciwko Królestwu Szwecji, pkt 36; z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie C-868/19 Finanzamt für Körperschaften Berlin, pkt 44–45 wraz z przytoczonym tam orzecznictwem, oraz z dnia 1 grudnia 2022 r. w sprawie C-269/20 Finanzamt T przeciwko S., pkt 37).
Co prawda, zgodnie z art. 11 akapit drugi Dyrektywy VAT, państwa członkowskie mogą stosować pewne środki ograniczające, jednak – jak wynika z orzecznictwa TSUE (m.in. wyrok w sprawie C-480/10, pkt 38) – ograniczenie stosowania reżimu przewidzianego w art. 11 może nastąpić wyłącznie w celu zapobiegania nadużyciom podatkowym lub unikaniu opodatkowania.
Mając na uwadze treść art. 11 Dyrektywy VAT oraz jego kontekst normatywny, Spółka oraz pozostali zainteresowani stoją na stanowisku, że ograniczenie możliwości utworzenia grupy VAT przez podmioty, wobec których ścisłe powiązanie finansowe realizowane jest poprzez wspólnego właściciela spoza grupy, nie mieści się w zakresie dopuszczalnych środków przeciwdziałania nadużyciom podatkowym czy unikaniu opodatkowania. W szczególności dotyczy to sytuacji analogicznych do zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku, w których wspólny właściciel – będący podmiotem unijnym, z siedzibą na terytorium państwa członkowskiego – sprawuje pełną kontrolę kapitałową nad wszystkimi członkami grupy.
W ocenie Spółki ani z art. 11 Dyrektywy VAT, ani z systemu ustanowionego przez Dyrektywę VAT nie wynika, aby przepis ten miał charakter regulacji ustanawiającej wyjątek, który należałoby interpretować w sposób zawężający bez wyraźnego uzasadnienia. Tymczasem art. 15a ust. 3 ustawy o VAT – w zakresie, w jakim wymaga, aby podmiotem posiadającym ponad 50% udziałów/praw głosu/prawa do zysku był „jeden z podatników będących członkiem grupy VAT” – wprowadza ograniczenie wykraczające poza treść art. 11 Dyrektywy VAT.
Polskie regulacje dotyczące grup VAT implementują art. 11 Dyrektywy VAT; celem ich wprowadzenia – co wynika również z objaśnień podatkowych Ministra Finansów dotyczących grup VAT – jest umożliwienie wspólnego rozliczania podatku przez powiązane podmioty, uproszczenie rozliczeń, eliminacja opodatkowania obrotu wewnątrz grupy oraz wzmocnienie zasady neutralności VAT.
W analizowanym stanie faktycznym powiązania finansowe pomiędzy członkami planowanej grupy VAT występują w sposób bardzo ścisły. Wszystkie spółki wchodzące do grupy są w 100% kontrolowane (bezpośrednio lub pośrednio) przez jednego właściciela, tj. Y, będącą jedynym, 100%-owym wspólnikiem Z:
- Z posiada 100% udziałów w X, C, B i A,
- C, B i A – jako spółki w 100% zależne od Z – posiadają odpowiednio 100% udziałów w F, D i E,
- w konsekwencji cały zysk wypracowany przez członków planowanej grupy VAT jest ostatecznie przypisywany jednemu podmiotowi dominującemu w Grupie.
Oznacza to, że choć podmiotem posiadającym ponad 50% udziałów/praw głosu/prawa do zysku nie jest formalnie „jeden z podatników będących członkiem grupy VAT” w rozumieniu art. 15a ust. 3 ustawy o VAT, to w praktyce istnieje jeden, jasno zidentyfikowany ośrodek kontroli finansowej nad wszystkimi członkami planowanej grupy. Innymi słowy, wymóg „ponad 50%” jest spełniony na poziomie jednego podmiotu dominującego, który decyduje o wynikach i polityce finansowej wszystkich spółek mających wejść w skład grupy VAT.
Zdaniem Spółki literalne brzmienie art. 15a ust. 3 ustawy o VAT powinno być interpretowane z uwzględnieniem jego funkcji i ratio legis: próg ponad 50% ma służyć zapewnieniu realnego, dominującego wpływu jednego ośrodka decyzyjnego na wszystkich członków grupy, a nie prowadzić do wyłączenia struktur, w których taki ośrodek faktycznie istnieje, lecz nie wchodzi formalnie w skład grupy VAT. W niniejszej sprawie:
·całość ryzyka i korzyści ekonomicznych związanych z działalnością członków planowanej grupy VAT koncentruje się po stronie Y,
·decyzje finansowe i inwestycyjne dotyczące poszczególnych spółek są podejmowane na poziomie Grupy,
·polityka finansowa i dywidendowa, finansowanie działalności oraz podział zysku są kształtowane centralnie przez podmiot dominujący.
W ocenie Spółki prowadzi to do wniosku, że – pomimo braku bezpośredniego posiadania ponad 50% praw głosu lub prawa do zysku przez jednego z członków planowanej grupy VAT w pozostałych członkach – cele regulacji art. 15a ust. 3 ustawy o VAT oraz art. 11 Dyrektywy VAT są w pełni zrealizowane, a powiązania finansowe między członkami planowanej grupy VAT istnieją w stopniu co najmniej takim, jaki zakłada ustawodawca unijny i krajowy.
2.Czy rodzaje działalności prowadzonej przez członków grupy VAT będą się uzupełniały i będą współzależne, jeśli tak to prosimy wskazać w jaki sposób działania ww. członków grupy VAT uzupełniają się i będą współzależne?
Odp. Rodzaje działalności prowadzonej przez członków grupy VAT będą, w ocenie Spółki, się uzupełniały i będą współzależne.
Spółka pragnie bowiem zauważyć, że tak jak wskazywała w pierwotnym Wniosku, grupa, do której należą spółki wskazane we wniosku, działa w branży TSL (transport, spedycja, logistyka). Spółki polskie, wykonują usługi transportowe, posiadają stosowne licencje transportowe oraz realizują faktyczne przewozy towarów. Oddziały zagranicznych przedsiębiorców, pełnią wobec nich funkcje spedycyjne, obejmujące w szczególności organizowanie przewozów wykonywanych przez spółki polskie, koordynację procesu transportu oraz zapewnienie właściwej obsługi logistycznej.
Działalność tych podmiotów jest ze sobą ściśle powiązana funkcjonalnie – usługi świadczone przez spółki polskie (tj. fizyczny przewóz towarów) są planowane i organizowane przez Oddziały, które wspierają proces przewozu od strony logistycznej i operacyjnej. Oddziały te pełnią rolę centrów organizacyjnych, wspomagając proces przewozu na etapie przygotowania, koordynacji oraz bieżącej obsługi logistycznej. Współpraca ta ma charakter stały, zorganizowany i powtarzalny, a działalność każdego z podmiotów podporządkowana jest realizacji wspólnego celu gospodarczego, jakim jest kompleksowa, zintegrowana obsługa logistyczna i transportowa w ramach jednej grupy.
W konsekwencji, w ramach opisanej współpracy występują systematyczne przepływy usług pomiędzy członkami planowanej grupy VAT, jak również widoczne jest wzajemne uzależnienie operacyjne tych podmiotów. Działalność jednych z nich nie mogłaby być prowadzona w obecnym kształcie – z zachowaniem dotychczasowej skali, organizacji oraz jakości świadczonych usług – bez zaangażowania pozostałych uczestników struktury.
3.Czy jeden z członków grupy VAT będzie prowadził działalność, z której w całości lub w dużej mierze będą korzystali inni członkowie grupy VAT?
Odp. Zgodnie z art. 15a ust. 4 ustawy o VAT podatników uważa się za powiązanych ekonomicznie, jeżeli:
1)przedmiot głównej działalności członków grupy VAT ma taki sam charakter lub
2)rodzaje działalności prowadzonej przez członków grupy VAT uzupełniają się i są współzależne, lub
3)członek grupy VAT prowadzi działalność, z której w całości lub w dużej mierze korzystają inni członkowie grupy VAT.
Posłużenie się przez ustawodawcę spójnikiem „lub” wskazuje, że do wystąpienia pomiędzy podmiotami powiązań ekonomicznych, wystarczającym jest spełnienie jednego z wariantów tych powiązań wskazanych w przepisie.
Tak jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 2, działalność tych podmiotów jest ze sobą ściśle powiązana funkcjonalnie – usługi świadczone przez spółki polskie (tj. fizyczny przewóz towarów) są planowane i organizowane przez Oddziały, które wspierają proces przewozu od strony logistycznej i operacyjnej. Oddziały te pełnią rolę centrów organizacyjnych, wspomagając proces przewozu na etapie przygotowania, koordynacji oraz bieżącej obsługi logistycznej. Współpraca ta ma charakter stały, zorganizowany i powtarzalny, a działalność każdego z podmiotów podporządkowana jest realizacji wspólnego celu gospodarczego, jakim jest kompleksowa, zintegrowana obsługa logistyczna i transportowa w ramach jednej grupy.
Co za tym idzie pomiędzy podmiotami będą zachodzić powiązania ekonomiczne w rozumieniu art. 15a ust. 4 pkt 2 ustawy o VAT, nie zaś w rozumieniu pkt 3.
4.Czy członkowie grupy VAT będą organizować swoje działania całkowicie lub częściowo w porozumieniu – jeśli tak to w jaki sposób się to przejawia?
