Interpretacja indywidualna z dnia 5 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-2.4012.728.2025.2.AW
Usługi twórcze i konserwatorskie związane z witrażami oraz ich otoczeniem, wykonywane przez indywidualnego twórcę w rozumieniu przepisów o prawie autorskim, mogą korzystać ze zwolnienia od VAT jako usługi kulturalne na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 9 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
·zwolnienia od podatku VAT usług polegających na tworzeniu nowych witraży autorskich (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
·zwolnienia od podatku VAT usług polegających na konserwacji, restauracji, rekonstrukcji i uzupełniania witraży (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);
·zwolnienia od podatku VAT usług polegających na konserwacji i rekonstrukcji stolarki zabytkowej ściśle powiązanej z witrażami (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);
·zwolnienia od podatku VAT usług polegających na opracowaniu autorskich programów prac konserwatorskich, dokumentacji konserwatorskich, badań i analiz technologicznych (pytanie oznaczone we wniosku nr 4);
·zwolnienia od podatku VAT usług polegających na autorskiej działalności malarskiej i rysunkowej (pytanie oznaczone we wniosku nr 5).
Uzupełnił go Pan 10 lutego 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Prowadzi Pan działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje Pan i zamierza wykonywać usługi twórcze oraz konserwatorskie w zakresie:
·tworzenia nowych autorskich witraży projektowanych indywidualnie dla obiektu, zgodnie z zasadami sztuki witrażowniczej i malarstwa na szkle (m.in. prace projektowe, kompozycyjne, kolorystyczne, malarskie, wypalanie w wysokiej temperaturze, montaż);
·konserwacji, rekonstrukcji i restauracji zabytkowych witraży, w tym projektowania i wykonywania rekonstrukcji zniszczonych fragmentów oraz tworzenia brakujących partii w oparciu o źródła ikonograficzne i własny warsztat artystyczny;
·opracowania autorskich programów prac konserwatorskich, dokumentacji badań, analiz technologicznych i opisów stanu zachowania – wszystkie te opracowania mają indywidualny, twórczy i intelektualny charakter oraz podlegają ochronie z art. 1 ustawy o prawie autorskim;
·prac przy zabytkowej stolarce drewnianej, która stanowi integralny element obiektu witrażowego – jej konserwacja nie jest celem samym w sobie, lecz koniecznym etapem procesu artystyczno-konserwatorskiego, aby możliwe było zachowanie i ekspozycja dzieła sztuki (witraża).
Wszystkie prace wykonuje Pan samodzielnie jako twórca w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Każdy projekt nowego witraża, każda rekonstrukcja, każdy program konserwatorski oraz dokumentacja mają indywidualny charakter i stanowią utwór.
Nie wykonuje Pan usług wskazanych w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT.
Wynagrodzenie za prace twórcze jest wypłacane w formie honorarium obejmującego przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu.
Wniosek dotyczy przyszłych usług wykonywanych w sposób ciągły i zgodny z zasadami konserwacji zabytków oraz praktyką twórczą.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Wprowadzenie – charakter działalności i Pana status jako twórcy
Nazywa się Pan AA, jest artystą plastykiem, konserwatorem dzieł sztuki, (…).
Pana działalność obejmuje:
·wykonywanie autorskich witraży,
·konserwację, rekonstrukcję i restaurację zabytkowych witraży,
·konserwację zabytkowej stolarki integralnie związanej z witrażami,
·tworzenie autorskich programów prac konserwatorskich,
·opracowania naukowe: badania, analizy, dokumentacje,
·samodzielną działalność malarską i rysunkową.
Każda z tych czynności nosi cechy autorskiego wkładu twórczego, a powstające efekty prac mają charakter utworów w rozumieniu art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (PAiPP).
Witraż jako utwór – spójny, złożony, niepodzielny obiekt sztuki
I.Witraż jest kompletnym dziełem sztuki, które:
·posiada własną kompozycję, kolorystykę, ikonografię,
·jest wynikiem twórczej działalności autora,
·wymaga indywidualnego projektu plastycznego i technologicznego,
·jest obiektem sztuki użytkowej w rozumieniu PAiPP.
Dlatego w ramach wniosku traktuje Pan witraż jako utwór w całości, bez rozbijania go na elementy technologiczne.
Takie podejście jest zgodne z:
·art. 1 ustawy o PAiPP,
·doktryną konserwatorską,
·Kartą Wenecką,
·interpretacjami KIS dotyczącymi witraży, malarstwa, i konserwacji dzieł sztuki.
Integralność stolarki i witraża – dzieło złożone
Witraż zabytkowy nie istnieje bez swojej stolarki.
Witraże historyczne są osadzane w:
·ramach drewnianych,
·konstrukcjach profilowych,
·stolarkach wykonywanych do konkretnych kompozycji.
Stolarka:
·nie jest elementem wymiennym,
·nie pełni samodzielnej funkcji użytkowej,
·jest częścią dzieła złożonego,
·współtworzy walory artystyczne i estetyczne.
W praktyce konserwatorskiej stolarka jest uznawana za element konieczny dla zachowania i eksponowania witraża jako dzieła sztuki.
Cytaty z doktryny:
Karta Wenecka (1964), art. 12:
„Elementy stanowiące integralną część zabytku nie mogą być usuwane ani zmieniane w sposób naruszający jego charakter”.
ICOMOS – Guidelines for the Conservation of Stained Glass:
„Ochrona witraża obejmuje również jego elementy konstrukcyjne, które determinują funkcję, percepcję i integralność dzieła”.
