Interpretacja indywidualna z dnia 4 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP2-1.4011.28.2026.2.MW
Niezależnie od zaangażowania finansowego i czasowego ojca w proces wychowawczy, dopóki oboje rodzice uczestniczą w wychowaniu dziecka, nie można uznać, iż wnioskodawca wychowuje dziecko samotnie, co wyklucza zastosowanie ulgi podatkowej dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 11 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 9 kwietnia 2026 r. (wpływ 9 kwietnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca.
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
I. Stan faktyczny
Jest Pan ojcem małoletniego dziecka urodzonego 2008 r. Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 23 sierpnia 2011 r. rozwiązano małżeństwo Pana i matki dziecka bez orzekania o winie. Sąd powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej, ustalając, że stałym miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania matki. Jednocześnie sąd nie ograniczył Pana w wykonywaniu władzy rodzicielskiej, a kontakty zostały ukształtowane w sposób umożliwiający Panu realne, stałe i intensywne uczestnictwo w wychowaniu dziecka.
Wykonuje Pan istotną część obowiązków wychowawczych, przy czym zakres tych obowiązków ma charakter nie tylko regularny, lecz także ciągły i obejmuje czynności o fundamentalnym znaczeniu dla rozwoju dziecka. Dziecko przebywa u Pana w weekendy, a także w okresach ferii, wakacji i świąt. Zapewnia Pan dziecku wyżywienie, ubrania, transport, opiekę, organizację czasu, pomoc w nauce, uczestnictwo w zajęciach dodatkowych, wizyty lekarskie oraz inne czynności związane z codziennym wychowaniem. Ponadto od wielu lat aktywnie wspiera Pan rozwój sportowy dziecka, finansując obozy, sprzęt, treningi i wyjazdy na zawody oraz osobiście zawożąc dziecko na te wydarzenia. Ponosi Pan również koszty utrzymania dziecka wykraczające poza alimenty, które mają charakter jedynie częściowy i nie odzwierciedlają rzeczywistego zakresu jego zaangażowania finansowego. Nie pobiera Pan świadczeń wychowawczych zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( o którym mowa w art. 6 ust 4f ustawy o PIT). Nie posiada Pan wiedzy, czy matka dziecka pobiera wyżej wskazane świadczenie wychowawcze ani też, czy korzysta z preferencyjnego rozliczania swoich dochodów w ramach ulgi dla osoby samotnie wychowującej dziecko.
Matka dziecka nie wykonuje całości obowiązków wychowawczych. Obowiązki te są podzielone, a Pan wykonuje ich istotną część, w tym te wymagające zaangażowania czasowego, organizacyjnego i finansowego. W konsekwencji, Pana zdaniem - w świetle art. 6 ust. 4c ustawy o PIT oraz aktualnego orzecznictwa sądowo-administracyjnego spełnia Pan przesłanki uznania go za osobę samotnie wychowującą dziecko.
II. Zdarzenie przyszłe
W kolejnych latach podatkowych sytuacja będzie analogiczna, z tym, że w roku 2026 dziecko ukończy 18 lat i będzie kontynuować naukę w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej oraz w innym państwie. Nadal będzie Pan wykonywał istotną część obowiązków wychowawczych, dziecko będzie przebywać u Pana regularnie, a Pan będzie ponosił koszty utrzymania dziecka oraz wykonywał czynności wychowawcze.
