Wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2026 r., sygn. II OSK 2492/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Gdesz (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 388/23 w sprawie ze skargi K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w Z. na czynność Burmistrza Miasta Z. z dnia 26 stycznia 2023 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej historycznego układu urbanistycznego części miasta Z. w granicach "Parku Kulturowego obszaru ul. [....]" do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Z. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w Z. na rzecz Burmistrza Miasta Z. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 21 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 388/23 oddalił skargę K. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Z. na czynność Burmistrza Miasta Z. z 26 stycznia 2023 r. w przedmiocie włączenia karty adresowej historycznego układu urbanistycznego części miasta Z. w granicach "Parku Kulturowego [...]" do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Z.

W motywach orzeczenia Sąd podniósł, że w kontrolowanej sprawie organ sprostał wytycznym zawartym w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1242/21, którym stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej uprzednio czynności Burmistrza Miasta Z. z 2021 r. i dokonał czynności włączenia karty adresowej zabytku do GEZ zgodnie z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840, dalej uozoz). Uznano, że kontrolowana karta adresowa z 2023 r. została sporządzona prawidłowo i znacząco różni się od swojej poprzedniczki z 2021 r. Dokument ten wypełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. z 2021 r. poz. 56, dalej rozporządzenie), zawierając szczegółowe rubryki dotyczące historii, opisu wartości, stanu zachowania oraz postulatów konserwatorskich. Sąd podkreślił, że w nowej wersji wyeliminowano błędy i braki z przeszłości, m.in. poprzez dodanie precyzyjnych współrzędnych geograficznych obszaru (332 punkty), który został wpisany do GEZ. Z przeprowadzonych zaś analiz i bogatej dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, iż wyznaczony do ochrony obszar bezsprzecznie wpisuje się w definicję historycznego układu urbanistycznego stosownie do art. 3 pkt 12 uozoz. Burmistrz Miasta Z. miał zatem usprawiedliwione podstawy do ujęcia spornego obszaru w GEZ. Taka forma ochrony jest niezbędna, aby zachować unikatowy charakter Z., w tym ekspozycję zabytków w przestrzeni miejskiej oraz widoki na pasma górskie, które stanowią fundament rozwoju miasta. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących nieuzasadnionego powielania form ochrony wskazując, że istnienie na tym terenie zabytków wpisanych indywidualnie do rejestru, nie wyklucza ochrony całego układu urbanistycznego, ponieważ każda z tych form ma inny zakres. Ochrona historycznego układu K. została uznana za inwestycję perspektywiczną w sensie ekonomicznym i rozwojowym, tylko bowiem zachowanie indywidualności, odrębności oraz związków z tradycją, unikatowym krajobrazem tatrzańskim gwarantuje Z. zachowanie konkurencyjności w skali europejskiej i krajowej oraz rozwój funkcji centrum turystyki, konsumpcji i rekreacji - a zatem, wbrew twierdzeniom skarżącej, stanowi o tym, iż udowodniony i udokumentowany interes publiczny stanowi o wyższości nad niewykazanym interesem ekonomicznym jednostki. Park Kulturowy [...] jest jednym z najstarszych parków kulturowych w Polsce. Wspólna troska o zachowanie w stanie niezmienionym tego zabytkowego, historycznego układu urbanistycznego ma fundamentalne znacznie dla dziedzictwa kulturowego miasta i kraju.