Zgodnie z doktryną, „zabytek” obejmuje również ramy, podziały, profilacje i stolarkę, jeśli powstały wraz z obiektem lub zostały dla niego wytworzone.
II.Charakter prac przy stolarce zabytkowej w kontekście kwalifikacji podatkowej
W praktyce konserwatorskiej – potwierdzonej doktryną, literaturą fachową oraz wytycznymi ICOMOS – prace przy stolarce zabytkowej, w której osadzone są witraże, nie są traktowane jako odrębne roboty techniczne, lecz jako integralna część procesu konserwacji dzieła złożonego.
Stolarka:
·została zaprojektowana i wykonana dla konkretnego witraża,
·jest niezbędna dla jego ekspozycji, stabilności i funkcji,
·współtworzy kompozycję i charakter obiektu,
·wymaga rekonstrukcji elementów o indywidualnych cechach artystycznych (profilacji, kolorystyki, polichromii).
Z tego względu prace te mają charakter twórczy i kulturalny, a ich celem jest zachowanie integralności zabytku, a nie wykonanie usługi o charakterze budowlanym czy montażowym.
Rekonstrukcja stolarki:
·obejmuje działania artystyczne odtwarzające oryginalną formę,
·opiera się na analizie historycznej i technologicznej,
·wymaga twórczej interpretacji brakujących elementów,
·pozostaje nierozerwalnie związana z konserwacją samego witraża.
Kluczowe znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy:
·konserwacją stolarki jako części zabytku i elementu dzieła sztuki (działanie twórcze, kulturalne), a
·konserwacją lub wymianą stolarki jako elementu budowlanego w obiekcie współczesnym (usługa techniczna).
W przypadku obiektów zabytkowych stolarka stanowi element dzieła złożonego, a jej rekonstrukcja jest nieodłączną częścią działalności artystyczno-konserwatorskiej, co uzasadnia jednolitą kwalifikację całej usługi w świetle art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.
Charakter twórczy prac konserwatorskich – zgodnie z prawem autorskim
Prace konserwatorskie nie są powtarzalne. Wymagają:
·analizy historycznej i materiałowej,
·diagnozy stanu zachowania,
·oceny wartości artystycznej,
·interpretacji braków,
·wyboru metod,
·indywidualnych decyzji artystycznych.
Rekonstrukcja zabytku nigdy nie jest pracą techniczną – to kreacja artystyczna, potwierdzona m.in. przez:
NSA, I FSK 1593/17
„Konserwacja dzieł sztuki jest działalnością twórczą, gdy wymaga indywidualnych decyzji i kreatywnej interpretacji”.
NSA, I FSK 289/21
„Rekonstrukcja elementów dzieła sztuki stanowi działalność twórczą”.
WSA Łódź, I SA/Łd 102/19
„Dokumentacja konserwatorska jest utworem naukowym”.
KIS 0112-KDIL1-2.4012.408.2024.1.AS
„Rekonstrukcja ubytków w dziele sztuki jest działalnością twórczą”.
Opracowania konserwatorskie jako utwory naukowe
Programy prac konserwatorskich, dokumentacje badań, opisy technologiczne i diagnozy:
·mają strukturę badawczą,
·koncentrują się na analizie materiałowej, technologicznej, historycznej,
·prezentują autorską interpretację,
·stanowią utwory naukowe (art. 1 ust. 2 pkt 1 PAiPP).
Dyrektor KIS wielokrotnie potwierdził, że:
„Autorskie programy i dokumentacje konserwatorskie podlegają ochronie prawno-autorskiej i korzystają ze zwolnienia VAT jako usługi twórcze”.
Zwolnienie z VAT – spełnienie przesłanek art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b VAT
Pana usługi łączą wszystkie warunki zwolnienia:
1.Usługa kulturalna
Ochrona dzieł sztuki, tworzenie nowych utworów.
2.Usługa świadczona przez twórcę
Pana kwalifikacje, dorobek i praktyka twórcza są jednoznaczne.
3.Wynagrodzenie = honorarium autorskie
Każda umowa obejmuje pola eksploatacji i przeniesienie praw.
4.Usługa nie jest wyłączona przez art. 43 ust. 19 VAT
Nie świadczy Pan żadnych usług:
·rozrywkowych,
·muzealnych,
·związanych z wstępem,
·wydawniczych,
·radiowo-telewizyjnych.
5.Integralność prac nie pozwala na sztuczny podział usługi
Witraż + stolarka + dokumentacja = jedna usługa kulturalna.
Wszystkie przesłanki są spełnione łącznie i w pełni.
Konkluzja
Pana działalność:
·jest twórcza,
·realizuje cele ochrony dziedzictwa kultury,
·prowadzi do powstania utworów,
·obejmuje dzieła złożone i ich integralne elementy,
·jest wynagradzana honorarium autorskim,
·mieści się literalnie i funkcjonalnie w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.
W Pana ocenie wszystkie wymienione usługi korzystają ze zwolnienia od VAT jako usługi kulturalne wykonywane przez twórcę.
Szczegółowy opis prowadzonej działalności artystycznej i konserwatorskiej
Od wielu lat prowadzi Pan profesjonalną działalność artystyczną i konserwatorską, której głównym przedmiotem jest:
1.Tworzenie autorskich witraży – od fazy koncepcji artystycznej, poprzez projekt plastyczny i technologiczny, aż po realizację dzieła i jego montaż w przestrzeni architektonicznej. Każda realizacja jest indywidualnym utworem w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: „PAiPP”), łączącym elementy malarstwa, rysunku, projektowania światła i koloru oraz wiedzy technologicznej z zakresu szkła, farb witrażowych i spoiw.
