Interpretacja indywidualna z dnia 29 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.178.2026.2.JS
Usługi koordynacji prac budowlanych, mające bezpośredni związek z konkretnymi nieruchomościami w Niemczech, są opodatkowane zgodnie z art. 28e ustawy o VAT w miejscu położenia tych nieruchomości, tj. na terytorium Niemiec.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 7 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia miejsca opodatkowania świadczonych usług polegających na koordynacji usług budowlanych wykonywanych przez Spółkę na terenie Niemiec. Uzupełnił go Pan pismem z 29 marca 2026 r. (wpływ 30 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pan od wielu lat czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wykonywał Pan przez ten czas głównie działalność w zakresie usług budowlanych w Polsce i za granicą. Były to usługi różnego typu, głównie usługi wykończeniowe, remontowe (malowanie, szpachlowanie, tynkowanie) w budynkach mieszkalnych i użytkowych oraz prace ślusarskie.
W poprzednim roku zawiązał Pan umowę Spółki z o.o. o nazwie ... z/s w ..., w której jest Pan również członkiem zarządu. Spółka wykonuje usługi budowlane głównie w Niemczech oraz poszukuje kontrahentów na terenie Polski. Ze Spółką zawarł Pan umowę na świadczenie usług koordynacji prac budowlanych. Prace budowlane wykonywane przez Spółkę polegają na nakładaniu powłok gipsowych na ściany, szlifowaniu ścian, ich malowaniu, jak i nakładaniu powłok na elementy metalowe, ich renowacja oraz ogólne prace budowlane.
Rola Pana w koordynacji tych prac sprowadza się do analizy zleceń, ich opłacalności i możliwości ich wykonania, dobierania personelu do ich wykonania, ustalaniu harmonogramu robót, czyli ich czasu i kolejności, doboru materiałów do wykonania zleconych Spółce robót, odbioru jakościowego wykonanych przez podwykonawców robót budowlanych. Prace te wykonywane są w miejscu świadczenia usług np. na terenie Niemiec, ale też niektóre z czynności mogą być i są wykonywane w biurze Spółki na terenie Polski, czyli w ... powiat ....
W odpowiedzi na sformułowane w wezwaniu pytania Organu wskazał Pan:
1)Czy jest Pan zarejestrowany jako podatnik VAT czynny?
Odp. Jest Pan zarejestrowany jako podatnik czynny VAT.
2)Czy siedziba Pana działalności gospodarczej znajduje się w Polsce? Jeżeli nie, to na terytorium jakiego kraju?
Odp. Siedziba Pana działalności znajduje się w Polsce.
3)Czy Spółka ... Sp. z o.o., na rzecz której świadczy Pan usługi koordynacji usług budowlanych, jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)? (…)
Odp. Spółka, na rzecz której wykonuje Pan usługi jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy o podatku VAT.
4)Czy siedziba działalności gospodarczej Spółki, na rzecz której świadczy Pan ww. usługi, znajduje się w Polsce? Jeżeli nie, to na terytorium jakiego kraju?
Odp. Siedziba tej Spółki znajduje się w Polsce.
5)Czy ww. Spółka posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce? Jeżeli tak, to proszę wskazać czy usługi koordynacji usług budowlanych, o których mowa we wniosku, są świadczone przez Pana dla tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Spółki?
Odp. Spółka posiada siedzibę w Polsce i miejsce siedziby jest jej miejscem działalności, Spółka nie posiada stałego miejsca działalności w Polsce innego niż jej miejsce siedziby.
6)Co konkretnie jest intencją (celem) nabycia przez Spółkę – czego/jakiego świadczenia dokładnie oczekuje od Pana nabywca?
Odp. Intencją Spółki, wg Pana, jest nabycie usługi koordynacji prac na budowach niemieckich na co składa się analiza zleceń, ich opłacalność, możliwość ich wykonania zarówno pod względem technicznym jak i personalnym biorąc pod uwagę możliwości Spółki, ustalenie harmonogramu robót, czyli czasu ich wykonania i kolejności prac w ramach zlecenia, dobór materiałów do wykonania robót, odbiór jakościowy robót zleconych przez Spółkę podwykonawcom, kontakty z kontrahentami Spółki.
7)Czy z punktu widzenia Spółki jest ona zainteresowana nabyciem jednego (złożonego) świadczenia, czy też poszczególnych odrębnych czynności?
