Interpretacja indywidualna z dnia 4 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDWT.4011.30.2026.2.MJ
Osoba, której małżonek jest całkowicie ubezwłasnowolniony i w konsekwencji nie uczestniczy w procesie wychowawczym dzieci, kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, pod warunkiem spełnienia przewidzianych ustawą kryteriów.
– Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 20 marca 2026 r. (data wpływu 25 marca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
(…) 2023 r. Pani mąż A. B. uległ bardzo poważnemu wypadkowi komunikacyjnemu (…).
(…).
Wymaga 24-godzinnej opieki.
Pani mąż został całkowicie ubezwłasnowolniony. Sąd Rejonowy w C, (...) Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił Panią - żonę, opiekunem prawnym dla całkowicie ubezwłasnowolnionego A. B.
Pani mąż przebywa u rodziców, którzy nim się opiekują. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał mu rentę oraz świadczenie wspierające.
Mają Państwo dwójkę dzieci, które obecnie mają: D. - lat 7, E. - lat 4.
Są Państwo w dalszym ciągu małżeństwem, nie są Państwo w separacji. Pracuje Pani zawodowo w celu utrzymania rodziny.
Całkowite ubezwłasnowolnienie Pani męża spowodowało, że z mocy prawa powstała między Państwem rozdzielność majątkowa - art. 53 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U z 2023 r. poz. 2889 z późn. zm.), co uniemożliwia wspólne opodatkowanie PIT.
Dzieciom, wg obowiązującego prawa w Polsce, nie przysługuje renta, ani żadne inne wsparcie finansowe z tytułu, że ojciec nie uczestniczy w ich wychowaniu.
Uzupełnienie wniosku
W latach podatkowych, których dotyczy wniosek (2025 r. oraz za lata następne) podlegała Pani oraz będzie Pani podlegała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
W latach podatkowych, których dotyczy wniosek (2025 r. oraz za lata następne) uzyskała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej wyłącznie z tytułu umów o pracę. Nie przewiduje Pani, że w latach następnych uzyska dochody z innych źródeł.
Pani mąż A. B. został ubezwłasnowolniony postanowieniem Sądu Okręgowego w C (...) Wydział Cywilny z dnia (…) 2023 r. sygn. akt (...). Orzeczenie jest prawomocne od dnia (…) 2023 r.
Od chwili ubezwłasnowolnienia męża samotnie wychowuje Pani dzieci wskazane we wniosku tj. bez wsparcia innych osób troszczy się Pani o fizyczny, duchowy, emocjonalny rozwój dzieci, cały czas wpływając na rozwój ich osobowości i zainteresowań.
Tym samym w latach podatkowych, których dotyczy wniosek (2025 r. oraz za lata następne) samotnie wychowywała Pani dzieci i dalej będzie je Pani samotnie wychowywała.
W latach podatkowych, których dotyczy wniosek (2025 r. oraz za lata następne) nie znalazło zastosowania i nie znajdzie wyłączenie z możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoby samotnie wychowującej dziecko wskazane w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W latach podatkowych, których dotyczy wniosek (2025 r. oraz za lata następne) w stosunku do Pani oraz do Pani dzieci nie miały i nie będą miały zastosowania przepisy:
·art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) - w zakresie osiąganych w roku podatkowym przychodów , poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększenia lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonania innych doliczeń lub odliczeń,
·ustawy z dnia 24 sierpnia 2026 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Pytanie
Czy, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.) który stawowi, że:
„Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.”,
za rok 2025 i za każdy kolejny jest Pani uprawniona do rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, ma Pani prawo za rok 2025 i za każdy kolejny do rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci w myśl przepisu art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.).
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, „samotny” to: (1) „żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół”, (2) „znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam”, (3) „spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa”, (4) „znajdujący się na odludziu”. Z kolei, „wychować – wychowywać” to: (1) „zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności”, (2)" przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie".
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych.
Należy wskazać, że ubezwłasnowolnienie całkowite to stan prawny, w którym osoba traci zdolność do czynności prawnych, a jej prawa są przenoszone na wyznaczonego opiekuna. Osoba całkowicie ubezwłasnowolniona nie może podejmować samodzielnych decyzji dotyczących swojego życia osobistego, finansowego ani zdrowotnego. Jest to proces, który ma na celu ochronę osób, które z powodu np. niepełnosprawności lub innych poważnych problemów zdrowotnych, nie są w stanie kierować swoim życiem. Osoba całkowicie ubezwłasnowolniona potrzebuje specjalistycznej pomocy w zarządzaniu swoim majątkiem. Dla takiej osoby ustanawia się opiekuna prawnego, który podejmuje decyzje w jej imieniu oraz dba o jej interes.
W opisanej sytuacji Sąd ustanowił Panią jako opiekuna prawnego Pani męża.
W powyższym zakresie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm):
„Art. 12
Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.
Art. 13
§ 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.
§ 2. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską.
Art. 14
§ 1. Czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna.”
Zgodnie z art. 94 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U z 2023 r. poz. 2889 z późn. zm.) „Jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. To samo dotyczy wypadku, gdy jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej albo gdy jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu.”
W myśl powołanych przepisów Pani mąż jako osoba całkowicie ubezwłasnowolniona nie ma zdolności do czynności prawnych co skutkuje, że nie ma władzy rodzicielskiej.
