Postanowienie NSA z dnia 17 marca 2026 r., sygn. II GSK 258/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1981/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. P. na wezwanie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie opłaty za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego OC postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. zwrócić M. P. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 16 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1981/25 odrzucił skargę M. P. (dalej: Strona) na wezwanie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej: Fundusz, UFG) w przedmiocie opłaty za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC oraz zwrócił Stronie ze środków budżetowych WSA w Warszawie wpis sądowy w wysokości 200 zł.

W odpowiedzi na skargę UFG wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej

z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie, jako bezzasadnej.

Sąd I instancji przyjął, że przedmiotem wniesionej skargi była czynność UFG nałożenia na Stronę opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadaczy pojazdów mechanicznych w prowadzonej przezeń sprawie nr [...].

Sąd I instancji, kierując się przepisami art. 3 § 2 - § 3 oraz art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), określającymi sprawy, w których skargi podlegają kontroli sądu administracyjnego, a także przepisami ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2500; dalej: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych), w tym jej art. 96, regulującym, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny jest osobą prawną (ale nie organem administracji publicznej, a jedynie instytucją quasi-ubezpieczeniową, wypłacającą świadczenia ubezpieczeniowe i nieposiadającą statusu zakładu ubezpieczeń) wykonującą zadania określone w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, w tym publicznoprawne kompetencje w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych w związku z kontrolą spełnienia obowiązku zawierania umów obowiązkowych ubezpieczeń (np. wystawia tytuł wykonawczy w zakresie egzekucji administracyjnej), ale bez możliwości wydawania decyzji administracyjnych w sprawie nałożenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz tym, że podmiot obciążony obowiązkiem zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego może, na mocy art. 10 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, dochodzić ustalenia spełnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia przed sądem powszechnym, doszedł do wniosku, że nałożenie opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, przewidzianej w art. 88 ust. 1 cyt. ustawy, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., WSA odrzucił skargę, jako niedopuszczalną. O zwrocie Stronie wpisu od skargi Sąd orzekł z urzędu na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.