Interpretacja indywidualna z dnia 30 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-3.4014.688.2025.2.MD
Zamiana lokali mieszkalnych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej (zięciem i teściową) jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli spełnione są przewidziane ustawą warunki co do charakteru zmienianych nieruchomości.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zamiany lokali mieszkalnych między zięciem i teściową. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – w piśmie z 29 grudnia 2025 r. (wpływ 31 grudnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Zwraca się Pan z prośbą o interpretację indywidualną zdarzenia przyszłego i potwierdzenie stanowiska dotyczącego skutków podatkowych, jakie wystąpią w wyniku zamiany dwóch lokali mieszkalnych – „pierwszego” stanowiącego odrębną nieruchomość oraz „drugiego” ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego.
„Pierwsza” nieruchomość zlokalizowana w (...) (numer księgi wieczystej – (...)) należy do Pana teściowej – (...), która jest właścicielką na podstawie umowy o podział majątku wspólnego z (...) r. Wartość rynkowa nieruchomości to – (...) PLN (na dzień pisania wniosku o interpretację).
„Druga” nieruchomość, której jest Pan właścicielem na podstawie umowy sprzedaży z (...) r., zlokalizowana jest w (...) (numer księgi wieczystej – (...)). Wartość rynkowa nieruchomości to - (...) PLN (na dzień pisania wniosku o interpretację).
Wspólnym zamiarem jest zamiana obu mieszkań między Panem a teściową. W lokalu Pana teściowej – domu rodzinnym żony mieszka Pan wraz z rodziną od (...) r. Od tego samego czasu teściowa mieszka w lokalu będącym Pana własnością. W związku z powyższym chciałby Pan dokonać zamiany obu lokali.
Opisana zmiana nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej i nie dotyczy składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej.
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, bez względu na różnicę wartości zamienianych nieruchomości oraz ich rodzaju – odrębna nieruchomość oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, w wyniku tego, iż strony umowy to osoby zaliczone do I grupy podatkowej (teściowa – zięć) zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn i na podstawie art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie powstanie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):
Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Jak wynika z art. 4 pkt 2 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży – przy umowie zamiany – na stronach czynności.
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie zamiany:
a)lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego na taki lokal lub prawo do lokalu - różnica wartości rynkowych zamienianych lokali lub praw do lokali,
b)w pozostałych przypadkach - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, od którego przypada wyższy podatek.
Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 i 3 ww. ustawy, w myśl którego:
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Jeżeli podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, wartości rynkowej, organ ten wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy:
Stawki podatku wynoszą od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:
a)przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
b)przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych – 1%.
Należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiują czynności prawnych objętych opodatkowaniem. Nie zawierają zatem definicji pojęcia „zamiana”. Dlatego też należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Na podstawie art. 603 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że planuje Pan dokonać zamiany należącego do Pana spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość będący własnością Pana teściowej.
Pana zdaniem planowana umowa zamiany powinna być zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ należy Pan z teściową do I grupy podatkowej.
Jak wynika z przywołanych przepisów, umowa zamiany rodzi obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych. W art. 9 pkt 5 ww. ustawy ustawodawca przewidział co prawda zwolnienie mające zastosowanie do umowy zamiany, jednakże ma ono zastosowanie tylko do konkretnych sytuacji.
Zgodnie z treścią tego przepisu:
Zwalnia się od podatku zamianę budynku mieszkalnego lub jego części, lokali mieszkalnych stanowiących odrębną nieruchomość, spółdzielczych własnościowych praw do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: praw do domu jednorodzinnego lub praw do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli stronami umowy są osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od spadków i darowizn.
Z treści przepisu art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że aby skorzystać z powyższego zwolnienia muszą być łącznie spełnione następujące warunki:
1)musi zostać zawarta umowa zamiany,
2)przedmiotem umowy zamiany musi być:
-budynek mieszkalny lub jego część albo
-lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość albo
-spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego albo
-wynikające z przepisów prawa spółdzielczego: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym,
3)stronami umowy zamiany muszą być osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1)do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2)do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3)do grupy III – innych nabywców.
Jak wynika z powyższego, należy Pan do I grupy podatkowej względem swojej teściowej. Zamieniane będą również przedmioty wskazane w wymienionym przepisie – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość.
Z uwagi na spełnienie przez Pana wszystkich wymaganych przez art. 9 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych warunków umożliwiających zastosowanie ww. zwolnienia z opodatkowania tym podatkiem, tj. w wyniku zawartej z teściową (a więc osobą zaliczoną w stosunku do Pana do I grupy podatkowej) umowy zamiany otrzyma Pan prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość – stwierdzić należy, iż nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia ww. umowy. Skorzysta Pan bowiem z omawianego zwolnienia.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pomimo przesłania przez Pana wniosku przez ePUAP, interpretacja nie może być tą drogą do Pana wysłana, gdyż doręczenie pism poprzez system ePUAP nie jest możliwe od 1 stycznia 2026 r.
Zgodnie bowiem z art. 147 ust. 3 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 3):
Doręczenie korespondencji nadanej przez podmiot publiczny posiadający elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP do osoby fizycznej lub podmiotu niebędącego podmiotem publicznym, o których mowa w ust. 2, nieposiadających adresu do doręczeń elektronicznych, jeżeli:
1)korespondencja ta stanowi odpowiedź na podanie albo wniosek złożone w ramach usługi udostępnionej w ePUAP, albo
2)ta osoba fizyczna lub ten podmiot wystąpiły do organu administracji publicznej o doręczenie korespondencji na konto w ePUAP
– jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do dnia 31 grudnia 2025 r.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
POTRZEBUJESZ POMOCY?