Postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. II SA/Po 688/25

Dnia 11 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędziowie Sędzia WSA Robert Talaga Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 roku sprawy ze skargi J. spółka akcyjna z siedzibą w B. na czynność Wójta Gminy z dnia 25 kwietnia 2018 roku nr [...] w przedmiocie włączenia nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy [...] postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych).

Uzasadnienie

J. spółka akcyjna z siedzibą w B. (dalej: J. .S.A.; spółka; skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego) wniosła w dniu 14 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Wójta Gminy (dalej również: Wójt; organ) polegającą na włączeniu do gminnej ewidencji zabytków, obiektów zabytkowych nieruchomych położonych na terenie gminy [...] (dalej również: GEZ) zarządzeniem nr [...] z dnia 25 kwietnia 2018 r. (dalej również: zarządzenie) budynku spichlerza zlokalizowanego w B. na nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą o nr [...]

Spółka zarzuciła zaskarżonej czynności Wójta Gminy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2022 r., poz. 840) - dalej: u.o.z.o.z. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że budynek spichlerza położony w miejscowości B. spełnia kryteria zabytku określone w tych przepisach, a w konsekwencji naruszenie art. 22 ust. 4 i 5 pkt 3 u.o.z.o.z. poprzez ujęcie budynku w GEZ pomimo tego, że nie spełnia on definicji zabytku; 2) art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483) - dalej: Konstytucja w zw. z art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z.o.z. poprzez nadmierną i nieproporcjonalną ingerencję w przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości poprzez włączenie budynku spichlerza do GEZ w ramach niejawnej procedury, która nie przewidywała możliwości zajęcia przez właściciela nieruchomości stanowiska i zakwestionowania działań zmierzających do ujęcia budynku w GEZ, z pominięciem istotnych okoliczności w postaci legitymowania się przez spółkę pozwoleniem na rozbiórkę budynku oraz z pominięciem praw nabytych spółki do zabudowy nieruchomości wynikających z obowiązującego planu miejscowego, co zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt: P 12/18 jest niezgodne z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji.