Interpretacja indywidualna z dnia 4 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-1.4012.91.2026.3.MŻ
Operacja podziału przez wydzielenie zespołu składników stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa na rzecz spółki przejmującej jest wyłączona z opodatkowania VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, gdyż przenoszone składniki są wyodrębnione funkcjonalnie, finansowo i organizacyjnie, oraz zdolne do realizacji samodzielnej działalności gospodarczej.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług (pytanie nr 1) jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, że podział Spółki przez wydzielenie (przeniesienie składników materialnych i niematerialnych Spółki Dzielonej na rzecz Spółki Przejmującej) będzie wyłączony z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy (pytanie nr 1).
Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 24 marca 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A. Spółka akcyjna z siedzibą w (...) („Spółka”, „Wnioskodawca”, „A.” lub „Spółka Dzielona”) jest spółką kapitałową z kapitałem polskim, z siedzibą w Polsce, prowadzącą przeważającą działalność gospodarczą związaną z odbiorem, transportem i unieszkodliwianiem odpadów medycznych i weterynaryjnych.
Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Jedynym akcjonariuszem Wnioskodawcy, jest polska spółka kapitałowa, tj. B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej „Wspólnik”), podlegająca nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, opodatkowana podatkiem dochodowym od osób prawnych, której wspólnikiem jest polska fundacja rodzinna „C.” (dalej „Fundacja”).
W tym miejscu należy zaznaczyć, że akcje w Spółce Dzielonej, tj. A. nie zostały nabyte lub objęte w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów, bowiem Wspólnik (tj. B.), w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego A., objął 10.000 akcji imiennych serii Y. - o wartości nominalnej 10 PLN każda akcja - o łącznej wartości nominalnej 100.000 PLN, w zamian za wkład pieniężny (w kontekście art. 12 ust. 4 pkt 12 lit. a ustawy o CIT).
A. jest jedną z (…) na rynku polskim. Powstała w wyniku przekształcenia firmy D., działającej na rynku od (…) r. Działalność w zakresie odbioru odpadów medycznych i weterynaryjnych, ich transportu oraz unieszkodliwiania A. prowadzi od 2000 r. Rozbudowany potencjał logistyczny pozwala na świadczenie usług z zakresu transportu odpadów weterynaryjnych i medycznych na terenie całego kraju, w tym, np. (…). Pozwala także na oferowanie usług każdemu klientowi, bez względu na wielkość i rodzaj prowadzonej przez niego działalności medycznej lub weterynaryjnej. Dla zapewnienia właściwej jakości świadczonych usług oraz kontroli nad całym procesem związanym z unieszkodliwianiem odpadów, grupa spółek A. („Grupa A.”) posiada we własnym użytkowaniu instalacje do termicznego przekształcania odpadów, a także współpracuje, w tym zakresie, z wybranymi, sprawdzonymi i gwarantującymi bezpieczeństwo technologiczne i prawne podwykonawcami.
Przeważający przedmiot działalności Spółki, wpisany do KRS, to PKD 39.00.Z, tj. działalność związana z rekultywacją i pozostała działalność usługowa związana z gospodarką odpadami, jak również PKD 38.11.Z, tj. zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne; PKD 38.12.Z tj. zbieranie odpadów niebezpiecznych; PKD 38.21.Z, tj. obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne; PKD 38.22.Z, tj. przetwarzanie i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych; PKD 38.32.Z, tj. odzysk surowców z materiałów segregowanych; PKD 49.41.Z, tj. transport drogowy towarów czy też PKD 68.20.Z, tj. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.
Spółka zrealizowała dwie inwestycje związane z budową nowych instalacji do unieszkodliwiania odpadów medycznych. Obydwa projekty zostały dofinansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Przedsięwzięcia polegały na budowie instalacji z najnowocześniejszą technologią do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych wraz z odzyskiem energii, inwestycje zlokalizowane są w (…). Instalacja w (...) jest w pełni operacyjna od lipca 2024 r., z kolei planowane uruchomienie instalacji w (...) nastąpiło w pierwszym kwartale 2025 r.
Wnioskodawca, z uwagi na rozbudowany potencjał logistyczny, świadczy usługi z zakresu odbioru i transportu odpadów weterynaryjnych i medycznych. Z kolei unieszkodliwienie odpadów i obróbka termiczna (termiczne przekształcanie odpadów medycznych i weterynaryjnych wraz z odzyskiem energii) odbywa się, jak wskazano powyżej, w specjalnie do tego stworzonych instalacjach zlokalizowanych w (...) i (...). Działalność Spółki obejmowała także zbieranie i oczyszczanie zużytego oleju spożywczego.
Zarząd Spółki ustrukturyzował i wyodrębnił poszczególne sektory działalności Spółki podejmując w dniach 25 października 2024 r. oraz 16 stycznia 2025 r. uchwały o utworzeniu oddziałów Spółki kolejno w (...), (...) (dwa oddziały) i (...) („Oddziały”).
W konsekwencji, w ramach tej struktury organizacyjnej, ponad działalność związaną z odbiorem i transportem odpadów weterynaryjnych i medycznych, w Spółce funkcjonowały cztery Oddziały/dodatkowe obszary działalności:
- unieszkodliwienie i termiczne przekształcanie odpadów, tj. instalacja do odzysku energii z odpadów powstających głównie w wyniku udzielania świadczeń zdrowotnych w województwie (...) - A. spółka akcyjna - I oddział w (...);
- działalność związana ze zbieraniem zużytego oleju spożywczego z punktów gastronomicznych oraz w formie ogólnopolskiego systemu zbiórki oleju spożywczego (olejomaty), a następnie jego oczyszczaniem w województwie (...), obejmującą również planowanie rozpoczęcia projektu budowy instalacji do oczyszczaniem zgromadzonego oleju spożywczego w (...) - A. spółka akcyjna - II oddział w (...);
- unieszkodliwienie i termiczne przekształcanie odpadów, tj. instalacja do odzysku energii z odpadów powstających głównie w wyniku udzielania świadczeń zdrowotnych w województwie (...) - A. spółka akcyjna - oddział w (...); oraz
- zarządzanie i wynajem nieruchomościami komercyjnymi [w województwie (...)] - A. spółka akcyjna - oddział w (...).
A. planowała zwiększenie skali swojej głównej działalności poprzez pozyskanie dodatkowego finansowania z zewnątrz od inwestora finansowego lub branżowego.
Przystąpienie zewnętrznego inwestora obwarowane było jednak wymogami dotyczącymi jasnego ustrukturyzowania istniejącego biznesu, tj. odzwierciedlającego powyżej opisane Oddziały, lepszego wykorzystania posiadanych zasobów, dywersyfikacji odpowiedzialności, uproszczenia procesu decyzyjnego i zwiększenia efektywności zarządzania poszczególnymi liniami biznesowymi.
W celu uporządkowanie struktury operacyjnej, wyodrębnienia zorganizowanych części przedsiębiorstwa do odrębnych spółek, w tym tej części biznesu, która całkowicie pozostaje poza obszarem zainteresowania potencjalnego inwestora, tj. zarządzanie i wynajem nieruchomościami komercyjnymi (w województwie (...)), Spółka przystąpiła do analiz możliwych i optymalnych scenariuszy reorganizacji, które pozwoliłyby na lepsze skoncentrowanie się na indywidualnych celach strategicznych poszczególnych oddziałów, a także uprościłoby znacznie procesy decyzyjne, umożliwiłoby lepsze wykorzystanie zasobów Spółki, a także nie zakłóciłoby toku prowadzonej działalności.
Analizowane scenariusze reorganizacji miały też na względzie dywersyfikację potencjalnych skutków i możliwe ograniczenie ryzyka regulacyjnego, tak istotnego w newralgicznej działalności związanej ze zbieraniem i przetwarzaniem odpadów medycznych i weterynaryjnych.
W związku z powyższym, Spółka podjęła decyzję o podziale przez wydzielenie Spółki w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „KSH”), który został dokonany w dniu 1 września 2025 r.
W związku z przeprowadzonym podziałem, w zamian za nowoutworzone udziały spółek przejmujących, tj. E., F., G. oraz H. (dalej łącznie zwane: „Spółki Przejmujące”), które zostały przyznane jedynemu wspólnikowi Wnioskodawcy, do majątków Spółek Przejmujących przekazane zostały określone składniki majątkowe oraz składniki niemajątkowe z dotychczasowego przedsiębiorstwa Spółki, tj.:
- spółka E. otrzymała składniki związane z dotychczas prowadzoną przez Spółkę działalnością w ramach oddziału A. spółka akcyjna - oddział w (...) - działalność związaną z zarządzaniem i wynajem nieruchomości komercyjnych (w województwie (...));
- spółka F. otrzymała składniki związane z dotychczas prowadzoną przez Spółkę działalnością w ramach oddziału A. spółka akcyjna - oddział w (...) - działalność związaną z unieszkodliwianiem i termicznym przekształcaniem odpadów tj. instalację do odzysku energii z odpadów powstających głównie w wyniku udzielania świadczeń zdrowotnych w województwie (...);
- spółka G. otrzymała składniki związane z dotychczas prowadzoną przez Spółkę działalnością w ramach oddziału A. spółka akcyjna - I oddział w (...) - działalność związaną z unieszkodliwianiem i termicznym przekształcaniem odpadów, tj. instalację do odzysku energii z odpadów powstających głównie w wyniku udzielania świadczeń zdrowotnych w województwie (...);
- spółka H. otrzymała składniki związane z dotychczas prowadzoną przez Spółkę działalnością w ramach oddziału A. spółka akcyjna - II oddział w (...) - działalność związaną ze zbieraniem zużytego oleju spożywczego z punktów gastronomicznych oraz w formie ogólnopolskiego systemu zbiórki oleju spożywczego (olejomaty), a następnie jego oczyszczaniem w województwie (...), obejmującą również planowanie rozpoczęcia projektu budowy instalacji do oczyszczania zgromadzonego oleju spożywczego w (...).