Odp. Z punktu widzenia Spółki, w Pana ocenie, jest ona zainteresowana nabyciem jednego złożonego świadczenia, które można określić jako koordynacja jej prac na budowach w Niemczech.
8)Jaka czynność jest elementem dominującym (głównym) świadczenia realizowanego przez Pana na rzecz Spółki?
9)Jaka czynność jest elementem pomocniczym świadczenia realizowanego przez Pana na rzecz Spółki?
Odp. na pytania nr 8 i 9: nie można wskazać świadczenia głównego i pomocniczych, wszystkie elementy składające się na usługę koordynacji prac Spółki są dla niej, wg Pana, jednakowo ważne.
10)Czy pomiędzy czynnościami wykonywanymi przez Pana w ramach wykonywanej usługi na rzecz Spółki istnieje zależność powodująca, że czynności te nie mogą być świadczone odrębnie? Jeśli tak, to proszę wskazać/opisać na czym ta zależność polega?
Odp. W ocenie Pana czynności te mogłyby być świadczone odrębnie bowiem ich charakter to umożliwia tzn. są na tyle odmienne w swej istocie, że można je od siebie oddzielić.
11)Czy wszystkie ww. czynności wykonywane przez Pana w ramach wykonywanej usługi są tak blisko ze sobą związane, że tworzą w obiektywny sposób jedno niepodzielne świadczenie, którego podział byłby sztuczny?
Odp. W Pana ocenie czynności wykonywane dla Spółki są ze sobą powiązane w taki sposób, że ich wyodrębnianie miałoby sztuczny charakter, czynności te łączy fakt wykonywania prac budowlanych na terenie Niemiec i wszystkie Pana działania sprowadzają się do umożliwienia Spółce świadczenia tych usług od ich planowania, kosztorysowania aż po odbiór przez kontrahenta Spółki i zapłatę za tę usługę.
12)Jak skalkulowane jest wynagrodzenie za wykonywane przez Pana czynności, w szczególności proszę wskazać czy cena obejmuje całość świadczenia, czy następuje wyodrębnienie poszczególnych czynności?
Odp. Wynagrodzenie jest kalkulowane w oparciu o czas poświęcony na cały cykl obsługi poszczególnych budów, poszczególne czynności nie są wyodrębniane bowiem nakładają się one na siebie, przykładowo dobór personelu, dobór materiałów, ustalanie harmonogramu prac często wykonywane są w zbliżonym czasie lub równolegle, podobnie inne czynności.
13)Czy czynności, objęte zakresem zadanego we wniosku pytania, świadczone na rzecz Spółki odnoszą się:
a)do konkretnie określonej nieruchomości, która jest identyfikowalna co do jej położenia (do nieruchomości, której lokalizacja jest określona w chwili świadczenia usług)?
b)do konkretnych, co do miejsca położenia obiektów budowlanych?
Odp. Czynności świadczone dla Spółki odnoszą się do poszczególnych zleceń, które to zlecenia związane są z pracami wykonywanymi w poszczególnych nieruchomościach, zatem poszczególne usługi koordynacji prac budowlanych odnoszą się do konkretnej nieruchomości, która jest identyfikowalna co do jej położenia.
14)Czy czynności, objęte zakresem zadanego we wniosku pytania, wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usług i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług?
Odp. Usługi Pana, w Pana ocenie, wywodzą się z konkretnej nieruchomości i poszczególne nieruchomości stanowią element składowy usług i nieruchomości te są elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług.
15)Czy czynności, objęte zakresem zadanego we wniosku pytania, mają na celu doprowadzenie do zmiany prawnej lub fizycznej konkretnej, określonej nieruchomości?
Odp. W Pana ocenie, Pana usługi na rzecz Spółki mają na celu doprowadzenie do zmiany prawnej lub fizycznej konkretnych nieruchomości, do których odnoszą się Pana usługi.
Pytanie
Pytanie Pana dotyczy Pana usług polegających na koordynacji usług budowlanych wykonywanych przez Spółkę na terenie Niemiec, a konkretnie możliwości czy też obowiązku zastosowania art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług w odniesieniu do Pana usług, ale odnoszących się do prac wykonywanych przez Spółkę na terenie innego państwa unijnego w tym wypadku Niemiec.