Odp. Członkowie grupy VAT będą organizować swoje działania całkowicie lub częściowo w porozumieniu. Jak zostało wskazane we wniosku, spółką matką Grupy jest Y. Wszystkie podmioty objęte planowaną grupą VAT funkcjonują w ramach jednej grupy kapitałowej, w której obowiązują spójne zasady zarządzania, nadzoru oraz raportowania. Oznacza to, że członkowie planowanej grupy VAT organizują swoje działania w przeważającej mierze, w ścisłym porozumieniu zgodnie z kierunkiem wyznaczonym przez spółkę matkę całej Grupy - Y.
W szczególności:
- spółki kapitałowe oraz Oddziały podlegają wspólnemu nadzorowi właścicielskiemu sprawowanemu przez Y, który w sposób pośredni posiada 100% udziałów we wszystkich podmiotach mających tworzyć grupę VAT. To właśnie decyzje zapadające na poziomie Y wyznaczają kierunki działalności całej Grupy, a co za tym idzie także wszystkich podmiotów wchodzących w jej skład,
- w ramach Grupy obowiązują jednolite procedury zarządcze, obejmujące m.in. politykę finansową, kontroling, raportowanie, budżetowanie oraz planowanie operacyjne,
- decyzje strategiczne dotyczące działalności operacyjnej, inwestycyjnej i organizacyjnej podejmowane są przez Y na poziomie całej Grupy, a następnie są implementowane przez poszczególne podmioty zgodnie z przekazanymi wytycznymi.
Organizacja działań w porozumieniu przejawia się nadto w szczególności w bieżącej koordynacji procesów operacyjnych (w tym usług transportowych i spedycyjnych), ujednoliconym planowaniu zadań i celów dla poszczególnych spółek, wspólnym ustalaniu budżetów oraz monitorowaniu wyników według jednolitych standardów raportowania. Osoby zarządzające podmiotami w Polsce raportują do tych samych jednostek nadrzędnych we Francji, co zapewnia jednolity nadzór, spójność podejmowanych decyzji oraz centralne sterowanie kluczowymi obszarami działalności. Działania operacyjne są zatem koordynowane w ramach jednej struktury organizacyjnej, a nie w sposób niezależny i autonomiczny po stronie poszczególnych spółek.
Co więcej, w celu zachowania spójności w zakresie podejmowanych decyzji w podmiotach objętych planowaną grupą VAT, funkcję członka organów zarządzających każdego z podmiotów wskazanych we Wniosku, pełni Pan x. Należy przy tym zauważyć, że jednocześnie pełni funkcję prezesa zarządu Y, a zatem jest osobą decyzyjną na poziomie całej Grupy. Jego udział w organach zarządzających poszczególnych spółek Grupy pozwala na bieżące uzgadnianie kierunków działania, ujednolicanie praktyk biznesowych oraz zapewnienie, aby decyzje poszczególnych podmiotów były zgodne z polityką i strategią Grupy jako całości.
5.Czy organizacja działań podmiotów w porozumieniu będzie zmierzać do osiągnięcia wspólnego celu – jeśli tak to jakiego celu i w jaki sposób przebiega ta organizacja?
Organizacja działań podmiotów w porozumieniu zmierza do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, jakim jest zapewnienie zintegrowanej, efektywnej kosztowo i operacyjnie obsługi logistycznej i transportowej, którą realizują wspólnie podmioty z Grupy. Cel ten realizowany jest poprzez: centralne planowanie i koordynację usług, optymalne wykorzystanie zasobów (taboru, personelu, infrastruktury), ujednolicenie standardów jakości, a także wspólne budowanie i utrzymywanie relacji z kluczowymi klientami. Bez tak rozumianej, skoordynowanej organizacji działań poszczególnych członków planowanej grupy VAT nie byłoby możliwe osiągnięcie wskazanego wyżej wspólnego celu w obecnej skali i formie.
Pytanie
Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Oddziały oraz X, E, F, D spełnią przesłanki do utworzenia grupy VAT, o której mowa w art. 15a ust. 1 Ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r., i w konsekwencji będą uprawnieni do utworzenia grupy VAT, która - na okres, w jakim grupa ta będzie posiadała status podatnika - wstąpi w prawa i obowiązki w zakresie VAT każdego z Zainteresowanych, wynikające ze wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego transakcji?
Państwa stanowisko w sprawie
W przedstawionym zdarzeniu przyszłym Zainteresowani spełniają przesłanki do utworzenia grupy VAT, o której mowa w art. 15a ust. 1 Ustawy o VAT i w konsekwencji będę uprawnione do utworzenia grupy VAT.
Grupa VAT, zgodnie z art. 15a ust. 12a Ustawy o VAT, na okres, w jakim będzie posiadała status podatnika VAT, wstąpi w prawa i obowiązki w zakresie VAT każdego z Zainteresowanych, wynikające ze wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego transakcji, odpowiadających transakcjom realizowanym aktualnie przez Zainteresowanych w ramach rejestracji dla celów VAT w Polsce.
UZASADNIENIE
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
1.Uwagi ogólne
Zgodnie z art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają:
1)odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2)eksport towarów;
3)import towarów na terytorium kraju;
4)wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5)wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Na mocy art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Przez działalność gospodarcza, zgodnie z art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT, należy natomiast rozumieć wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane są przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów Ustawy o VAT.
Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 15a ust. 1 Ustawy o VAT, podatnikiem, o którym mowa w art. 15, może być również grupa podmiotów powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, które zawrą umowę o utworzeniu grupy VAT.
Wskazane przepisy implementują do krajowego porządku prawnego art. 11 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L z 2006 r. nr 347/1 z późn. zm.; dalej: „Dyrektywa VAT”), zgodnie z którym, każde państwo członkowskie może uznać za jednego podatnika osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego, które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym.
Zgodnie z art. 2 pkt 47 Ustawy o VAT, przez grupę VAT rozumie się grupę podmiotów powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, zarejestrowaną jako podatnik podatku.
Jak wynika z powyższych przepisów, w celu założenia przez dwa lub więcej podmiotów grupy VAT, konieczne jest, aby podmioty te były powiązane finansowo, ekonomicznie, organizacyjnie oraz, aby zawarły umowę o utworzeniu grupy VAT. Warunki utworzenia grupy VAT zostały przy tym szczegółowo wymienione w art. 15a Ustawy o VAT.
2.Warunek podmiotowy utworzenia grupy VAT
Stosownie do art. 15a ust. 2 Ustawy o VAT, grupę VAT mogą utworzyć podatnicy:
1)posiadający siedzibę na terytorium kraju lub
2)nieposiadający siedziby na terytorium kraju, w zakresie, w jakim prowadzą działalność gospodarczą na terytorium kraju za pośrednictwem oddziału położonego na terytorium kraju.
W świetle powyższego przepisu, aby dany podmiot mógł zostać członkiem grupy VAT, konieczne jest, aby spełniał dwa warunki:
1)był podatnikiem VAT (podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą), oraz
2)posiadał w Polsce siedzibę lub oddział.
W ocenie Wnioskodawcy powyższe oznacza, że grupa VAT może zostać utworzona przez co najmniej podatników, w tym m.in. przez podatnika posiadającego siedzibę na terytorium Polski oraz podatnika nieposiadającego siedziby na terytorium Polski, w zakresie, w jakim ten ostatni prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Polski za pośrednictwem oddziału położonego na terytorium kraju.
Na takie rozumienie powołanych przepisów (możliwość utworzenia grupy VAT z udziałem oddziału podmiotu zagranicznego oraz podatnika z siedzibą w Polsce) wskazują również wprost objaśnienia podatkowe Ministra Finansów w zakresie grup VAT z dnia 11 października 2022 r. (dalej: "Objaśnienia"), w których wskazano m.in., że "gdy podmiot zagraniczny prowadzący w Polsce działalność za pośrednictwem oddziału zdecyduje się wejść do grupy VAT będzie miał taką możliwość, ale do grupy VAT wejdzie w takiej sytuacji tylko ta część przedsiębiorstwa, która jest oddziałem" (str. 4 Objaśnień). Powyższe znajduje odzwierciedlenie również w dalszych uwagach poczynionych w Objaśnieniach, w tym powołanych w nich przykładach, przewidujących utworzenie grupy VAT składającej się z oddziału podmiotu zagranicznego oraz innych podatników (Przykład 14, 18 czy też 19 z Objaśnień: "Spółka A (z siedzibą w Czechach) nie jest członkiem grupy VAT w kraju siedziby. Spółka A utworzyła w Polsce Oddział X. Oddział X wraz z innymi podmiotami utworzył w Polsce grupę VAT").
W związku z powyższym, analizując spełnienie przesłanek podmiotowych utworzenia grupy VAT w opisanym zdarzeniu przyszłym, na wstępie należy wskazać, że zarówno Wnioskodawca, jak również pozostali Zainteresowani niewątpliwie mieszczą się w definicji podatnika, sformułowanej w art. 15 Ustawy o VAT.
Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zatem, dany podmiot może zostać uznany za podatnika VAT, jeżeli spełnia następujące warunki:
1)posiada odpowiedni status prawny - m.in. status osoby prawnej;
2)realizuje czynności stanowiące działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT;
3)samodzielnie wykonuje ww. działalność gospodarczą.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, są osobami prawnymi/jednostkami organizacyjnymi - jako spółki utworzone na podstawie - odpowiednio – prawa polskiego oraz prawa francuskiego. Zatem pierwszy z ww. warunków jest spełniony.