W uzupełnieniu wniosku z 9 kwietnia 2026 r. (data wpływ 9 kwietnia 2026 r.), wskazał Pan, że:
1)w okresach objętych wnioskiem podlegał/podlega/będzie podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu;
2)uzyskiwał/uzyskuje/zamierza uzyskiwać Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej tj. z tytułu umowy o pracę;
3)nie prowadzi Pan działalności gospodarczej;
4)stosunku do Pana oraz dziecka nie mają zastosowania przepisy:
a)art. 30c ustawy o PIT (podatek liniowy),
b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,
c)ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym,
d)ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;
5)w okresach objętych wnioskiem oraz w zdarzeniu przyszłym dziecko po ukończeniu 18 roku życia:
- nie planuje uzyskiwać dochodów przekraczających limity wskazane w przepisach, które wyłączałyby możliwość zastosowania preferencji,
- ewentualne dochody, jeśli będą uzyskiwane będą mieściły się w granicach dopuszczonych ustawą o PIT;
6)dziecko nie otrzymywało/nie otrzymuje renty socjalnej ani zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego;
7)dziecko nie było i nie jest umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
8)w sprawie nie została ustanowiona opieka naprzemienna;
9)nie zawarł Pan ponownie związku małżeńskiego;
10)przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i jednoznaczny określa zakres Pana zaangażowania w wychowanie dziecka, wskazał Pan, że:
- wykonuje samodzielnie obowiązki wychowawcze w przypadających mu okresach,
- ponosi ciężar organizacyjny, czasowy i finansowy wychowania dziecka,
- sprawuje realną i samodzielną pieczę nad dzieckiem,
przy czym czynności te nie są wykonywane wspólnie z drugim rodzicem w tym samym czasie i miejscu;
11)wychowanie dziecka nie jest wykonywane wyłącznie przez matkę;
12)nie jest Pan ojcem ani opiekunem prawnym innych dzieci.
Pytania
1)Czy w opisanym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym spełnia Pan przesłanki z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT i tym samym ma prawo do wspólnego rozliczenia z dzieckiem podatku dochodowego od osób fizycznych w ramach ulgi jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4d, 4f ustawy o PIT)?
2)Czy za lata 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026 może złożyć korektę deklaracji PIT?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie odpowiedź na powyższe pytania powinna być twierdząca.
W zakresie pytania pierwszego należy wskazać, że pojęcie „osoby samotnie wychowującej dziecko” użyte w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT nie zostało zdefiniowane ustawowo, co oznacza, że jego wykładnia musi opierać się na dorobku orzeczniczym oraz wykładni celowościowej. W świetle aktualnej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, samotne wychowywanie dziecka nie oznacza wychowywania w całkowitej izolacji od drugiego rodzica, lecz wykonywanie dominującej części obowiązków wychowawczych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2025 r., sygn. II FSK 1176/22, jednoznacznie stwierdził, że „samotne wychowywanie dziecka nie jest pojęciem tożsamym z wyłącznością wychowywania. Współudział drugiego rodzica w wychowaniu nie wyklucza możliwości uznania pierwszego za osobę samotnie wychowującą dziecko.” NSA podkreślił również, że „decydujące znaczenie ma faktyczny zakres wykonywanych obowiązków wychowawczych, a nie formalne ustalenia dotyczące miejsca zamieszkania czy zakresu władzy rodzicielskiej.” Co więcej skład orzekający stwierdził, że „nie można utożsamiać samotnego wychowywania z sytuacją, w której drugi rodzic jest całkowicie nieobecny w życiu dziecka.” W konsekwencji NSA potwierdził, że samotne wychowywanie nie może być utożsamiane z wyłącznością, liczy się faktyczny ciężar wychowawczy, miejsce zamieszkania dziecka nie jest decydujące, współwładza rodzicielska i aktywny udział drugiego rodzica nie wyklucza ulgi.
W podobnym tonie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2023 r., II FSK 1766/20, w którym sąd stwierdził, że „samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie w odosobnieniu od drugiego rodzica i bez jego udziału.” oraz, że:
„nie jest konieczne, aby drugi rodzic był całkowicie pozbawiony kontaktu z dzieckiem.” Co istotne NSA w wyroku z 20 maja 2020 r., II FSK 383/20 wskazał, że „kryterium samotności wyklucza się z kryterium wspólności.” oraz, że "wspólne wychowywanie oznacza wykonywanie czynności wychowawczych razem, w tym samym czasie i miejscu.” To oznacza, że kontakty, nawet regularne, nie są „wspólnym wychowywaniem”. W konsekwencji to oznacza, że kontakty, alimenty, współwładza — same w sobie — nie tworzą „wspólnego wychowywania”.
