Interpretacja indywidualna z dnia 26 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDIT2.4011.65.2026.2.DT
Faktyczna separacja nie stanowi podstawy do uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów preferencyjnego rozliczenia podatkowego, wymagane jest orzeczenie sądu lub inna wyraźna przesłanka wynikająca z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 8 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 26 lutego 2026 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Pracuje Pani na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony od 2 lipca 2001 r.
Jest Pani matką dwojga małoletnich dzieci i sprawuje Pani nad nimi stałą, faktyczną oraz wyłączną opiekę wychowawczą. Pani dziećmi są: A. D., urodzony 30 lipca 2008 r. w E i C. B., urodzona 10 sierpnia 2017 r. w F.
Oboje dzieci na stałe zamieszkują z Panią. Samodzielnie ponosi Pani pełny ciężar ich utrzymania oraz realizuje Pani wszystkie obowiązki bytowe, edukacyjne, zdrowotne i wychowawcze.
Pozostaje Pani formalnie w związku małżeńskim z G. B. – ojcem C.B., jednak od 14 lutego 2020 r. istnieje pomiędzy Państwem faktyczna separacja. Od tej daty:
–nie prowadzą Państwo wspólnego gospodarstwa domowego,
–nie zamieszkują Państwo razem,
–nie posiadają Państwo wspólności majątkowej,
–nie prowadzą Państwo wspólnego budżetu domowego,
–nie współdziałają Państwo w podejmowaniu decyzji dotyczących życia rodzinnego ani wychowania dziecka.
Nastąpił pomiędzy Państwem trwały i zupełny rozkład pożycia w sferze emocjonalnej, fizycznej oraz gospodarczej.
Przyczyną separacji było znęcanie się psychiczne nad rodziną.
Ojciec C. B. przekazuje dobrowolne alimenty na dziecko w wysokości 416,67 zł miesięcznie, na podstawie oświadczeń z 23 stycznia 2021 r. oraz 4 czerwca 2023 r., obejmujących okres od 23 stycznia 2021 r. do 1 lutego 2036 r. Alimenty te mają charakter wyłącznie finansowy i nie wiążą się z udziałem ojca w wychowaniu dziecka.
Ojciec C:
–nie sprawuje codziennej opieki nad dzieckiem,
–nie uczestniczy w zebraniach szkolnych ani wizytach lekarskich,
–nie spędza z dzieckiem ferii ani wakacji,
–sporadycznie zabiera dziecko w niektóre soboty w godzinach od 10:30 do 14:00.
W okresie od 14 lutego 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. ojciec dziecka przebywał w areszcie śledczym.
Drugie dziecko – A. D. – pochodzi z Pani wcześniejszego związku. Otrzymuje Pani na jego rzecz alimenty zasądzone w wysokości 700 zł miesięcznie. Ojciec dziecka nie uczestniczy w jego wychowaniu, nie sprawuje opieki, nie utrzymuje kontaktów z synem oraz nie bierze udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących jego życia.
Faktyczna, codzienna i wyłączna opieka nad obojgiem dzieci spoczywa wyłącznie na Pani.
Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
W latach 2020-2025 i w latach kolejnych podlegała i będzie Pani podlegała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
W latach 2020-2025 i w latach kolejnych – w stosunku do małoletniego syna A. D. – tylko i wyłącznie Pani zajmowała się i będzie zajmowała się wychowywaniem i sprawowaniem opieki nad małoletnim dzieckiem. Ojciec syna nie zajmował się i nie będzie zajmował się wychowywaniem i sprawowaniem opieki nad małoletnim. Podkreśla Pani, że syn nie ma żadnego kontaktu z ojcem od 10 lat.
W latach 2020-2025 i w latach kolejnych – w stosunku do małoletniej córki C. B. – tylko i wyłącznie Pani zajmowała się i będzie zajmowała się wychowywaniem i sprawowaniem opieki nad małoletnim dzieckiem. Ojciec córki nie zajmował się i nie będzie zajmował się wychowywaniem i sprawowaniem opieki nad małoletnią.
W latach 2020-2025 pozostawała i nadal pozostaje Pani w związku małżeńskim. Nie złożyła Pani pozwu o rozwód i nie posiada Pani statusu rozwódki (jest Pani mężatką). W lipcu 2025 r. zmieniła Pani jedynie nazwisko poprzez odcięcie drugiego członu. W latach kolejnych chciałaby Pani złożyć pozew o rozwód, ale obecnie nie jest Pani na tyle silna, żeby to wykonać.
