Interpretacja indywidualna z dnia 30 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.181.2026.2.MKA
Podatnik podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu z uwagi na centrum interesów życiowych i gospodarczych zlokalizowane w Polsce. W razie konfliktu rezydencji z włoskimi organami, zastosowanie znajdą postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które mogą wymagać procedury wzajemnego porozumienia.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe w części dotyczącej ustalenia nieograniczonego obowiązku podatkowego w Polsce i nieprawidłowe w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 27 kwietnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca posiada obywatelstwo polskie i włoskie. Z uwagi jednak na charakter wykonywanej pracy w żadnym z tych krajów nie przebywa on powyżej 183 dni w roku.
Obecnie, Włochy roszczą sobie prawo do określenia dla Wnioskodawcy włoskiej rezydencji podatkowej.
Wnioskodawca posiada i nie wyklucza możliwości utrzymania mniejszościowych udziałów we włoskiej spółce (…). Takie udziały jednak nie wiążą się i nie będą wiązać z aktywnymi funkcjami zarządczymi we Włoszech. Nie będą one także wymagać stałej obecności we Włoszech.
Na dzień sporządzenia niniejszego wniosku Wnioskodawca pozostaje dodatkowo zatrudniony na stanowisku wykwalifikowanego pracownika w spółce (…). Jednocześnie planowane jest rozwiązanie tego stosunku pracy przed rozpoczęciem przez niego działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Co bowiem istotne, w Polsce Wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania (mieszkanie jest użyczone przez aktualnego właściciela) i w tym roku planuje otworzyć w Polsce swoją własną jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie usług naprawy i konserwacji maszyn do produkcji napojów, dla której to działalności większość przychodów generowanych będzie właśnie na terytorium Polski.
Z uwagi na powyższe okoliczności Wnioskodawca planuje także uregulować swoją sytuację ewidencyjną poprzez wpisanie się do rejestru AIRE, tj. "Anagrafe degli Italiani Residenti all’Estero" (Rejestr Włochów Zamieszkałych za Granicą). Jest to rodzaj archiwum zawierający dane osobowe wszystkich włoskich obywateli, którzy żyją poza granicami kraju przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Zgodnie z włoskim prawem, deklaracja o przeniesieniu miejsca zamieszkania za granicą musi zostać złożona w odpowiednim Konsulacie w ciągu 90 dni od daty opuszczenia kraju.
W 2026 r. Wnioskodawca nie wyklucza także zakupu na własność nieruchomości w Polsce. Jednocześnie we Włoszech, Wnioskodawca nie posiada nieruchomości ani nie ma miejsca zamieszkania będącego w jego dyspozycji. We Włoszech przebywa natomiast narzeczona Wnioskodawcy i część rodziny Wnioskodawcy. Przyszła żona posiada nieruchomość we Włoszech, w której wyłącznie ona jest zameldowana. Ten stan rzeczy nie ulegnie zmianie po ślubie. Małżeństwo będzie w rozdzielności majątkowej, a żona pozostanie jedyną właścicielką włoskiej nieruchomości. Wnioskodawca nie będzie posiadać kluczy, nie będzie mieć prawa do użytkowania czy samodzielnego dostępu do mieszkania. Dostęp i użytkowanie będzie możliwe wyłącznie za zgodą i w terminie wskazanym przez przyszłą żonę.
Z uwagi na narzeczoną (w przyszłości żonę) oraz część rodziny przebywającą za granicą, Wnioskodawca będzie odwiedzać Włochy, ale nie przeprowadzi się na stałe i nie będzie przebywać tam dłużej niż 183 dni w roku. Wnioskodawca nie będzie uczestniczył w życiu towarzyskim, kulturalnym ani politycznym we Włoszech. Nie będzie też podejmował aktywności społecznych czy sportowych we Włoszech. Wizyty we Włoszech (lub innych państwach) będą sporadyczne, w celu spotkania z żoną, załatwienia kwestii okazjonalnych czy kwestii zawodowych.
Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe i ma na utrzymaniu mieszkanie w Polsce -opłaca czynsz, rachunki, ubezpieczenia. Przy czym w Polsce również nie przebywa i nie będzie przebywał dłużej niż 183 dni w roku. Wnioskodawca nadmienia, że liczba dni pobytu w danym kraju jest trudna do określenia, ponieważ Wnioskodawca często podróżuje służbowo do różnych krajów, nie tylko między Włochami a Polską, ale także na Węgry, do Czech i w inne miejsca.
Wnioskodawca pragnie również wskazać, że cały majątek będzie w 2026 r. docelowo posiadał w Polsce - dwa samochody zostaną przywiezione w tym roku do Polski z Włoch i zarejestrowane w Polsce, konta bankowe w polskich bankach, ubezpieczenia, umowy - wszystko będzie zlokalizowane i aktywne wyłącznie w Polsce.
Wszystkie główne przepływy finansowe (wynagrodzenie, faktury, płatności, karty, transakcje) będą obsługiwane z Polski.
Reasumując, Wnioskodawca zatem wskazuje, że jego centrum interesów życiowych i gospodarczych będzie w Polsce:
-rzeczywiste miejsce zamieszkania i stałe lokum wyłącznie w Polsce,
-praca,
-środki utrzymania,
-główne konta bankowe i karty,
-ubezpieczenia,
-opieka zdrowotna,
-część rodziny.
Celem złożonego wniosku jest zatem uzyskanie potwierdzenia ze strony polskiej, czy Wnioskodawca w RP będzie objęty nieograniczonym obowiązkiem podatkowym, w myśl ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2025.163 tj. z dnia 2025.02.07, dalej: ustawa o PIT).
Pytanie
1)Czy mając na uwadze przedstawiony opis zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca powinien uznać, że od 2026 r. będzie posiadał w Polsce miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, a więc będzie rezydentem podatkowym Polski i będzie podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu?
2)Jeżeli stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe, to czy jeżeli od 2026 r. włoskie organy podatkowe w dalszym ciągu będą uznawały Wnioskodawcę za osobę mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w swoim kraju (zgodnie z wewnętrznymi uregulowaniami tego państwa), to wówczas mając na uwadze konflikt rezydencji zastosowanie znajdą reguły kolizyjne zawarte w art. 4 umowy zawartej między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania z dnia 21 czerwca 1985 r. (Dz. U. z 1989 r. Nr 62, poz. 374) - a więc czy Wnioskodawca będzie mógł uznać, że skoro w Polsce ma stałe miejsce zamieszkania oraz powiązania osobiste i ściślejsze powiązania gospodarcze z Polską niż z Włochami, to również przy zastosowaniu norm kolizyjnych zawartych w ww. umowie miejsce zamieszkania dla celów podatkowych Wnioskodawcy ustalone jest niezmiennie w Polsce?
Pana stanowisko w sprawie
Ad 1 - Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze przedstawiony opis zdarzenia przyszłego, powinien on uznać, że od 2026 r. będzie posiadał w Polsce miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, a więc będzie rezydentem podatkowym Polski i będzie podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT.
Przepis ten stanowi bowiem, że osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Natomiast na podstawie art. 3 ust. 1a ww. ustawy, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1)posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2)przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
Nieograniczony obowiązek podatkowy dotyczy podatników posiadających miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Osoby te podlegają opodatkowaniu w Polsce od całości osiąganych dochodów (przychodów), niezależnie od tego, gdzie zlokalizowane są źródła tych przychodów. Jeżeli natomiast podatnik ma miejsce zamieszkania poza Polską, jego obowiązek podatkowy na terytorium RP ma charakter ograniczony i obejmuje wyłącznie dochody (przychody) uzyskane w danym roku podatkowym ze źródeł położonych w Polsce.
Pojęcie „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie" na gruncie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania odwołuje się do definicji miejsca zamieszkania funkcjonującej w prawie wewnętrznym danego państwa. Uwzględnia ono różne formy osobistego związania podatnika z tym państwem, które - zgodnie z jego krajowymi regulacjami - stanowią podstawę do objęcia danej osoby nieograniczonym obowiązkiem podatkowym.