Czy koordynując prace Spółki wykonywane na terenie Niemiec ma Pan obowiązek ustalać miejsce świadczenia usług zgodnie z art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie usługi na rzecz Spółki, mimo że pośrednio związane z nieruchomościami bowiem dotyczące prac budowlano-remontowych wykonywanych przez tę Spółkę mają na tyle bliski związek z nieruchomością i jej położeniem, aby uznać je za związane z nieruchomościami w rozumieniu art. 28e ustawy o podatku VAT.
Ustawa o podatku od towarów i usług wprowadzając reguły miejsca świadczenia usług w art. 28 a-n w odniesieniu do świadczenia usług związanych z nieruchomościami stanowi w art. 28e:
- Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
Regulacja ta jest dość skromna w swej treści co ma związek z faktem, że szczegółowe przepisy, uzupełniające pojęcia usług związanych z nieruchomościami znajdują się w Rozporządzeniu Wykonawczym Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającym środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
W art. 31a tego rozporządzenia znalazły się regulacje następującej treści:
1.Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
a)gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;
b)gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
2.Ustęp 1 obejmuje w szczególności:
a)opracowanie planów budynku lub jego części przeznaczonych na określoną działkę, bez względu na to, czy budynek został wzniesiony;
b)świadczenie usług nadzoru budowlanego lub ochrony na miejscu;
c)wznoszenie budynku na terenie oraz prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące budynku lub jego części;
d)budowę stałych struktur na terenie, jak również prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych;
e)prace terenowe, łącznie z usługami rolniczymi, takimi jak orka, siew, nawadnianie i nawożenie;
f)badanie i ocenę ryzyka dla nieruchomości i jej stanu;
g)szacowanie wartości nieruchomości, łącznie z przypadkami, kiedy taka usługa jest wymagana na potrzeby ubezpieczenia, w celu ustalenia wartości nieruchomości jako zabezpieczenia kredytu lub w celu oszacowania ryzyka i strat w przypadku sporów;
h)wynajem lub wydzierżawianie nieruchomości inne niż opisane w ust. 3 lit. c), łącznie z przechowywaniem towarów w wyznaczonej do tego określonej części nieruchomości przeznaczonej do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
i)świadczenie usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, łącznie z prawem do przebywania w określonym miejscu na podstawie praw do korzystania z nieruchomości w oznaczonym czasie i podobnych;
j)przyznanie lub przeniesienie praw innych niż objęte lit. h) oraz i) do wykorzystania nieruchomości w całości lub w części, łącznie z zezwoleniem na korzystanie z części nieruchomości, np. udzielanie pozwoleń na połów lub polowanie, przyznawanie dostępu do poczekalni w portach lotniczych lub korzystanie z infrastruktury, za którą pobiera się opłaty, takiej jak most lub tunel;
k)utrzymanie, remont i naprawę budynku lub jego części, łącznie z takimi pracami jak sprzątanie, układanie płytek, tapetowanie i układanie parkietu;
l)utrzymanie, remont i naprawę stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych;
m)instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość;
n)utrzymanie i naprawę oraz kontrolę maszyn lub sprzętu, jak również nadzór nad maszynami lub sprzętem, jeżeli maszyny lub sprzęt są uznane za nieruchomość;
o)zarządzanie nieruchomościami inne niż zarządzanie portfelem inwestycji w nieruchomości objęte ust. 3 lit. g), obejmujące obsługę nieruchomości komercyjnej, przemysłowej lub mieszkalnej przez właściciela nieruchomości lub na jego rzecz;
p)pośrednictwo w sprzedaży, dzierżawie lub wynajmie nieruchomości oraz ustanowieniu lub przeniesieniu określonych udziałów w nieruchomościach lub praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one traktowane jako majątek rzeczowy, czy nie), inne niż pośrednictwo objęte ust. 3 lit. d);
q)usługi prawne związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości, ustanowieniem lub przeniesieniem określonych udziałów w nieruchomościach lub praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one traktowane tak jak rzeczy), takie jak czynności notarialne lub sporządzanie umów kupna lub sprzedaży nieruchomości, nawet jeżeli transakcja, w wyniku której dochodzi do zmiany stanu prawnego nieruchomości, nie zostaje przeprowadzona.