Przed dokonaniem opisywanego podziału, Spółka Dzielona i Spółki Przejmujące wystąpiły z właściwymi wnioskami do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej celem potwierdzenia, czy zespół składników majątkowych i niemajątkowych, który na skutek podziału Spółki Dzielonej przez wydzielenie pozostanie w przedsiębiorstwie Spółki, jak i zostanie wydzielony do Spółek Przejmujących, stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa („ZCP”) tak na gruncie podatku od towarów i usług, jak i podatku dochodowego od osób prawnych.
Spełnienie ustawowych warunków dot. ZCP zostało pozytywnie zweryfikowane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w wydanych 1 lipca 2025 r. interpretacjach podatkowych (interpretacje indywidualne z 1 lipca 2025 r., sygnatury poszczególnych interpretacji w zakresie VAT: 0111-KDIB3-3.4012.329.2025.3.PJ; 0111-KDIB3-3.4012.328.2025.4.PJ; 0111-KDIB3.3.4012.321.2025.3.MPU; 0111-KDIB3-3.4012.326.2025.3.JSU; 0111-KDIB3-3.4012.319.2025.3.MW; interpretacje indywidualne z 1 lipca 2025 r., sygnatury poszczególnych interpretacji w zakresie CIT: 0111-KDIB1-1.4010.249.2025.4.AW; 0111-KDIB1-1.4010.248.2025.4.AW; 0111-KDIB1-1.4010.253.2025.2.AND; 0111-KDIB1-1.4010.254.2025.4.AND; 0111-KDIB1-1.4010.255.2025.4.AND oraz interpretacje indywidualne z 1 lipca 2025 r., sygnatury poszczególnych interpretacji w zakresie PCC: 0111-KDIB2-3.4014.258.2025.4.AD; 0111-KDIB2-3.4014.267.2025.4.JS; 0111-KDIB2-3.4014.270.2025.4.ASZ; 0111-KDIB2-3.4014.259.2025.4.JKU.).
Spółka prowadzi obecnie zaawansowaną inwestycję polegającą na budowie nieruchomości w (...), która docelowo miała stać się oddziałem zamiejscowym Spółki wraz z planami wynajmowania tejże nieruchomości na cele komercyjne (dalej „Inwestycja”).
Inwestycja realizowana jest na działkach o numerach ewidencyjnych 1, 2, dla których Sąd Rejonowy w (...), Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (…), jak również na działce o numerze ewidencyjnym 3, która jest w trakcie rejestracji we wskazanej Księdze Wieczystej.
Po uzyskaniu wymaganych pozwoleń administracyjnych, Spółka rozpoczęła wskazaną Inwestycję celem stworzenia oddziału zamiejscowego Spółki połączonego z ofertą wynajmu nieruchomości typu premium, w której można będzie organizować spotkania służbowe, konferencje lub wypoczynek firmowy. Założeniem jest stworzenie unikatowej willi, w prestiżowej lokalizacji, oferującego ekskluzywny, niestandardowy, a jednocześnie najwyższy standard wykończenia, z unikalnymi udogodnieniami (np. ochrona, siłownia, basen, jacuzzi, sala konferencyjna i sala kinowa, lądowisko i hangar dla helikoptera) oraz oferującego wysokiej jakości nowoczesne rozwiązania, skierowany do kontrahentów Spółki. Nad Inwestycją czuwa dedykowany Kierownik Kontraktu.
Niemniej, z uwagi na plany zewnętrznego Inwestora, pomimo pierwotnych założeń, opisywana koncepcja nie wpisuje się w strategię Inwestora i przyszłe plany rozwoju działalności Spółki.