Z kolei, jak wskazuje art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Niewątpliwie celem działalności Wnioskodawcy oraz pozostałych Zainteresowanych jest osiąganie wpływów finansowych z prowadzonej działalności polegającej na świadczeniu na rzecz podmiotów trzecich usług transportowych, spedycyjnych oraz logistycznych. Świadczy to o wykonywaniu wyżej wymienionej działalności w celach zarobkowych. Ponadto, działalność Wnioskodawcy oraz Zainteresowanych jest prowadzona w sposób ciągły - działalność jest prowadzona z zamiarem stałego, regularnego generowania obrotów i zasadniczo w sposób nieprzerwany. Należy także wskazać, że Wnioskodawca oraz Zainteresowani w ramach prowadzonej działalności, działają we własnym imieniu i na własne ryzyko, angażują w tym celu własne środki i dokonują nabyć związanych z tą działalnością.
W rezultacie nie ulega wątpliwości, że działalność Wnioskodawcy oraz Zainteresowanych, przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego, prowadzona jest w sposób ciągły dla celów zarobkowych, tym samym mieści się w pojęciu prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT.
Wnioskodawca oraz Zainteresowani posiadają zatem status podatników VAT (w znaczeniu materialnym), co potwierdza również ich formalna rejestracja jako podatników VAT czynnych w Polsce (która będzie pozostawać w mocy również na moment utworzenia grupy VAT). W przypadku C, B oraz A ich status jako podatników VAT, w tym rejestracja dla celów VAT, w sposób naturalny rozciągać się będzie na Oddziały, które w ujęciu kapitałowym/organizacyjnym stanowią elementy przedsiębiorstw (oddział "i" przedsiębiorca zagraniczny to jedno funkcjonalne przedsiębiorstwo - por. Objaśnienia str. 35).
Oddział jest co prawda wyodrębniony organizacyjnie, ale jednocześnie stanowi część działalności przedsiębiorcy zagranicznego w sensie prawnym oraz podatkowym (co również odnotował Minister Finansów w Objaśnieniach). Takie rozumienie działalności oddziału potwierdzają również liczne interpretacje wydawane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”). Przykładowo w interpretacji z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.385.2022.2.MR, DKIS skonkludował: „W świetle powołanych regulacji prawnych, podmiot zagraniczny prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług, traktowany jest jako jeden podmiot - przedsiębiorca zagraniczny. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Zatem podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. W kontekście posiadanej podmiotowości prawnej należy stwierdzić, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią. Zatem oddział nie stanowi odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. Przedsiębiorstwo zagraniczne rejestrując swój oddział w Polsce nie dokonuje rejestracji odrębnego podatnika, lecz rejestracji własnego przedsiębiorstwa. Mimo, że na terytorium kraju funkcjonuje oddział przedsiębiorcy zagranicznego, to podatnikiem podatku od towarów i usług pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za pośrednictwem utworzonego w tym celu oddziału.”
W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że X, E, D, F oraz Oddziały będą się mieścić w definicji podmiotów wskazanych w art. 15a ust. 2 Ustawy o VAT - zarówno X, E, D, F, jak i C, B, A w ramach odpowiednich Oddziałów, spełniają warunek podmiotowy w postaci bycia podatnikiem VAT. Za takim podejściem wielokrotnie opowiadał się także TSUE m.in. w wyroku z 11.03.2021 r., C-812/19, DANSKE BANK A/S PRZECIWKO SKATTEVERKET oraz z 17.09.2014 r., C-7/13, SKANDIA AMERICA CORP. (USA), FILIAL SVERIGE v. SKATTEVERKET.
3.Warunki przedmiotowe utworzenia grupy VAT
3.1. Powiązania pomiędzy Zainteresowanymi
Jak zostało wcześniej wspomniane, z literalnego brzmienia art. 15a ust. 1 Ustawy o VAT wynika, że w celu założenia przez dwa lub więcej podmiotów grupy VAT, konieczne jest, aby podmioty te były powiązane finansowo, ekonomicznie, organizacyjnie oraz, aby zawarły umowę o utworzeniu grupy VAT.
Warunki utworzenia grupy VAT zostały szczegółowo wymienione w art. 15a ust. 3-5 Ustawy o VAT. W przepisach tych wskazano jak należy interpretować wymagane powiązania finansowe, ekonomiczne i organizacyjne.
Powiązania finansowe:
Stosownie do art. 15a ust. 3 Ustawy o VAT, podatników uważa się za powiązanych finansowo, jeżeli jeden z podatników, będących członkiem grupy VAT posiada bezpośrednio ponad 50% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym lub ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub ponad 50% prawa do udziału w zysku, każdego z pozostałych podatników będących członkami tej grupy.
Powyższy przepis jest jednoznaczny i odnosi się do kryterium, jakim jest posiadanie przez jeden z podmiotów zamierzających utworzyć grupę VAT bezpośrednio ponad 50% udziałów (praw głosu, praw do udziału w zyskach) w stosunku do pozostałych podmiotów zamierzających wejść w skład grupy VAT.
Literalne brzmienie przepisu sugeruje zatem, że w przypadku, gdy wszystkie podmioty mają wspólnego właściciela spoza grupy VAT, warunek ten nie jest spełniony.
Należy jednak zwrócić uwagę na cel wprowadzenia instytucji grupy VAT, którym było przede wszystkim zapewnienie neutralności rozliczeń podatku VAT pomiędzy podatnikami pozostającymi pod wspólną kontrolą ekonomiczną i organizacyjną, nawet jeżeli formalne powiązania finansowe realizowane są poprzez wspólnego właściciela spoza grupy.
W ocenie Wnioskodawcy krajowy reżim dotyczący grup podatkowych VAT powinien w związku z tym być stosowany do wszystkich przedsiębiorstw z siedzibą w danym państwie członkowskim, niezależnie od tego czy podmiot zapewniający ścisłe powiązanie finansowe jest członkiem takiej grupy VAT czy nie.
Norma art. 11 Dyrektywy VAT, na którym oparta jest polska regulacja, nie zawęża bowiem definicji powiązań finansowych wyłącznie do sytuacji, w których bezpośredni właściciel podmiotów wchodzących w skład grupy VAT jest jednocześnie członkiem tej grupy. Dyrektywa wskazuje jedynie na istnienie ścisłych powiązań finansowych, ekonomicznych i organizacyjnych.
Należy przy tym zaznaczyć, że dokonując wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze obowiązek prounijnej wykładni prawa krajowego, wynikający z art. 288 Traktatu Ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.; dalej: „TFUE”), który polega na dokonywaniu przez organy krajowe takiej interpretacji przepisów prawa krajowego, która zapewnia osiągnięcie celu wynikającego z norm prawa unijnego. Stosując prawo krajowe, a zwłaszcza przepisy uregulowania przyjętego w celu wprowadzenia wymagań dyrektywy, organ krajowy jest zobowiązany interpretować prawo krajowe w najszerszym możliwym zakresie, w świetle brzmienia i celu danej dyrektywy, aby osiągnąć rezultat przez nią przewidziany, a co za tym idzie, zapewnić zgodność z art. 288 TFUE.
Osiągnięcie celu wytyczonego przez dyrektywę powinno nastąpić w rezultacie zastosowania metod wykładni uznanych na tle danego prawa krajowego, przy wzmacniającym i uzupełniającym uzyskane rezultaty, nakazie uwzględnienia brzmienia i celu postanowień dyrektywy, których implementacji one służą.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy brać pod uwagę nie tylko jego brzmienie, lecz także kontekst oraz cele regulacji, której część on stanowi (w szczególności wyrok z dnia 24 lutego 2022 r., Airhelp, C-451/20, EU:C:2022:123, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo). Osiągnięcie celu wytyczonego przez dyrektywę powinno nastąpić zatem w rezultacie zastosowania metod wykładni uznanych na tle danego prawa krajowego, przy wzmacniającym i uzupełniającym uzyskane rezultaty, nakazie uwzględnienia brzmienia i celu postanowień dyrektywy, których implementacji one służą. Oznacza to, że zaakceptowanie literalnej wykładni przepisu, a tym samym przyjęcie szczególnego reżimu wyrażonego w art. 15a ust. 3 byłoby sprzeczne, zdaniem Wnioskodawcy, z przepisami europejskimi oraz założeniami towarzyszącymi utworzeniu grup VAT.
Ponadto zarówno względy jednolitego stosowania prawa Unii, jak i zasady równości wskazują na to, że treści przepisu prawa Unii, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy zwykle nadać w całej Unii Europejskiej autonomiczną i jednolitą wykładnię (wyrok TSUE z dnia 25 kwietnia 2013 r., C-480/10, KOMISJA EUROPEJSKA v. KRÓLESTWO SZWECJI, EU:C:2013:263, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo).
Zgodnie z art. 11 akapit pierwszy Dyrektywy VAT, po konsultacji z komitetem doradczym ds. podatku od wartości dodanej (zwanym dalej "Komitetem ds. VAT"), każde państwo członkowskie może uznać za jednego podatnika osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego, które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym.
Zgodnie natomiast z akapitem drugim, państwo członkowskie korzystające z możliwości przewidzianej w akapicie pierwszym może przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie tego przepisu.
Z treści art. 11 akapit pierwszy Dyrektywy VAT wynika, że zezwala on, aby każde państwo członkowskie mogło uznać za jednego podatnika osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego, które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym. Artykuł ten zgodnie ze swą treścią nie uzależnia stosowania go od innych przesłanek (wyrok TSUE z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie C-85/11 Komisja przeciwko Irlandii, ZOTSiS 2013, nr 4, poz. I-217, pkt 36).
Przepis ten nie przewiduje również możliwości nałożenia przez państwa członkowskie innych warunków na podmioty gospodarcze w celu stworzenia grupy podatkowej VAT, takich jak warunek realizacji ścisłych powiązań finansowych przez wspólnego właściciela będącego członkiem takiej grupy.