3.Ustęp 1 nie ma zastosowania do:
a)opracowania planów budynku lub jego części, jeżeli nie są one przeznaczone na określoną działkę;
b)przechowywania towarów na terenie nieruchomości, jeżeli żadna część nieruchomości nie jest przeznaczona do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
c)świadczenia usług reklamowych, nawet jeżeli wiąże się to z wykorzystaniem nieruchomości;
d)pośrednictwa w świadczeniu usług zakwaterowania hotelowego lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, jeżeli pośrednik działa w imieniu i na rzecz osoby trzeciej;
e)udostępniania miejsca na stoisko podczas targów lub wystaw, łącznie z innymi powiązanymi usługami umożliwiającymi wystawcy przedstawienie towarów, takimi jak projekt stoiska, transport i przechowywanie towarów, udostępnianie maszyn, okablowanie, ubezpieczenie i reklama;
f)instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu, utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości;
g)zarządzania portfelem inwestycji w nieruchomości;
h)usług prawnych powiązanych z umowami, innych niż objęte ust. 2 lit. q), łącznie z doradztwem dotyczącym warunków umowy dotyczącej przeniesienia nieruchomości lub wykonania takiej umowy lub też udowodnienia istnienia takiej umowy, jeżeli takie usługi nie dotyczą przeniesienia tytułu do nieruchomości.
W ocenie Wnioskodawcy zapis polskiej ustawy wskazujący na przykładowe usługi przygotowywania i koordynowania prac budowlanych wydaje się potwierdzać, że usługi takie jak opisane wyżej i świadczone przez Wnioskodawcę uznane są przez ustawodawcę za związane z nieruchomościami.
Również rozporządzenie unijne wyjaśnia, że za usługi tego typu należy uznać usługi, gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług oraz gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
Wprawdzie wyliczenie przykładowe zawarte w ust. 2 nie wymienia wprost usług takich jak świadczone przez Wnioskodawcę, ale niejako uzupełnia to polska ustawa wymieniając usługi tego typu jako związane z nieruchomościami.
W ocenie Wnioskodawcy wszystkie jego usługi skupiają się wokół nieruchomości, nieruchomość jest ich niezbędnym i centralnym punktem. Bez jego usług koordynacyjnych prace budowlano-remontowe samej Spółki nie mogłyby zaistnieć. Z tego powodu w ocenie Wnioskodawcy należy uznać, że usługi przez niego świadczone winny być oceniane jako związane z nieruchomościami, a zatem miejsce świadczenia tych usług winno być ustalane w zgodzie z art. 28e ustawy o podatku od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1)odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2)eksport towarów;
3)import towarów na terytorium kraju;
4)wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5)wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Z tej regulacji wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.
Art. 2 pkt 1 ustawy stanowi:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium kraju – rozumie się przez to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
Według art. 2 pkt 2 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o państwie członkowskim – rozumie się przez to państwo członkowskie Unii Europejskiej, a także Irlandię Północną w zakresie określonym w Protokole w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej do Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz. Urz. UE L 29 z 31 stycznia 2020 r., str. 7, z późn. zm.).
W oparciu o art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia (opodatkowania) danej usługi.
Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy.
Stosownie do art. 28a ustawy:
Na potrzeby stosowania ww. rozdziału:
1)ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
a)podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b)osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2)podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:
Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
Jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy:
W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Z powyższych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa jest świadczona.
Ponadto, w odniesieniu do pewnych kategorii usług, przepisy dotyczące podatku od towarów i usług wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca świadczenia. Jedną z takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami.
Według art. 28e ustawy:
Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.
Przepis art. 28e ustawy – jak wynika z jego brzmienia – stanowi wyjątek od zasady, przyjmując jako kryterium nie usytuowanie podmiotu, lecz przedmiotu, którym jest nieruchomość. Usługi, które jej wprost dotyczą, mają być opodatkowane według jej miejsca położenia. Kryterium położenia nieruchomości jest tu zatem decydujące – determinuje ono docelowo miejsce opodatkowania usługi związanej z daną nieruchomością. Co istotne, zasada wyrażona w art. 28e ustawy obejmuje wyłącznie usługi, które dotyczą konkretnej nieruchomości – jedynie wówczas można w praktyce zastosować opodatkowanie w miejscu położenia nieruchomości.