Stąd też, w toku negocjacji, dążąc do jak najlepszego zabezpieczenia interesów stron i ustalenia wspólnych zasad współpracy, Spółka planuje uporządkowanie tej części biznesu, która całkowicie pozostaje poza obszarem zainteresowania zewnętrznego Inwestora.
W związku z powyższymi okolicznościami i oczekiwaniami zewnętrznego Inwestora, który uzależnia powodzenie całej transakcji od skonkretyzowanych zmian w strukturze grupy, polegające na formalnym wyodrębnieniu (bowiem faktyczne wyodrębnienie już w istocie funkcjonuje) części swojej działalności, która obecnie skumulowana jest w Spółce, Wnioskodawca planuje przeprowadzić drugi podział przez wydzielenie opisany poniżej. Wcześniej, w ramach istniejących struktur Spółki, Zarząd Wnioskodawcy podjął uchwałę o utworzeniu oddziału Spółki w (...) dedykowanego Inwestycji, która oczekuje na wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego.
Z uwagi na okoliczności wskazane powyżej, Spółka podjęła decyzję o dokonaniu drugiego podziału przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH. W ramach owego podziału, w zamian za udziały w Spółce Przejmującej, tj. E. sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej zwana: „Spółką Przejmującą”), które zostaną wydane jedynemu wspólnikowi Wnioskodawcy (tj. B.), do majątku Spółki Przejmującej przekazane zostaną określone składniki majątkowe oraz składniki niemajątkowe z dotychczasowego przedsiębiorstwa Spółki. Wartość majątku Spółki Dzielonej wydzielanego do Spółki Przejmującej ustalona metodą księgową (odpowiadająca wartości rynkowej majątku) wynosi 29.398.413,11 zł.
Podmiotem uprawnionym do otrzymania, w wyniku podziału, wszystkich udziałów będzie jedyny wspólnik Spółki Dzielonej, który obejmie udziały utworzone w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego Spółki Przejmującej, który zostanie podwyższony z kwoty 73.600.000,00 zł do kwoty 97.118.700,00 zł, tj. o kwotę 23.518.700,00 zł. Udziały zostaną pokryte w wyniku wniesienia do Spółki Przejmującej części majątku (aktywów netto) Spółki Dzielonej o wartości 29.398.413,11 zł. Różnica pomiędzy ustalonymi na potrzeby podziału Spółki Dzielonej wartościami zorganizowanej części przedsiębiorstwa przenoszonej na Spółkę Przejmującą, a wartością nominalną udziałów zostanie przeznaczona na kapitał zapasowy Spółki Przejmującej (agio).
W związku z powyższym, wartość emisyjna udziałów przydzielonych wspólnikowi Spółki Dzielonej będzie odpowiadać co najmniej wartości rynkowej majątku Spółki Dzielonej otrzymanego przez Wnioskodawcę. Spółka Przejmująca dokona emisji udziałów na rzecz wspólnika Spółki Dzielonej, pełna wartość przenoszonego majątku zostanie alokowana na kapitał Spółki Przejmującej - zakładowy i zapasowy, a tym samym nie wystąpi nadwyżka wartości rynkowej majątku przejmowanego, ponad wartość emisyjną udziałów przydzielonych udziałowcowi. Spółka Przejmująca, dla celów podatkowych, przyjmie wartość przejętych składników w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych Spółki Dzielonej. Spółka Przejmująca będzie zatem kierować się zasadą kontynuacji wyceny tych składników majątkowych. Spółka Przejmująca przypisze składniki majątku otrzymane od Spółki Dzielonej w ramach podziału do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak wykazano powyżej, podział ma swoje uzasadnienie nie tylko ekonomiczno-biznesowe, ale również strategiczne pod kątem uporządkowania działalności, stąd też głównym lub jednym z głównych celów przeprowadzenia podziału nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania i jego przeprowadzenie dokonywane jest z uwagi na inne cele niż podatkowe.
Na wstępie należy wskazać, że niniejszy wniosek dotyczy skutków podatkowych dla spółki dzielonej tj. A., z kolei odrębny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej zostanie złożony dla Spółki Przejmującej, tj. E. oraz wspólnika Spółki Dzielonej, tj. B.
W wyniku przeprowadzenia podziału, Spółka Dzielona nie zostanie wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, będzie nadal istnieć i kontynuować swoją dotychczasową działalność gospodarczą w oparciu o majątek oraz składniki niemajątkowe pozostałe w Spółce, tj. działalność związaną z odbiorem i transportem odpadów weterynaryjnych i medycznych. Pozostający w Spółce zespół składników materialnych i niematerialnych będzie mieć pełną zdolność do prowadzenia działalności, w oparciu o składniki majątkowe i niemajątkowe, pozostające w Spółce. Działalność pozostająca w Spółce będzie wyodrębniona w istniejącym przedsiębiorstwie na płaszczyźnie zarówno finansowej, organizacyjnej, funkcjonalnej jak i operacyjnej.
