Interpretacja indywidualna z dnia 30 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-2.4012.714.2025.2.AP

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe w zakresie:

• opodatkowania świadczonych usług związanych z prowadzeniem postępowań sądowych

oraznieprawidłowe w zakresie:

• opodatkowania świadczonych usług związanych z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 listopada 2025 r. za pośrednictwem platformy e-Doręczenia wpłynął Państwa wniosek z 28 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie opodatkowania świadczonych usług związanych z prowadzeniem postępowań sądowych oraz usług związanych z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 28 listopada 2025 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A. GmbH & Co.KG (dalej A. lub Usługodawca) w latach (…) realizował istotny projekt budowalny na terenie kraju. W tym zakresie A. zawarł ze B. (dalej jako: B.) umowę na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie odcinka autostrady (…). W toku realizacji przedmiotu umowy po stronie B. wystąpiły istotne braki, które przyczyniły się do zakłócenia procesu inwestycyjnego i skutkowały opóźnieniem w jego realizacji. W związku ze stwierdzeniem szeregu uchybień A., aby dochodzić swoich praw/roszczeń zdecydował się wystąpić na drogę sądową.

A. jako podmiot niemający w Polsce siedziby oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej zawarł z C. sp. z o.o. (dalej jako: Wnioskodawca lub C.) jako czynnym podatnikiem VAT umowę (dalej jako: umowa) na świadczenie przez C. usług związanych z przygotowaniem i prowadzeniem bieżących czynności/powództw przed polskimi sądami.

Wnioskodawca świadczył na rzecz A. usługi związane z przygotowaniem i prowadzeniem niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń przy realizacji inwestycji budowlanych m.in. w zakresie sporządzania pism procesowych we współpracy z kancelariami prawnymi, analizę bieżących dokumentacji procesowych, określanie najlepszych/najbardziej korzystnych strategii procesowych, koordynowanie prac prawników w czynnościach związanych z prowadzeniem postępowań sądowych. W tym zakresie C. zlecał również wykonanie przedmiotowych czynności kancelariom prawniczym, z którymi zawierał stosowne umowy cywilnoprawne.

C. za świadczone usługi/czynności wystawiał faktury VAT z 23% stawką VAT. Faktury te zostały przez C. skorygowane „do zera” i przesłane do odbiorcy.

Ponadto A. w związku z realizacją kontraktu na budowę (…) w (…) zawarł z C. umowę dotyczącą wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych związanych z prowadzeniem wyżej wskazanej budowy. Wnioskodawca świadczył w tym zakresie usługi związane z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych w tym zapewniał prawidłowy obieg dokumentów administracyjnych, kontakt z podmiotami administracyjnymi, zajmował się monitorowaniem statusu spraw tj. czuwał nad terminowością dokumentów.

Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny, Wnioskodawca dąży do potwierdzenia, czy umowa o świadczenie usług w związku z przygotowaniem i prowadzeniem spraw sądowych przed polskimi sądami oraz usługi dotyczące wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych związanych z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych opisanych szczegółowo w stanie faktycznym wniosku należy zakwalifikować jako usługę rozliczaną na podstawie art. 28b ustawy o VAT tj. rozliczaną w miejscu siedziby usługobiorcy.

W uzupełnieniu udzielili Państwo odpowiedzi na pytania:

1)Czy w zakresie świadczonych usług „związanych z przygotowaniem i prowadzeniem niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń przy realizacji inwestycji budowlanych” pomiędzy Państwem a Państwa Kontrahentem (A.) została zawarta umowa (również w sposób dorozumiany)? Jeśli tak, to czego dokładnie ona dotyczy (konkretnego przedsięwzięcia/inwestycji budowlanej (np. budowa odcinka (…)) czy ogółu przedsięwzięć)? Jakie są postanowienia umowne w tym zakresie? Do czego zobowiązane są Strony?

Odp. Wnioskodawca wskazuje, iż w zakresie świadczonych usług „związanych z przygotowaniem i prowadzeniem niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń przy realizacji inwestycji budowlanych” została zawarta pomiędzy Spółką a A. zostały zawarte formalne umowy:

-dotyczące kontraktu 1: „Umowa o świadczenie usług w związku z przygotowywaniem i prowadzeniem przez C. bieżących powództw przed polskimi sądami”- corocznie aneksowana,

-dotycząca kontraktu 2: „Umowa o świadczenie usług z rozliczeniem końcowym konsorcjum D.”.