Wyżej wymieniony przepis art. 3 ust. 1a ustawy o PIT wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Pierwszym kryterium umożliwiającym uznanie osoby fizycznej za posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest istnienie po jej stronie centrum interesów osobistych lub gospodarczych, określanego jako ośrodek interesów życiowych. Przesłanka ta została ujęta w sposób szeroki, co skutkuje objęciem jej zakresem szerokiego kręgu osób uznawanych - na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych - za posiadające w Polsce ośrodek interesów życiowych. Decydujące znaczenie ma tu użycie przez ustawodawcę spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych", co oznacza, że spełnienie choćby jednego z tych warunków jest już wystarczające do uznania danej osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP.
Zdaniem Wnioskodawcy przez centrum interesów osobistych rozumie się całokształt powiązań o charakterze osobistym, w szczególności relacje rodzinne i istnienie ogniska domowego, a także aktywność społeczną, polityczną, kulturalną czy obywatelską, przynależność do organizacji lub klubów oraz realizowane zainteresowania i hobby. Natomiast centrum interesów gospodarczych obejmuje przede wszystkim miejsce wykonywania działalności zarobkowej, lokalizację źródeł dochodów, posiadane inwestycje, majątek ruchomy i nieruchomy, zawarte umowy ubezpieczeniowe, zaciągnięte zobowiązania kredytowe czy prowadzone rachunki bankowe.
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się również osobę fizyczną, która przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przesłanka ta stanowi odrębną i samodzielną podstawę do uznania danej osoby za polskiego rezydenta podatkowego, niezależną od kryterium posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.
Ważne jest jednak, że według art. 4a ustawy o PIT przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
W przedmiotowej sprawie, zastosowanie znajdzie Umowa zawarta między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania z dnia 21 czerwca 1985 r. (Dz. U. z 1989 r. Nr 62, poz. 374; dalej: UPO)
W myśl art. 4 ust. 2 ww. UPO, w rozumieniu niniejszej umowy określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze, jednakże niniejsze określenie nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w tym Państwie tylko w zakresie dochodu ze źródeł położonych w tym Państwie.
Jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status będzie określony według następujących zasad:
a)osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania. Jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);
b)jeżeli nie można ustalić, w którym Umawiającym się Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Umawiających się Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zazwyczaj przebywa;
c)jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Umawiających się Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, którego jest obywatelem;
d)jeżeli miejsca zamieszkania tej osoby nie można ustalić zgodnie z postanowieniami liter a)-c), właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną tę sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.
Wnioskodawca zauważa, że definicja "osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie" odnosi się zatem bezpośrednio do określenia "miejsca zamieszkania" przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.
Dodatkowo na uwagę zasługuje także fakt, iż umowy w sprawie podwójnego opodatkowania, co do zasady, wzorowane są na Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku OECD. Wskazówki dotyczące interpretacji przepisów Modelowej Konwencji znajdują się w towarzyszącym jej Komentarzu.
Na potrzeby wykładni wskazanej definicji zasadne jest zatem odwołanie się do Komentarza do Modelowej Konwencji OECD. Zarówno sama Modelowa Konwencja, stanowiąca wzorzec umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i Komentarz do niej, zostały opracowane w drodze konsensusu państw członkowskich OECD, które tym samym zadeklarowały stosowanie przyjętych w nich rozwiązań interpretacyjnych. Choć Modelowa Konwencja oraz Komentarz nie stanowią źródeł powszechnie obowiązującego prawa, pełnią one istotną funkcję interpretacyjną, wskazując sposób rozumienia postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Zgodnie z Komentarzem do Modelowej Konwencji OECD, posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i przeznaczyła do swojego trwałego użytkowania. Kluczowe znaczenie ma przy tym trwałość zamieszkania oraz dbałość o ognisko domowe, rozumiana jako zapewnienie sobie możliwości korzystania z danego lokalu. W kontekście pojęcia ogniska domowego należy przyjąć, że może ono obejmować każdą formę stałego zamieszkiwania, o ile dana osoba ma możliwość trwałego korzystania z danego lokalu. Kluczowe znaczenie mają w tym przypadku:
-trwałość zamieszkania,
-związanie z ogniskiem domowym, rozumiane jako dbałość o to, by lokal był stale dostępny i pozostawał do dyspozycji podatnika w sposób ciągły, a nie jedynie okazjonalny.
