Unia personalna w zarządach nie powinna blokować nabycia udziałów w spółkach z o.o.

Kluczowe jest to, kto realnie kontroluje spółkę na poziomie właścicielskim i decyduje o jej działaniach. To właśnie ta ocena przesądza o dopuszczalności nabywania udziałów i wykonywania prawa głosu w strukturach, w których występuje unia personalna

Spółka z o.o. jest najczęściej wybieraną formą prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółek handlowych. Pomimo licznych nowelizacji kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.) wciąż pojawiają się wątpliwości dotyczące stosowania jego kluczowych przepisów w tym zakresie.

Jedna z nich ujawnia się na styku regulacji o nabywaniu przez spółkę z o.o. udziałów własnych (art. 200 par. 1 k.s.h.) oraz definiowaniu pojęcia spółki dominującej (art. 4 par. 1 pkt 4 k.s.h.).

Pierwszy z przepisów stanowi, że: „spółka nie może obejmować lub nabywać ani przyjmować w zastaw własnych udziałów. Zakaz ten dotyczy również obejmowania lub nabywania udziałów bądź przyjmowania ich w zastaw przez spółkę albo spółdzielnię zależną”.

Regulacja ta ma zapobiegać sytuacjom, w których podmiot A, zależny od podmiotu B, w wyniku objęcia (nabycia) udziałów w kapitale zakładowym B zajmie względem niego stosunek dominacji. Powstawanie takich struktur utrudniałoby ustalenie, kto rzeczywiście sprawuje kontrolę nad spółką, i godziłoby w zasadę ochrony jej kapitałów własnych. Skutkiem naruszenia zakazu jest co do zasady nieważność czynności prawnej.