2.Konserwacja, restauracja i rekonstrukcja zabytkowych witraży – prace wykonywane przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków oraz przy zabytkach ruchomych i nieruchomych o wysokiej wartości artystycznej i historycznej. Prace te obejmują m.in.:
·badania i analizy materiałowe,
·dokumentację stanu zachowania,
·opracowanie koncepcji konserwatorskiej,
·demontaż, oczyszczanie, uzupełnienia szkła, rekonstrukcje malarskie, scalanie kolorystyczne, składanie witraży, uzupełnianie i wymianę ołowiu,
·opracowanie dokumentacji powykonawczej.
3.Konserwacja i rekonstrukcja stolarki zabytkowej ściśle związanej z witrażami – stolarka okienna (ramy, podziały, profilacje, obramienia) stanowi integralną część dzieła złożonego: architektura + witraż. Jej forma, kolorystyka, profilacje i podziały współtworzą kompozycję artystyczną okna witrażowego. W związku z tym prace przy stolarce są nierozerwalnie związane z witrażami i mają na celu przywrócenie całości dzieła – nie są to usługi stolarskie „same w sobie”, lecz element procesu konserwatorsko-artystycznego.
4.Autorskie opracowania konserwatorskie i dokumentacje – sporządza Pan programy prac konserwatorskich, dokumentacje badań, opisy stanu zachowania, raporty z przebiegu prac, dokumentację rysunkową i fotograficzną. Mają one charakter twórczych opracowań naukowych lub dokumentacyjnych, w których istotne są: indywidualny dobór struktury, języka, sposobu interpretacji wyników badań oraz własna koncepcja rozwiązań konserwatorskich.
5.Działalność malarska i rysunkowa – równolegle prowadzi Pan autorską działalność w zakresie malarstwa sztalugowego i rysunku, tworząc samodzielne dzieła sztuki prezentowane w galeriach i na wystawach. Ta część działalności wyraźnie potwierdza Pana status artysty plastyka w rozumieniu PAiPP.
Działalność ta jest prowadzona w sposób ciągły, w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej, ale jej istotą jest twórczość artystyczna i ochrona dziedzictwa kulturowego, a nie proste, powtarzalne roboty techniczne.
Charakter twórczy usług – perspektywa prawa autorskiego
Każda z kategorii usług wymienionych we wniosku ma charakter twórczy:
1.Witraże autorskie – są wprost klasycznym przykładem „utworu plastycznego” i „utworu architektonicznego lub architektoniczno-urbanistycznego” w rozumieniu art. 1 ust. 2 PAiPP, jako że stanowią integralną część przestrzeni architektonicznej. Autorski dobór tematów, kolorów, podziałów, światła, form, a także indywidualny styl plastyczny powodują, że mamy do czynienia z oryginalnymi utworami.
2.Konserwacja i rekonstrukcja zabytkowych witraży – choć opierają się na wiedzy specjalistycznej i normach konserwatorskich, wymagają ciągłych decyzji twórczych: jak zrekonstruować brakujące partie szkła, jak poprowadzić linię malarską, jak dobrać kolorystykę i nasycenie barwy, jak scalić kolorystycznie fragmenty oryginalne z uzupełnieniami, by zachować integralność dzieła. Tego typu prace przekraczają zakres czysto technicznego „odtworzenia” – są kwalifikowane jako twórcze opracowanie cudzego utworu.
3.Stolarka zabytkowa jako element dzieła złożonego – profile, podziały, kształty i kolorystyka stolarki są powiązane z kompozycją witraża. Odtworzenie ich wymaga uwzględnienia proporcji, rytmu, kompozycji całości, a w przypadku historycznych polichromii – decyzji artystycznych dotyczących zakresu rekonstrukcji, intensywności kolorów, sposobu ekspozycji. Jest to część twórczej rekonstrukcji dzieła, a nie zwykłe usługi stolarskie.
4.Programy i dokumentacje konserwatorskie – są utworami o charakterze naukowym/dokumentacyjnym: zawierają wyniki badań, ich interpretacje, autorską koncepcję metod i zakresu działań oraz indywidualny dobór treści, struktury i języka. Takie opracowania podlegają ochronie prawno-autorskiej niezależnie od nośnika.
5.Malarstwo i rysunek – to klasyczne „utwory plastyczne” w rozumieniu PAiPP i bezpośrednio mieszczą się w pojęciu twórczości artystycznej, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.
Wszystkie powyższe kategorie łączy to, że nie da się ich wykonać według sztywnego, powtarzalnego schematu – za każdym razem wymagają indywidualnego wkładu twórczego i kreacyjnego, co przesądza o ich kwalifikacji jako utworów lub twórczych opracowań w rozumieniu PAiPP.
Usługi kulturalne – związek z dziedzictwem i upowszechnianiem kultury
Pana usługi w oczywisty sposób mają charakter kulturalny:
·konserwuje i rekonstruuje Pan zabytkowe witraże oraz związaną z nimi stolarkę,
·tworzy Pan nowe dzieła w przestrzeni sakralnej i publicznej,
·opracowuje Pan dokumentacje, które służą ochronie i upowszechnianiu wiedzy o zabytkach.
Działania te:
1.Przyczyniają się do ochrony dziedzictwa kulturowego,
2.Zapewniają dalsze funkcjonowanie i ekspozycję zabytków (udostępnienie ich społeczeństwu),
3.Poszerzają dorobek kultury współczesnej poprzez nowe realizacje artystyczne.
Z tego względu spełniona jest przesłanka „usług kulturalnych” w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.