Ustawa nie zawiera definicji pojęcia „nieruchomość” oraz pojęcia „usługi związanej z nieruchomościami”. Niemniej jednak ustawodawca unijny wychodząc naprzeciw oczekiwaniom państw członkowskich wprowadził Rozporządzeniem Wykonawczym Rady (UE) nr 1042/2013 z dnia 7 października 2013 r. (Dz. Urz. UE L Nr 284, s. 1) zmianę do Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77, str. 1, z późn. zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem 282/2011 – pojęcie „nieruchomość”, jak również wyjaśnił, na czym polegają „usługi związane z nieruchomościami”.
Zgodnie z art. 13b rozporządzenia 282/2011:
Do celów stosowania dyrektywy 2006/112/WE za „nieruchomość” uznaje się:
a)każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania;
b)każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;
c)każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy;
d)każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.
W myśl art. 31a ust. 1 rozporządzenia 282/2011:
Usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy 2006/112/WE, obejmują jedynie te usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w następujących przypadkach:
a)gdy wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług;
b)gdy są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
Na podstawie art. 31a ust. 2 rozporządzenia 282/2011:
Ustęp 1 obejmuje w szczególności:
a)opracowanie planów budynku lub jego części przeznaczonych na określoną działkę, bez względu na to, czy budynek został wzniesiony;
b)świadczenie usług nadzoru budowlanego lub ochrony na miejscu;
c)wznoszenie budynku na terenie oraz prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące budynku lub jego części;
d)budowę stałych struktur na terenie, jak również prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych;
e)prace terenowe, łącznie z usługami rolniczymi, takimi jak orka, siew, nawadnianie i nawożenie;
f)badanie i ocenę ryzyka dla nieruchomości i jej stanu;
g)szacowanie wartości nieruchomości, łącznie z przypadkami, kiedy taka usługa jest wymagana na potrzeby ubezpieczenia, w celu ustalenia wartości nieruchomości jako zabezpieczenia kredytu lub w celu oszacowania ryzyka i strat w przypadku sporów;
h)wynajem lub wydzierżawianie nieruchomości inne niż opisane w ust. 3 lit. c), łącznie z przechowywaniem towarów w wyznaczonej do tego określonej części nieruchomości przeznaczonej do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
i)świadczenie usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, łącznie z prawem do przebywania w określonym miejscu na podstawie praw do korzystania z nieruchomości w oznaczonym czasie i podobnych;
j)przyznanie lub przeniesienie praw innych niż objęte lit. h) oraz i) do wykorzystania nieruchomości w całości lub w części, łącznie z zezwoleniem na korzystanie z części nieruchomości, np. udzielanie pozwoleń na połów lub polowanie, przyznawanie dostępu do poczekalni w portach lotniczych lub korzystanie z infrastruktury, za którą pobiera się opłaty, takiej jak most lub tunel;
k)utrzymanie, remont i naprawę budynku lub jego części, łącznie z takimi pracami jak sprzątanie, układanie płytek, tapetowanie i układanie parkietu;
l)utrzymanie, remont i naprawę stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych;
m) instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość;
n)utrzymanie i naprawę oraz kontrolę maszyn lub sprzętu, jak również nadzór nad maszynami lub sprzętem, jeżeli maszyny lub sprzęt są uznane za nieruchomość;
o)zarządzanie nieruchomościami inne niż zarządzanie portfelem inwestycji w nieruchomości objęte ust. 3 lit. g), obejmujące obsługę nieruchomości komercyjnej, przemysłowej lub mieszkalnej przez właściciela nieruchomości lub na jego rzecz;
p)pośrednictwo w sprzedaży, dzierżawie lub wynajmie nieruchomości oraz ustanowieniu lub przeniesieniu określonych udziałów w nieruchomościach lub praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one traktowane jako majątek rzeczowy, czy nie), inne niż pośrednictwo objęte ust. 3 lit. d);
q)usługi prawne związane z przeniesieniem tytułu do nieruchomości, ustanowieniem lub przeniesieniem określonych udziałów w nieruchomościach lub praw rzeczowych dotyczących nieruchomości (bez względu na to, czy są one traktowane tak jak rzeczy), takie jak czynności notarialne lub sporządzanie umów kupna lub sprzedaży nieruchomości, nawet jeżeli transakcja, w wyniku której dochodzi do zmiany stanu prawnego nieruchomości, nie zostaje przeprowadzona.
