Pakiet zmian w VAT od transakcji zagranicznych – nowe projekty
MF opublikowało dwa projekty zmian do ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Jeden z nich to ViDA, czyli ustawa wdrażająca przepisy unijne, które mają zmienić zasady opodatkowania VAT sprzedaży prowadzonej na platformach cyfrowych. Regulacje te będą wprowadzane w kilku etapach, począwszy od 2027 r. Drugi projekt również wprowadza zmiany od 2027 r. Dotyczy opodatkowania eksportu i importu.

Projekt ViDA
Pakiet ViDA reguluje trzy główne obszary:
- wymogi dotyczące sprawozdawczości cyfrowej dla celów VAT (DRR – Digital Reporting Requirements),
- opodatkowanie VAT niektórych rodzajów działalności prowadzonej z wykorzystaniem platform cyfrowych (DSR – Platform Economy),
- pojedynczą rejestrację VAT w obrębie Unii Europejskiej (SVR – Single VAT Registration).
Tabela. Zmiany w ustawie o VAT wynikające z projektu ViDA
Lp. | Czego dotyczy zmiana | Na czym polega zmiana |
1 | Zakres dostaw ułatwianych przez interfejsy elektroniczne | Zmiana polega na doprecyzowaniu, że reżim tzw. uznanego dostawcy (art. 7a ustawy o VAT) obejmuje również dostawy (które dla potrzeb rozliczenia VAT uznane są za transakcje B2C), realizowane na terytorium Wspólnoty również na rzecz podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, w przypadku których WNT nie podlegają opodatkowaniu VAT. Zakres zastosowania reżimu uznanego dostawcy będzie tożsamy, niezależnie od tego, czy będzie dotyczył schematu unijnego (WSTO, dostawa krajowa) czy schematu importowego (SOTI). |
2 | Obliczanie progu VAT w wysokości 10 000 euro na potrzeby ustalenia miejsca opodatkowania WSTO i usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych
| Do limitu będzie wliczana wyłącznie wewnątrzwspólnotowa sprzedaż na odległość towarów, które są wysyłane lub transportowane z państwa członkowskiego, w którym podatnik ma siedzibę.
|
3 | Wybór miejsca opodatkowania | Doprecyzowano, że podatnik, który rejestruje się do procedury OSS w kraju, w którym nie ma siedziby ani stałego miejsca działalności, oznacza, że dokonał wyboru opodatkowania tam transakcji |
4 | Moment powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do transakcji rozliczanych w ramach unijnej i nieunijnej procedury OSS
| Obowiązek podatkowy w takich przypadkach będzie powstawał generalnie na zasadach ogólnych w każdym kraju UE (w Polsce art. 19a ust. 1 i 8 ustawy o VAT), czyli w momencie dostawy albo wykonania usługi. Wyjątkiem będą dostawy towarów objęte reżimem tzw. uznanego dostawcy.
|
5 | Zakres stosowania procedury OSS | Zostanie rozszerzony zakres stosowania:
|
6 | Ograniczenie stosowania procedury IOSS | Doprecyzowano, że nie ma możliwości korzystania przez tzw. drobnych przedsiębiorców (korzystających z procedury SME) ze szczególnej procedury importu IOSS. |
7 | Zwrot VAT dla podatników spoza UE | Zostanie umożliwione państwom UE żądanie ustanowienia przedstawiciela podatkowego przez podatników spoza UE w przypadku zwrotu VAT dotyczącego nabytych towarów lub usług wykorzystywanych do celów dostaw towarów w przypadku procedury importu IOSS albo świadczenia usług – w przypadku procedury nieunijnej OSS. |
8 | Przemieszczenie towarów między krajami UE – procedura TOOG | Zostanie wprowadzona możliwość rozliczania VAT z tytułu przemieszczania własnych towarów do innego państwa członkowskiego z wykorzystaniem tzw. procedury TOOG. Procedura ta zastąpi procedurę składu call off stock i będzie polegała na możliwości rozliczenia VAT z tytułu przemieszczenia towarów własnych między państwami członkowskim za pośrednictwem systemu OSS. |
Poszczególne elementy pakietu ViDA zaczną obowiązywać w różnych terminach. Harmonogram jego wdrożenia jest następujący:
- od 1 stycznia 2027 r. państwa członkowskie zobowiązane są wdrożyć przepisy uzupełniające rozwiązania ujęte w pakiecie VAT e-commerce (art. 2 dyrektywy 2025/516),
- od 1 lipca 2028 r. państwa członkowskie powinny wdrożyć regulacje dotyczące opodatkowania platform cyfrowych (DSR), pojedynczej rejestracji VAT (SVR), w tym nowej procedury szczególnej dotyczącej przemieszczania własnych towarów (tzw. procedura TOOG, ang. transfer of own goods), a także obowiązkowy mechanizm odwrotnego obciążenia w przypadku dostawców nieposiadających numeru identyfikacyjnego (art. 3 dyrektywy 2025/516),
- od 1 lipca 2029 r. państwa członkowskie zobowiązane są ostatecznie zakończyć stosowanie procedury magazynu typu call-off stock (art. 4 dyrektywy 2025/516),
- od 1 lipca 2030 r. państwa członkowskie zobowiązane są wdrożyć regulacje dotyczące fakturowania elektronicznego (art. 5 dyrektywy 2025/516).
Zmiany w opodatkowaniu importu i eksportu
Drugi projekt wprowadza natomiast zmiany w opodatkowaniu importu i eksportu towarów (zob. tabela 2).
Tabela 2. Zmiany w opodatkowaniu eksportu i importu
Lp. | Czego dotyczy zmiana | Na czym polega zmiana |
1 | Deklaracja VAT-IM | Wprowadzenie obowiązku składania deklaracji VAT-IM wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. |
2 | Dokumentowanie eksportu na potrzeby stosowania stawki w wysokości 0% | Obecnie ustawa o VAT przewiduje jeden rodzaj dokumentów uprawniających do zastosowania stawki podatku 0%, tj. dokumenty, w których wywóz towarów został potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych. Projektowane zmiany w ustawie o VAT rozszerzają katalog dowodów (dokumentów), których posiadanie w dokumentacji podatnika będzie uprawniało do zastosowania stawki 0% w eksporcie towarów. Będą to:
|
3 | Procedura dotycząca deklarowania i zapłaty podatku z tytułu importu towarów, tzw. procedura USZ | Procedura USZ jest ściśle powiązana z krajowymi przepisami celnymi, które zostaną uchylone w związku z planowaną zmianą sposobu dokonywania zgłoszeń celnych dla importowanych towarów w przesyłkach o wartości do 150 euro. Oznacza to konieczność dostosowania przepisów ustawy o VAT w zakresie procedury USZ. W wyniku zmian osoby odpowiedzialne za pobór podatku od importu towarów w przesyłkach o wartości do 150 euro będą miały obowiązek złożenia do właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego oświadczenia o zamiarze skorzystania z procedury szczególnej (USZ) i pobrania tego podatku od osoby, dla której towary te są przeznaczone. |
Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2027 r. z wyjątkiem przepisów dotyczących modyfikacji procedury USZ, które wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
ŹRÓDŁO:
projekt ustawy z 29 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług – opubl. na rcl.gov.pl (nr wykazu UDER112)
projekt ustawy z 29 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług – opubl. na rcl.gov.pl (nr wykazu UC147)
Joanna Dmowska
ekspert w zakresie VAT