W latach objętych wnioskiem nie doszło do rozwodu. Od 14 lutego 2020 r. pomiędzy Panią, a Pani mężem istnieje faktyczna separacja. Prowadzą Państwo oddzielne gospodarstwo domowe, nie prowadzą Państwo wspólnego pożycia małżeńskiego oraz nie funkcjonują Państwo jako rodzina. Separacja, o której mowa we wniosku nie została orzeczona przez sąd, tj. nie została ustanowiona separacja formalna (sądowa).
Przyczyną separacji było znęcanie się psychiczne ze strony Pani męża nad rodziną, w tym kierowane groźby oraz stosowanie przemocy psychicznej. Pani mąż nie został pozbawiony praw rodzicielskich prawomocnym wyrokiem sądu.
W okresie od 14 lutego 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. ojciec Pani córki przebywał w areszcie tymczasowym w związku z zastosowaniem wobec niego tymczasowego aresztowania. Nie jest Pani wiadome, czy odbywał karę pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem sądu za popełnione przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Od 14 lutego 2020 r. kontakt ojca z córką jest sporadyczny i dotyczy tylko i wyłącznie widzenia się z córką na 3 godziny raz w miesiącu lub rzadziej.
W okresie, którego dotyczy wniosek oprócz dzieci, o których mowa we wniosku, nie była Pani, nie jest i nie będzie Pani matką lub opiekunem prawnym dla innego dziecka. Dzieci objęte wnioskiem wychowywała Pani samodzielnie
W latach 2020-2025 i w latach kolejnych w stosunku do Pani ani do Pani dzieci nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W latach objętych wnioskiem korzystała Pani z ulgi termomodernizacyjnej – miała Pani dotacje z programu Czyste Powietrze.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym przysługuje Pani – pomimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim – prawo do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowującej dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 (art. 6 ust. 4c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za lata 2020-2024 oraz za lata następne?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, w przedstawionym opisie zdarzenia spełnia Pani przesłanki do uznania Panią za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4 (art. 6 ust. 4c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wskazuje Pani, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych oraz interpretacjami indywidualnymi Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, o statusie osoby samotnie wychowującej dziecko nie decyduje formalny stan cywilny, lecz faktyczny sposób sprawowania opieki i wychowania dziecka.
W Pani opinii, kluczowe znaczenie ma:
–brak prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego,
–brak współudziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym oraz
–samodzielne ponoszenie ciężarów organizacyjnych, wychowawczych i finansowych.
Pozostawanie w związku małżeńskim, w Pani ocenie, nie wyklucza uznania za osobę samotnie wychowującą dziecko, jeżeli pomiędzy małżonkami istnieje faktyczna separacja, a drugi małżonek nie uczestniczy w wychowaniu dziecka ani w prowadzeniu gospodarstwa domowego.
Podkreśla Pani, że również samo otrzymywanie alimentów nie pozbawia statusu osoby samotnie wychowującej, jeżeli drugi rodzic ogranicza się wyłącznie do świadczeń pieniężnych, nie uczestnicząc faktycznie w wychowaniu dziecka.
Wskazuje Pani, że w Pani przypadku:
–samodzielnie wykonuje Pani wszystkie obowiązki rodzicielskie,
–drugi rodzic dzieci nie uczestniczy w ich wychowaniu,
–ponosi Pani pełną odpowiedzialność za byt, zdrowie, edukację i rozwój dzieci.
W konsekwencji powyższego, uważa Pani, że spełnia materialnoprawne przesłanki uznania za osobę samotnie wychowującą dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 (art. 6 ust. 4c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co uprawnia Panią do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.; t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.
Art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r., stanowił, że:
Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej
– podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c przywołanej ustawy, mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
– podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Na mocy art. 6 ust. 4d tej ustawy, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
W świetle art. 6 ust. 4e ww. ustawy, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1)dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2)przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
– w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615 ), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Stosownie do art. 6 ust. 8 ww. ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W myśl art. 6 ust. 9 komentowanej ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W świetle art. 6 ust. 8 omawianej ustawy – w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:
1)stosuje przepisy:
a)art. 30c lub
b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Powyższy przepis stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dziecko i jej dziecka, zgodnie z art. 70 ust. 2 ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.):
W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.
Zgodnie zaś z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w stosunku do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1)stosuje przepisy:
a)art. 30c lub
b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych, należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.