Wynagrodzenie jako honorarium autorskie
Umowy zawierane z zamawiającymi (inwestorami, parafiami, instytucjami kultury, jednostkami samorządu terytorialnego, osobami prywatnymi) co do zasady zakładają:
·wynagrodzenie o charakterze honorarium,
·obejmujące korzystanie z utworu oraz przeniesienie autorskich praw majątkowych do projektu, realizacji witraża, dokumentacji konserwatorskiej itd.,
·wskazanie pól eksploatacji, na których zamawiający może korzystać z utworu (np. utrwalanie, zwielokrotnianie, publiczne udostępnianie dokumentacji, publikacje w materiałach promocyjnych itd.).
Oznacza to, że wynagrodzenie ma formę honorarium za korzystanie lub rozporządzanie prawami autorskimi – dokładnie tak, jak wymaga tego art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.
Wyłączenia z art. 43 ust. 19 ustawy o VAT
Nie wykonuje Pan żadnych usług wymienionych w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT, w szczególności:
·nie świadczy Pan usług w zakresie wstępu na spektakle, koncerty, imprezy,
·nie prowadzi Pan wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek,
·nie świadczy Pan usług radia, telewizji, działalności agencji informacyjnych,
·nie prowadzi Pan działalności wydawniczej ani ochrony praw w rozumieniu tego przepisu.
Wszystkie Pana usługi są usługami twórczymi i konserwatorskimi, a nie działalnością objętą wyłączeniami ze zwolnienia.
Pytania
Czy świadczone przez Pana, jako indywidualnego twórcę i artystę plastyka w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, usługi w zakresie:
1.tworzenia nowych witraży autorskich, powstających na podstawie oryginalnych projektów artystycznych Pana autorstwa, obejmujących projekt plastyczny, projekt technologiczny, malarstwo na szkle, dobór materiałów, kompozycję kolorystyczną oraz wykonanie dzieła,
2.konserwacji, restauracji, rekonstrukcji i uzupełniania zabytkowych witraży jako dzieł sztuki o wartości historycznej i artystycznej, obejmujących analizę technologiczną, prace twórcze malarskie, rekonstrukcję braków, opracowanie koncepcji konserwatorskiej oraz wykonanie autorskiej dokumentacji konserwatorskiej,
3.konserwacji i rekonstrukcji stolarki zabytkowej ściśle powiązanej z witrażami i stanowiącej integralny element dzieła złożonego (zgodnie z doktryną konserwatorską i Kartą Wenecką), obejmujących działania twórcze w zakresie odtwarzania profili, struktury, kolorystyki, polichromii oraz rekonstrukcji kompozycji architektonicznej,
4.opracowań autorskich programów prac konserwatorskich, dokumentacji konserwatorskich, badań i analiz technologicznych, posiadających cechy utworu naukowego w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 PAiPP,
5.autorskiej działalności malarskiej i rysunkowej, będącej samodzielnym przejawem twórczości artystycznej,
mogą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT jako usługi kulturalne o charakterze twórczym, wykonywane przez twórcę, których wynagrodzenie stanowi honorarium za korzystanie lub rozporządzanie prawami autorskimi?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, wszystkie opisane we wniosku usługi, które zamierza Pan wykonywać w ramach prowadzonej działalności gospodarczej – jako indywidualny twórca i artysta plastyk – spełniają przesłanki zwolnienia od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT, tj. stanowią usługi kulturalne, świadczone przez twórcę, wynagradzane w formie honorarium za korzystanie lub rozporządzanie prawami autorskimi.
Po pierwsze, wszystkie wymienione czynności mają charakter twórczy w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Tworzone przez Pana nowe witraże autorskie powstają na podstawie oryginalnych projektów Pana autorstwa, obejmujących m.in. koncepcję ikonograficzną, kompozycję, kolorystykę, rozkład światła, projekt technologiczny oraz malarstwo na szkle z wypałem w wysokiej temperaturze. Każdy projekt i każdy witraż ma indywidualny, niepowtarzalny charakter i stanowi utwór w rozumieniu art. 1 ustawy o PAiPP.
Po drugie, prace konserwatorskie, rekonstrukcyjne i restauratorskie przy zabytkowych witrażach, choć silnie osadzone w rygorze naukowym i konserwatorskim, również mają wymiar twórczy. Rekonstrukcja zniszczonych partii, uzupełnianie braków, dobór szkła, kolorystyki, linii ołowiu, sposób scalania kolorystycznego i optycznego, a także opracowanie koncepcji konserwatorskiej zawsze wymagają indywidualnych decyzji artystycznych, o dużym ładunku kreatywności. Każde takie opracowanie i realizacja jest przejawem działalności twórczej o indywidualnym charakterze i również stanowi utwór w rozumieniu ustawy o PAiPP.
Po trzecie, opracowywane przez Pana autorskie programy prac konserwatorskich, dokumentacje konserwatorskie, badania i analizy technologiczne mają cechy utworu naukowego lub dokumentacyjnego (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o PAiPP). Nie są to proste, techniczne opisy czynności, ale rozbudowane, autorskie opracowania, zawierające m.in. opis historii obiektu, analizę materiałową i technologiczną, diagnozę stanu zachowania, autorską koncepcję metod i zakresu działań oraz dokumentację rysunkową i fotograficzną. Układ treści, sposób opisu, interpretacja wyników badań i dobór rozwiązań również mają charakter indywidualny i podlegają ochronie prawno-autorskiej.
