Interpretacja indywidualna z dnia 6 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDSL1-1.4011.5.2026.2.KM
Podatnik, który w roku podatkowym samotnie wychowuje dziecko, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Jednakże wspólne wychowywanie innego dziecka z partnerem wyklucza to prawo, zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie :
• możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia dochodów w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko za 2025 rok – jest prawidłowe;
• możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia dochodów w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko za 2026 rok – jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 2 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem z 4 lutego 2026 r. (wpływ 4 lutego 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
-posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;
-wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka;
-nieuzyskiwania przez rodzica i dzieci (dziecko) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego - w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
-niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Wnioskodawczyni jest panną. Posiada córkę z pierwszego związku nieformalnego BB którą od 2009 r. wychowuje samotnie. Ojciec dziecka jest pozbawiony w 2009 r. władzy rodzicielskiej i sytuacja od tamtej pory nie uległa zmianie. Do 2018 r. ani Wnioskodawczyni ani córka nie miały z nim żadnego kontaktu. Z informacji, które posiada Wnioskodawczyni wynika, że ma on inną/nową rodzinę, w tym 3 innych dzieci i na stałe przebywa za granicą w (…). W 2018 r. córka postanowiła nawiązać kontakt z ojcem i od tamtej pory sprowadza się on jedynie do sporadycznej wymiany zdań przez komunikator internetowy, na zasadzie (…) Ojciec córki nie uczestniczy w jej wychowaniu, nie ingeruje w opiekę nad nią, nie wpływa i nie decyduje w kwestiach dotyczących edukacji, zdrowia, itd. Wnioskodawczyni jest jedyną osobą, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny córki. Ojciec córki od 2022 r. z uwagi na działania organu egzekucyjnego w (…) zaczął jedynie opłacać bieżące alimenty i w niewielkich kwotach spłacać zaległe alimenty z okresu 2009-2022 - ustalone w wysokości 500 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni do (…) 2024 r. pobierała na córkę świadczenie wychowawcze (córka w dniu (…) 2024 r. ukończyła 18 lat). Córka kontynuuje edukację, w 2025 r. pierwszy semestr ostatniego, piątego roku nauki w technikum (…), natomiast w 2026 r. drugi semestr ostatniego, piątego roku nauki w technikum, o którym mowa powyżej, który zakończy podejściem do matury w maju 2026 r. Córka nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów, jest zameldowana przy Wnioskodawczyni i jest to jej stałe miejsce zamieszkania.
Wnioskodawczyni cały rok 2025 faktycznie i samotnie wychowywała córkę, bez udziału drugiego rodzica - jej ojca - wykonywała władzę rodzicielską. Córka mieszka z Wnioskodawczynią. W ww. okresie stale troszczyła się byt materialny i rozwój emocjonalny córki bez udziału (wsparcia) drugiej osoby, tj. uczestniczyła w jej wychowaniu, dbała o prawidłowy rozwój kształtując jej właściwe zachowania, rozwijała jej zainteresowania, troszczyła się o jej rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty jej utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących jej kształcenia. Jako jedyna Wnioskodawczyni podejmuje decyzje co do jej edukacji, zdrowia, obowiązków itp.
Powyższa sytuacja w zakresie samotnego wychowywania córki nie ulegnie zmianie w roku 2026 r. W stosunku do córki i do Wnioskodawczyni nie mają zastosowania przepisy: art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych i nie będą miały zastosowania w 2026 r.
Wnioskodawczyni posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce i stan ten nie zmieni się w 2026 r. Od czasu podjęcia zatrudnienia w 2011 r. - stosunek pracy, Wnioskodawczyni osiąga dochody opodatkowane według skali podatkowej, nie prowadzi ani nie prowadziła nigdy działalności gospodarczej. Dotychczas, od czasu podjęcia pracy do 2024 r. włącznie Wnioskodawczyni rozliczała się na zasadach preferencyjnych jako matka samotnie wychowująca córkę oraz w taki sposób chce się rozliczyć za rok 2025 r., a następnie za 2026 - z tytułu samotnego wychowania córki.
