Powołanie do służby w obronie cywilnej: nowe obowiązki dla gmin i powiatów
Od 6 maja 2026 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie powoływania do służby w obronie cywilnej oraz Ewidencji Obrony Cywilnej. Rozporządzenie przekłada generalne kompetencje wójtów, burmistrzów i prezydentów miast na konkretną procedurę: jak typować osoby do przydziałów mobilizacyjnych, jak sporządzać i kierować wniosek do wojewody, jak postępować z kartami przydziału oraz wezwaniami do służby. Dla samorządów oznacza to nowe obowiązki dokumentacyjne i organizacyjne, które trzeba zaplanować już dziś.
Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (dalej: ustawa) weszła w życie 1 stycznia 2025 r. i wprowadziła do polskiego porządku prawnego jednolity model organów ochrony ludności: wójt, burmistrz, prezydent miasta (dalej: wójt), starosta, wojewoda i minister właściwy do spraw wewnętrznych. Ustawa określiła też zadania tych organów w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej – w tym w procedurach związanych z przydziałami mobilizacyjnymi i organizowaniem powołania do służby. Wymagała jednak doprecyzowania trybu działania.
Rozporządzenie określa cztery zasadnicze obszary:
1) sposób i tryb prowadzenia Ewidencji Obrony Cywilnej,
2) sposób i tryb nadawania oraz uchylania przydziałów mobilizacyjnych,
3) sposób przekazywania wezwania do służby,
4) wzory trzech dokumentów – wniosku o nadanie przydziału, karty przydziału i wezwania.
W praktyce to pierwszy kompletny dokument, który mówi samorządom, w jakiej kolejności i w jakiej formie wykonywać zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, o których mowa w art. 135 ust. 9 ustawy.
