Interpretacja indywidualna z dnia 2 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-1.4012.47.2026.2.PS
Sprzedaż nieruchomości w trybie egzekucji sądowej przez komornika jako płatnika podlega opodatkowaniu VAT, lecz podatek ten nie powinien zwiększać kwoty oszacowanej przez biegłego. VAT powinien być wyłączony z ustalonej kwoty, stanowiącej podstawę opodatkowania.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług (…) jest prawidłowe w zakresie opodatkowania dostawy nieruchomości w trybie egzekucji sądowej oraz nieprawidłowe w zakresie powiększenia o należny podatek VAT ustalonej przez biegłego sądowego kwoty oszacowania nieruchomości.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
27 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy nieruchomości – działki nr (…) z budynkiem dokonanej w trybie egzekucji sądowej oraz zawarcia podatku w kwocie oszacowania nieruchomości dokonanej przez biegłego.
Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 2 marca 2026 r. (data wpływu 9 marca 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W toku czynności egzekucyjnych na podstawie art. 923 k.p.c. dokonano wszczęcia egzekucji z nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w (…) VI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w (…) prowadzi księgę wieczystą o numerze KW: (...) Nieruchomość położona w województwie (…), pow. (…), gmina (…). Właścicielem nieruchomości jest (…) Sp. z o.o.
W toku podjętych czynności przez komornika pod adresem nieruchomości (również terenowych) nie zastano dłużnika ani innych osób, które mogłyby udzielić stosownych informacji. Ponadto, dłużnicza spółka nie odbiera korespondencji z akt sprawy, która dotyczy kwestii dotyczących ustalenia podatku VAT.
Właścicielem nieruchomości jest (…) Sp. z o.o. nr KRS (…). Zgodnie z aktualnym KRS przedmiot działalności dłużniczej spółki stanowi: (…) itp.
Nieruchomość nabyta przez dłużniczą spółkę na podstawie umowy przeniesienia nieruchomości tytułem aportu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w 2012 r.
(…) Sp. z o.o. nie figuruje w rejestrze VAT.
Nieruchomość stanowi działka gruntu o nr ew. (…) o pow. 915 m2 z obrębu (…). Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym o pow. zabudowy 126 m2. We frontowej części działki zlokalizowany jest budynek w trakcie budowy w zabudowie bliźniaczej - łączący się ścianą konstrukcyjną z sąsiednim budynkiem nr (…) zlokalizowanym na działce nr (…).
Na dzień wyceny obszar, na którym znajduje się nieruchomość był objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru (…) - osiedle (…), zatwierdzonego uchwalą nr X Rady Gminy (…) z dnia 20 grudnia 2001 r. Zgodnie z ww. planem miejscowym nieruchomość znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem a3.13 MN oznaczającym tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
W Urzędzie Gminy (…) organ egzekucyjny ustalił, że pod adresem ww. nieruchomości zameldowana jest osoba fizyczna od 17 maja 2017 r. oraz w okresie od 6 sierpnia 2024 r. do 30 września 2025 r. zameldowana jest druga osoba fizyczna (obywatelstwo ukraińskie).
Zgodnie z aktualnym KRS dłużniczej spółki, będącej właścicielem ww. nieruchomości, spółka nie posiada reprezentacji (zarząd wykreślony). Z uwagi na powyższe w sprawie (…), prowadzonej przez tutejszy organ egzekucyjny został ustanowiony, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w (…) w trybie art. 818(l) par. 2 k.p.c. kurator, spółka od 2016 r. nie złożyła sprawozdań.
W aktualnym KRS dłużniczej spółki widnieje informacja dot. statusu VAT, tj. status podatnika: Nie figuruje w rejestrze VAT. Zgodnie z Monitorem Sądowym i gospodarczym II Sąd Rejonowy dla (…) ogłosił o wszczęciu postępowania o rozwiązaniu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego podmiotu o nazwie (…) Sp. z o.o. Zgodnie z art. 25a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o KRS powyższe postępowanie jest wszczynane m.in. gdy mimo wezwania sądu rejestrowego, nie złożono rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe.
Komornik nie posiada innych informacji i dokumentów dotyczących zajętego prawa, które pozwoliłyby ustalić czy możliwe jest zastosowane od podatku przy ewentualnej dostawie towarów dokonanej w trybie egzekucji sądowej.
W myśl art. 43 ust. 21 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, jeżeli udokumentowane działania organów egzekucyjnych lub komorników sądowych, o których mowa w art. 18 nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o których mowa w art. 18, zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień nie są spełnione.
Z uwagi na powyższe istnieje konieczność zwrócenia się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o udzielenie interpretacji, czy ewentualna dostawa towarów w postaci ww. prawa dokonana w trybie egzekucji sądowej powinna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług oraz w przypadku twierdzącej odpowiedzi na powyższe pytanie, jaka będzie prawidłowa stawka podatku VAT, oraz czy podatek ustalony we właściwej stawce należy doliczyć do kwoty oszacowania nieruchomości, czy też jest on zawarty w kwocie oszacowania nieruchomości dokonanej przez biegłego.
Komornik w tym miejscu wskazuje ponownie, że w efekcie wielu wezwań dłużnika przez organ egzekucyjny, szeregu zapytań mających na celu ustalenie VAT, brak jakiegokolwiek kontaktu z dłużnikiem, (co skutkowało koniecznością powołania kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu dłużnika) organ egzekucyjny nie ustalił czy nabycie nieruchomości nastąpiło w ramach czynności podlegających opodatkowaniu/zwolnieniu właściwą stawką podatku, oraz nie ustalił czy nabycie nieruchomości, tj. transakcję udokumentowano fakturą oraz:
- nie ustalono, czy dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości,
- nie ustalono, czy nieruchomość była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej - zgodnie z informacją z KRS siedzibą spółki jest adres nieruchomości,
- nie ustalono, czy dłużnicza spółka w ciągu ostatnich dwóch lat poniosła w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym jakiekolwiek wydatki na ulepszenie nieruchomości.
W odpowiedzi Komornik prosi o powołanie się na sygnaturę akt (…).
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w (…), Kancelaria Komornicza nr (…)w nawiązaniu do wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 23 lutego 2026 r. wskazuje, że z uwagi na brak informacji i dokumentów dotyczących zajętego prawa, brak jest możliwości ustalenia przez organ egzekucyjny czy jest możliwe zwolnienie od podatku VAT.
Wszelkie działania mające na celu dokonanie ustaleń w zakresie VAT, które zostały podjęte przez Komornika Sądowego okazały się bezskuteczne.
Ponadto, Komornik wskazuje, że wszelkie, podjęte przez organ czynności zostały stosownie udokumentowane, tj.: przeprowadzono szereg czynności terenowych m.in. w dniu 18 maja 2023 r., 10 października 2023 r. oraz inne.
Zgodnie z art. 809 k.p.c. Komornik stwierdza każdą czynność egzekucyjną protokołem.
Ponadto Komornik wskazuje, że wielokrotnie wzywano pisemnie dłużniczą spółkę do udzielenia informacji w zakresie prowadzonej egzekucji z nieruchomości położonej: (…), dla której Sąd Rejonowy w (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KW I/9, do wskazania:
1. Czy przedmiotowa nieruchomość stanowi wyłącznie majątek prywatny dłużnika?
2. Czy dłużnik pod adresem nieruchomości stanowiącej przedmiot egzekucji w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym prowadzi działalność gospodarczą oraz czy nieruchomość jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej (np. siedziba działalności, biura, magazyny itp.)? - jeżeli tak wnoszę o wskazanie jaki charakter ma prowadzona działalność gospodarcza (sposób jej prowadzenia itp.)?
3. Czy dłużnik jest podatnikiem podatku od towarów i usług?
4. Czy w stosunku do przedmiotowej nieruchomości dłużnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?
5. Czy i kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie w trybie art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług nieruchomości w trybie licytacji?
6. Czy ewentualnie nabycie nieruchomości było potwierdzone fakturą?
7. Kiedy i w jaki sposób została nabyta przez dłużnika nieruchomość?
8. Czy nieruchomość (zabudowania, budynki znajdujące się na nieruchomości) były lub są wykorzystywane przez dłużnika do wykonywania czynności opodatkowanych, czy były przedmiotem umów najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze (kiedy zawarte zostały umowy)? - jeżeli tak wnoszę o wskazanie dat, w których zawarte zostały umowy.