Do już istniejącej spółki E. zostanie z kolei wyodrębniony zespół składników majątkowych i niemajątkowych w zakresie działalności związanej z zarządzaniem i wynajmem nieruchomości komercyjnych.
Dokonanie podziału jest uzależnione od podjęcia uchwał o podziale przez zgromadzenie wspólników Spółki Dzielonej oraz zgromadzenie wspólników E., jako Spółki Przejmującej, oraz od wpisu podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej do rejestru przedsiębiorców. Udziały w Spółce Przejmującej zostaną wówczas przyznane wspólnikowi. Wartość zbioru składników przenoszonego na Spółkę Przejmującą, w ramach podziału przez wydzielenie Spółki, odpowiadać będzie przy tym wartości emisyjnej udziałów przydzielonych wspólnikowi Spółki.
W efekcie planowanego podziału przez wydzielenie, w majątku Spółki Dzielonej, pozostaną w szczególności:
i.rzeczowe aktywa trwałe, tj. środki trwałe (własne, wynajmowane i leasingowane) oraz środki trwałe w budowie, m.in.: działki w (...) [w województwie (...)],
a)ul. (...) (działki nr: 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11) oraz pozostałe, które nie zostaną wydzielone w ramach planu podziału do Spółki Przejmującej;
b)pojazdy i inne środki transportu, w szczególności: helikopter, urządzenie hakowe, wózki widłowe, przyczepy, samochody dostawcze, naczepy, przyczepy ciężarowe, podwozia do wózka (oraz pozostałe, które nie zostaną wydzielone ze Spółki w ramach podziału do Spółki Przejmującej).
ii.aktualne umowy leasingu operacyjnego,
iii.prawa i obowiązki wynikające z zawartych przez Spółkę umów, odnoszących się do pozostających w majątku Spółki aktywów trwałych, przede wszystkim te, które związane są z prowadzeniem działalności, a które nie zostaną wydzielone ze Spółki w ramach podziału do Spółki Przejmującej,
iv.zobowiązania i rezerwy na zobowiązania z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, z których prawa i obowiązki pozostają w majątku Spółki,
v.prawa i obowiązki wynikające ze stosunków pracy/umów o współpracę z pracownikami/osobami zatrudnionymi w ramach umów cywilnoprawnych, którzy pozostają w Spółce,
vi.wartości niematerialne i prawne, tj. w szczególności domeny oraz portale internetowe, a także oprogramowanie komputerowe,
vii.zezwolenia i koncesje pozostające w majątku Spółki, tj. m.in.:
a)zawiadomienie o wpisie do rejestru BDO z 7 marca 2018 r. (nr rejestrowy (...));
b)decyzja Marszałka Województwa (...) z 13 lutego 2024 r., znak: (...) udzielająca zezwolenia na zbieranie zakaźnych odpadów medycznych oraz zakaźnych odpadów weterynaryjnych, na terenie działki nr 7, przy ul. (...) i w (...);
c)decyzja Marszałka Województwa (...) z 29 czerwca 2018 r., znak: (...) udzielająca pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów, w tym odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanej na terenie Szpitala (...);
d)decyzja Marszałka Województwa (...) z 9 listopada 2023 r. znak: (...) udzielająca zezwolenia na zbieranie zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych oraz odpadów medycznych innych niż niebezpieczne na terenie Szpitala (...);
e)decyzja Marszałka Województwa (...) z 12 listopada 2015 r. znak: (...) udzielająca pozwolenia na wytwarzanie odpadów z instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych zlokalizowanej na terenie Szpitala (...) (zmieniona decyzją z 2 czerwca 2023 r., znak: (...));
f)decyzja Starosty Powiatu (...) z dnia 22 stycznia 2016 r., znak: (...) udzielająca pozwolenia na wytwarzanie odpadów, powstających w związku z eksploatacją instalacji (zmieniona decyzją z 25 sierpnia 2022, znak: (...));
g)decyzja Marszałka Województwa (...) z dnia 22 listopada 2023 r., znak: (...) udzielająca zezwolenia na zbieranie zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych na terenie działki o nr ew. 8 położonej w (...) przy ul. (...);
h)decyzja Starosty Powiatu (...) z 7 stycznia 2016 r., znak: (...) udzielająca zezwolenia na zbieranie odpadów (zmieniona decyzją z dnia 17 lipca 2018 znak: (...) oraz z 25 sierpnia 2022 r. znak: (...)).