Po czwarte, prace przy zabytkowej stolarce drewnianej, o których mowa we wniosku, nie stanowią oddzielnych usług technicznych, lecz są ściśle i funkcjonalnie związane z zabytkowymi witrażami, jako elementami dzieła złożonego. Stolarka okienna (ramy, podziały, profilacje) stanowi integralną część kompozycji witrażowej i architektonicznej. Jej konserwacja i rekonstrukcja ma na celu przywrócenie pełni ekspresji dzieła, a podejmowane działania (odtworzenie profili, polichromii, złoceń, podkreślenie rytmu podziałów) również zawierają elementy twórcze. Z tego względu prace przy stolarce należy traktować jako część jednolitej usługi kulturalnej o charakterze twórczym, a nie jako odrębne usługi budowlane czy montażowe.
Po piąte, Pana działalność ma bezpośredni związek z kulturą i dziedzictwem. Tworzenie nowych witraży autorskich, konserwacja i rekonstrukcja zabytkowych witraży oraz opracowania konserwatorskie przyczyniają się do ochrony, rozwoju i upowszechniania dóbr kultury – zarówno współczesnej (nowe realizacje artystyczne), jak i historycznej (zabytki witrażownictwa i architektury). Usługi te odpowiadają definicji usług kulturalnych w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.
Po szóste, wynagrodzenie za świadczone przez Pana usługi ma charakter honorarium autorskiego. Umowy zawierane z zamawiającymi przewidują wprost, że wynagrodzenie obejmuje korzystanie z utworu oraz przeniesienie autorskich praw majątkowych (do projektu, realizacji witraża, dokumentacji konserwatorskiej itp.) na rzecz zamawiającego, w oznaczonych polach eksploatacji. Oznacza to, że spełniona jest przesłanka, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT – wynagrodzenie za usługi ma formę honorarium za korzystanie lub rozporządzanie prawami autorskimi.
Po siódme, nie wykonuje Pan usług wymienionych w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT. Nie świadczy Pan usług w zakresie wstępu do obiektów rozrywkowych lub kulturalnych, usług wydawniczych, usług radia i telewizji, usług agencji informacyjnych, usług ochrony praw, ani usług związanych z produkcją filmów, nagrań czy działalnością bibliotek, archiwów i muzeów w rozumieniu tego przepisu. Wykonuje Pan wyłącznie usługi twórcze i konserwatorskie opisane we wniosku.
Z tych względów uważa Pan, że opisane usługi w zakresie tworzenia autorskich witraży, prac konserwatorsko-restauratorskich przy zabytkowych witrażach oraz integralnie związanej z nimi stolarce zabytkowej, a także autorskie opracowania konserwatorskie, dokumentacje, badania oraz działalność malarska i rysunkowa, stanowią usługi kulturalne wykonywane przez twórcę w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i korzystają – jako całość – ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.
Z uwagi na:
·twórczy charakter wszystkich wykonywanych usług,
·ich bezpośredni związek z kulturą i dziedzictwem,
·status wnioskodawcy jako twórcy i artysty plastyka w rozumieniu PAiPP,
·fakt, że wynagrodzenie ma charakter honorarium za korzystanie lub rozporządzanie prawami autorskimi,
·oraz brak zastosowania wyłączeń z art. 43 ust. 19 ustawy o VAT,
podtrzymuje Pan stanowisko, że wszystkie opisane we wniosku usługi:
·tworzenie autorskich witraży,
·prace konserwatorsko-restauratorskie przy zabytkowych witrażach,
·prace przy integralnie powiązanej z nimi stolarce zabytkowej,
·autorskie programy prac konserwatorskich, dokumentacje, badania,
·działalność malarska i rysunkowa,
korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT jako usługi kulturalne wykonywane przez twórcę, wynagradzane w formie honorarium autorskim.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (...).
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Z powyższych uregulowań wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Z uwagi na powyższe unormowania, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez:
a)podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną,
b)indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.
Z kolei na podstawie art. 43 ust. 19 ustawy:
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:
1)usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;
2)wstępu:
a)na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,
b)do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,
c)do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;
3)wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;
4)usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;
5)działalności agencji informacyjnych;
6)usług wydawniczych;
7)usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;
8)usług ochrony praw.
Z analizy powołanego art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy jednoznacznie wynika, że zwolnienie ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Oznacza to, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku na jego podstawie jest nie tylko spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (kulturalnych), ale także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, który musi być podmiotem prawa publicznego lub innym podmiotem uznanym na podstawie odrębnych przepisów za instytucję o charakterze kulturalnym lub wpisanym do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury, w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, albo indywidualnym twórcą lub artystą wykonawcą w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanym za wykonaną usługę w formie honorarium.
Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.
Należy zaznaczyć, że zwolnieniu opisanemu w art. 43 ust. pkt 33 lit. b ustawy podlegają usługi m.in. konserwatorskie i restauratorskie, o ile stanowią usługi kulturalne i mają charakter działalności twórczej oraz charakteryzują się indywidualnością. Zwolnienie to nie dotyczy natomiast przypadków, gdy prace konserwatorskie i restauratorskie obejmują jedynie czynności o charakterze czysto technicznym. Przy czym należy mieć na uwadze, że prace te rzeczywiście muszą mieć twórczy charakter, nosić cechy indywidualne i być wynagradzane za pośrednictwem honorariów w zamian za przeniesienie praw autorskich na zleceniodawców (np. w postaci stworzenia egzemplarza dokumentacji projektowej mającej charakter utworu). Natomiast przedmiotowe zwolnienie nie będzie obejmować prac konserwatorskich czy restauratorskich, na które składają się działania o specyfice czysto technicznej.
Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.