Natomiast zgodnie z art. 31a ust. 3 rozporządzenia 282/2011:
Ustęp 1 nie ma zastosowania do:
a)opracowania planów budynku lub jego części, jeżeli nie są one przeznaczone na określoną działkę;
b)przechowywania towarów na terenie nieruchomości, jeżeli żadna część nieruchomości nie jest przeznaczona do wyłącznego użytku przez usługobiorcę;
c)świadczenia usług reklamowych, nawet jeżeli wiąże się to z wykorzystaniem nieruchomości;
d)pośrednictwa w świadczeniu usług zakwaterowania hotelowego lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, jeżeli pośrednik działa w imieniu i na rzecz osoby trzeciej;
e)udostępniania miejsca na stoisko podczas targów lub wystaw, łącznie z innymi powiązanymi usługami umożliwiającymi wystawcy przedstawienie towarów, takimi jak projekt stoiska, transport i przechowywanie towarów, udostępnianie maszyn, okablowanie, ubezpieczenie i reklama;
f)instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu, utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości;
g)zarządzania portfelem inwestycji w nieruchomości;
h)usług prawnych powiązanych z umowami, innych niż objęte ust. 2 lit. q), łącznie z doradztwem dotyczącym warunków umowy dotyczącej przeniesienia nieruchomości lub wykonania takiej umowy lub też udowodnienia istnienia takiej umowy, jeżeli takie usługi nie dotyczą przeniesienia tytułu do nieruchomości.
Zatem szczególne miejsce świadczenia określone w art. 28e ustawy dotyczy wyłącznie usług, które ściśle odnoszą się do konkretnej, określonej co do miejsca położenia nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie jest każda dowolna usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa, która wprost odnosi się do konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości będącej też centralnym punktem usługi bądź też, ma na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu konkretnej (określonej co do położenia) nieruchomości.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan zarejestrowany jako podatnik czynny VAT. Siedziba Pana działalności znajduje się w Polsce. W poprzednim roku zawiązał Pan umowę Spółki, w której jest Pan również członkiem zarządu. Spółka, na rzecz której wykonuje Pan usługi posiada siedzibę działalności w Polsce i jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy. Spółka wykonuje usługi budowlane głównie w Niemczech oraz poszukuje kontrahentów na terenie Polski. Ze Spółką zawarł Pan umowę na świadczenie usług koordynacji prac budowlanych. Prace budowlane wykonywane przez Spółkę polegają na nakładaniu powłok gipsowych na ściany, szlifowaniu ścian, ich malowaniu, jak i nakładaniu powłok na elementy metalowe, ich renowacja oraz ogólne prace budowlane. Rola Pana sprowadza się do koordynacji usług budowalnych. Prace te wykonywane są w miejscu świadczenia usług np. na terenie Niemiec, ale też niektóre z czynności mogą być i są wykonywane w biurze Spółki na terenie Polski.
Intencją Spółki jest nabycie ww. usługi koordynacji prac na budowach niemieckich na co składa się analiza zleceń, ich opłacalność, możliwość ich wykonania zarówno pod względem technicznym jak i personalnym biorąc pod uwagę możliwości Spółki, ustalenie harmonogramu robót, czyli czasu ich wykonania i kolejności prac w ramach zlecenia, dobór materiałów do wykonania robót, odbiór jakościowy robót zleconych przez Spółkę podwykonawcom, kontakty z kontrahentami Spółki. Spółka jest zainteresowana nabyciem jednego złożonego świadczenia, które można określić jako koordynacja jej prac na budowach w Niemczech. Nie można wskazać świadczenia głównego i pomocniczych, wszystkie elementy składające się na usługę koordynacji prac Spółki są dla niej jednakowo ważne. W Pana ocenie czynności wykonywane dla Spółki są ze sobą powiązane w taki sposób, że ich wyodrębnianie miałoby sztuczny charakter, czynności te łączy fakt wykonywania prac budowlanych na terenie Niemiec i wszystkie Pana działania sprowadzają się do umożliwienia Spółce świadczenia tych usług od ich planowania, kosztorysowania aż po odbiór przez kontrahenta Spółki i zapłatę za tę usługę.
