PRAKTYCZNY LEKSYKON VAT 2026 - Rozdział IV. Obowiązek podatkowy (art. 19a ustawy o VAT)
O tym, kiedy należy rozliczać (w tym wykazywać w deklaracjach VAT) czynności podlegające opodatkowaniu VAT, decyduje moment powstania obowiązku podatkowego. Zasady powstawania obowiązku podatkowego w przypadku sprzedaży krajowej (odpłatnych dostaw towarów i odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju) określają przepisy art. 19a ustawy o VAT.
Na podstawie wymienionych przepisów czynności podlegające opodatkowaniu (tj. dostawy towarów i świadczenie usług na terytorium kraju) dzielą się na dwie grupy:
- czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, oraz
- czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje na zasadach szczególnych.
1. Powstawanie obowiązku podatkowego na zasadach ogólnych
W przypadku gdy obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, o momencie jego powstania decyduje data dokonania dostawy lub wykonania usługi oraz otrzymania zaliczki.
Powstawanie obowiązku podatkowego na zasadach ogólnych
Moment powstania obowiązku podatkowego | Kiedy wskazana zasada ma zastosowanie | Podstawa prawna |
Z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty | Gdy zapłata zostanie otrzymana przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi | Art. 19a ust. 8 ustawy o VAT |
Z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi | Gdy obowiązek podatkowy nie powstał wcześniej na skutek otrzymania całości lub części zapłaty | Art. 19a ust. 1 ustawy o VAT |
1.1. Dokonanie dostawy towarów
Dokonaniem dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Najczęściej przeniesienie takiego prawa następuje z chwilą wydania towarów, lecz nie zawsze tak jest. Do dokonania takiej dostawy dojść może np. na skutek wydania dokumentów albo środków umożliwiających rozporządzanie rzeczą.
POTRZEBUJESZ POMOCY?