Komentarz do ustawy o CIT 2026 - Art. 16h

I. Zakres przepisu

[Zakres przepisu] Omawiany przepis określa zasady wyboru metody amortyzacji poszczególnych składników majątkowych. Podatnicy mają do wyboru jedną z trzech podstawowych metod amortyzacji, tj.:

• liniową,
• przyspieszoną lub
• degresywną.

Podatnicy powinni dokonać wyboru jednej z tych metod przed rozpoczęciem dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

II. Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych [art. 16h ust. 1]

[Szczególne zasady amortyzacji] Ustawodawca przewidział szczególne zasady amortyzacji dla niektórych grup środków trwałych. W szczególny sposób traktowane są odpisy amortyzacyjne:

• od zamówionego przez armatora taboru transportu morskiego w budowie,
• od używanych sezonowo środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w okresie ich wykorzystywania,
• od ujawnionych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nieobjętych dotychczas ewidencją.

[Amortyzacja na zasadach ogólnych – art. 16h ust. 1 pkt 1] Podatnik rozpoczyna amortyzację danego składnika majątkowego, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu wprowadzenia środka trwałego lub wartości do ewidencji.

Amortyzacji dokonuje się do końca miesiąca, w którym:

• następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub
• postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór.

Podobną regulację co do ustania obowiązku amortyzacji zawiera także ustawa o rachunkowości (art. 32 ust. 1 u.rach.). Warto tu zauważyć, że sam fakt zaprzestania używania środka trwałego nie stanowi jeszcze podstawy do wyksięgowania go z ewidencji i zaprzestania dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

Z omawianego przepisu wynika, że przez sumę dokonanych odpisów amortyzacyjnych należy tu rozumieć zarówno odpisy, które spółka zaliczała do kosztów podatkowych, jak i te, które z tych kosztów zostały wyłączone. Dotyczy to np. amortyzowania samochodu osobowego, którego wartość początkowa jest wyższa niż odpowiednio 100 000 zł, 150 000 zł lub 225 000 zł albo amortyzowania środka trwałego, którego zakup lub wytworzenie zostały w części sfinansowane z dotacji.