Spółka wskazuje, iż w niniejszych umowach Strony zobowiązały się do m.in:

-sporządzania pozwów oraz pism procesowych we współpracy z kancelariami prawnymi,

-analizę dokumentów, dowodów, wyszukiwanie materiału dowodowego

-formułowanie strategii procesowej,

-udział w rozprawach, posiedzeniach, negocjacjach ugodowych, prowadzenie korespondencji z sądami, Prokuratorią Generalną, Zamawiającym.

2)Czy usługi w zakresie „przygotowania i prowadzenia niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń przy realizacji inwestycji budowlanych” związane są z przeniesieniem tytułu do nieruchomości?

Odp. Wnioskodawca wskazuje, iż usługi w zakresie przygotowania i prowadzenia niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń przy realizacji inwestycji budowlanych” nie są związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości.

3)Czy celem świadczonych usług jest zmiana prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości (odcinka autostrady), która jest zidentyfikowana co do jej położenia?

Odp. Celem świadczonych usług nie jest zmiana prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości (odcinka autostrady).

4)Na czym dokładnie polegają „usługi związane z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych”? Należy opisać jakich konkretnych usług (jakich czynności administracyjnych) dotyczy Państwa wniosek.

Odp. Wnioskodawca wskazuje, iż usługi związane z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych obejmują wyłącznie czynności administracyjne, organizacyjne i prawne niesamoistne, w szczególności:

-udział we wszystkich formalnych spotkaniach gwarancyjnych i pogwarancyjnych,

-prowadzenie pełnej korespondencji z zamawiającym,

-koordynację robót naprawczych wykonywanych przez podwykonawców,

-organizację wykonawstwa zastępczego,

-obsługę roszczeń wobec zamawiającego oraz podwykonawców,

-udział w sporach sądowych,

-przygotowywanie dowodów, projektów pism, analizę dokumentacji.

5)Czego konkretnie dotyczy zawarta z Państwa Kontrahentem (A.) „umowa dotycząca wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych” związanych z prowadzeniem budowy (…) w (…)? Czy w jej zakres wchodzą czynności związane z prowadzeniem tej budowy czy tylko obsługa gwarancyjna i pogwarancyjna kontraktu na budowę (…)? Należy opisać okoliczności zdarzenia.

Odp. Spółka wskazuje, iż „Umowa o świadczenie usług w związku z realizacją kontraktu w (…) z (…)” oraz aneks z (…) r. dotyczą wyłącznie czynności administracyjnych, organizacyjnych oraz prawnych, w tym m.in:

-kontakt z instytucjami i zamawiającym,

-obsługę okresu gwarancyjnego i pogwarancyjnego,

-koordynację napraw, wykonawstwa zastępczego,

-przygotowanie roszczeń i prowadzenie postępowań.

Powyższe czynności realizowane przez Spółkę, nie skutkowały zarówno zmianą stanu prawnego jak również zmianą stanu fizycznego nieruchomości, Umowa nie obejmują prac budowlanych.

6)Czy usługi w zakresie „administrowania umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych” związane są z przeniesieniem tytułu do nieruchomości?

Odp. Wnioskodawca wskazuje, iż usługi dotyczące administrowania umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych nie są związane są z przeniesieniem tytułu do nieruchomości.

Wnioskodawca wskazuje, iż usługi nie mają na celu zmiany prawnego ani fizycznego stanu nieruchomości. Usługi te polegają w szczególności na zarządzaniu dokumentacją, prowadzeniu korespondencji, reprezentacji w sporach, koordynacji obowiązków gwarancyjnych.

7)Czy celem świadczonych usług jest zmiana prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości, która jest zidentyfikowana co do jej położenia ((…) w (…))?

Odp. Spółka informuje, że celem świadczonych usług nie jest zmiana prawna ani fizyczna stanu nieruchomości.

Usługi te polegają one na:

-zarządzaniu dokumentacją,

-prowadzeniu korespondencji,

-reprezentacji w sporach,

-koordynacji obowiązków gwarancyjnych.