Zdaniem Wnioskodawcy będzie on posiadał w Polsce stałe ognisko domowe. Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego Wnioskodawca obecnie zamieszkuje w (…) w użyczonym mieszkaniu. W tym roku planuje jednak zakup własnego mieszkania.
Co ważne, w sytuacji, gdy osoba fizyczna dysponuje stałym ogniskiem domowym w obu umawiających się państwach, rozstrzygające znaczenie ma państwo, z którym łączą ją silniejsze więzi osobiste i gospodarcze.
Zatem nawet, jeżeli organ podatkowy uznałby, że z uwagi na narzeczoną, która przebywa we Włoszech w posiadanej przez siebie na własność nieruchomości, Wnioskodawca również dysponuje tam stałym ogniskiem domowym - pomimo że jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, lokal ten nie pozostaje w dyspozycji Wnioskodawcy w sposób ciągły. Nie ma on i po ślubie również nie będzie miał prawa do użytkowania czy samodzielnego dostępu do mieszkania, nie będzie posiadał kluczy, dostęp i użytkowanie będzie możliwe wyłącznie za zgodą i w terminie wskazanym przez przyszłą żonę - to w takiej sytuacji należy odnieść się do więzi osobistych i gospodarczych.
Przez takie powiązania, określane jako ośrodek interesów życiowych, Komentarz nakazuje rozumieć z kolei całokształt relacji danej osoby, w szczególności stosunki rodzinne i towarzyskie, miejsce zatrudnienia, prowadzenia działalności politycznej, kulturalnej lub innej, lokalizację działalności gospodarczej oraz miejsce, z którego zarządza ona swoim majątkiem. Ocena tych elementów powinna mieć charakter całościowy i uwzględniać indywidualne okoliczności konkretnego przypadku.
Odnosząc się do powyższego kryterium Wnioskodawca zauważa, że wyraźnie wykazał w opisie zdarzenia przyszłego, iż ośrodek interesów życiowych powinien zostać zidentyfikowany na terytorium Polski. Jego zdaniem taka ocena jest bezsporna.
Jak bowiem zostało wskazane, Wnioskodawca planuje otworzyć w Polsce swoją własną jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie usług naprawy i konserwacji maszyn do produkcji napojów, dla której to działalności większość przychodów generowanych będzie właśnie na terytorium Polski. Wnioskodawca również cały majątek będzie posiadał docelowo w Polsce - tj. dwa samochody zostaną przywiezione w tym roku do Polski z Włoch i zarejestrowane w Polsce, konta bankowe będą w polskich bankach, ubezpieczenia, umowy - wszystko będzie zlokalizowane i aktywne wyłącznie w Polsce. Wszystkie główne przepływy finansowe (wynagrodzenie, faktury, płatności, karty, transakcje) będą obsługiwane z Polski.
W związku z powyższym Wnioskodawca nie ma wątpliwości, że jego ośrodek interesów życiowych znajdować się będzie w Polsce.
Tym samym Wnioskodawca uważa, że od 2026 r. będzie posiadał w Polsce miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, a więc będzie rezydentem podatkowym Polski i będzie podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT.
Ad 2 - Zdaniem Wnioskodawcy, jeżeli stanowisko w zakresie pytania nr 1 zostanie przez organ podatkowy uznane za prawidłowe, to jeżeli od 2026 r. włoskie organy podatkowe w dalszym ciągu będą uznawały Wnioskodawcę za osobę mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w swoim kraju (zgodnie z wewnętrznymi uregulowaniami tego państwa), to wówczas mając na uwadze konflikt rezydencji i konieczność zastosowania reguł kolizyjnych zawartych w art. 4 UPO - Wnioskodawca będzie mógł uznać, że skoro wyłącznie w Polsce ma stałe miejsce zamieszkania oraz niewątpliwie ściślejsze powiązania gospodarcze z Polską, to również przy zastosowaniu norm kolizyjnych zawartych w ww. umowie miejsce zamieszkania dla celów podatkowych Wnioskodawcy ustalone jest niezmiennie w Polsce.