Powołany przepis art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy stanowi implementację do polskiego porządku prawnego art. 132 ust. 1 lit. n) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1, ze zm.), zgodnie z którym:
Zwolnieniu od podatku przez państwa członkowskie podlega świadczenie niektórych usług kulturalnych, a także dostawa towarów ściśle z nimi związanych, przez podmioty prawa publicznego lub inne instytucje kulturalne uznane przez dane państwo członkowskie.
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze nie definiują pojęć „kultura” i „usługa kulturalna”. Zatem, przy dokonywaniu interpretacji przepisu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, posłużyć się należy wykładnią literalną, odwołując się do językowego znaczenia tych pojęć.
Tym samym wskazać należy, że kultura oznacza „materialną i umysłową działalność społeczeństw oraz jej wytwory”, zaś usługa to „pomoc okazana komuś”, „działalność gospodarcza służąca do zaspokajania potrzeb ludzi”. Natomiast, określenie „kulturalny” oznacza „odnoszący się do tworzenia i upowszechniania kultury lub stanowiący jej składnik”. Właściwym więc wydaje się przyjęcie, że kultura to ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, funkcjonujących w postaci np. dzieł artystycznych, związanych z twórczością artystyczną (np. o charakterze literackim, naukowym, plastycznym, muzycznym).
Zgodnie z jej regułami, odnosząc się do znaczenia terminu „usługi kulturalne” w języku potocznym, możemy stwierdzić, że pod pojęciem tym kryją się usługi odnoszące się do kultury, w zakresie kultury, itp. Natomiast, kultura to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości zasad i norm współżycia przyjętych przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa się z pojęciem cywilizacja, i duchową – ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki, moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość itp. (Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtműller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999). Encyklopedia Popularna w haśle „kultura” podaje, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na pokolenie; w skład tak pojętej kultury wchodzą nie tylko wytwory materialne i instytucje społeczne, ale także zasady współżycia społecznego, sposoby postępowania, wzory, kryteria ocen estetycznych i moralnych przyjęte w danej zbiorowości i wyznaczające obowiązujące zachowania” (Encyklopedia Popularna PWN, Wydanie XV, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982).
W sytuacji, gdy wykładnia językowa nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wskazanym jest sięgnięcie do wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. W tym celu należy sięgnąć do ustaw wprost lub pośrednio odnoszących się do działalności prowadzonej w sferze kulturalnej, np. ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 87 ze zm.):
Działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.
Przez potoczne rozumienie pojęcia „kultura” możemy zatem uznać całokształt wytworów materialnych i umysłowych społeczności.
Za usługi kulturalne możemy zatem uznać usługi polegające na upowszechnianiu i ochronie kultury, przez którą należy rozumieć naturalne i kulturalne dziedzictwo ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, w szczególności w zakresie historii, nauki i sztuki.
Analizując możliwość zwolnienia świadczonych usług na gruncie przepisów art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.), do której odwołuje się ustawodawca w treści art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy:
Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
W świetle art. 1 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
1)wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
2)plastyczne;
3)fotograficzne;
4)lutnicze;
5)wzornictwa przemysłowego;
6)architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
7)muzyczne i słowno-muzyczne;
8)sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
9)audiowizualne (w tym filmowe).
W myśl art. 1 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Dopóki twórca nie ujawnił swojego autorstwa, w wykonywaniu prawa autorskiego zastępuje go producent lub wydawca, a w razie ich braku - właściwa organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
Ustawodawca posłużył się syntetyczną definicją utworu, określając w sposób generalny cechy konieczne wyróżniające utwór od innych rezultatów działalności człowieka.
Aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać następujące cechy:
·mieć źródło w pracy człowieka (twórcy),
·stanowić przejaw działalności twórczej,
·posiadać indywidualny charakter.
W myśl art. 85 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Każde artystyczne wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej pozostaje pod ochroną niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.
Z treści ww. przepisów można zatem wywieść, że twórcą w rozumieniu ustawy jest każda osoba prowadząca faktycznie działalność twórczą, czyli działalność, której efektem jest powstanie utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Użyte w tym przepisie określenie „przejaw działalności twórczej”, należy rozumieć jako uzewnętrzniony rezultat działalności człowieka o charakterze kreacyjnym.
Tak sformułowana treść przepisów określających zwolnienie od podatku od towarów i usług, gdzie szczególnie akcentowana jest „indywidualność twórców i artystów wykonawców”, w zestawieniu z brzmieniem przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych pozwala stwierdzić, iż intencją ustawodawcy podatkowego było objęcie zwolnieniem wyłącznie takich usług kulturalnych, które świadczone są przez twórców, artystów wykonawców, z uwzględnieniem ich szczególnych relacji z dziełem, utworem.
Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych wyróżnia się dwa rodzaje praw:
·autorskie prawa osobiste,
·autorskie prawa majątkowe.
Przepisy dotyczące praw osobistych zostały uregulowane w rozdziale trzecim ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Na podstawie art. 16 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności prawo do:
1)autorstwa utworu;
2)oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo;
3)nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
4)decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
5)nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.
Autorskie prawa osobiste chronią więź twórcy z utworem i są z nim w sposób trwały związane. Są one bezterminowe oraz niezbywalne.
Niezbywalność praw osobistych oznacza, że nie da się takiego prawa sprzedać, ani przekazać innej osobie.
W myśl art. 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.
Zatem, prawa te chronią godność twórcy, która wyraża się w jego intelektualnym związku z dziełem.
Natomiast, autorskie prawo majątkowe to uprawnienie o charakterze majątkowym, które zostało ukształtowane na wzór prawa własności. Twórca ma wyłączne uprawnienie do korzystania z dzieła lub rozporządzania nim.