Kolejnym istotnym rozstrzygnięciem jest wyrok WSA w Gdańsku z 14 września 2023 r., I SA/Gd 478/23, w którym skład orzekający wskazał, że „o samotnym wychowywaniu decyduje faktyczny ciężar obowiązków, a nie formalne ustalenia dotyczące władzy rodzicielskiej.” Ponadto zgodnie z wyrokiem NSA z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II FSK 633/24 sąd orzekł, iż "na skutek nowelizacji z 9 czerwca 2022 r. preferencyjne opodatkowanie nie przysługuje samotnym rodzicom, którzy zgodnie z art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. wychowują co najmniej jedno dziecko wspólnie, rozumiane także jako "naprzemienne" wykonywanie opieki nad dzieckiem, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze. Nowa redakcja analizowanej ulgi nie modyfikuje rozumienia pojęcia "samotnego wychowywania dzieci", lecz wyklucza jedynie wspólne opodatkowanie w określonym ustawą przypadku. W analizowanym stanie faktycznym Wnioskodawca nigdy nie pobierał i nie pobiera świadczenie wychowawczego. Jednocześnie znaczyć przy tym należy, że przesłanka "wspólnego zamieszkiwania" rodziców z dziećmi nie została zamieszczona w treści art. 6 ust. 4f (oraz art. 6 ust. 4c i ust. 4d) ustawy o PIT, co potwierdza wyrok NSA z 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FSK182/24.
W świetle powyższego Pana zdaniem, należy uznać, że spełnia Pan przesłanki z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT. Wykonuje Pan istotną część obowiązków wychowawczych, w tym obowiązków o charakterze codziennym, organizacyjnym i finansowym. Matka dziecka nie wykonuje całości obowiązków wychowawczych, a obowiązki te są podzielone w sposób, który pozwala uznać, że wnioskodawca wykonuje ich znaczącą część. W konsekwencji powinien być Pan uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko zarówno w latach nieprzedawnionych, jak i w latach przyszłych, a w konsekwencji ma Pan prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w ramach ulgi jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
W zakresie pytania drugiego należy podkreślić, że na dzień składania niniejszego wniosku Pana zobowiązania podatkowe za lata 2020 - 2026 nie uległy przedawnieniu, a zatem ma Pan prawo do złożenia korekt deklaracji za przedmiotowe lata.
Należy podkreślić, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują żadnego ograniczenia, które uniemożliwiałoby złożenie korekty deklaracji w celu skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Ustawa o PIT nie zawiera również przepisu, który uzależniałby możliwość skorygowania zeznania od uprzedniego złożenia wniosku o interpretację indywidualną lub od uzyskania pozytywnej interpretacji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że prawo do korekty deklaracji jest prawem podatnika o charakterze materialnym, które może być wykonywane aż do momentu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W szczególności, w wyroku z 3 lutego 2026 r., I SA/Bd 672/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy potwierdził, że podatnik ma prawo do złożenia korekty deklaracji za lata nieprzedawnione, jeżeli spełnia przesłanki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia.
W świetle powyższego, Pana zdaniem skoro spełnia Pan przesłanki do uznania go za osobę samotnie wychowującą dziecko, a zobowiązania podatkowe za lata 2020–2026 nie uległy przedawnieniu, to przysługuje Panu prawo do złożenia korekt deklaracji PIT za wszystkie wskazane lata. Korekty te mogą obejmować zmianę sposobu opodatkowania na przewidziany w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, tj. rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Podkreśla Pan, że prawo do korekty deklaracji jest niezależne od tego, czy pierwotne zeznanie zostało złożone z zastosowaniem preferencji, czy też bez niej. Jeżeli podatnik spełniał warunki do preferencyjnego rozliczenia w danym roku podatkowym, może skorygować deklarację i skorzystać z ulgi również po latach, o ile zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.
Wnosi Pan o potwierdzenie, że w opisanym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym spełnia przesłanki z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT i ma Pan prawo do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w ramach ulgi jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4d i 4f ustawy o PIT), a w konsekwencji przysługuje Panu uprawnienie do złożenia korekt deklaracji PIT za lata 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026, w których spełniał Pan przesłanki do uznania go za osobę samotnie wychowującą dziecko.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Ad I-II
Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej
-podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.
W myśl art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265 ze zm.), stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
-podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Na podstawie art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Według art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
-w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 240), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).
W świetle art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Na mocy art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), wynika, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
-w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Wyjaśnić przy tym należy, że na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):
W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.
Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stanowi, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
-w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Natomiast, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw stanowi, że:
przepisy art. 6 ust. 4c–4h, 8 (…) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (…) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.
Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
- posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci);
- wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka (dzieci);
- nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
- niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.
Przepis art. 6 ust. 4c ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.
Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.
Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.
Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
Z opisu sprawy wynika, że nie pozostaje Pan w związku małżeńskim, ani nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką dzieci. W sprawie nie została ustanowiona opieka naprzemienna. Sąd powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej, ustalając, że stałym miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania matki. Jednocześnie sąd nie ograniczył Pana w wykonywaniu władzy rodzicielskiej. Kontakty zostały ukształtowane w sposób umożliwiający Panu realne, stałe i intensywne uczestnictwo w wychowaniu dziecka. Dziecko przebywa u Pana w weekendy, a także w okresach ferii, wakacji i świąt. Zapewnia Pan dziecku wyżywienie, ubrania, transport, opiekę, organizację czasu, pomoc w nauce, uczestnictwo w zajęciach dodatkowych, wizyty lekarskie oraz inne czynności związane z codziennym wychowaniem. Ponadto od wielu lat aktywnie wspiera Pan rozwój sportowy dziecka, finansując obozy, sprzęt, treningi i wyjazdy na zawody oraz osobiście zawożąc dziecko na te wydarzenia. Ponosi Pan również koszty utrzymania dziecka wykraczające poza alimenty, które mają charakter jedynie częściowy i nie odzwierciedlają rzeczywistego zakresu jego zaangażowania finansowego. Zgodnie z Pana wskazaniem matka dziecka nie wykonuje całości obowiązków wychowawczych. Obowiązki te są podzielone, a Pan wykonuje ich istotną część, w tym te wymagające zaangażowania czasowego, organizacyjnego i finansowego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pana zaangażowania w proces wychowawczy dziecka – nie sposób uznać, że w Pana przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci.
W tym konkretnym przypadku stwierdzić należy, że każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka, co oznacza, że dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Kontakty Pana oraz byłej żony z dzieckiem zostały uregulowane sądownie, określając czasookresy sprawowania opieki nad dzieckiem. Co istotne, kontakty z dzieckiem są faktycznie przez Pana realizowane. Wobec powyższego bezsprzecznym pozostaje fakt, że przez czas kiedy dziecko przebywa pod opieką matki to ona wówczas je wychowuje, a przez pewien czas dziecko przebywa pod Pana opieką, zatem w roku podatkowym nie wychowuje Pan dziecka samotnie, tzn. bez udziału drugiego z rodziców.
Dla zastosowania rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci istotny jest m.in. warunek, że w trakcie roku podatkowego rzeczywiście samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowuje się dzieci, który wobec sytuacji przedstawionej we wniosku nie został spełniony. Preferencja ta uzależniona jest nie tylko od stanu cywilnego, ale przede wszystkim od faktycznego samotnego wychowywania dzieci. Jak już wskazano, wychowanie dzieci można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu i systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Nie sposób uznać, że w przedstawionym przez Pana opisie sprawy – w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej i opieki przez obojga rodziców – zachodzą dwa odrębne procesy wychowawcze, tj. osobny samotny proces przeprowadza Pan w swoim czasie, gdy dziecko zamieszkuje i przebywa z Panem, a zupełnie inny proces wychowawczy zachodzi podczas, gdy dziecko przebywa z matką. Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się praca obojga rodziców.
Samodzielna opieka nad dziećmi nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dzieci.
W rodzinach pełnych, złożonych z małżonków z dziećmi również zdarzają się sytuacje, w których rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dziećmi w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców może zachodzić taka sytuacja, że w którymś momencie dnia, tygodnia, miesiąca (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach, tygodniach, miesiącach), dziećmi zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dzieci przez któregokolwiek z rodziców.
Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej preferencji podatkowej, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.
W związku z powyższym, za 2020 r., 2021 r., 2022 r., 2023 r., 2024 r., 2025 r., 2026 r. nie przysługiwało Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji nie przysługuje Panu uprawnienie do złożenia korekt deklaracji PIT za lata 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026, bowiem nie spełniał Pan przesłanki do uznania go za osobę samotnie wychowującą dziecko.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Odnosząc się do powołanych przez Pana wyroków sądowych, wskazać należy, że dotyczą one konkretnych, indywidualnych spraw podatnika. Zostały wydane w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Nie mogą one zatem przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu. Natomiast organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego. Każdą sprawę Organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