Pytanie

Czy usługi związane z prowadzeniem postępowań sądowych, o których mowa w stanie faktycznym wniosku, do których zalicza się m.in. sporządzanie pism procesowych we współpracy z kancelariami prawnymi, analizę bieżących dokumentacji procesowych, koordynowanie prac prawników w czynnościach związanych z prowadzeniem postępowań sądowych, uczestnictwo w posiedzeniach sądu, analizę bieżących dokumentacji procesowych, określanie najlepszych/najbardziej korzystnych strategii procesowych jak również czynności administracyjne związane z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych (opisanych w stanie faktycznym) należy na gruncie ustawy o VAT uznać za usługi rozliczane na podstawie art. 28b ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy. W obecnym stanie prawnym regułą jest określanie miejsca świadczenia usług na rzecz podatników na podstawie miejsca, w którym usługobiorca posiada siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej bądź stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu. Zgodnie bowiem z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n. W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (art. 28b ust. 2 ustawy).

Prawodawca krajowy od powyższej ogólnej zasady określania miejsca świadczenia usług przewidział pewne wyjątki, z których jeden dotyczy miejsca świadczenia usług związanych z nieruchomościami. Zgodnie z art. 28e ustawy o VAT „miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości”. Artykuł 28e ustawy o VAT stanowi implementację art. 47 dyrektywy 2006/112/W , który odnosi się do pojęcia świadczenia usług związanych z nieruchomością. Zgodnie z niniejszym artykułem „miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomością, w tym usług rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub w miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce, w którym znajduje się dana nieruchomość.”

W tym miejscu należy również wskazać, iż prawodawca unijny w Rozporządzeniu Wykonawczym Rady (UE) Nr 282/2011 uszczegółowił w art. 31a pojęcie usług związanych z nieruchomościami, wskazując, że są nimi objęte jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w następujących przypadkach:

a.gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;

b.gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości

W tym miejscu należy wskazać, iż na potrzeby stosowania art. 31a Rozporządzenia, Komisja Europejska przygotowała i opublikowała noty wyjaśniające, które co prawda nie są źródłem prawa, jednakże zawierają wytyczne co do sposobu stosowania prawa Unii Europejskiej. Zgodnie z pkt. 139 Objaśnień KE artykuł 31a ust. 1 lit. a) stanowi, że: „[…] usługi związane z nieruchomościami muszą wywodzić się z konkretnej nieruchomości, która stanowi element składowy usługi będący elementem centralnym oraz niezbędnym do świadczenia usługi. Nie jest możliwe świadczenie takiej usługi bez nieruchomości stanowiącej jej przedmiot, co oznacza, że usługa ta musi być realizowana w odniesieniu do konkretnej nieruchomości. Innymi słowy, usługa wywodzi się z nieruchomości, jeżeli w celu zrealizowania świadczonej usługi wykorzystuje się tę nieruchomość, pod warunkiem że stanowi ona główny i dominujący element tego świadczenia”.

Ponadto, w pkt 140 oraz 141 przedmiotowych Objaśnień, zostało wskazane, iż w przypadku art. 31a ust. 1 lit. b chodzi o usługi, które „mają wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością, gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości. Innymi słowy, usługi te muszą być ukierunkowane na zmianę stanu prawnego lub cech fizycznych danej nieruchomości”. Ponadto w przedmiotowych notach zostało wskazane, iż dotyczy zmiany stanu fizycznego bez dodatkowych szczegółów.

Zgodnie z art. 31a ust. 2 lit. q Rozporządzenia za usługi związane z nieruchomościami uznać należy m.in. usługi prawne związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości, ustanowieniem lub przeniesieniem określonych udziałów w nieruchomościach lub praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one traktowane tak jak rzeczy), takie jak czynności notarialne lub sporządzanie umów kupna lub sprzedaży nieruchomości, nawet jeżeli transakcja, w wyniku której dochodzi do zmiany stanu prawnego nieruchomości, nie zostaje przeprowadzona. W tym zakresie należy wskazać, iż art. 28e ustawy o VAT regulujący miejsce świadczenia usług związanych z nieruchomościami musi być odczytywany w zestawieniu z art. 31a Rozporządzenia.

Natomiast stosownie do art. 31a ust. 3 lit. h Rozporządzenia, usługi prawne powiązane z umowami, inne niż usługi wymienione powyżej, łącznie z doradztwem dotyczącym warunków umowy dotyczącej przeniesienia nieruchomości lub wykonania takiej umowy lub też udowodnienia istnienia takiej umowy, jeżeli takie usługi nie dotyczą przeniesienia tytułu do nieruchomości, nie uznaje się za usługi związane z nieruchomościami.