Jak zostało wskazane w stanowisku do pytania nr 1, w myśl art. 4 ust. 2 UPO w rozumieniu niniejszej umowy określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze.
Jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status będzie określony według następujących zasad:
a)osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania. Jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych):
b)jeżeli nie można ustalić, w którym Umawiającym się Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Umawiających się Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zazwyczaj przebywa;
c)jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Umawiających się Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, którego jest obywatelem;
d)jeżeli miejsca zamieszkania tej osoby nie można ustalić zgodnie z postanowieniami liter a)-c), właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną tę sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.
Wnioskodawca uważa więc, że mając na względzie, iż umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mają pierwszeństwo przed przepisami krajowymi, a więc mają wyższą rangę niż krajowe ustawy podatkowe - to oznacza to, że w sytuacji, gdy Włochy w 2026 r. również uznałyby Wnioskodawcę za osobę mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w tym kraju (zgodnie z wewnętrznymi uregulowaniami tego państwa), to wówczas mając na uwadze konflikt rezydencji zastosowanie znajdą ww. reguły kolizyjne.
Tym samym, w związku z tym, że jak Wnioskodawca wskazał w uzasadnieniu do pytania nr 1, to w Polsce będzie miał stałe miejsce zamieszkania oraz niewątpliwie powiązania osobiste i ściślejsze powiązania gospodarcze - to również przy zastosowaniu norm kolizyjnych zawartych w ww. UPO, miejsce zamieszkania Wnioskodawcy dla celów podatkowych powinno zostać rozstrzygnięte w Polsce.
W sytuacji więc, gdy zgodnie z wewnętrznym prawem Włoch, Wnioskodawca spełni wewnętrzne kryteria pozwalające na uznanie go za osobę mającą rezydencję w tym państwie, to w przedstawionych okolicznościach prawo międzynarodowe mające pierwszeństwo nad normami krajowymi wskazuje, że w tej sytuacji miejscem zamieszkania dla celów podatkowych ustalonym w oparciu o ww. przepisy UPO nadal mimo wszystko pozostanie Polska i nie będzie mogło dojść do podwójnego opodatkowania przychodów osiąganych przez Wnioskodawcę.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Na podstawie art. 3 ust. 1a ww. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1)posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2)przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Natomiast art. 3 ust. 2a cytowanej ustawy stanowi, że:
Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
Według art. 4a ustawy:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a więc – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.
Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych).
Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczną, polityczną, kulturalną, obywatelską, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp. Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunek ten stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium Polski centrum interesów życiowych.
Uznanie osoby fizycznej za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy, nie przesądza o uznaniu tej osoby, za osobę podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a, 2b ustawy stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Ocena, czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie z uwzględnieniem postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Z wniosku wynika, że posiada Pan podwójne obywatelstwo – Polski i Włoch. Z uwagi na charakter wykonywanej pracy w żadnym z tych krajów nie przebywa Pan powyżej 183 dni w roku. Obecnie, Włochy roszczą sobie prawo do określenia dla Pana włoskiej rezydencji podatkowej.
Zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy Umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania z dnia 21 czerwca 1985 r. (Dz.U. z 1989 r. Nr 62 poz. 374 ze zm.).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej Umowy:
W rozumieniu niniejszej umowy określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryteria o podobnym charakterze. Jednakże niniejsze określenie nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w tym Państwie tylko w zakresie dochodu ze źródeł położonych w tym Państwie.
W myśl art. 4 ust. 2 ww. Umowy:
Jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status będzie określony według następujących zasad:
a)osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania. Jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);
b)jeżeli nie można ustalić, w którym Umawiającym się Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Umawiających się Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zazwyczaj przebywa;
c)jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Umawiających się Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, którego jest obywatelem;
d)jeżeli miejsca zamieszkania tej osoby nie można ustalić zgodnie z postanowieniami liter a)-c), właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną tę sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.
Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.
Dla potrzeb dokonania interpretacji ww. przepisu, należy sięgnąć do Komentarza Modelowej Konwencji OECD. Według tego Komentarza posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały.
Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby.