Autorskie prawa majątkowe, w przeciwieństwie do osobistych są zbywalne. Wynika to z art. 41 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej:
1)autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy;
2)nabywca autorskich praw majątkowych może przenieść je na inne osoby, chyba że umowa stanowi inaczej.
Zatem, autorskie prawo majątkowe obejmuje wyłącznie prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.
Majątkowe prawa autorskie są przedmiotem obrotu w postaci umów zbycia tych praw lub umów licencyjnych.
Po przeniesieniu majątkowych praw autorskich do utworu, prawa te przechodzą całkowicie na nabywcę.
Zatem, w chwili powstania gotowego utworu, rodzą się prawa autorskie przysługujące osobie, która taki utwór stworzyła. Autor staje się właścicielem dzieła i może z nim robić, co tylko zechce. Posiada do niego prawa dwojakiego rodzaju – osobiste i majątkowe. Podsumowując – autor ma prawo podpisać dzieło swoim nazwiskiem (prawo autorskie osobiste) oraz na nim zarabiać (prawo autorskie majątkowe). To pierwsze prawo jest niezbywalne, tym drugim może się podzielić całkowicie lub w części.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkości udziałów są równe. Każdy ze współtwórców może żądać określenia wielkości udziałów przez sąd, na podstawie wkładów pracy twórczej.
Zgodnie z art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego, w szczególności do encyklopedii lub publikacji periodycznej, przysługują producentowi lub wydawcy, a do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie – ich twórcom. Domniemywa się, że producentowi lub wydawcy przysługuje prawo do tytułu.
Tak więc, odwołując się do pojęcia „twórcy” w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wskazać należy, że twórcą w rozumieniu ww. ustawy jest nie tylko jedyny twórca utworu, ale również osoby, które są współtwórcami stworzonego dzieła. Zgodnie z przywołanym wyżej art. 9 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkość udziałów są równe. Utwór powstały w rezultacie współtwórczości jest zatem przedmiotem wspólnego prawa autorskiego niezależnie od tego, czy dają się w nim wyróżnić części stworzone przez poszczególnych twórców. Wykładnia systemowa zewnętrzna, oparta na zapisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych prowadzi do wniosku, że twórcą jest osoba fizyczna, która wykonała dany utwór sama lub z udziałem innych współtwórców.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje Pan i zamierza wykonywać usługi twórcze oraz konserwatorskie w zakresie:
·tworzenia nowych autorskich witraży;
·konserwacji, rekonstrukcji i restauracji zabytkowych witraży;
·konserwacji zabytkowej stolarki drewnianej, która stanowi integralny element obiektu witrażowego;
·opracowania autorskich programów prac konserwatorskich, dokumentacji badań, analiz technologicznych i opisów stanu zachowania;
·samodzielnej działalności malarskiej i rysunkowej.
Witraż jest kompletnym dziełem sztuki, które posiada własną kompozycję, kolorystykę, ikonografię,jest wynikiem twórczej działalności autora, wymaga indywidualnego projektu plastycznego i technologicznego oraz jest obiektem sztuki użytkowej w rozumieniu PAiPP. Tym samym tworzenie autorskich witraży przebiega od fazy koncepcji artystycznej, poprzez projekt plastyczny i technologiczny, aż po realizację dzieła i jego montaż w przestrzeni architektonicznej. Każda realizacja jest indywidualnym utworem w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, łączącym elementy malarstwa, rysunku, projektowania światła i koloru oraz wiedzy technologicznej z zakresu szkła, farb witrażowych i spoiw.
Wskazał Pan, że prace konserwatorskie nie są powtarzalne. Wymagają analizy historycznej i materiałowej, diagnozy stanu zachowania, oceny wartości artystycznej, interpretacji braków, wyboru metod oraz indywidualnych decyzji artystycznych. Rekonstrukcja zabytku nigdy nie jest pracą techniczną – to kreacja artystyczna. Prace wykonywane są przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków oraz przy zabytkach ruchomych i nieruchomych o wysokiej wartości artystycznej i historycznej. Konserwacja i rekonstrukcja zabytkowych witraży wymaga ciągłych decyzji twórczych: jak zrekonstruować brakujące partie szkła, jak poprowadzić linię malarską, jak dobrać kolorystykę i nasycenie barwy, jak scalić kolorystycznie fragmenty oryginalne z uzupełnieniami, by zachować integralność dzieła. Tego typu prace przekraczają zakres czysto technicznego „odtworzenia” – są kwalifikowane jako twórcze opracowanie cudzego utworu.
Witraż zabytkowy nie istnieje bez swojej stolarki. Stolarka nie jest elementem wymiennym, nie pełni samodzielnej funkcji użytkowej, jest częścią dzieła złożonego oraz współtworzy walory artystyczne i estetyczne. W praktyce konserwatorskiej stolarka jest uznawana za element konieczny dla zachowania i eksponowania witraża jako dzieła sztuki. Stolarka została zaprojektowana i wykonana dla konkretnego witraża, jest niezbędna dla jego ekspozycji, stabilności i funkcji, współtworzy kompozycję i charakter obiektu, wymaga rekonstrukcji elementów o indywidualnych cechach artystycznych (profilacji, kolorystyki, polichromii). Z tego względu prace te mają charakter twórczy i kulturalny, a ich celem jest zachowanie integralności zabytku, a nie wykonanie usługi o charakterze budowlanym czy montażowym. Rekonstrukcja stolarki obejmuje działania artystyczne odtwarzające oryginalną formę, opiera się na analizie historycznej i technologicznej, wymaga twórczej interpretacji brakujących elementów, a także pozostaje nierozerwalnie związana z konserwacją samego witraża. Zatem odtworzenie jej wymaga uwzględnienia proporcji, rytmu, kompozycji całości, a w przypadku historycznych polichromii – decyzji artystycznych dotyczących zakresu rekonstrukcji, intensywności kolorów, sposobu ekspozycji. Jest to część twórczej rekonstrukcji dzieła, a nie zwykłe usługi stolarskie.