W stanie faktycznym przedmiotowego wniosku zostało wskazane, iż działania Wnioskodawcy opierały się o wykonanie organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych przy przygotowaniu i prowadzeniu niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń jak również prowadzeniu czynności administracyjnych związanych z zawartymi umowami gwarancyjnymi i pogwarancyjnymi przy realizacji inwestycji budowlanych. Niniejsze działania obejmowały w szczególności: sporządzanie pism procesowych we współpracy z kancelariami prawnymi, analizę bieżących dokumentacji procesowych, określanie najlepszych/najbardziej korzystnych strategii procesowych, koordynowanie prac prawników w czynnościach związanych z prowadzeniem postępowań sądowych zapewnienie prawidłowego obiegu dokumentów administracyjnych, kontakty z podmiotami administracyjnymi, monitorowanie statusu spraw tj. czuwanie nad terminowością dokumentów.

W tym celu strony zawarły stosowną umowę o świadczenie usług w związku z przygotowaniem i prowadzeniem przez Wnioskodawcę powództw przed polskimi sądami oraz umowę na świadczenie usług dotyczących wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych, w której Wnioskodawca oświadczył, iż czynności wskazane powyżej będą realizowane za pośrednictwem pracowników Wnioskodawcy oraz/lub osób trzecich m.in. kancelarii prawnych na podstawie zawartych w tym zakresie umów cywilnoprawnych, jak również przez samego Wnioskodawcę.

Biorąc pod uwagę przywołane powyżej przepisy unijne i krajowe, należy uznać, iż wskazane we wniosku czynności dotyczące usług prawnych oraz administracyjnych nie są związane z aktem przeniesienia tytułu własności do konkretnie określonej nieruchomości (jak również ustanowieniem lub przeniesieniem określonych udziałów w nieruchomości lub praw rzeczowych do nieruchomości). Dotyczy to również sytuacji gdy Wnioskodawca na zlecenie Zagranicznej Spółki, wspiera/pośredniczy w ramach realizowania ww. obowiązków/ustaleń. W tym miejscu należy również wskazać, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w pkt 254 Objaśnień KE: „Zakres usług prawnych, które można połączyć z nieruchomościami, jest bardzo szeroki. Za związane z nieruchomościami należy jednak uznać wyłącznie usługi prawne dotyczące jednej z trzech sytuacji wymienionych w art. 31a ust. 2 lit. q. Oznacza to, że do usług prawnych objętych zakresem stosowania art. 31a ust. 2 lit. q należą wyłącznie te usługi, które dotyczą zmiany stanu prawnego nieruchomości". W związku z tym usług prawnych związanych z przeniesieniem tytułu własności, które miały miejsce w przeszłości (tj. usługa nie dotyczy bieżących lub przyszłych transakcji), nie można traktować jako związanych z nieruchomościami. Takie podejście potwierdza odniesienie do transakcji prawnej zmieniającej status prawny nieruchomości (nawet jeżeli ostatecznie nie zostanie przeprowadzona), które znajduje się w ostatniej części przepisu.

Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 1 marca 2024 r., o sygn. 0114-KDIP1-2.4012.575.2023.2.JO wskazał, iż „[…] w konsekwencji usługą związaną z nieruchomościami nie będzie każda dowolna usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa która wprost odnosi się do konkretnej sprecyzowanej nieruchomości będącej też centralnym punktem usługi bądź też co wynika również z cyt. art. 31a Rozporządzenia ma na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.”

Wobec powyższego w ocenie Wnioskodawcy stwierdzić należy, że usługa nie spełnia warunków, które powodują, że może zostać ona uznana za usługę związaną z konkretną nieruchomością położoną w Polsce. W tym zakresie Wnioskodawca raz jeszcze wskazuje, iż nie spełnia ona cech wskazanych w art. 31a ust. 1 Rozporządzenia 282/2011 oraz nie została wymieniona jako przykładowa w art. 31a ust. 2 Rozporządzenia 282/2011. W rezultacie, zdaniem Wnioskodawcy stwierdzić należy, że iż niniejsza usługa, która dotyczy organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych przy przygotowaniu i prowadzeniu niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń stanowi miejsce świadczenia w oparciu o zasadę ogólną wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, w którym miejsce opodatkowania jest miejsce, w którym Usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie, z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają określone czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju.