W 2024 r. Wnioskodawczyni związała się z partnerem, który w żaden sposób nie ingeruje i nie uczestniczy w wychowywaniu córki z poprzedniego związku, o której Wnioskodawczyni pisała powyżej. Nie łoży na jej utrzymanie, Wnioskodawczyni nie posiada z nim wspólnych rachunków ani środków finansowych. Nie podejmuje też on żadnych decyzji dotyczących wychowywania jej córki (ani z zakresu edukacji, ani zdrowia, ani żadnych innych). Nie spędzają wspólnie czasu, nie organizują wspólnych wyjazdów wakacyjnych ani żadnych innych wspólnych wyjść. Zresztą, biorąc pod uwagę fakt, że córka w (…) 2024 r. skończyła 18 lat, nie jest już dzieckiem, które wymaga szczególnej bądź całodobowej opieki i troski, nie wymaga również intensywnej pomocy w codziennych czynnościach czy podejmowania jakichkolwiek dodatkowych środków wychowawczych, których Wnioskodawczyni by nie podjęła do tej pory wychowując ją samotnie (konkludując partner Wnioskodawczyni w żaden sposób nie uczestniczy w wychowywaniu ani utrzymaniu jej córki z poprzedniego związku). Powyższa sytuacja w zakresie samotnego wychowywania córki Wnioskodawczyni, w tym braku ingerencji obecnego partnera w jej wychowywanie nie ulegnie zmianie w roku 2026 r.
W 2024 r. Wnioskodawczyni z obecnym partnerem zaszła w ciążę. W dniu (…) 2025 r. urodziła syna CC, którego wychowuje wspólnie z jego ojcem (AA, niebędący ojcem córki Wnioskodawczyni i nie uczestniczący w wychowaniu córki z poprzedniego związku).
W piśmie z 4 lutego 2026 r., uzupełniła Pani opis sprawy odpowiadając na następujące pytania:
1.Czy jest Pani matką lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienione w treści wniosku) i względem nich wykonywała Pani w okresie, którego dotyczy wniosek władzę rodzicielską? Jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia.
Odpowiedź: Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci niż wskazane we wniosku tj. BB i CC.
2.W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 2, należy wskazać czy wychowywała je Pani wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym (partnerem)?
Odpowiedź: Nie dotyczy z uwagi na negatywną odpowiedź na pytanie 1).
3.Czy Pani córka, o której mowa we wniosku, w okresie, którego dotyczy złożony wniosek otrzymywała/otrzymuje, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną? Jeśli tak, to od kiedy oraz konkretnie, które z ww. świadczeń i na podstawie jakich przepisów?
Odpowiedź: Córka BB nie otrzymywała i nie otrzymuje, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłków (dodatków) pielęgnacyjnych ani renty socjalnej.
4.Czy Pani partner przysposobił dziecko, o którym mowa we wniosku (Pani córkę) lub jest jego opiekunem prawnym? Jeżeli tak, to kiedy uprawomocniło się postanowienie sądu o przysposobieniu przez Pani partnera dziecka wskazanego we wniosku? Czy było to przysposobienie pełne w rozumieniu art. 121 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.)?
Odpowiedź: Nie, Pani partner nie przysposobił Pani córki BB i nie jest jej opiekunem prawnym.
5.Czy po zakończeniu ostatniego roku nauki w technikum, który zakończy się podejściem do matury w maju 2026 r., Pani córka nadal będzie uczyć się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie?
Odpowiedź: Córka BB po zakończeniu technikum planuje podjąć naukę w szkole, o której mowa w przepisach regulujących szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.