Jak zostało bowiem wielokrotnie zauważone przez TSUE, zarówno względy jednolitego stosowania prawa Unii, jak i zasady równości wskazują na to, że treści przepisu prawa Unii, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego znaczenia i zakresu, należy nadać w całej Unii Europejskiej autonomiczną i jednolitą wykładnię (m.in. wyrok z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C-174/08 NCC Construction Danmark, Zb.Orz. s. I-10567, pkt 23, 24).
W ocenie Wnioskodawcy powyższe podejście odzwierciedla ponadto cel wprowadzenia instytucji grupy VAT, jakim jest, jak wynika z uzasadnienia projektu Komisji COM(73) 950 wersja ostateczna prowadzącego do przyjęcia szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145, s. 1), umożliwienie w celu uproszczenia procedur administracyjnych lub zapobiegania nadużyciom, by państwa członkowskie nie traktowały podatników, których niezależność jest jedynie techniczną kwestią prawną, jako odrębne jednostki.
Pojęcie „ścisłych powiązań finansowych” powinno zatem podlegać autonomicznej i jednolitej proeuropejskiej wykładni. Taka wykładnia jest konieczna, pomimo fakultatywnego dla państw członkowskich charakteru systemu przewidzianego w tym artykule, w celu uniknięcia rozbieżności w jego stosowaniu pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi. Należy zatem stwierdzić, że przesłanka dotycząca istnienia ścisłego związku finansowego nie może być interpretowana w sposób zawężający (wyroki TSUE: z dnia 25 kwietnia 2013 r., C-480/10, KOMISJA EUROPEJSKA v. KRÓLESTWO SZWECJI, EU:C:2013:263, pkt 36; z dnia 15 kwietnia 2021 r., C-868/19, Finanzamt für Körperschaften Berlin, EU:C:2021:285, pkt 44 oraz pkt 45 wraz z przytoczonym tam orzecznictwem, a także z dnia 1 grudnia 2022 r., C-269/20, FINANZAMT T PRZECIWKO S., ECLI:EU:C:2022:60, pkt 37).
Co prawda państwa członkowskie mają, zgodnie z art. 11 akapit drugi Dyrektywy VAT, możliwość zastosowania pewnych środków ograniczających, aczkolwiek ograniczenie zastosowanie reżimu przewidzianego we wskazanym art. 11, może się odbyć jedynie w celu zapobiegania nadużyciom podatkowym lub unikaniu opodatkowania (wyrok TSUE z 25 kwietnia 2013 r., C-480/10, KOMISJA EUROPEJSKA v. KRÓLESTWO SZWECJI, EU:C:2013:263, pkt 38).
Mając zatem na uwadze treść art. 11 Dyrektywy VAT, oraz kontekst tego artykułu, nie sposób zgodzić się, że ograniczenie możliwości utworzenia grupy VAT przez podmioty wobec których ścisłe powiązanie finansowe realizowane jest przez wspólnego właściciela spoza grupy, wypełnia znamiona zwalczania nadużyć podatkowych oraz unikania opodatkowania. W ocenie Wnioskodawcy art. 15a ust. 3 Ustawy o VAT nie spełnia roli prewencyjnej wobec nadużyć podatkowych szczególnie wobec sytuacji podobnych do zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku, tj. gdy wspólny właściciel, będący w dodatku podmiotem europejskim, z siedzibą na terenie Unii Europejskiej, sprawuje pełną kontrolę kapitałową nad wszystkimi członkami tej grupy.
W ocenie Wnioskodawcy, ani z art. 11 Dyrektywy VAT, ani z systemu ustanowionego przez Dyrektywę VAT nie wynika jednak, że stanowi on przepis wprowadzający odstępstwo lub szczególny przepis, który należy interpretować w sposób zawężający bez wyraźnego uzasadnienia, tak jak zostało to dokonane w art. 15a ust. 3 Ustawy o VAT.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku, Z posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale zakładowym X, C, B oraz A. Tym samym Z posiada również pośrednio 100% udziałów w kapitale zakładowym E, F, D.
Należy przy tym jednak zauważyć, że tak jak zostało to zauważone w opisie zdarzenia przyszłego, w celu zachowania spójności w zakresie podejmowanych decyzji, w poszczególnych podmiotach objętych planowaną grupą VAT, funkcję członka zarządu pełni Pan x. Oznacza to, że realny wpływ Z na decyzje podejmowane, jest w zasadzie bezpośredni i równie wysoki co w przypadku spółek, w których Z posiada udziały bezpośrednio.
Mając na uwadze cel komentowanych regulacji unijnych oraz wykładnię celowościową i systemową art. 15a ust. 3, należy uznać, iż struktura właścicielska opisana we wniosku, w której wspólny właściciel Zainteresowanych – Z, nie przystąpi formalnie do grupy VAT, ale dalej będzie sprawować realnie pełną kontrolę nad wszystkimi podmiotami zamierzającymi utworzyć tą grupę, nie powinna stanowić przeszkody dla utworzenia grupy VAT przez Zainteresowanych. Tak jak bowiem wcześniej zauważono, państwa członkowskie nie powinny traktować podatników, których niezależność jest jedynie techniczną kwestią prawną, jako odrębne jednostki.
Jednocześnie, w ocenie Wnioskodawcy przyjęcie wykładni literalnej art. 15a ust. 3 Ustawy o VAT naruszałoby art. 11 Dyrektywy VAT w zakresie, w jakim przepis ten ogranicza możliwość utworzenia grupy VAT przez podmioty wobec których ścisłe powiązanie finansowe realizowane jest przez wspólnego właściciela spoza grupy. Co za tym idzie taka wykładnia naruszałaby także art. 288 TFUE, stanowiący o konieczności stosowania prounijnej wykładni prawa krajowego.
Mając bowiem na uwadze, że Z jest podmiotem z siedzibą na terytorium Francji, a przy tym posiada faktyczne władztwo i wpływ na wszystkich Zainteresowanych, nie sposób zgodzić się z tym, że ograniczenie z art. 15a ust. 3 Ustawy o VAT w jego obecnym brzmieniu spełnia funkcje prewencyjną wobec nadużyć podatkowych. W omawianej intra-europejskiej strukturze, ryzyko wystąpienia jakichkolwiek nadużyć podatkowych jest w ocenie Wnioskodawcy zerowe. Fakt, iż Z nie zostanie członkiem grupy VAT, a ponadto posiada siedzibę we Francji, nie ma żadnego negatywnego wpływu na neutralność podatkową transakcji dokonywanych w obrębie grupy, ani też nie stanowi zagrożenia i ryzyka nadużyć podatkowych.
W świetle powyższych argumentów, w ocenie Wnioskodawcy, mając na uwadze treść Dyrektywy VAT, a także orzecznictwo TSUE, nie ulega wątpliwości, że w przypadku utworzenia grupy VAT na warunkach przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego i z zachowaniem opisanego powyżej modelu biznesowego, analizowana przesłanka powiązań finansowych zostanie spełniona. Takie podejście jest zgodne z duchem regulacji unijnych oraz z praktyką innych państw członkowskich, w których podobne struktury właścicielskie są akceptowane.
Powiązania ekonomiczne:
Zgodnie z art. 15a ust. 4 Ustawy o VAT, podatnicy są uznawani za powiązanych ekonomicznie, jeżeli:
1)przedmiot głównej działalności członków grupy VAT ma taki sam charakter lub
2)rodzaje działalności prowadzonej przez członków grupy VAT uzupełniają się i są współzależne, lub
3)członek grupy VAT prowadzi działalność, z której w całości lub w dużej mierze korzystają inni członkowie grupy VAT.
Mając na względzie, że formułując definicję pojęcia powiązań ekonomicznych ustawodawca posłużył się alternatywą - używając spójnika "lub" - dla spełnienia przedmiotowego kryterium wystarczające jest wystąpienie jednej z przedstawionych powyżej okoliczności. Na takie rozumienie przepisu wskazują również Objaśnienia, w których wprost zostało wskazane, że „wystarczającym jest spełnienie jednego z wariantów powiązań ekonomicznych” (str. 7 Objaśnień).
W tym zakresie, biorąc pod uwagę opis zdarzenia przyszłego, należy odnieść się do art. 15a ust. 4 pkt 1 Ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnicy są uznawani za powiązanych ekonomicznie, jeżeli przedmiot głównej działalności członków grupy VAT ma taki sam charakter.
Jak wskazano w Objaśnieniach, przesłanka ta w zakresie przedstawionym powyżej: "(...) jest spełniona, kiedy przedmiot głównej działalności poszczególnych podmiotów posiada taki sam zespół cech. W powyższym rozumieniu dla spełnienia wskazanego warunku wystarczające jest, że poszczególne spółki prowadzą działalność w tym samym sektorze. Przykładem mogą być różne spółki operujące w sektorze finansowym - bank, bank hipoteczny, agent rozliczeniowy, towarzystwo funduszy inwestycyjnych, zakład ubezpieczeń, agent transferowy, spółka leasingowa, spółka faktoringowa, dom maklerski, itp.” (str. 7 Objaśnień).
Ponadto, w ocenie Wnioskodawcy, rozważając istnienie powiązań ekonomicznych pomiędzy Zainteresowanymi należy także odnieść się do okoliczności wskazanej w art. 15a ust. 4 pkt 2 Ustawy o VAT - rodzaje działalności prowadzonej przez członków grupy VAT uzupełniają się i są współzależne.