Osoba całkowicie ubezwłasnowolniona nie może sprawować władzy rodzicielskiej. Władza ta jest nierozerwalnie związana ze zdolnością do czynności prawnych, której ubezwłasnowolniony całkowicie nie posiada.
W takiej sytuacji władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi D. lat 7 oraz E. lat 4 automatycznie przeszła na Panią, jako na drugiego z rodziców.
W ten sposób stała się Pani jedyną osobą decyzyjną w sprawach wychowania, zdrowia, bieżącego zabezpieczenia materialnego oraz majątku dzieci.
Pani mąż, z uwagi na stan zdrowia (…), jak również na stan prawny, nie uczestniczy w jakikolwiek sposób w Państwa życiu rodzinnych co powoduje, że samotnie wychowuje Pani dzieci.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
– podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1)dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2)przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
– w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615 ), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
W świetle zaś art. 6 ust. 4f powoływanej ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1)stosuje przepisy:
a)art. 30c lub
b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
–w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Panią z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko podkreślić należy, że wszystkie preferencje, ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.
Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja ta obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Uwzględniając cytowane uregulowania prawne wskazać należy, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.
Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania pojęcia „samotnego wychowywania”, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia pojęć „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».
Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci ustawodawca zaliczył zarówno osoby, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), jak i osoby, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) lub został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Samotnie wychowującą dzieci jest również osoba, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak też osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.
Przy czym, prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który faktycznie w roku podatkowym samotnie wychowuje dziecko, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z treści złożonego przez Panią wniosku oraz jego uzupełnienia wynika, że w 2023 r. Pani mąż uległ bardzo poważnemu wypadkowi komunikacyjnemu. (…) Pani mąż został całkowicie ubezwłasnowolniony. Sąd ustanowił Panią opiekunem prawnym dla męża. Pani mąż wymaga 24-godzinnej opieki, przebywa u rodziców, którzy nim się opiekują. Są Państwo w dalszym ciągu małżeństwem, nie są Państwo w separacji. Pracuje Pani zawodowo w celu utrzymania rodziny. Całkowite ubezwłasnowolnienie Pani męża spowodowało, że z mocy prawa powstała między Państwem rozdzielność majątkowa, co uniemożliwia wspólne opodatkowanie. Mają Państwo dwójkę małoletnich dzieci, które od chwili ubezwłasnowolnienia męża samotnie Pani wychowuje tj. bez wsparcia innych osób troszczy się Pani o fizyczny, duchowy, emocjonalny rozwój dzieci, cały czas wpływając na rozwój ich osobowości i zainteresowań. Tym samym, jak wskazała Pani w uzupełnieniu wniosku, w 2025 r. samotnie wychowywała Pani dzieci i dalej będzie je Pani samotnie wychowywała.
Stosownie do treści art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 236):
Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.
W myśl art. 94 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. To samo dotyczy wypadku, gdy jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej albo gdy jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu.
Z art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że:
Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
Zgodnie z art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
Stosownie do art. 97 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
Jak wskazuje art. 107 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.
W myśl art. 13 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.
§ 2. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską.
Zatem w świetle przywołanych przepisów, postanowienie Sądu w przedmiocie całkowitego ubezwłasnowolnienia męża skutkowało z mocy prawa utratą przez ubezwłasnowolnionego zdolności do czynności prawnych, a tym samym ustaniem jego władzy rodzicielskiej wobec dzieci.
Ubezwłasnowolnienie polega na pozbawieniu albo ograniczeniu przez sąd zdolności do czynności prawnych z uwagi na chorobę danej osoby lub psychiczne problemy. Ubezwłasnowolnienie całkowite oznacza zupełne pozbawienie danej osoby zdolności do czynności prawnych, czynności te podejmuje zamiast niej opiekun. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie może m.in.: zawierać umów, sporządzić testamentu, zawrzeć małżeństwa, sprawować władzy rodzicielskiej (traci też dotychczasową władzę rodzicielską nad swoimi dziećmi). Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie posiada czynnego i biernego prawa wyborczego, nie może nawiązać stosunku pracy oraz samodzielnie podejmować decyzji o leczeniu.
Ubezwłasnowolnienie rodzica jest równoznaczne z wyłączeniem sprawowania przez niego władzy rodzicielskiej i nieograniczonej pieczy nad własnymi dziećmi. Oznacza konieczność przejęcia całości reprezentacji dziecka przez drugiego rodzica.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny i powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że w 2025 r. nieprzerwanie wykonywała Pani władzę rodzicielską bez udziału drugiego rodzica (ojca dzieci) – tj. uczestniczyła Pani w wychowaniu niepełnoletnich synów, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i psychiczny, samodzielnie zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, natomiast ojciec dzieci w konsekwencji całkowitego ubezwłasnowolnienia z mocy prawa utracił zdolność do czynności prawnych, a tym samym ustała jego władza rodzicielska wobec synów. W 2025 r. podlegała Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uzyskiwała Pani dochody z tytułu umów o pracę, jak również wobec Pani i Pani synów nie miały zastosowania przepisy wskazane w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, w 2025 r. w Pani sytuacji nie znalazło zastosowania wyłączenie z możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowującej dziecko wskazane w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Spełnienie powyższych warunków powoduje, że za 2025 r., przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jeżeli przedstawione okoliczności sprawy oraz stan prawny nie ulegną zmianie będzie Pani mogła skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko w latach kolejnych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