Pytania
1. Czy za 2025 r. może Pani rozliczyć się z podatku dochodowego razem z córką BB w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dziecko w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 6), biorąc pod uwagę, że do dnia 20.01.2025 r. samotnie wychowywałam jedno dziecko (córkę), a od dnia 21.01.2025 r. nadal samotnie wychowuję jedno dziecko (córkę), natomiast drugie dziecko (syna), urodzonego 21.01.2025 r. wychowuje wspólnie z jego ojcem (nie będącym ojcem córki i nie ingerującym w jej wychowywanie w żaden sposób)?
2. Czy w 2026 r. może Pani rozliczać się z podatku dochodowego razem z córką BB w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dziecko w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 6), biorąc pod uwagę, że przez cały 2026 r. samotnie będzie Pani wychowywać jedno dziecko (córkę), natomiast drugie dziecko (syna), będzie wychowywać wspólnie z jego ojcem (nie będącym ojcem córki i nie ingerującym w jej wychowywanie w żaden sposób)?
Pani stanowisko w sprawie
Ad. 1
W opisanej sytuacji przysługuje Wnioskodawczyni prawo do rozliczenia się razem z córką BB w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za 2025 r.
Z opodatkowania skorzystać może rodzic będący panną, jeżeli ten rodzic w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci. Powyższych warunków nie trzeba spełniać przez cały rok. Teoretycznie wystarczy zatem jeden dzień w roku być panną, jeśli w tym czasie faktycznie samotnie wychowuje się dziecko. Biorąc pod uwagę opisaną sytuację dotyczącą stanu faktycznego od dnia 01.01.2025 r. do dnia 20.01.2025 r. Wnioskodawczyni samotnie wychowywała córkę, nie posiadając w tym okresie innych dzieci. W okresie tym była w związku partnerskim, przy czym partner w żaden sposób nie uczestniczył w wychowywaniu córki. Natomiast w okresie od 21.01.2025 r. do 31.12.2025 r. Wnioskodawczyni samotnie wychowywała córkę, będąc w tym okresie w związku partnerskim, przy czym partner w żaden sposób nie uczestniczył w wychowywaniu córki oraz Wnioskodawczyni posiadała jednocześnie drugie dziecko z obecnym partnerem, syna, którego wychowywała wspólnie z ww. partnerem.
Jednocześnie wspólne życie z partnerem, nie będącym ojcem dziecka - nie powoduje utraty statusu „samotnie wychowującej” dziecko - jeżeli osoba te nie ingeruje w proces wychowywania i nie łoży na dziecko (IPPB4/415-38/12-4/JK3, 2012.03.22, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie). Samotnie - oznacza bez wpływu, pomocy drugiego partnera przy wychowywaniu, przy czym wychowanie oznacza stan faktyczny, czynności przy dziecku, a nie - łożenie na to dziecko (obecny partner nie łożył na córkę Wnioskodawczyni ani nie uczestniczył w jej wychowywaniu zarówno w okresie 01.01.2025 r. do 20.01.2025 r. jak i w okresie 21.01.2025-31.12.2025 r. W odniesieniu do ojca córki Wnioskodawczyni, który jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, płaci jedynie alimenty na córkę, należy uznać, że mimo płacenia alimentów Wnioskodawczyni córkę wychowywała samotnie zarówno w okresie 01.01.2025 r. do 20.01.2025 r. jak i w okresie 21.01.2025-31.12.2025 r. (IPPB4/415-251/12-2/JK3, 2012.06.01, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie). Gdy ojciec dziecka łoży na dziecko, zamieszkuje osobno i nie wychowuje go, czyli nie podejmuje czynności faktycznych przy dziecku, mających na celu jego wychowywanie - preferencja w rozliczaniu podatków przysługuje matce. Jednocześnie rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca nie wymaga, by dziecko wychowywać samotnie przez cały rok podatkowy. W ocenie Wnioskodawczyni córka BB była przeze nią wychowywana samotnie przez cały 2025 r., zarówno w okresie 01.01.2025 r. do 20.01.2025 r. jak i w okresie 21.01.2025-31.12.2025 r., niezależnie od faktu urodzenia drugiego dziecka i wychowywania go wspólnie z jego ojcem w okresie 21.01.2025-31.12.2025 r.