Jak przybliżono w Objaśnieniach: „Odnosząc się do przesłanki uzupełniania i współzależności należy wskazać, że zgodnie ze słownikiem języka polskiego "uzupełnić" oznacza uczynić kompletnym; dopełnić, natomiast "współzależny" oznacza pozostający we wzajemnej zależności; zależny od czegoś wraz z czymś albo kimś innym. W konsekwencji przesłanka ta powinna być rozumiana, jako prowadzenie różnej działalności przez podmioty, ale w sposób powodujący, że działalność ta staje się kompletna, pozostająca we wzajemnej zależności. Uzupełniająca i współzależna działalność członków, jak określono w drugim wariancie, może obejmować przypadki, gdy towary lub usługi wytwarzane przez członka grupy VAT są niezbędne do działania dla innych członków (np. firma produkująca części dla producenta docelowego towaru). Możliwe są też przypadki, w których towary lub usługi są konsumowane wspólnie. Przykładowo jeden podmiot odpowiada za dostawy sprzętu elektronicznego natomiast drugi podmiot odpowiada za kwestie serwisowania urządzeń nabytych od pierwszego podmiotu.” (str. 8 Objaśnień).
Analizując powyższe należy zauważyć, że podmioty objęte planowaną grupą VAT prowadzą działalność w branży TSL, tj. w sektorze usług transportowych i spedycyjnych. Spółki kapitałowe realizują usługi spedycyjno-logistyczne, posiadają licencje transportowe i wykonują przewozy, zaś Oddziały pełnią funkcje spedycyjne, organizując przewozy realizowane przez te spółki transportowe. Krótko mówiąc usługi świadczone przez spółki transportowe są realizowane przez oddziały, które faktycznie przeprowadzają transport. Współpraca ta ma charakter stały i zorganizowany, a działalność każdego z podmiotów służy realizacji wspólnego celu gospodarczego, jakim jest kompleksowa obsługa logistyczna i transportowa w ramach jednej grupy.
Ponadto należy zauważyć, że działalność tych podmiotów jest bez wątpienia wzajemnie powiązana. W ramach współpracy występują przepływy usług pomiędzy członkami planowanej grupy VAT, a także wzajemne uzależnienie operacyjne – działalność jednych podmiotów nie mogłaby być prowadzona w obecnym kształcie bez udziału pozostałych.
Współpraca ta ma charakter stały i zorganizowany, a działalność każdego z podmiotów służy realizacji wspólnego celu gospodarczego, jakim jest kompleksowa obsługa logistyczna i transportowa w ramach jednej grupy.
Z powyższego wynika zatem bezsprzecznie, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym przesłanka powiązań ekonomicznych, o których mowa w art. 15a ust. 4 Ustawy o VAT, zostanie spełniona pomiędzy członkami grupy VAT.
Powiązania organizacyjne:
Zgodnie z art. 15a ust. 5 Ustawy o VAT, podatników uważa się za powiązanych organizacyjnie, jeżeli:
1)prawnie lub faktycznie, bezpośrednio lub pośrednio, znajdują się pod wspólnym kierownictwem, lub
2)organizują swoje działania całkowicie lub częściowo w porozumieniu.
Analogicznie jak w przypadku definicji powiązania ekonomicznego, ustawodawca posłużył się w powyższym przepisie alternatywą - używając spójnika "lub". Tym samym dla powstania powiązania organizacyjnego wystarczającym jest wystąpienie jednej ze wskazanych powyżej okoliczności.
Jak wskazano w Objaśnieniach: „Całkowicie lub częściowo dzielone struktury zarządzania skutkują podejmowaniem decyzji w grupie VAT przez jeden podmiot, który zapewnia strategiczne przywództwo dla całej grupy VAT będącej już w rozumieniu VAT pojedynczym podatnikiem. Obecność takiego podmiotu zarządzającego działającego poprzecznie w całej grupie VAT można ustalić na podstawie jego miejsca w hierarchii (np. dzielone kierownictwo najwyższego szczebla) lub rodzaju działań o których ma prawo decydować (np. wspólnego zarządzania sprawami prawnymi lub zagadnieniami finansowymi). Podmiot taki powinien być w stanie narzucić swoją wolę innym członkom grupy VAT podlegającym jakiejś formie nadzoru i weryfikacji.”
Jak wynika z powyższego wszystkie podmioty objęte planowaną grupą VAT funkcjonują w ramach jednej grupy kapitałowej. W ramach grupy obowiązują wspólne zasady zarządzania, nadzoru i raportowania. W szczególności:
·spółki kapitałowe oraz oddziały zagranicznych przedsiębiorców podlegają wspólnemu nadzorowi właścicielskiemu sprawowanemu przez Z oraz spółkę matkę Z- Y,
·w ramach grupy funkcjonują jednolite procedury zarządcze, obejmujące m.in. politykę finansową, kontroling, raportowanie i planowanie operacyjne,
·decyzje strategiczne dotyczące działalności operacyjnej, inwestycyjnej i organizacyjnej są podejmowane na poziomie Grupy, a następnie wdrażane przez poszczególne podmioty w Polsce.
Wspólne kierownictwo przejawia się również w tym, że osoby zarządzające poszczególnymi podmiotami w Polsce raportują do tych samych jednostek nadrzędnych we Francji, a działania operacyjne są koordynowane w ramach jednej struktury organizacyjnej.
Co więcej w celu zachowania spójności w zakresie podejmowanych decyzji w poszczególnych podmiotach objętych planowaną grupą VAT funkcję członka zarządu pełni Pan x.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, w sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku pomiędzy podmiotami mającymi utworzyć grupę VAT będą występowały powiązania organizacyjne, o których mowa w art. 15a ust. 5 Ustawy o VAT, pozwalające im na zawiązanie grupy VAT.
3.2. Powiązania pomiędzy Zainteresowanymi
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, na potrzeby niniejszego wniosku należy przyjąć, że Zainteresowani zawrą umowę o utworzeniu grupy VAT, która będzie zawierała co najmniej elementy wskazane w art. 15a ust. 10 Ustawy o VAT. W konsekwencji przesłanka zawarcia umowy, o której mowa w art. 15a ust. 1 Ustawy o VAT zostanie spełniona.
3.3. Przynależność do jednej grupy VAT
Stosownie do art. 15a ust. 7 Ustawy o VAT, podmiot może być członkiem tylko jednej grupy VAT.
Jak zaznaczono w opisie zdarzenia przyszłego, Zainteresowani zamierzają być członkami tylko jednej grupy VAT, zgodnie z cytowanym powyżej przepisem. Oznacza to, że Zainteresowani nie będą członkami innych grup VAT zarejestrowanych jako podatnicy VAT na terytorium Polski i utworzonych w oparciu o przepisy Ustawy o VAT.
Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy przesłanka z art. 15a ust. 7 Ustawy o VAT będzie spełniona w przedstawionym zdarzeniu przyszłym.
4. Podsumowanie
Mając na uwadze przedstawione powyżej uwagi, należy stwierdzić, że zarówno warunki podmiotowe (dotyczące statusu podatkowego Zainteresowanych), jak i warunki przedmiotowe (dotyczące istnienia powiązań finansowych, ekonomicznych i organizacyjnych oraz zawarcia umowy o utworzeniu grupy VAT i przynależności do jednej grupy VAT) w niniejszej sprawie będą spełnione. Innymi słowy, w sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku spełnione będą przesłanki warunkujące możliwość utworzenia grupy VAT, o których mowa w art. 15a ust. 1-5 i 7 Ustawy o VAT.
W konsekwencji, Oddziały oraz X, D, E i F będą uprawnieni do utworzenia grupy VAT. Grupa VAT po jej zarejestrowaniu dla celów VAT nabędzie status podatnika i wstąpi w prawa i obowiązki ww. podmiotów w zakresie VAT na okres, w jakim grupa ta będzie posiadała status podatnika VAT.
Biorąc od uwagę charakter grupy VAT oraz status prawno-podatkowy polskich oddziałów podmiotów zagranicznych, w analizowanym zdarzeniu przyszłym wskazane wstąpienie grupy VAT w prawa i obowiązki jej członków będzie obejmowało:
·prawa i obowiązki w zakresie VAT X,
·prawa i obowiązki w zakresie VAT E,
·prawa i obowiązki w zakresie VAT F,
·prawa i obowiązki w zakresie VAT D,
·prawa i obowiązki w zakresie VAT C - wynikające z transakcji, odpowiadających transakcjom realizowanym pod jego polskim numerem VAT przez oddział,
·prawa i obowiązki w zakresie VAT B - wynikające z transakcji, odpowiadających transakcjom realizowanym pod jego polskim numerem VAT przez oddział,
·prawa i obowiązki w zakresie VAT A - wynikające z transakcji, odpowiadających transakcjom realizowanym pod jego polskim numerem VAT przez oddział.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju, przez które - w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy,
Rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Art. 2 pkt 47 ustawy stanowi, że:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o grupie VAT - rozumie się przez to grupę podmiotów powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, zarejestrowaną jako podatnik podatku.
Na mocy art. 2 pkt 48 ustawy,
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o przedstawicielu grupy VAT - rozumie się przez to podmiot reprezentujący grupę VAT w zakresie obowiązków tej grupy.
Według art. 15 ust. 1 ustawy,
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy,
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane są przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Jednocześnie zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy:
Podatnikiem, o którym mowa w art. 15, może być również grupa podmiotów powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie, które zawrą umowę o utworzeniu grupy VAT.