Stosownie do definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 2 pkt 3 ustawy:

W oparciu o art. 2 pkt 6 ustawy:

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Według art. 8 ust. 1 ustawy:

W przypadku świadczenia usług miejsce świadczenia decyduje o tym, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie. Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.

I tak, stosownie do art. 28a ustawy:

Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy:

Z powyższych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.

Ponadto, w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z nich są usługi związane z nieruchomościami.

Zgodnie z art. 28e ustawy:

Przepis art. 28e ustawy stanowi wyjątek od zasady, przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest nieruchomość. Usługi, które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według jej miejsca położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące - determinuje ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną nieruchomością. Co istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie usługi, które dotyczą konkretnej nieruchomości - jedynie wówczas można w praktyce zastosować opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.

Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził Rozporządzeniem Wykonawczym Rady (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284, s. 1) zmianę do Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77, str. 1, z późn. zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 - pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.

Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:

W myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011:

Jak stanowi art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011:

W art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282/2011 zdefiniowano katalog przesłanek negatywnych, tj. usług które nie są uznawane za związane z nieruchomościami:

Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej określonej co do miejsca położenia nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.

Z opisu sprawy wynika, że Państwa kontrahent - A. - w latach (…) realizował umowę na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie odcinka autostrady (…) w Polsce. W jego ocenie w toku realizacji przedmiotu umowy po stronie zleceniodawcy (B.) wystąpiły istotne braki, które przyczyniły się do zakłócenia procesu inwestycyjnego i skutkowały opóźnieniem w realizacji umowy, w związku z czym Państwa kontrahent zdecydował się wystąpić na drogę sądową aby dochodzić swoich praw/roszczeń. Kontrahent, jako podmiot niemający w Polsce siedziby oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, zawarł ze Spółką, jako czynnym podatnikiem VAT, umowę na świadczenie usług związanych z przygotowaniem i prowadzeniem bieżących czynności/powództw przed polskimi sądami. Świadczyli Państwo na rzecz kontrahenta usługi związane z przygotowaniem i prowadzeniem niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń przy realizacji inwestycji budowlanych, m.in. w zakresie: sporządzania pism procesowych we współpracy z kancelariami prawnymi, analizę bieżących dokumentacji procesowych, analizę dowodów, wyszukiwanie materiału dowodowego, określanie najlepszych/najbardziej korzystnych strategii procesowych, koordynowanie prac prawników w czynnościach związanych z prowadzeniem postępowań sądowych, udział w rozprawach, posiedzeniach, negocjacjach ugodowych, prowadzenie korespondencji z sądami, Prokuratorią Generalną, Zamawiającym. W tym zakresie zlecali Państwo również wykonanie przedmiotowych czynności kancelariom prawniczym, z którymi zawierali Państwo stosowne umowy cywilnoprawne. W uzupełnieniu do wniosku wskazali Państwo, że usługi w zakresie przygotowania i prowadzenia niezbędnych spraw sądowych w ramach dochodzenia roszczeń przy realizacji inwestycji budowlanych nie są związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości, a celem świadczonych usług nie jest zmiana prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości (odcinka autostrady).

Ponadto Państwa kontrahent - A. - w związku z realizacją kontraktu na budowę (…) w (…) zawarł z Państwa Spółką umowę dotyczącą wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych związanych z prowadzeniem wyżej wskazanej budowy. Świadczyli Państwo w tym zakresie usługi związane z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych, w tym zapewniali prawidłowy obieg dokumentów administracyjnych, kontakt z podmiotami administracyjnymi, zajmowali się Państwo monitorowaniem statusu spraw tj. czuwali nad terminowością dokumentów. Usługi związane z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych obejmują w szczególności:

• udział we wszystkich formalnych spotkaniach gwarancyjnych i pogwarancyjnych,
• prowadzenie pełnej korespondencji z Zamawiającym,
• koordynację robót naprawczych wykonywanych przez podwykonawców,
• organizację wykonawstwa zastępczego,
• obsługę roszczeń wobec zamawiającego oraz podwykonawców,
• udział w sporach sądowych,
• przygotowywanie dowodów, projektów pism, analizę dokumentacji.