Ad. 2
W opisanej sytuacji przysługuje Wnioskodawczyni prawo do rozliczania się razem z córką BB w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w 2026 r.
Z opodatkowania skorzystać może rodzic będący panną, jeżeli ten rodzic w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci. Biorąc pod uwagę opisaną sytuację dotyczącą stanu na 2026 r. Wnioskodawczyni samotnie będzie wychowywać córkę BB (córka jest pełnoletnia, ale co najmniej do maja 2026 r. będzie osobą uczącą się w technikum, niepracującą, pozostającą na wyłącznym utrzymaniu Wnioskodawczyni i wychowaniu, zamieszkującą ze nią we wspólnym gospodarstwie). W 2026 r. Wnioskodawczyni nadal będzie pozostawać w związku partnerskim, przy czym partner w żaden sposób nie będzie uczestniczył w wychowywaniu jej córki i nie będzie na nią łożył. Wnioskodawczyni nie ma z partnerem wspólnych kont/rachunków, nie rozliczają się wspólnie, a partner nie wpływa i nie ingeruje w wychowanie córki Wnioskodawczyni. Jednocześnie w okresie 2026 r. Wnioskodawczyni będzie wychowywać wspólnie z partnerem drugie dziecko, syna. Wspólne życie z partnerem, niebędącym ojcem dziecka - nie powoduje utraty statusu „samotnie wychowującej” dziecko - jeżeli osoba ta nie ingeruje w proces wychowywania i nie łoży na dziecko (IPPB4/415-38/12-4/JK3, 2012.03.22, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie). Samotnie - oznacza bez wpływu, pomocy drugiego partnera przy wychowywaniu, przy czym wychowanie oznacza stan faktyczny, czynności przy dziecku (obecny partner w 2026 r. nie będzie łożył na córkę ani nie będzie uczestniczył w jej wychowywaniu). W odniesieniu do ojca córki, który jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, płaci jedynie alimenty, należy uznać, że mimo płacenia alimentów Wnioskodawczyni córkę będzie wychowywać samotnie w 2026 r. (IPPB4/415-251/12-2/JK3, 2012.06.01, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie). Gdy ojciec dziecka łoży na dziecko, zamieszkuje osobno i nie wychowuje go, czyli nie podejmuje czynności faktycznych przy dziecku, mających na celu jego wychowywanie - preferencja w rozliczaniu podatków przysługuje matce. W ocenie Wnioskodawczyni córka BB będzie przez nią wychowywana samotnie przez cały 2026 r., niezależnie od faktu wspólnego wychowywania z obecnym partnerem drugiego dziecka (tym samym Wnioskodawczyni może rozliczać podatek dochodowy/zaliczki na podatek dochodowy w 2026 r. uwzględniając córkę BB, w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dziecko w art. 6 ust. 4c) ustawy PIT).
W ocenie Wnioskodawczyni ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na brak możliwości preferencyjnego opodatkowania samotnych rodziców, którzy wychowują co najmniej jedno dziecko wspólnie, ale w odniesieniu do tego konkretnego dziecka. Więc nie można uznać, że w ustawie chodzi o wspólne wychowanie jakiegokolwiek dziecka (w przypadku Wnioskodawczyni tego, którego ulga nie dotyczy czyli syna). Mając na uwadze powyższe wspólne rozliczanie z córką, którą Wnioskodawczyni wychowuje samotnie jest możliwe, mimo faktu posiadania drugiego dziecka, którego wspólne rozliczanie nie będzie dotyczyło gdyż syn będzie wychowywany wspólnie z jego ojcem.
