Obowiązki schronowe: nowe oświadczenie do wniosku o pozwolenie na budowę

Inwestor budynku wielorodzinnego albo użyteczności publicznej nie może się już ograniczyć do standardowego kompletu dokumentów. Musi najpierw prawidłowo ustalić, czy jego przedsięwzięcie podlega obowiązkom w zakresie budowli ochronnej lub miejsca doraźnego schronienia, bo brak lub błędne oświadczenie w tym zakresie oznacza nie tylko formalne kłopoty, lecz także ryzyko odpowiedzialności karnej

Ostatnia duża nowelizacja Prawa budowlanego (dalej: p.b.) rozszerzyła katalog załączników do wniosku o pozwolenie na budowę o nowy dokument, który ma dla inwestora znaczenie nie tylko formalne. Chodzi o oświadczenie składane w sprawach dotyczących obiektów, o których mowa w art. 93–95 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (dalej: u.o.l.i.o.c.), a więc związanych z obowiązkiem zapewnienia budowli ochronnej albo zaprojektowania i wykonania obiektu w sposób umożliwiający zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia.

Nowelizacja p.b. dodała do art. 33 ust. 2 p.b. pkt 13. Zgodnie z tym przepisem do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie inwes tora o:

• obowiązku wykonania:

– budowli ochronnej o określonej kategorii odporności i pojemności lub

– obiektu w sposób umożliwiający zorganizowanie w nim miejsca doraźnego schronienia o określonej pojemności albo

• braku ww. obowiązku.

Regulacja ta obowiązuje od 1 stycznia.

Kiedy dodatkowy załącznik jest konieczny?

Oświadczenie nie jest załącznikiem uniwersalnym do każdego wniosku o pozwolenie na budowę, lecz dotyczy przypadków wskazanych wprost w u.o.l.i.o.c. Chodzi o budynki użyteczności publicznej oraz budynki mieszkalne wielorodzinne.

Uwaga! Oznacza to konieczność dokonania przez inwestora – już na etapie przygotowania wniosku – wstępnej kwalifikacji planowanego zamierzenia. Należy ustalić, czy:

• inwestycja podlega obowiązkowi zapewnienia budowli ochronnej, czy też wystarczające jest zaprojektowanie rozwiązań umożliwiających organizację miejsca doraźnego schronienia (np. w garażu),
• są podstawy do przyjęcia, że inwestor nie ma wymienionego obowiązku.

Warto też mieć na uwadze, że sama u.o.l.i.o.c. jest spójna z dużą nowelizacją p.b. w zakresie wymaganego oświadczenia. Przewidywała bowiem okres przejściowy, w którym możliwe było składanie wniosków nieuwzględniających wymogów schronowych do 31 grudnia 2025 r.

Uwaga! Obecnie składane wnioski o pozwolenie na budowę dotyczące budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych muszą już respektować nowe obostrzenia w zakresie miejsc doraźnego schronienia.

Rygor odpowiedzialności karnej

Nowy załącznik ma charakter szczególny, ponieważ oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wskazanej w art. 233 par. 6 kodeksu karnego.

Ustawodawca narzucił obowiązkową treść klauzuli, którą inwestor musi zamieścić w dokumencie. Zastępuje ona pouczenie organu i brzmi: „Jestem świadomy(-ma) odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”.

Oznacza to przeniesienie na inwestora ciężaru prawidłowej oceny, czy obowiązek w danym przypadku istnieje oraz jaki jest jego zakres. Błędna kwalifikacja może prowadzić nie tylko do konsekwencji proceduralnych, lecz także do odpowiedzialności karnej.

Skutki praktyczne

Brak omawianego oświadczenia powoduje niekompletność wniosku o pozwolenie na budowę. Tym samym niezbędne jest jego uzupełnienie, co realnie wpłynie na terminy administracyjne i harmonogram inwestycji.

Jeśli inwestor po wezwaniu organu administracji architektoniczno-budowlanej do uzupełnienia braków w wyznaczonym terminie nie podejmie wymaganych działań, wówczas wniosek o pozwolenie na budowę zostanie pozostawiony bez rozpoznania.

Uwaga! Z tego względu kluczowe znaczenie ma wcześniejsze (przed złożeniem wniosku) rzetelne przeprowadzenie analizy, czy planowane zamierzenie rzeczywiście wchodzi w zakres ustawy o ochronie ludności oraz jakie konkretnie rozwiązania powinny zostać przyjęte już na etapie projektowym. ©℗

Laura Waloszczyk

radca prawny z Kancelarii Gut i Wspólnicy