Powyższe czynności realizowane przez Spółkę, nie skutkowały zarówno zmianą stanu prawnego jak również zmianą stanu fizycznego nieruchomości, umowa nie obejmuje prac budowlanych, usługi nie są związane są z przeniesieniem tytułu do nieruchomości.

Państwa wątpliwości dotyczą tego, czyusługi związane z przygotowaniem i prowadzeniem spraw sądowych przed polskimi sądami oraz usługi dotyczące wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych związanych z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych opisanych we wniosku należy zakwalifikować jako usługi rozliczane na podstawie art. 28b ustawy o VAT tj. opodatkowane w miejscu siedziby usługobiorcy.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy rozważyć, czy świadczone przez Państwa usługi są transakcjami, do których znajdują zastosowanie szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług wynikające z art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy. W szczególnych zasadach ustalenia miejsca świadczenia usług jest wymieniony m.in. art. 28e ustawy, z którego wynika, że świadczenia określone w tym artykule dotyczą wyłącznie usług, które ściśle odnoszą się do nieruchomości.

Z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że aby świadczenie usług mogło zostać uznane za związane z nieruchomością w rozumieniu tego przepisu, konieczne jest, by świadczenie to było związane z wyraźnie określoną nieruchomością i by sama nieruchomość stanowiła przedmiot owego świadczenia. Tak jest w szczególności wówczas, gdy wyraźnie określoną nieruchomość należy uznać za konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny element tego świadczenia (zob. podobnie wyrok z dnia 27 czerwca 2013 r., RR Donnelley Global Turnkey Solutions Poland, C-155/12, EU:C:2013:434, pkt 34, 35).

Orzecznictwo to, jak wskazuje Trybunał w wyroku C-215/19, zostało zasadniczo skodyfikowane w art. 31a ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 282/2011 wykonawczego, stanowiącym, że usługi związane z nieruchomością, o których mowa w art. 47 dyrektywy VAT, obejmują jedynie te usługi, które wykazują wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością, co ma miejsce, po pierwsze, w przypadku, gdy usługi te wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług, a po drugie, w przypadku, gdy usługi te są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.

Odnosząc się do usług świadczonych przez Państwa na rzecz kontrahenta należy wskazać, że pomiędzy Spółką a A. zostały zawarte dwie umowy:

• dotycząca kontraktu na budowę odcinka (…): „Umowa o świadczenie usług w związku z przygotowywaniem i prowadzeniem przez C. bieżących powództw przed polskimi sądami”;
• dotycząca kontraktu na budowę (…) w (…): „Umowa o świadczenie usług z rozliczeniem końcowym konsorcjum D.”.

Pierwsza z umów, dotycząca usług związanych z prowadzeniem postępowań sądowych związanych z dochodzeniem roszczeń związanych z opóźnieniem realizacji umowy na budowę fragmentu autostrady (…), swoim zakresem obejmuje sporządzanie pozwów oraz pism procesowych we współpracy z kancelariami prawnymi; analizę dokumentów, dowodów, wyszukiwanie materiału dowodowego; formułowanie strategii procesowej; udział w rozprawach, posiedzeniach, negocjacjach ugodowych i prowadzenie korespondencji z sądami, Prokuratorią Generalną, Zamawiającym. Tym samym, choć świadczone przez Spółkę usługi w pewnym sensie związane są z nieruchomością położoną w Polsce (fragmentem autostrady (…)), to celem przeprowadzenia postępowania sądowego jest uzyskanie zadośćuczynienia z powodu zakłócenia procesu inwestycyjnego, które skutkowało opóźnieniem w realizacji umowy, a nie zmiana prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości. Usługi te nie są też związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości. W takim sensie nieruchomość nie jest i nie będzie elementem centralnym świadczonej usługi, nie można więc kwalifikować przedmiotowego świadczenia jako usługi związanej z nieruchomością.Oznacza to, że w przypadku usług świadczonych w ramach umowy „o świadczenie usług w związku z przygotowywaniem i prowadzeniem przez C. bieżących powództw przed polskimi sądami” nie ma zastosowania art. 28e ustawy. Tym samym świadczone przez Spółkę usługi związane z prowadzeniem postępowań sądowych należy opodatkować na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 28b ustawy, tj. w miejscu siedziby Państwa kontrahenta. Skoro Państwa kontrahent nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski, to tym samym opisana usługa nie będzie opodatkowana na terytorium kraju.