Stosownie do art. 15a ust. 2 ustawy:
Grupę VAT mogą utworzyć podatnicy:
1) posiadający siedzibę na terytorium kraju lub
2) nieposiadający siedziby na terytorium kraju, w zakresie, w jakim prowadzą działalność gospodarczą na terytorium kraju za pośrednictwem oddziału położonego na terytorium kraju.
Proponowana zmiana przewiduje możliwość uzyskania statusu podatnika podatku od towarów i usług przez grupę podatników ściśle powiązanych finansowo, ekonomicznie i organizacyjnie. Regulacja ta implementuje do krajowego porządku prawnego art. 11 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.), zgodnie z którym:
po konsultacji z komitetem doradczym ds. podatku od wartości dodanej (zwanym dalej "Komitetem ds. VAT"), każde państwo członkowskie może uznać za jednego podatnika osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego, które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym.
Głównym skutkiem wprowadzenia systemu grupowego rozliczania VAT, przewidzianego w Dyrektywie 2006/112/WE jest umożliwienie traktowania podmiotów, którzy są ściśle powiązani pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym, nie jako odrębnych podatników VAT, lecz jako jednego podatnika. Innymi słowy, pewna liczba ściśle powiązanych ze sobą podatników ulega połączeniu w jednego nowego podatnika do celów VAT.
Jak wynika z art. 15a ust. 1 ustawy, w celu założenia przez dwa lub więcej podmiotów grupy VAT, konieczne jest, aby podmioty te były powiązane finansowo, ekonomicznie, organizacyjnie oraz, aby zawarły umowę o utworzeniu grupy VAT. Warunki utworzenia grupy VAT zostały szczegółowo wymienione w art. 15a ust. 3-5 ustawy. W przepisach tych wskazano jak należy interpretować wymagane powiązania finansowe, ekonomiczne i organizacyjne.
Według art. 15a ust. 3 ustawy:
Podatników uważa się za powiązanych finansowo, jeżeli jeden z podatników będących członkiem grupy VAT posiada bezpośrednio ponad 50% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym lub ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub ponad 50% prawa do udziału w zysku, każdego z pozostałych podatników będących członkami tej grupy.
W myśl art. 15a ust. 4 ustawy:
Podatników uważa się za powiązanych ekonomicznie, jeżeli:
1) przedmiot głównej działalności członków grupy VAT ma taki sam charakter lub
2) rodzaje działalności prowadzonej przez członków grupy VAT uzupełniają się i są współzależne, lub
3) członek grupy VAT prowadzi działalność, z której w całości lub w dużej mierze korzystają inni członkowie grupy VAT.
Przez powiązania o charakterze ekonomicznym należy rozumieć nie tylko taki sam charakter głównej działalności członków grupy, ale także uzupełnianie się i współzależność prowadzonej działalności czy też prowadzenie działalności w całości lub w dużej mierze wykorzystywanej przez członków grupy.
Powiązanie ekonomiczne należy uznać za istniejące, jeśli działalność członków grupy VAT jest tego samego rodzaju, nawet jeżeli ich działania są prowadzone w różnych sektorach gospodarki.
Komplementarna lub wzajemna działalność członków, może natomiast obejmować przypadki, gdy towary lub usługi wytwarzane przez członka grupy VAT są niezbędne do działania dla innych członków oraz przypadki, w których towary lub usługi są konsumowane wspólnie.
Natomiast działalność członków grupy VAT, którzy całkowicie lub częściowo działają na korzyść innych członków, może obejmować przypadki, w których podmiot bezpośrednio dostarcza towary lub usługi innemu członkowi, nawet jeśli działalność tego ostatniego nie jest koniecznie zależna od tych dostaw lub usług.
Natomiast stosownie do art. 15a ust. 5 ustawy:
Podatników uważa się za powiązanych organizacyjnie, jeżeli:
1) prawnie lub faktycznie, bezpośrednio lub pośrednio, znajdują się pod wspólnym kierownictwem, lub
2) organizują swoje działania całkowicie lub częściowo w porozumieniu.
Całkowicie lub częściowo dzielone struktury zarządzania skutkują podejmowaniem decyzji w grupie VAT przez jeden podmiot, który zapewnia strategiczne przywództwo dla całej grupy VAT będącej już w rozumieniu VAT pojedynczym podatnikiem. Obecność takiego podmiotu zarządzającego działającego poprzecznie w całej grupie VAT można ustalić na podstawie jego miejsca w hierarchii (np. dzielone kierownictwo najwyższego szczebla) lub rodzaju działań, o których ma prawo decydować (np. wspólnego zarządzania sprawami prawnymi lub zagadnieniami finansowymi). Podmiot taki powinien być w stanie narzucić swoją wolę innym członkom grupy VAT podlegającym jakiejś formie nadzoru i rozliczalności.
Na podstawie art. 15a ust. 6 ustawy,
Warunek istnienia powiązań finansowych, ekonomicznych i organizacyjnych pomiędzy członkami grupy VAT musi być spełniony nieprzerwanie przez okres, w jakim ta grupa posiada status podatnika.
Podczas całego okresu istnienia grupy VAT zachodzić muszą wszystkie trzy typy powiązań.
Należy mieć na względzie, że grupa VAT jest specjalnym rodzajem podatnika, który powstaje w oparciu o wyjątkowe podstawy obwarowane ściśle określonymi warunkami, co można osiągnąć przez łączne spełnienie powyższych wymogów.
Jako kolejne warunki funkcjonowania grupy VAT wskazuje się m.in. następujące założenia określone w art. 15a ust. 7, ust. 8 oraz ust. 9 ustawy,
Podmiot może być członkiem tylko jednej grupy VAT.
Grupa VAT nie może być członkiem innej grupy VAT.
Grupa VAT nie może być rozszerzona o innych członków ani pomniejszona o któregokolwiek z członków wchodzących w jej skład.
Dodatkowo, zgodnie z art. 15a ust. 10 ustawy,
Umowa o utworzeniu grupy VAT jest sporządzana na piśmie i zawiera co najmniej:
1) nazwę grupy VAT z dodatkowym oznaczeniem "grupa VAT" lub "GV";
2) dane identyfikacyjne podatników tworzących grupę VAT, w tym dane dotyczące oddziału w przypadku podatnika nieposiadającego siedziby na terytorium kraju, oraz wysokość kapitału zakładowego każdego z tych podatników;
3) wskazanie przedstawiciela grupy VAT, wyznaczonego spośród jej członków;
4) dane identyfikacyjne udziałowców (akcjonariuszy) i wysokość ich udziału w kapitale zakładowym podatników tworzących grupę VAT, posiadających ponad 50% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym tych podatników;
5) wskazanie okresu, na jaki grupa VAT została utworzona, nie krótszego niż 3 lata.
Grupa VAT traci status podatnika w przypadku, gdy przestanie spełniać warunki, od których uzależnione jest jej funkcjonowanie lub upłynie termin na jaki została utworzona.
Natomiast przepisy dotyczące zasad opodatkowania w grupie VAT zostały zawarte w Rozdziale 2B. „Opodatkowanie w grupie VAT”.
Na podstawie art. 8c ustawy:
1. Dostawa towarów i świadczenie usług dokonane przez członka grupy VAT na rzecz innego członka tej samej grupy VAT nie podlegają opodatkowaniu.
2. Dostawę towarów i świadczenie usług dokonane przez członka grupy VAT na rzecz podmiotu spoza tej grupy VAT uważa się za dokonane przez tę grupę VAT.
3. Dostawę towarów i świadczenie usług dokonane na rzecz członka grupy VAT przez podmiot spoza tej grupy VAT uważa się za dokonane na rzecz tej grupy VAT.
4. Dostawę towarów i świadczenie usług dokonane przez oddział będący członkiem grupy VAT na rzecz:
1) podatnika nieposiadającego siedziby na terytorium kraju, który utworzył ten oddział,
2) innego oddziału podatnika, o którym mowa w pkt 1, położonego poza terytorium kraju
- uważa się za dokonane przez grupę VAT na rzecz podmiotu, który do niej nie należy.
5. Dostawę towarów i świadczenie usług dokonane na rzecz oddziału będącego członkiem grupy VAT przez:
1) podatnika nieposiadającego siedziby na terytorium kraju, który utworzył ten oddział,
2) inny oddział podatnika, o którym mowa w pkt 1, położony poza terytorium kraju
- uważa się za dokonane na rzecz grupy VAT przez podmiot spoza tej grupy.
6. Dostawę towarów i świadczenie usług dokonane na rzecz oddziału będącego członkiem grupy VAT utworzonej w państwie członkowskim innym niż Rzeczpospolita Polska, przez podatnika posiadającego siedzibę na terytorium kraju, który utworzył ten oddział, uważa się za dokonane na rzecz tej grupy VAT.
7. Dostawę towarów i świadczenie usług dokonane przez oddział będący członkiem grupy VAT utworzonej w państwie członkowskim innym niż Rzeczpospolita Polska, na rzecz podatnika posiadającego siedzibę na terytorium kraju, który utworzył ten oddział, uważa się za dokonane przez tę grupę VAT.
Wątpliwości Państwa w analizowanej sprawie dotyczą czy Oddziały oraz X spełnią przesłanki do utworzenia grupy VAT, o której mowa w art. 15a ust. 1 Ustawy i w konsekwencji grupa VAT wstąpi w prawa i obowiązki w zakresie VAT każdego z Zainteresowanych.