Z uwagi na wskazane we wniosku powiązania gospodarcze i posiadaniem gospodarstwa domowego w Polsce może być Pan uznany, na gruncie art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce. Jednocześnie jak Pan wskazał Włochy roszczą sobie prawo dla określenia dla Pana rezydencji podatkowej, zasadne zatem jest odniesienie się do reguł kolizyjnych zawartych w Umowie między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania.
Zgodnie z Komentarzem do Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku, pkt a) w art. 4 ust. 2 oznacza, że przy stosowaniu Konwencji (gdy istnieje kolizja ustawodawstw obu państw) uważa się, iż miejsce zamieszkania osoby fizycznej znajduje się tam, gdzie osoba ta posiada stałe ognisko domowe, ognisko to musi być trwałe, co oznacza, że osoba ta urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwnym do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki okres.
Jeżeli osoba fizyczna posiada stałe ognisko domowe w obu Umawiających się Państwach, wówczas postanowienia ust. 2 przyznają pierwszeństwo państwu, z którym powiązania osobiste i gospodarcze danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania rozumie się ośrodek interesów życiowych.
Powyższe znajduje potwierdzenie w treści Objaśnień podatkowych z 29 kwietnia 2021 r. wydanych przez Ministerstwo Finansów, które dotyczą zasad ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) osób fizycznych w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2a ww. ustawy. Celem objaśnień jest przedstawienie sposobu prawidłowego wypełnienia obowiązków podatkowych przez osoby fizyczne w Polsce, bowiem rezydencja podatkowa nie ma charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności. Z objaśnień tych wynika, że jeżeli podatnik zostaje uznany za rezydenta podatkowego drugiego państwa (na skutek spełnienia kryteriów przewidzianych w krajowym prawie podatkowym tego państwa) a w Polsce jest uznawany za rezydenta podatkowego na mocy przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mamy do czynienia z podwójną rezydencją podatkową, i należy zastosować reguły kolizyjne. Wskazano w nich również, że w sytuacji gdy ustalenie państwa rezydencji nie jest możliwe w oparciu o pierwsze kryterium, jakim jest miejsce stałego zamieszkania, należy zastosować kolejne kryterium odnoszące się do ściślejszych powiązań osobistych i gospodarczych (ośrodka interesów życiowych).
Po analizie powiązań gospodarczych wynikających z opisanego zdarzenia przyszłego stwierdzam, że ściślejsze powiązania będą łączyły Pana z Polską. Po rozwiązaniu stosunku pracy we Włoszech podejmie Pan działalność gospodarczą na terytorium Polski. W Polsce posiada Pan miejsce zamieszkania w mieszkaniu użyczonym przez jego właściciela, jednocześnie nie wyklucza Pan zakupu nieruchomości w Polsce. Prowadzi Pan gospodarstwo domowe i ma na utrzymaniu mieszkanie w Polsce -opłaca czynsz, rachunki, ubezpieczenia. Cały majątek będzie Pan w 2026 r. docelowo posiadał w Polsce - dwa samochody zostaną przywiezione w tym roku do Polski z Włoch i zarejestrowane w Polsce. Konta bankowe będą w polskich bankach, ubezpieczenia, umowy - wszystko będzie zlokalizowane i aktywne wyłącznie w Polsce. Wszystkie główne przepływy finansowe (wynagrodzenie, faktury, płatności, karty, transakcje) będą obsługiwane z Polski. Dodatkowo zgodnie z Pana wyjaśnieniami we Włoszech nie posiada Pan nieruchomości ani nie ma miejsca zamieszkania będącego w Pana dyspozycji. Wnioskodawca nie będzie uczestniczył w życiu towarzyskim, kulturalnym ani politycznym we Włoszech. Nie będzie też podejmował aktywności społecznych czy sportowych we Włoszech. Wizyty we Włoszech (lub innych państwach) będą sporadyczne, w celu spotkania z żoną, załatwienia kwestii okazjonalnych czy kwestii zawodowych.