Tym samym, z preferencyjnego opodatkowania dochodów, na zasadach przewidzianych w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. oraz w art. 6 ust. 4d w powiązaniu z ust. 4c tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., może korzystać rodzic (przysposabiający) lub opiekun prawny samotnie wychowujący dzieci, będący w roku podatkowym, którego rozliczenie ma dotyczyć – panną, kawalerem. Ustawodawca określił również, że z omawianej preferencji może korzystać osoba, której związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci może być również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Należy przy tym zaznaczyć, że w przytoczonych wyżej przepisach, mowa jest o separacji orzeczonej przez sąd (tzw. separacja formalna/sądowa).
Stosownie do art. 611 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 236):
Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.
W świetle art. 613 § 1 cytowanego Kodeksu:
Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.
Na bazie art. 57 § 1 przywołanego Kodeksu:
Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.
Według art. 58 § 1 ww. Kodeksu:
W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
Z powyższego wynika więc, że dla spełnienia przesłanki, zawartej w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. oraz w art. 6 ust. 4c tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów koniecznym jest wydanie przez sąd orzeczenia o separacji. Sąd orzeka separację między małżonkami, na żądanie jednego z nich, po nastąpieniu zupełnego rozkładu ich pożycia. Przesłanki warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie wypełnia pozostawanie przez podatnika i jego małżonka w separacji faktycznej, która nie jest orzeczona przez sąd.
Podobnie jest w przypadku odbywania przez małżonka podatnika kary pozbawienia wolności. Istotne jest, by była to kara orzeczona wyrokiem (kara pozbawienia wolności lub kara dożywotniego pozbawienia wolności). Kary takie są orzekane wobec osób skazanych za przestępstwo lub przestępstwo karno-skarbowe na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 383 ze zm.) lub ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U z 2025 r. poz. 633 ze zm.). Tymczasowe aresztowanie jest zaś środkiem zapobiegawczym, a nie karą pozbawienia wolności. Stosowanie tymczasowego aresztowania następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U z 2025 r. poz. 46 ze zm.) i ma na celu zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania lub zapobiegnięcie popełnienia przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa. Zastosowanie wobec małżonka podatnika środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania nie wypełnia więc przesłanki wskazanej w przytoczonych wyżej przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż pomimo podobnego, izolacyjnego trybu jego wykonania, tymczasowe aresztowanie nie jest karą pozbawienia wolności.
Z treści złożonego przez Panią wniosku wynika w szczególności, że jest Pani matką dwójki dzieci, tj. A. D. (urodzonego 30 lipca 2008 r.) i (C. B. urodzonej 10 sierpnia 2017 r.) które wychowywała i będzie wychowywać Pani samotnie. W okresie, którego dotyczy wniosek pozostawała Pani w istniejącym związku małżeńskim z ojcem małoletniej córki, o której mowa we wniosku. Wskazała Pani ponadto, że od 14 lutego 2020 r. pozostaje Pani wraz z ojcem małoletniej córki w separacji faktycznej (nieorzeczonej przez sąd). W okresie, którego dotyczy wniosek nie doszło między Państwem do rozwodu, Pani mąż nie został pozbawiony praw rodzicielskich. W okresie od 14 lutego 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. Pani mąż (ojciec Pani córki) przebywał w areszcie tymczasowym w związku z zastosowaniem wobec niego tymczasowego aresztowania.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy dzieci – nie sposób uznać, że w świetle tak przedstawionego opisu zdarzenia w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Fakt, że w okresie, którego dotyczy wniosek, samotnie wychowywała i będzie Pani wychowywać oraz sprawować opiekę nad dziećmi nie jest wystarczającą przesłanką pozwalającą na skorzystanie z omawianej preferencji. Konieczne jest również bycie jedną z osób, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. oraz w art. 6 ust. 4c tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. Pani zaś nie należy do żadnej z kategorii osób wymienionych w tych przepisach, jak bowiem wynika z wniosku – w okresie, którego dotyczy wniosek – pozostaje Pani mężatką, a ponadto nie jest Pani osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich w stosunku do małoletnich dzieci ani osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek odbywał karę pozbawienia wolności.
W konsekwencji, powyższego – za lata podatkowe 2020-2024 – nie przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Podobnie w zeznaniu podatkowym za 2025 r. nie będzie Pani uprawniona do rozliczenia się w preferencyjny sposób, gdyż nie spełnia Pani wszystkich wymaganych do tego przez przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przesłanek. W przypadku, w którym elementy opisanego zdarzenia nie ulegną zmianie, prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie będzie przysługiwać Pani również w latach kolejnych.
Mając powyższe na uwadze, Pani stanowisko należało ocenić jako nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