Kielecki WSA (Sygnatura akt: I SA/Ke 139/25) uwzględnił skargę podatniczki dotyczącą interpretacji indywidualnej w odniesieniu do analogicznej sytuacji, w której wskazano na brak możliwości zastosowania preferencyjnego rozliczania z tytułu samotnego wychowania jednego z dzieci. Po gruntownej analizie przepisów WSA zauważył, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko. Prawo do spornej preferencji przysługuje więc jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który, będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym), faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Przy czym, jak podkreślił WSA ustawa o PIT nie pozbawia podatnika prawa do tej ulgi w sytuacji, gdy zamieszkuje on z osobami niewychowującymi i nieobowiązanymi do wychowywania dzieci. I co istotne, zdaniem sądu przepisy nie wykluczają zastosowania preferencyjnego opodatkowania w sytuacji, gdy matka dziecka pozostaje w nieformalnym związku z partnerem, który jest ojcem jej drugiego dziecka. Warunkiem jest to, aby rodzic w roku podatkowym samotnie wychowywał dzieci. Analogicznie jak w powyższej sprawie Wnioskodawczyni nie wychowuje córki BB wspólnie z jej ojcem, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej i w żaden sposób nie uczestniczy w procesie wychowawczym córki (łoży jedynie alimenty), natomiast obecny partner Wnioskodawczyni nie łoży finansowo na ww. córkę, nie wpływa też, tj. nie ingeruje w jej wychowanie. Partner nie zaadoptował córki i nie jest jej opiekunem prawnym, Wnioskodawczyni z partnerem nie są również małżeństwem. Tym samym córkę BB Wnioskodawczyni będzie wychowywała samotnie w 2026 r.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Na mocy art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1)stosuje przepisy:
a)art. 30c lub
b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
-w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Należy wskazać, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności)), (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».
Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
W świetle powyższego, przez samotne wychowywanie, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy rozumieć wychowywanie w pojedynkę, tj. bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym dziecka.
Prawidłowość przyjęcia takiej wykładni potwierdza również brzmienie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. z którego wynika, że ww. preferencyjne opodatkowanie nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z ww. przepisów wynika zatem jednoznacznie, że osoba, która wspólnie z drugim rodzicem wychowuje dziecko nie może skorzystać z rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Samotne wychowywanie oznacza wychowywanie dziecka (dzieci) bez faktycznego udziału w procesie wychowawczym drugiego rodzica.
W tym miejscu należy jednak podkreślić, że samodzielna opieka nad dzieckiem nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w jego wychowaniu, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka.
Prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje wyłącznie jednemu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle, niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.
Z treści wniosku wynika, że jest Pani panną. Posiada Pani córkę z pierwszego nieformalnego związku (BB), którą od 2009 r. wychowuje Pani samotnie. Ojciec dziecka został pozbawiony w 2009 r. władzy rodzicielskiej i sytuacja od tamtej pory nie uległa zmianie. Do 2018 r. ani Pani, ani córka nie miały z nim żadnego kontaktu. W 2018 r. córka postanowiła nawiązać kontakt z ojcem i od tamtej pory sprowadza się on jedynie do sporadycznej wymiany zdań przez komunikator internetowy. Ojciec córki nie uczestniczy w jej wychowaniu, nie ingeruje w opiekę nad nią, nie wpływa i nie decyduje w kwestiach dotyczących edukacji, zdrowia. Jest Pani jedyną osobą, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny córki. Ojciec córki od 2022 r. z uwagi na działania organu egzekucyjnego w (…) zaczął jedynie opłacać bieżące alimenty i w niewielkich kwotach spłacać zaległe alimenty z okresu 2009-2022 - ustalone w wysokości 500 zł miesięcznie. Do (…) 2024 r. pobierała Pani na córkę świadczenie wychowawcze (córka w (…) 12.2024 r. ukończyła 18 lat). Pani córka kontynuuje edukację w technikum, która zakończy się podejściem do matury w maju 2026 r. Po ukończeniu technikum córka planuje podjąć naukę w szkole, o której mowa w przepisach regulujących szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej. Córka nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów, jest zameldowana przy Pani i jest to jej stałe miejsce zamieszkania.