Z kolei do majątku Spółki Przejmującej tj. E., na skutek podziału Spółki przez wydzielenie, wydzielony zostanie z dotychczasowego przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej majątek i składniki niemajątkowe związany organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo z opisywaną Inwestycją, tj. w szczególności:
i.rzeczowe aktywa trwałe, tj. środki trwałe (własne, wynajmowane) oraz środki trwałe w budowie, m.in.:
a)prawo własności działki o numerach ewidencyjnych 1, 2, dla których Sąd Rejonowy w (...), Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...), jak również działki o numerze ewidencyjnym 3, która jest w trakcie rejestracji we wskazanej Księdze Wieczystej;
ii.prawa i obowiązki wynikające z zawartych przez Spółkę umów, odnoszących się do wydzielonych aktywów trwałych, które związane są z prowadzeniem działalności, w tym zobowiązania, z których prawa i obowiązki są wydzielane do Spółki Przejmującej, w szczególności:
(…)
iii.decyzje, dokumenty administracyjne wydzielane do majątku Spółki Przejmującej, m.in.:
a) decyzja nr (...) z dnia 17 listopada 2022 r. [nr ref.: (...)] wydana przez Starostę (...);
b) decyzja nr (...) z 12 czerwca 2024 r. (nr ref.: (...)) wydana przez Starostę (...);
c) decyzja nr (...) z 18 czerwca 2020 r. (nr ref.: (...)) wydana przez Starostę (...).
iv. dokumentacja budowlana i techniczna Inwestycji, tj.:
a)dokumentacja architektoniczno-budowlana dotycząca willi, w tym projekty architektoniczne, projekty budowlane, projekty wykonawcze i powykonawcze, opisy techniczne oraz specyfikacje techniczne,
b)dokumentacja architektoniczno-budowlana dotycząca budynku gospodarczego, w tym projekty architektoniczne, projekty budowlane, projekty wykonawcze i powykonawcze, opisy techniczne oraz specyfikacje techniczne,
c)dokumentacja architektoniczno-budowlana dotycząca hangaru, w tym projekty architektoniczne, projekty budowlane, projekty wykonawcze i powykonawcze, opisy techniczne oraz specyfikacje techniczne,
d)dokumentacja architektoniczno-budowlana dotycząca przyłącza wodno-kanalizacyjnego, w tym projekty przyłącza, warunki techniczne, uzgodnienia,
e)dokumentacja techniczna i przyłączeniowa dotycząca przyłącza elektroenergetycznego, realizowanego przez (…) z 19 czerwca 2023 r., nr (…).
W związku z wydzieleniem części majątku Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej oraz przejęciem przez Spółkę Przejmującą zadań i funkcji zw. z wydzielonymi zespołami składników majątkowych i niemajątkowych, część pracowników Spółki i osób współpracujących dotychczas ze Spółką na podstawie umów cywilnoprawnych stanie się pracownikami i odpowiednio współpracownikami Spółki Przejmującej, tj. w trybie art. 23(1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, natomiast pozostała część pracowników (i odpowiednio współpracowników) Spółki pozostanie w Spółce.
Do Spółki Przejmującej przeniesieni zostaną zatem ci pracownicy, których całość lub większa część obowiązków wynikających ze stosunku pracy lub ze stosunku współpracy (w ramach umów cywilnoprawnych) ze Spółką dotyczyła Inwestycji (m.in. umowa z mgr. inż. (…) z 1 lutego 2025 r.).
Obsługa administracyjna i księgowa Spółki Przejmującej prowadzona będzie przez Spółkę Dzieloną, która stanowi (obecnie) centrum usług wspólnych.
W Spółce Dzielonej pozostanie częściowe wyposażenie w postaci większość mebli biurowych, regałów, sprzętu elektronicznego, sprzętu kuchennego, wózków widłowych, kontenerów.
Spółka Przejmująca ma swoje rachunki bankowe, z kolei w Spółce Dzielonej pozostaną rachunki bankowe wykorzystywane do obsługi bieżącej przepływów pieniężnych związanych z działalnością Spółki, którą Spółka będzie nadal kontynuować.
Przenoszone składniki majątkowe/obszar działalności związany z Inwestycją (Oddział Spółki z (...)) ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, po przeniesieniu, będzie kontynuowany i wykorzystywany przez Spółkę Przejmującą do prowadzenia działalności gospodarczej w tym samym zakresie.