Wynagrodzenie jest kalkulowane w oparciu o czas poświęcony na cały cykl obsługi poszczególnych budów, poszczególne czynności nie są wyodrębniane bowiem nakładają się one na siebie, przykładowo dobór personelu, dobór materiałów, ustalanie harmonogramu prac często wykonywane są w zbliżonym czasie lub równolegle, podobnie inne czynności.
Czynności świadczone dla Spółki odnoszą się do poszczególnych zleceń, które to zlecenia związane są z pracami wykonywanymi w poszczególnych nieruchomościach, zatem poszczególne usługi koordynacji prac budowlanych odnoszą się do konkretnej nieruchomości, która jest identyfikowalna co do jej położenia. Usługi Pana wywodzą się z konkretnej nieruchomości i poszczególne nieruchomości stanowią element składowy usług i nieruchomości te są elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług. Pana usługi na rzecz Spółki mają na celu doprowadzenie do zmiany prawnej lub fizycznej konkretnych nieruchomości, do których odnoszą się Pana usługi.
Pana wątpliwości dotyczą wskazania, czy koordynując prace Spółki wykonywane na terenie Niemiec ma Pan obowiązek ustalać miejsce świadczenia usług zgodnie z art. 28e ustawy.
W zakresie usług świadczonych przez Pana w pierwszej kolejności należy zastrzec, że art. 28e ustawy jest przepisem szczególnym, którego zakres nie może być interpretowany rozszerzająco. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że aby świadczenie usług mogło zostać uznane za związane z nieruchomością w rozumieniu tego przepisu, konieczne jest, by świadczenie to było związane z wyraźnie określoną nieruchomością i by sama nieruchomość stanowiła przedmiot owego świadczenia. Tak jest w szczególności wówczas, gdy wyraźnie określoną nieruchomość należy uznać za konstytutywny element świadczenia usług, jako że stanowi ona centralny i nieodzowny element tego świadczenia (zob. podobnie wyrok z 27 czerwca 2013 r., RR Donnelley Global Turnkey Solutions Poland, C 155/12, EU:C:2013:434, pkt 34, 35).
W szczególnych zasadach ustalenia miejsca świadczenia usług jest wymieniony m.in. art. 28e ustawy, z którego wynika, że świadczenia określone w tym artykule dotyczą wyłącznie usług, które ściśle odnoszą się do nieruchomości. W konsekwencji usługą związaną z nieruchomością nie będzie każda dowolna usługa wykazująca chociażby najmniejszy związek z daną nieruchomością, lecz jedynie usługa, która wprost odnosi się do konkretnej sprecyzowanej nieruchomości będącej też centralnym punktem usługi bądź też co wynika również z cyt. art. 31a rozporządzenia 282/2011 ma na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.
W analizowanej sprawie Pana usługi mają związek z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy. Jak wynika z opisu sprawy, usługi koordynacji prac budowlanych świadczone przez Pana dla Spółki odnoszą się do konkretnej nieruchomości, która jest identyfikowalna co do jej położenia. Ponadto – jak Pan wskazał – usługi Pana wywodzą się z konkretnej nieruchomości i poszczególne nieruchomości stanowią element składowy usług i nieruchomości te są elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług. Pana usługi na rzecz Spółki mają na celu doprowadzenie do zmiany prawnej lub fizycznej konkretnych nieruchomości, do których odnoszą się Pana usługi. Zatem pomimo tego, że świadczone przez Pana usługi nie są wykonywane na nieruchomości, jak np. usługi budowlane, to dotyczą konkretnej nieruchomości, która, w tym przypadku, stanowi centralny i niezbędny element z punktu widzenia świadczonych przez Pana usług.
Tym samym, należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku miejsce świadczenia Pana usług polegających na koordynacji usług budowlanych wykonywanych przez Spółkę ustalane jest na podstawie art. 28e ustawy, zgodnie z którym miejscem świadczenia usługi związanej z nieruchomością jest miejsce położenia tej nieruchomości.
W analizowanej sprawie, zakres zadanego przez Pana pytania dotyczy usług związanych z nieruchomościami położonymi na terenie Niemiec. W związku z tym, w myśl art. 28e ustawy, miejscem świadczenia, a zarazem opodatkowania, świadczonych przez Pana usług polegających na koordynacji usług budowlanych jest miejsce położenia nieruchomości, tj. terytorium Niemiec.
Tym samym Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznaczam także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