9. W przypadku jeżeli nieruchomość stanowi nieruchomość zabudowaną wnoszę o wskazanie czy znajdujące się na nieruchomości budynki (budynek mieszkano-usługowy, budynek magazynowo-produkcyjny) zostały nabyte czy wybudowane przez dłużnika (kiedy)?
10. W przypadku jeżeli nieruchomość stanowi nieruchomość zabudowaną, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynków i budowli w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, przez które rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonywaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowe?
11. Czy dłużnik ponosił wydatki na ulepszenie nieruchomości (w tym ze wskazaniem budynków, budowli lub ich części) przekraczające 30% wartości początkowej tych obiektów, w stosunku do których przysługiwało mu prawo odliczenia podatku naliczonego?
Na żadne z powyższych pytań, dłużnicza spółka nie udzieliła stosownych odpowiedzi. Każde wezwanie organu egzekucyjnego, które miało na celu ustalenie powyższych kwestii, pozostawało bez odpowiedzi, w związku z czym Komornik Sądowy nie jest w stanie dokonać stosownych ustaleń, a tym samym podjąć czynności mających na celu ustalenie czy od ewentualnej sprzedaży w drodze licytacji, należy odprowadzić podatek VAT oraz w jakiej wysokości.
Komornik wskazuje, że z uwagi na brak kontaktu z dłużnikiem, ostatecznie został powołany kurator do doręczeń dla nieznanego miejsca pobytu dłużnika (art. 802 k.p.c.), który także nie posiada żądanych informacji dotyczących nieruchomości oraz kwestii podatkowych.
Każda czynność Komornika Sądowego jest dokładnie dokumentowana, czy to w postaci protokołu z czynności terenowych sporządzonych w oparciu o art. 809 k.p.c., czy też wezwań do stawienia się w kancelarii celem ustalenia powyższych informacji bądź pisemnego ustosunkowania się do tychże wezwań.
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w (…) dołożyła wszelkich możliwych starań celem ustalenia, czy jest możliwe zwolnienie od podatku VAT w zakresie zajętego prawa.
Dodatkowo Komornik wskazuje, że wszelkie czynności zostały udokumentowane, a dowód z działań znajduje się w aktach sprawy (…), które organ egzekucyjny ma obowiązek prowadzić.
Reasumując komornik wskazuje, że wszelkie podjęte czynności w sprawie (…)potwierdzają brak możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika.
Pytanie
Czy ewentualna dostawa towarów w postaci wyżej oznaczonego prawa dokonana w trybie egzekucji sądowej powinna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług oraz czy w przypadku odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie, jaka będzie prawidłowa stawka podatku VAT oraz czy podatek ustalony we właściwej stawce należy doliczyć do kwoty oszacowania nieruchomości, czy też jest on zawarty w kwocie oszacowania nieruchomości dokonanej przez biegłego?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w myśl art. 43 ust. 21 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, dostawa towarów w postaci ww. opisanego prawa, dokonana w toku egzekucji sądowej winna być opodatkowania podatkiem VAT z zastosowaniem stawki podstawowej, która obecnie wynosi 23%.
W ocenie Komornika, ustalona przez biegłego sądowego kwota oszacowania zajętego prawa jest kwotą netto, do której należy dodać należny podatek od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 18 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, 1492 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 11 i 41) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), w myśl którego:
Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą mającą miejsce w ramach egzekucji.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik; w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.
Tym samym, komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy oraz do uwzględnienia w trakcie sprzedaży towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.
W świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W świetle przedstawionych powyżej przepisów, zarówno grunty, jak i budynki i budowle spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Tym samym, na gruncie ustawy, zbycie nieruchomości stanowi dostawę towarów.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem był podatnikiem podatku od towarów i usług.
Według art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle powyższych przepisów stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Odnosząc regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy do art. 18 ustawy wskazać należy, że w przypadku, gdy dłużnik – właściciel nieruchomości – jest podatnikiem podatku VAT, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu dostawy tej nieruchomości.
Należy zaznaczyć, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z opisu sprawy wynika, że w toku czynności egzekucyjnych dokonano wszczęcia egzekucji z nieruchomości, którą stanowi działka gruntu o nr ew. (…) o pow. 915 m2. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym o pow. zabudowy 126 m2. Właścicielem nieruchomości jest (…) Sp. z o.o.
Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy dostawa prawa własności nieruchomości dokonana w trybie egzekucji sądowej powinna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług oraz w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy podatek ustalony we właściwej stawce należy doliczyć do kwoty oszacowania nieruchomości, czy też jest on zawarty w kwocie oszacowania nieruchomości dokonanej przez biegłego.
Mając na uwadze powyższy opis sprawy oraz fakt, że dłużnikiem jest spółka z o.o., która nabyła nieruchomość na podstawie umowy przeniesienia nieruchomości tytułem aportu stwierdzić należy, że w analizowanej sprawie dojdzie do sprzedaży majątku należącego do przedsiębiorstwa dłużnika. Zatem przy dostawie ww. nieruchomości dłużnik występuje jako podatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
W konsekwencji, dostawa ww. nieruchomości w trybie egzekucji sądowej jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może być opodatkowana albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. art. 43 ustawy.
I tak, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest generalnie zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Według art. 2 pkt 14 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jak wynika z powyższego, prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przenalizować możliwość zastosowania zwolnienia w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
1.towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
2.przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw nieruchomości i ruchomości prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących danej dostawie. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym ww. obiekty są posadowione.
Zgodnie z art. 43 ust. 21 ustawy:
Jeżeli udokumentowane działania organów egzekucyjnych lub komorników sądowych, o których mowa w art. 18, nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18, zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.
Wobec powyższego, dokonana w trybie egzekucji dostawa towarów, jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, jeżeli udokumentowane działania w celu potwierdzenia zwolnienia podjęte przez komornika lub organ egzekucyjny były z powodu dłużnika bezskuteczne.
W przedmiotowej sprawie przedstawiony opis zdarzenia przyszłego nie pozwala ustalić, czy sprzedaż w drodze egzekucji komorniczej prawa własności działki gruntu nr (…) wraz z budynkiem posadowionym na tej działce korzysta ze zwolnień od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, pkt 10 i pkt 10a ustawy, gdyż brak jest informacji niezbędnych do jednoznacznego dokonania takiej oceny na podstawie ww. przepisów. Przy czym, jak wynika z opisu sprawy, brak informacji jest wynikiem podjętych przez Panią udokumentowanych działań potwierdzających brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od Dłużnika.
W związku z powyższym w sprawie znajdzie zastosowanie art. 43 ust. 21 ustawy poprzez przyjęcie, że warunki zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2, pkt 10 i pkt 10a ustawy nie są spełnione, o ile podjęte przez Panią udokumentowane działania nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów zwolnienia od podatku.
Zaznaczyć jednak należy, że kwestia oceny działań podjętych przez Panią nie była przedmiotem interpretacji.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że sprzedaż nieruchomości (działki nr (…) z budynkiem) powinna być opodatkowana podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki.
Pani stanowisko w zakresie opodatkowania dostawy nieruchomości jest prawidłowe.
Pani wątpliwości dotyczą również kwestii, czy podatek ustalony we właściwej stawce należy doliczyć do kwoty oszacowania nieruchomości, czy też jest on zawarty w kwocie oszacowania nieruchomości dokonanej przez biegłego.
Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Według art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku.
Wobec tego podstawą opodatkowania jest co do zasady wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy. Jednocześnie – zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy – podstawa opodatkowania obejmuje również wszelkie należności związane z zapłatą – w tym podatki i inne opłaty, z wyjątkiem kwoty podatku.
Zatem jeżeli wartość nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę stanowi kwotę obejmującą całość świadczenia należnego od nabywcy, to należy ją uznać za podstawę opodatkowania po pomniejszeniu o kwotę należnego podatku od towarów i usług.
Tym samym, ustalona przez biegłego sądowego kwota oszacowania nieruchomości nie powinna być przez Panią powiększona o należny podatek VAT.
Pani stanowisko w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w części dotyczącej opodatkowania dostawy w trybie egzekucji sądowej prawa własności działki gruntu nr (…) wraz z budynkiem oraz w części dotyczącej powiększenia o należny podatek VAT ustalonej przez biegłego sądowego kwoty oszacowania nieruchomości. Natomiast w części dotyczącej ustalenia jaka stawka podatku VAT jest właściwa dla dostawy nieruchomości zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 ustawy Ordynacja podatkowa:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