We Włoszech przebywa Pana narzeczona i część rodziny. Przyszła żona posiada nieruchomość we Włoszech, w której wyłącznie ona jest zameldowana. Po ślubie, małżeństwo będzie w rozdzielności majątkowej, a Pana żona pozostanie jedyną właścicielką włoskiej nieruchomości. Będzie Pan odwiedzać Włochy, ale nie przeprowadzi się Pan tam na stałe. Ponadto aktualnie posiada i nie wyklucza możliwości utrzymania mniejszościowych udziałów we włoskiej spółce. Udziały te nie wiążą się i nie będą wiązać z aktywnymi funkcjami zarządczymi we Włoszech. Ponadto zamierza Pan złożyć we Włoszech deklarację przeniesienia miejsca zamieszkania za granicę.
Pana wyjaśnienia wskazują, że w żadnym z krajów nie będzie Pan posiadał stałego miejsca zamieszkania, jednak stwierdzić należy, że w opisanym zdarzeniu przyszłym Pana centrum interesów życiowych będzie się znajdowało w Polsce. Zatem będzie Pan posiadał w Polsce miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, a więc będzie Pan rezydentem podatkowym Polski i będzie podlegał w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Zatem Pana stanowisko, że w Polsce będzie Pan podlegał nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu jest prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do Pana wątpliwości dotyczącej sytuacji uznawania Pana od 2026 r. przez włoskie organy podatkowe w dalszym ciągu za osobę mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych we Włoszech, wyjaśniam, że w sytuacji wystąpienia kolizji w zakresie opodatkowania tego samego przychodu i faktycznego braku wyeliminowania podwójnego opodatkowania, istnieje możliwość wszczęcia na wniosek podatnika, procedury wzajemnego porozumiewania się. Tryb postępowania w tej sprawie został uregulowany w art. 25 ww. Umowy.
Zgodnie z tym przepisem:
1)Jeżeli osoba jest zdania, że działania jednego lub obu Umawiających się Państw pociągają lub pociągną za sobą opodatkowanie, które jest niezgodne z postanowieniami niniejszej umowy, to może ona, niezależnie od środków odwoławczych przewidzianych w prawie wewnętrznym tych Państw, przedstawić swoją sprawę właściwej władzy tego Umawiającego się Państwa, w którym ma miejsce zamieszkania lub siedzibę, albo jeżeli w danej sprawie mają zastosowanie postanowienia artykułu 24 ustęp 1 - władzy tego Umawiającego się Państwa, którego jest obywatelem. Wniosek taki musi być przedłożony w ciągu dwóch lat, licząc od pierwszego urzędowego zawiadomienia o działaniu pociągającym za sobą opodatkowanie niezgodne z umową.
2)Jeżeli właściwa władza uzna zarzut za uzasadniony, ale nie może sama spowodować zadowalającego rozwiązania, to poczyni ona starania, ażeby sprawę tę uregulować we wzajemnym porozumieniu z właściwą władzą drugiego Umawiającego się Państwa, tak ażeby uniknąć opodatkowania niezgodnego z niniejszą umową.
3)Właściwe władze Umawiających się Państw będą czynić starania, aby w drodze wzajemnego porozumienia usuwać wszelkie trudności lub wątpliwości, które mogą powstawać przy interpretacji lub stosowaniu umowy.
4)Właściwe władze Umawiających się Państw w celu osiągnięcia porozumienia wskazanego w poprzednich ustępach mogą kontaktować się ze sobą bezpośrednio. Kiedy dla osiągnięcia porozumienia wskazana jest ustna wymiana opinii, to taka wymiana może nastąpić za pośrednictwem komisji złożonej z przedstawicieli właściwych władz Umawiających się Państw.
Wobec powyższego Pana stanowiska, że „gdy zgodnie z wewnętrznym prawem Włoch, Wnioskodawca spełni wewnętrzne kryteria pozwalające na uznanie go za osobę mającą rezydencję w tym państwie, to w przedstawionych okolicznościach prawo międzynarodowe mające pierwszeństwo nad normami krajowymi wskazuje, że w tej sytuacji miejscem zamieszkania dla celów podatkowych ustalonym w oparciu o ww. przepisy UPO nadal mimo wszystko pozostanie Polska i nie będzie mogło dojść do podwójnego opodatkowania przychodów osiąganych przez Wnioskodawcę”, nie mogłem uznać za prawidłowe ponieważ rozstrzygniecie powyższej kwestii jest zastrzeżone do procedury określonej w art. 25 Umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