Przechodząc natomiast do drugiej z umów, którą zawarli Państwo z kontrahentem, tj. umowy dotyczącej wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych związanych z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych, związanej z umową na realizację kontraktu na (…) w (…), należy zauważyć, że w zakres wykonywanych przez Państwa w ramach tej umowy czynności wchodzi m.in.: udział w spotkaniach gwarancyjnych i pogwarancyjnych, prowadzenie pełnej korespondencji z Zamawiającym, koordynacja robót naprawczych wykonywanych przez podwykonawców, organizacja wykonawstwa zastępczego, obsługa roszczeń wobec Zamawiającego oraz podwykonawców, udział w sporach sądowych oraz przygotowywanie dowodów, projektów pism, analiza dokumentacji. Choć wskazali Państwo we wniosku, że umowa ta nie obejmuje prac budowalnych oraz nie skutkuje zmianą prawnego lub fizycznego stanu nieruchomości, to należy jednak zauważyć, że zlecone Spółce czynności gwarancyjne i pogwarancyjne są ściśle związane z samą umową dotyczącą budowy (…) (której nie jesteście Państwo stroną). Umowa gwarancyjna z definicji bowiem ma na celu zabezpieczenie prawidłowego wykonania umowy „pierwotnej”, tj. w tym wypadku umowy na budowę (…) w (…). Umowa gwarancyjna i pogwarancyjna nie miałaby racji bytu bez pierwotnej umowy, dotyczącej wykonania usług budowlanych na terytorium kraju, tym samym choć sami nie wykonujecie Państwo usług budowlanych, ani nie jesteście stroną umowy na realizację robót budowlanych, to w kontekście określenia miejsca opodatkowania świadczonych usług na obie te umowy (umowa na budowę (…) oraz umowa gwarancyjna i pogwarancyjna) należy patrzeć jako na części całości. Ponadto, do zakresu Państwa obowiązków w ramach umowy dotyczącej wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych należy także koordynacja robót naprawczych wykonywanych przez podwykonawców oraz organizacja wykonawstwa zastępczego. Z powyższego wynika, że Spółka koordynuje wykonanie prac naprawczych na inwestycji przeprowadzanej przez kontrahenta. Druga z zawartych przez Spółkę umów obejmuje więc także usługi, o których mowa w art. 31a ust. 2 lit. k rozporządzenia 282/2011. Tym samym usługi świadczone przez Spółkę w ramach umowy dotyczącej wykonania organizacyjnych i prawnych czynności administracyjnych związanych z prowadzeniem budowy (…) w (...) są związane z nieruchomością położoną na terytorium kraju ((…) w (…)) i choć - jak wskazali Państwo w uzupełnieniu do wniosku - nie mają na celu zmiany fizycznego czy prawnego stanu nieruchomości, to jednak nieruchomość ta jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług. Tym samym do usług świadczonych w ramach tej umowy będzie miał zastosowanie art. 28e ustawy, tj. usługi te będą opodatkowane w miejscu położenia nieruchomości, a więc w Państwa przypadku na terytorium Polski.

Z uwagi na powyższe stanowisko Spółki w zakresie określenia miejsca opodatkowania świadczonych usług, tj. uznania ich za rozliczane na podstawie art. 28b ustawy, należy uznać za prawidłowe w zakresie świadczonych usług związanych z prowadzeniem postępowań sądowych (umowa dotycząca kontraktu na budowę odcinka (…)) oraz nieprawidłowe w zakresie opodatkowania świadczonych usług związanych z administrowaniem umów gwarancyjnych i pogwarancyjnych (umowa dotycząca kontraktu na budowę (…) w (…)).

Odnosząc się zaś do przywołanej przez Państwa na potwierdzenie własnego stanowiska interpretacji indywidualnej, należy wskazać, że interpretacje indywidualne są wydawane w indywidualnych sprawach i nie wiążą w sprawach innych podatników, co jest zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających rozstrzygnięciu. Przywołana przez Państwa interpretacja indywidualna z dnia 1 marca 2024 r. o sygn. 0114-KDIP1-2.4012.575.2023.2.JO dotyczy odmiennego stanu, tj. świadczenia innego rodzaju usług niż opisane w Państwa wniosku.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy także zauważyć, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.