Odnosząc się do powyższych wątpliwości należy zauważyć, że jak wynika z powołanego wyżej art. 15a ust. 2 ustawy, w skład grupy VAT mogą wchodzić wyłącznie podatnicy, którzy:
-posiadają siedzibę na terytorium kraju, czyli w Polsce lub
-nie posiadają siedziby na terytorium kraju, w zakresie, w jakim prowadzą działalność gospodarczą na terytorium kraju za pośrednictwem oddziału położonego na terytorium kraju – członkiem grupy VAT może być taki oddział.
A, B, C z siedzibą we Francji utworzyli w Polsce oddziały, za pośrednictwem, których prowadzą w Polsce działalność gospodarczą, zarejestrowane w Polsce dla celów podatku VAT i transakcji wewnątrzwspólnotowych. W tym kontekście kwestie dotyczące funkcjonowania oddziału podmiotu zagranicznego działającego w Polsce regulują przepisy ustawy z 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 89), zwanej dalej ustawą o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych.
Stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych:
Dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorcy zagraniczni z państw członkowskich mogą tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Pojęcie „oddział” zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 4 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych, jako:
Wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności;
Na podstawie art. 15 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych:
Przedsiębiorca zagraniczny w ramach oddziału może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie, w jakim prowadzi tę działalność za granicą.
W myśl art. 19 pkt 1 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych:
Przedsiębiorca zagraniczny, który utworzył oddział, jest obowiązany używać do oznaczenia oddziału oryginalnej nazwy przedsiębiorcy zagranicznego wraz z przetłumaczoną na język polski nazwą formy prawnej przedsiębiorcy oraz dodaniem wyrazów „oddział w Polsce”.
Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie dysponuje możliwością prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, a prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego.
W świetle powołanych regulacji prawnych, podmiot zagraniczny prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług, traktowany jest jako jeden podmiot – przedsiębiorca zagraniczny. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Zatem podmiotem prowadzącym działalność w Polsce pozostaje, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, przedsiębiorca zagraniczny. W kontekście posiadanej podmiotowości prawnej należy stwierdzić, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią.
Zatem oddział nie stanowi odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. Przedsiębiorstwo zagraniczne rejestrując swój oddział w Polsce nie dokonuje rejestracji odrębnego podatnika, lecz rejestracji własnego przedsiębiorstwa. Mimo, że na terytorium kraju funkcjonuje oddział przedsiębiorcy zagranicznego, to podatnikiem podatku od towarów i usług pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za pośrednictwem utworzonego w tym celu oddziału. Zatem czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a macierzystym podmiotem zagranicznym mają charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych (realizowanych na rzecz jednostki macierzystej).
Pogląd ten jest zgodny z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 23 marca 2006 r. w sprawie FCE Bank, sygn. C-210/04, Trybunał stwierdził, że stały zakład mający siedzibę w innym państwie członkowskim, niebędący pod względem prawnym podmiotem odrębnym od spółki (będącej nierezydentem), do której należy (…) pozbawiony jest niezależności i stanowi jedynie część składową spółki. Tak więc spółkę oraz jej oddział należy uznać za jednego i tego samego podatnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 Szóstej Dyrektywy.
Tym samym, czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a macierzystym podmiotem zagranicznym bądź innym oddziałem mają charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych, co skutkuje uznaniem tych czynności za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W świetle art. 8 ustawy, czynności wykonywanych w ramach jednego podmiotu gospodarczego będącego osobą prawną, nie można uznać za świadczenie usług, gdyż nie jest możliwe świadczenie usług „samemu sobie”.
Tezy powyższego wyroku zostały doprecyzowane przez TSUE w wyroku w sprawie C-7/13 Skandia America Corp. wydanym w dniu 17 września 2014 r. Wyrok ten wskazał, że od zasady ogólnej przedstawionej w przytoczonym powyżej wyroku C-210/04, zgodnie z którą świadczenia między centralą podatnika i jego oddziałami pozostają poza zakresem VAT, istnieje wyjątek. Wyjątek ten dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oddział jest członkiem tzw. grupy VAT. Wówczas rozliczenia pomiędzy centralą podatnika z państwa trzeciego i jego oddziałem powinny być objęte opodatkowaniem VAT.
Warto w tym miejscu wskazać również na orzeczenie TSUE z 11 marca 2021 r. C-812/19 Danske Bank dotyczący sposobu klasyfikacji w ramach UE świadczeń pomiędzy centralą firmy należącą do grupy VAT oraz jej oddziałem. Trybunał uznał, iż obie jednostki organizacyjne to odrębni podatnicy dla potrzeb rozliczeń z tytułu VAT. Tym samym, TSUE podtrzymał tok rozumowania wyrażony w sprawie C-7/13 Skandia America (który dotyczył relacji z podmiotem spoza UE). TSUE m.in. wskazał, że artykuł 9 ust. 1 i art. 11 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że do celów podatku od wartości dodanej (VAT) zakład główny spółki znajdujący się w danym państwie członkowskim, który należy do utworzonej na podstawie owego art. 11 grupy VAT, oraz oddział tej spółki, który ma siedzibę w innym państwie członkowskim, należy uznać za odrębnych podatników, gdy ów zakład główny świadczy na rzecz wspomnianego oddziału usługi, których koszty przypisuje temu oddziałowi.
W analizowanej sprawie, A, B, C z siedzibą we Francji utworzyli w Polsce oddziały, za pośrednictwem, których prowadzą w Polsce działalność gospodarczą, zarejestrowane w Polsce dla celów podatku VAT i transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jak już wyżej wskazano oddział nie stanowi odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. Przedsiębiorcy zagraniczni rejestrując swój oddział w Polsce nie dokonali rejestracji odrębnych podatników, lecz rejestracji własnych przedsiębiorstw. Niezależnie od faktu utworzenia Oddziałów sposób prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez Grupę i jej zakres nie zmienią się. (Oddziały) oraz (spółki kapitałowe) rozważają utworzenie grupy VAT w rozumieniu art. 15a ustawy. Przedstawicielem grupy VAT będzie X. Wskazali Państwo, że nie będą członkami innych grup VAT utworzonych w oparciu o przepisy Ustawy o VAT.
W tym miejscu należy wskazać na Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie możliwości grupowego rozliczania VAT przewidzianej w art. 11 dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. W ww. Komunikacie Komisja wskazała, że: „pojęcie »mający siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego« obejmuje przedsiębiorstwa, których miejsce prowadzenia działalności gospodarczej znajduje się na terytorium państwa członkowskiego stosującego system grupowego rozliczania VAT, ale nie obejmuje stałych siedzib, które położone są za granicą. Należy jednak uwzględnić stałe siedziby przedsiębiorstw zagranicznych, które znajdują się na terytorium państwa członkowskiego stosującego system grupowego rozliczania VAT. Tak więc do grupy VAT wstąpić mogą tylko przedsiębiorstwa, których miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub stałe siedziby tych przedsiębiorstw lub przedsiębiorstw zagranicznych znajdują się fizycznie na terytorium państwa członkowskiego, które wprowadziło system grupowego rozliczana VAT”.
Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem Komisji: „Głównym uzasadnieniem wykluczenia położonych za granicą stałych siedzib przedsiębiorstw, których miejsce prowadzenia działalności gospodarczej znajduje się w państwie członkowskim stosującym system grupowego rozliczania VAT, jest fakt, że nie mają one fizycznej siedziby na terytorium tego państwa członkowskiego. Ponieważ system grupowego rozliczania VAT jest fakultatywny, fakt wprowadzenia go przez jedno państwo nie powinien mieć skutków sięgających poza fizyczne terytorium państwa członkowskiego, które wprowadziło system grupowego rozliczania VAT. W przeciwnym wypadku naruszona może zostać suwerenność podatkowa innego państwa członkowskiego. Ponadto jeżeli dwa państwa członkowskie zdecydowałyby się na wprowadzenie systemów grupowego rozliczania VAT, istnieje możliwość, że stała siedziba położona za granicą weszłaby w skład grup VAT w obu państwach członkowskich. Oprócz tego, że taki rezultat byłby niezgodny z podstawowymi zasadami wspólnego systemu VAT, włączenie go do procedur administracyjnych na szczeblu krajowym byłoby niemożliwe”.
Jak już zostało wspomniane, grupę VAT będą mogły utworzyć podmioty spełniające jednocześnie warunki wszystkich trzech powiązań (finansowych, ekonomicznych i organizacyjnych) pomiędzy sobą, które zostały wymienione w art. 15a ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy. Powiązania finansowe, ekonomiczne i organizacyjne muszą istnieć w trakcie zawiązywania grupy VAT oraz trwać nieprzerwanie przez okres na jaki grupa VAT została powołana.
Powiązania finansowe (określone jako spełnienie jednego z warunków wskazanych w art. 15a ust. 3 ustawy) występują wtedy, jeśli jeden z podatników będących członkiem grupy VAT posiada bezpośrednio ponad 50% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym lub ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających, lub ponad 50% prawa do udziału w zysku, każdego z pozostałych podatników będących członkami tej grupy.
Następnym zagadnieniem warunkującym możliwość powstania grupy VAT jest istnienie powiązań o charakterze ekonomicznym (art. 15a ust. 4 ustawy). Należy rozumieć przez to nie tylko taki sam charakter głównej działalności członków grupy, ale także uzupełnianie się i współzależność prowadzonej działalności, czy też prowadzenie działalności w całości lub w dużej mierze wykorzystywanej przez członków grupy.
Ostatnim elementem powiązań pozostają powiązania o charakterze organizacyjnym (art. 15a ust. 5 ustawy). Podatników uważa się za powiązanych organizacyjnie, jeżeli prawnie lub faktycznie, bezpośrednio lub pośrednio, znajdują się pod wspólnym kierownictwem lub organizują swoje działania całkowicie lub częściowo w porozumieniu.