W kwestii programów prac konserwatorskich, dokumentacji badań, opisów technologicznych i diagnoz, poinformował Pan, że mają one strukturę badawczą, koncentrują się na analizie materiałowej, technologicznej, historycznej, prezentują autorską interpretację i stanowią utwory naukowe (art. 1 ust. 2 pkt 1 PAiPP). Zatem sporządza Pan programy prac konserwatorskich, dokumentacje badań, opisy stanu zachowania, raporty z przebiegu prac, dokumentację rysunkową i fotograficzną. Mają one charakter twórczych opracowań naukowych lub dokumentacyjnych, w których istotne są: indywidualny dobór struktury, języka, sposobu interpretacji wyników badań oraz własna koncepcja rozwiązań konserwatorskich. Takie opracowania podlegają ochronie prawno-autorskiej niezależnie od nośnika.
Równolegle prowadzi Pan autorską działalność w zakresie malarstwa sztalugowego i rysunku, tworząc samodzielne dzieła sztuki prezentowane w galeriach i na wystawach. Ta część działalności wyraźnie potwierdza Pana status artysty plastyka w rozumieniu PAiPP.
Wszystkie powyższe kategorie łączy to, że nie da się ich wykonać według sztywnego, powtarzalnego schematu – za każdym razem wymagają indywidualnego wkładu twórczego i kreacyjnego, co przesądza o ich kwalifikacji jako utworów lub twórczych opracowań w rozumieniu PAiPP.
Wszystkie prace wykonuje Pan samodzielnie jako twórca w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Każdy projekt nowego witraża, każda rekonstrukcja, każdy program konserwatorski oraz dokumentacja mają indywidualny charakter i stanowią utwór. Zatem wykonywane przez Pana czynności stanowią usługi kulturalne, gdyż ochraniają dzieła sztuki bądź polegają na tworzeniu nowych utworów. Pana działania przyczyniają się do ochrony dziedzictwa kulturowego, zapewniają dalsze funkcjonowanie i ekspozycję zabytków (udostępnienie ich społeczeństwu) oraz poszerzają dorobek kultury współczesnej poprzez nowe realizacje artystyczne. Istotą Pana działalności jest twórczość artystyczna i ochrona dziedzictwa kulturowego, a nie proste, powtarzalne roboty techniczne. Wynagrodzenie za ww. usługi jest wypłacane w formie honorarium, obejmującego przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu. Ponadto, nie wykonuje Pan usług wskazanych w art. 43 ust. 19 ustawy.
Pana wątpliwości dotyczą zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla usług w zakresie:
·tworzenia nowych witraży autorskich (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);
·konserwacji, restauracji, rekonstrukcji i uzupełniania witraży (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);
·konserwacji i rekonstrukcji stolarki zabytkowej ściśle powiązanej z witrażami (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);
·opracowania autorskich programów prac konserwatorskich, dokumentacji konserwatorskich, badań i analiz technologicznych (pytanie oznaczone we wniosku nr 4);
·autorskiej działalności malarskiej i rysunkowej (pytanie oznaczone we wniosku nr 5).
Mając zatem na uwadze powołane regulacje prawne oraz opis sprawy należy stwierdzić, że świadczone przez Pana usługi będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy. Okoliczności sprawy wskazują, że świadczy Pan usługi polegające na tworzeniu nowych autorskich witraży, konserwacji, rekonstrukcji, restauracji i uzupełnianiu zabytkowych witraży, konserwacji zabytkowej stolarki drewnianej, opracowaniu autorskich programów prac konserwatorskich, dokumentacji, badań i analiz technologicznych, a także na samodzielnej działalności malarskiej i rysunkowej. Wskazał Pan, że wykonywane usługi mają charakter indywidualny, twórczy oraz kreacyjny. Oznacza to, że w związku z ich świadczeniem będzie Pan działał jako twórca i artysta plastyk, a efektem Pana prac będzie powstanie konkretnego utworu. Jednocześnie świadczone usługi będą stanowiły usługi kulturalne, gdyż Pana działania przyczyniają się do ochrony dziedzictwa kulturowego, zapewniają dalsze funkcjonowanie i ekspozycję zabytków (udostępnienie ich społeczeństwu) oraz poszerzają dorobek kultury współczesnej poprzez nowe realizacje artystyczne. Ponadto, za świadczone usługi będzie Pan wynagradzany w formie honorarium.
Podsumowując, stwierdzam, że w przypadku gdy, działając jako indywidualny twórca i artysta plastyk, będzie Pan świadczył usługi polegające na tworzeniu nowych autorskich witraży, konserwacji, rekonstrukcji, restauracji i uzupełnianiu zabytkowych witraży, konserwacji zabytkowej stolarki drewnianej, opracowaniu autorskich programów prac konserwatorskich, dokumentacji, badań i analiz technologicznych, a także usługi w zakresie autorskiej działalności malarskiej i rysunkowej, które to usługi będą miały charakter twórczy, to będą one korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.
Wobec powyższego, Pana stanowisko należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym, Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