Cały 2025 rok faktycznie i samotnie wychowywała Pani córkę, bez udziału drugiego rodzica - jej ojca. Powyższa sytuacja w zakresie samotnego wychowywania córki nie ulegnie zmianie w roku 2026 r. W stosunku do Pani i do córki nie mają zastosowania przepisy: art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych i nie będą miały zastosowania w 2026 r.
Posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce i stan ten nie zmieni się w 2026 r. Od czasu podjęcia zatrudnienia w 2011 r. (stosunek pracy), osiąga Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej, nie prowadzi ani nie prowadziła Pani nigdy działalności gospodarczej.
W 2024 r. związała się Pani z partnerem, który w żaden sposób nie ingeruje i nie uczestniczy w wychowywaniu córki z poprzedniego związku. Partner nie łoży na jej utrzymanie, nie posiada Pani z nim wspólnych rachunków ani środków finansowych. Sytuacja w zakresie samotnego wychowywania Pani córki, w tym braku ingerencji obecnego partnera w jej wychowywanie nie ulegnie zmianie w roku 2026 r. Pani partner nie przysposobił Pani córki BB i nie jest jej opiekunem prawnym.
W dniu 21.01.2025 r. urodziła Pani syna CC (…), którego wychowuje wspólnie z partnerem - jego ojcem (AA, niebędący ojcem Pani córki z poprzedniego związku).
Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że skoro w 2025 roku to Pani faktycznie wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do swojej córki BB, tj. zaspokajała podstawowe potrzeby życiowe, zdrowotne, edukacyjne, duchowe oraz ponosiła Pani wydatki związane z wypoczynkiem i koszty jej utrzymania, natomiast ojciec Pani córki poza płaconymi alimentami, nie uczestniczył w jej wychowaniu, to spełnia Pani warunki określone art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia dochodów za 2025 rok w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.
Natomiast, w odniesieniu do możliwości skorzystania przez Panią z prawa do preferencyjnego rozliczenia dochodów za 2026 rok w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko stwierdzić należy, że pomimo wykonywania przez Panią władzy rodzicielskiej wobec Pani córki BB, zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawo do preferencyjnego rozliczenia dochodów nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko. Z informacji przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego złożonego przez Panią wniosku wynika, że w styczniu 2025 roku urodziła Pani syna CC, którego wychowuje Pani z nowym partnerem. W konsekwencji tego, nie może Pani obliczyć podatku rocznego w sposób określony w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem w tej części Pani stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.
Podsumowując, skoro ojciec nie uczestniczy w procesie wychowawczym Pani córki BB, a wyłącznie na Pani spoczywa odpowiedzialność za jej utrzymanie, zdrowie, edukację oraz wychowanie pod kątem społecznym i emocjonalnym, to przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia dochodów za 2025 rok, tj. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.
Natomiast w odniesieniu do rozliczenia dochodów za 2026 rok wskazać należy, że ze względu na wychowywanie Pani syna CC wraz z nowym partnerem, nie przysługuje Pani prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2026 r.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
·Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
·Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
·Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku opis jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie skutki prawne.
·W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem, interpretacja wydawana jest w indywidualnej sprawie zainteresowanego, który składa wniosek o jej wydanie.
·Odnosząc się do powołanego przez Panią wyroku sądu administracyjnego wskazać należy, że dotyczy wyłącznie konkretnej sprawy, w danym stanie prawnym. Należy podkreślić, że rozstrzygnięcie to zapadło w indywidualnej sprawie i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie może być wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Zauważyć też należy, że wskazany wyrok, nie jest prawomocny.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego oraz zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