Jak zostało wskazane w opisie sprawy, Spółką matką Grupy jest Y podmiot z siedzibą we Francji. Y posiada bezpośrednio 100% udziałów w innej spółce prawa francuskiego Z, która jest jedynym wspólnikiem spółek X, C, B oraz A (Z posiada bezpośrednio 100% udziałów w każdej z wymienionych spółek). C posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale zakładowym F. B posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale zakładowym D. A posiada bezpośrednio 100% udziałów w kapitale zakładowym E. Podmioty objęte planowaną grupą VAT prowadzą działalność w sektorze usług transportowych i spedycyjnych. Spółki kapitałowe realizują usługi transportowe, posiadają licencje transportowe i wykonują przewozy, zaś oddziały zagraniczne pełnią funkcje spedycyjne, organizując przewozy realizowane przez spółki transportowe. Działalność tych podmiotów jest wzajemnie powiązana – usługi świadczone przez spółki transportowe są realizowane przez oddziały, które faktycznie przeprowadzają transport. Współpraca ta ma charakter stały i zorganizowany, a działalność każdego z podmiotów służy realizacji wspólnego celu gospodarczego, jakim jest kompleksowa obsługa logistyczna i transportowa w ramach jednej grupy. Wszystkie podmioty objęte planowaną grupą VAT funkcjonują w ramach jednej grupy kapitałowej. W ramach grupy obowiązują wspólne zasady zarządzania, nadzoru i raportowania. W szczególności:
·spółki kapitałowe oraz oddziały zagranicznych przedsiębiorców podlegają wspólnemu nadzorowi właścicielskiemu sprawowanemu przez Z i Y,
·w ramach grupy funkcjonują jednolite procedury zarządcze, obejmujące m.in. politykę finansową, kontroling, raportowanie i planowanie operacyjne,
·decyzje strategiczne dotyczące działalności operacyjnej, inwestycyjnej i organizacyjnej są podejmowane na poziomie Grupy, a następnie wdrażane przez poszczególne podmioty w Polsce.
W opisie sprawy wskazali Państwo, że wspólne kierownictwo przejawia się również w tym, że osoby zarządzające poszczególnymi podmiotami w Polsce raportują do tych samych jednostek nadrzędnych we Francji, a działania operacyjne są koordynowane w ramach jednej struktury organizacyjnej. Co więcej w celu zachowania spójności w zakresie podejmowanych decyzji w poszczególnych podmiotach objętych planowaną grupą VAT funkcję członka zarządu pełni Pan x.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika zatem, że działalność w zakresie, w jakim będzie prowadzona działalność gospodarcza na terytorium kraju za pośrednictwem Oddziałów, oraz działalność w zakresie usług transportowych uzupełniają się wzajemnie i są współzależne. Spółki kapitałowe realizują usługi transportowe, posiadają licencje transportowe i wykonują przewozy, zaś oddziały zagraniczne pełnią funkcje spedycyjne, organizując przewozy realizowane przez spółki transportowe. Działalność tych podmiotów jest wzajemnie powiązana – usługi świadczone przez spółki transportowe są realizowane przez oddziały, które faktycznie przeprowadzają transport. Współpraca ta ma charakter stały i zorganizowany, a działalność każdego z podmiotów służy realizacji wspólnego celu gospodarczego, jakim jest kompleksowa obsługa logistyczna i transportowa w ramach jednej grupy.
Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że będąpodmiotami powiązanymi ekonomicznie w rozumieniu art. 15a ust. 4 ustawy.
Ustosunkowując się do Państwa argumentacji dotyczącej powiązań finansowych pomiędzy podmiotami wskazać należy, że polskie przepisy dotyczące Grup VAT wymagają, aby powiązanie finansowe istniało bezpośrednio między podmiotami będącymi członkami grupy. Oznacza to, że wspólny właściciel spoza grupy nie może stanowić jedynej podstawy do spełnienia tego kryterium, jeżeli nie posiada on siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (oddziału) w Polsce i sam nie jest członkiem danej Grupy. Polskie przepisy wymagają, aby powiązania finansowe istniały wertykalnie lub horyzontalnie, ale wewnątrz samej grupy VAT, a nie tylko poprzez wspólnego właściciela, który sam w tej grupie nie uczestniczy.
Zgodnie z uzasadnieniem zmian w przepisach wprowadzonych ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2021 poz. 2105; dalej: „Uzasadnienie”) wprowadzającą m.in. przepisy w ustawie o podatku od towarów i usług w zakresie grup VAT „regulacja art. 15a ust. 1 implementuje do krajowego porządku prawnego art. 11 dyrektywy 2006/112/WE. Głównym skutkiem wprowadzenia systemu grupowego rozliczania VAT, przewidzianego w dyrektywie 2006/112/WE jest umożliwienie traktowania podmiotów, którzy są ściśle powiązani pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym, nie jako odrębnych podatników VAT, lecz jako jednego podatnika. Innymi słowy, pewna liczba ściśle powiązanych ze sobą podatników ulega połączeniu w jednego nowego podatnika do celów VAT.” (…) „Warunki utworzenia grupy VAT zostały szczegółowo rozwinięte w art. 15a ust. 3-5 stanowiąc w tym zakresie implementację założeń przewidzianych w Dyrektywie VAT z uwzględnieniem dotychczasowego dorobku interpretacyjnego TSUE w przedmiotowym zakresie. Jako pierwsze należy wymienić powiązania finansowe (art. 15a ust. 3), które zostały określone jako posiadanie przez jeden z podmiotów tworzących grupę VAT bezpośredniego ponad 50% udziału w kapitale zakładowym lub w tej części kapitału zakładowego pozostałych podmiotów.”
Podkreślenia wymaga, że przesłanki warunkujące tworzenie grup VAT są elementami konstrukcji wprowadzanej instytucji grup VAT, które wynikają z regulacji Dyrektywy VAT i były istotnym elementem konsultacji z Komitetem ds. VAT. Podczas prowadzonych konsultacji Komitet ds. VAT wskazywał na konieczność ujęcia w regulacjach ustawy o VAT warunków dotyczących powiązań jak i ich definicji. Uwzględnione w ten sposób uwagi skutkowały opracowaniem przesłanek warunkujących wejście do grupy VAT w sposób odpowiadający założeniom przedstawionym w Komunikacie Komisji Europejskiej.
Nie sposób zgodzić się z Państwa twierdzeniem, że zaakceptowanie literalnej wykładni przepisu, a tym samym przyjęcie szczególnego reżimu wyrażonego w art. 15a ust. 3 byłoby sprzeczne, z przepisami europejskimi oraz założeniami towarzyszącymi utworzeniu grup VAT.
Jak wynika z opisu sprawy żaden z podmiotów, które mają być członkami grupy VAT, nie będzie posiadał bezpośrednio ponad 50% udziałów (akcji) w kapitale zakładowym lub ponad 50% praw głosu w organach kontrolnych, stanowiących lub zarządzających każdego z pozostałych członków grupy VAT oraz żaden z członków planowanej grupy VAT nie będzie posiadał ponad 50% prawa do udziału w zysku każdego z pozostałych członków grupy VAT.
W związku z powyższym X, D, E, F oraz A, B, C działający poprzez Oddziały, nie będą powiązani finansowo w rozumieniu art. 15a ust. 3 ustawy.
W odniesieniu natomiast do powiązań organizacyjnych, wskazać należy, że – jak wynika z opisu sprawy - spółki kapitałowe oraz oddziały zagranicznych przedsiębiorców podlegają wspólnemu nadzorowi właścicielskiemu sprawowanemu przez Z i Y. Ponadto, wskazali Państwo, że członkowie planowanej grupy VAT organizują swoje działania w przeważającej mierze, w ścisłym porozumieniu zgodnie z kierunkiem wyznaczonym przez spółkę matkę całej Grupy - Y. Z wniosku wynika, że Y jest podmiotem z siedzibą we Francji i jednocześnie spółką matką Grupy, który posiada bezpośrednio 100% udziałów w innej spółce prawa francuskiego Z, która z kolei jest jedynym wspólnikiem spółek. Z okoliczności sprawy nie wynika natomiast, aby Z miała zostać członkiem grupy VAT. A zatem w tej sytuacji podmioty X, D, E, F oraz A, B, C działające poprzez Oddziały, nie będą działać pod wspólnym kierownictwem podmiotu wchodzącego w skład grupy VAT. Z kolei będą organizować swoje działania w porozumieniu zgodnie z kierunkiem wyznaczonym przez spółkę matkę całej Grupy - Y, czyli nadal z udziałem podmiotu spoza planowanej grupy VAT.
Wobec powyższego, nie wystąpią powiązania organizacyjne, o których mowa w art. 15a ust. 5 ustawy.
Mając na uwadze powyższy opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy stwierdzam, że pomiędzy podmiotami, będą istniały powiązania ekonomicznie w rozumieniu art. 15a ust. 4 ustawy, natomiast nie będą istniały powiązania finansowe w rozumieniu art. 15a ust. 3 ustawy oraz powiązania organizacyjnie w rozumieniu art. 15a ust. 5 ustawy. Zatem Oddziały oraz X, D, E, F nie wypełniają warunków niezbędnych do utworzenia grupy VAT i tym samym nie będą uprawnieni do utworzenia grupy VAT, o której mowa w art. 15a ust. 1 ustawy. A zatem nie dojdzie do wstąpienia grupy VAT w prawa i obowiązki w zakresie VAT każdego z Zainteresowanych.
Wobec powyższego, Państwa stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
(Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