Zatem, uznać należy, iż na skutek planowanego podziału Spółki przez wydzielenie, dojdzie do oderwania od niej tej części obszaru działalności, które już teraz stanowi, w istocie, osobny zespół składników majątkowych i niemajątkowych, składający się na niezależne przedsiębiorstwo, wyodrębnione zarówno na płaszczyźnie operacyjnej, funkcjonalnej, finansowej, jak i organizacyjnej. Prowadzona przez Spółkę Przejmującą wskazany rodzaj działalności będzie możliwy wyłącznie w oparciu o przejętą, w ramach podziału, masę majątkową, tj. bez konieczności „dodania” do tej masy majątkowej jakiś istotnych, kluczowych elementów czy zasobów.
Osoby decyzyjne w Spółce zastanawiają się, jakie skutki podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”) spowoduje powyżej opisana, planowana operacja podziału Spółki przez wydzielenie. W tym kontekście osoby decyzyjne w Spółce w szczególności zastanawiają się, czy majątek oraz składniki niemajątkowe pozostające w Spółce po podziale przez wydzielenie oraz majątek i składniki niemajątkowe wydzielane do Spółki Przejmującej stanowić będą zorganizowane części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Intencją Spółki występującej z niniejszym wnioskiem jest zagwarantowanie neutralności podatkowej rozważanej operacji na gruncie VAT. Co za tym idzie, zamiarem Spółki zw. z niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego jest upewnienie się, czy słuszne jest założenie, że opisane powyżej zbiory składników majątkowych i niemajątkowych - pozostający w Spółce oraz wydzielany do Spółki Przejmującej, stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej „ZCP”).
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
W nadesłanym uzupełnieniu do wniosku w odpowiedzi na pytania w zakresie podatku od towarów i usług Organu wskazali Państwo:
1.Czy wśród składników majątku przenoszonego na Spółkę Przejmująca znajdują się:
a)umowy o zarządzanie nieruchomością?
b)umowy zarządzania aktywami?
c)należności o charakterze pieniężnym związane z przenoszonym majątkiem?
Jeżeli tak, to czy zostaną one również przeniesione na Spółkę Przejmującą w ramach wydzielonego majątku z Państwa Spółki?
Jeżeli powyższe prawa i obowiązki z umów oraz umowy nie będą przedmiotem przeniesienia na Spółkę Przejmującą, a Spółka Dzielona jest stroną ww. umów, to proszę wyjaśnić, dlaczego nie będą przedmiotem przeniesienia?
Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że na dzień podziału przez wydzielenie w skład przenoszonego majątku nie wchodzą prawa i obowiązki z umów dotyczących finansowania dłużnego (np. kredytów lub pożyczek). Inwestycja na obecnym etapie realizowana jest ze środków własnych Spółki Dzielonej, a pozyskanie zewnętrznego finansowania dłużnego planowane jest przez Spółkę Przejmującą po dokonaniu wydzielenia. W dacie podziału nie istnieją umowy o zarządzanie nieruchomością ani aktywami przypisane do tej Inwestycji.
Z uwagi na fakt, że Inwestycja jest w fazie budowy, funkcje zarządcze sprawowane są bezpośrednio przez struktury wewnętrzne (zespół projektowy). Podpisanie profesjonalnych umów z podmiotami zewnętrznymi nastąpi na etapie komercjalizacji i oddania obiektu do użytkowania. W skład przenoszonego majątku wchodzą należności pieniężne bezpośrednio związane z procesem inwestycyjnym. Są to w szczególności zaliczki i kaucje gwarancyjne wpłacone wykonawcom.
2.Czy na dzień podziału przez wydzielenie opisana we wniosku Inwestycja polegająca na budowie nieruchomości w (...) będzie zakończona?
Odp.: Na dzień podziału przez wydzielenie opisana we wniosku Inwestycja polegająca na budowie nieruchomości w (...) nie będzie jeszcze zakończona.
3.Czy inwestycja zostanie zrealizowana w celu późniejszego jej wynajmu i czy ten sam cel będzie realizowany przez Spółkę Przejmującą, która otrzyma tę Inwestycję w ramach podziału przez wydzielenie? Jeżeli nie, to w jakim celu zostanie wybudowana i wykorzystywana w działalności Spółki.
Odp.: Inwestycja zostanie zrealizowana w celu późniejszego jej wynajmu komercyjnego. Jednocześnie, Wnioskodawca wskazuje, że przenoszone składniki majątkowe działalności związany Inwestycją ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, po przeniesieniu, będą kontynuowane i wykorzystywane przez Spółkę Przejmującą - ten sam cel będzie realizowany przez Spółkę Przejmującą.
4.Czy z chwilą wydzielenia opisanej we wniosku Inwestycji do Spółki Przejmującej, w oparciu o wniesione składniki majątku, Spółka ta będzie mogła prowadzić działalność gospodarczą?
Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że z chwilą wydzielenia opisanej we wniosku Inwestycji do Spółki Przejmującej, w oparciu o wniesione składniki majątku, Spółka ta będzie miała możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Stąd też w zakresie przenoszonych składników majątku/obszaru działalności, Spółka będzie kontynuować działalność bez konieczności podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych.
5.Czy na dzień podziału składniki majątkowe objęte wydzieleniem będą zespołem składników majątkowych przystosowanym do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania opisanej we wniosku nieruchomości na cele komercyjne i będą posiadały zdolność do funkcjonowania jako samodzielne przedsiębiorstwo?
Odp.: Wnioskodawca potwierdza, że na dzień podziału składniki majątkowe objęte wydzieleniem będą zespołem składników majątkowych przystosowanym do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania opisanej we Wniosku nieruchomości na cele komercyjne, a także będą posiadały zdolność do funkcjonowania jako samodzielne przedsiębiorstwo.
Na skutek planowanego podziału Spółki przez wydzielenie, dojdzie do oderwania od niej tej części obszaru (pobocznej) działalności, która już teraz stanowi, w istocie, osobny zespół składników majątkowych i niemajątkowych, składający się na niezależne przedsiębiorstwo, wyodrębnione zarówno na płaszczyźnie operacyjnej, funkcjonalnej, finansowej, jak i organizacyjnej. Prowadzona przez Spółkę Przejmującą wskazany rodzaj działalności będzie możliwy wyłącznie w oparciu o przejętą, w ramach podziału, masę majątkową, tj. bez konieczności „dodania” do tej masy majątkowej jakiś istotnych, kluczowych elementów czy zasobów.
6.Czy na dzień podziału przez wydzielenie opisana we wniosku Inwestycja będzie uzyskiwać przychody, a jeżeli tak, to z jakiego tytułu?
Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że na dzień podziału przez wydzielenie opisana we wniosku Inwestycja nie będzie uzyskiwać przychodów operacyjnych. Wynika to z faktu, że Inwestycja znajduje się w fazie budowy, a jej gospodarcze przeznaczenie (np. najem komercyjny) zostanie zrealizowane dopiero po oddaniu obiektu do użytkowania.
Niemniej jednak, mimo braku bieżących przychodów, Inwestycja stanowi wyodrębniony funkcjonalnie zespół składników, który jest przygotowany do generowania przychodów w przyszłości z tytułu najmu powierzchni komercyjnych. Wszystkie nakłady i koszty związane z tym procesem są już teraz precyzyjnie ewidencjonowane w sposób umożliwiający ich przypisanie do tego konkretnego strumienia przyszłych przychodów.
Mimo braku bieżących przychodów operacyjnych, wydzielana Inwestycja posiada pełną zdolność do samodzielnego funkcjonowania jako odrębny podmiot gospodarczy. Wynika to z faktu, że w ramach wydzielenia przenoszone są wszystkie elementy niezbędne do kontynuacji procesu inwestycyjnego, w tym: prawo własności gruntu wraz z nakładami (środki trwałe w budowie); decyzje administracyjne (w tym pozwolenie na budowę); prawa i obowiązki z umów z wykonawcami, projektantami i inspektorami nadzoru, należności/zobowiązania z tytułu zaliczek i kaucji wydatkowanych/otrzymywanych w trakcie procesu budowlanego. Powyższy zespół składników majątkowych i niemajątkowych jest na tyle zorganizowany, że pozwala Spółce Przejmującej na niezwłoczne podjęcie działań zmierzających do finalizacji budowy i komercjalizacji obiektu, bez konieczności angażowania dodatkowych zasobów ze strony Spółki Dzielonej.
7.Czy zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Inwestycją polegającą na budowie nieruchomości w (...) będący przedmiotem wydzielenia do Spółki Przejmującej - E. sp. z o.o. będzie w chwili wydzielenia wyodrębniony - w stosunku do reszty Państwa przedsiębiorstwa na płaszczyźnie:
a)finansowej -tj. czy na podstawie prowadzonej przez Państwa ewidencji księgowej możliwe jest/będzie przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do wydzielanego oddziału Spółki w (...) dedykowanego Inwestycji (w czym to wyodrębnienie będzie się przejawiać),
Odp.: Wnioskodawca potwierdza, że zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Inwestycją polegającą na budowie nieruchomości w (...) będący przedmiotem wydzielenia do Spółki Przejmującej (E. sp. z o.o.) będzie w chwili wydzielenia wyodrębniony w stosunku do reszty przedsiębiorstwa na płaszczyźnie finansowej.
Precyzyjne przyporządkowanie kosztów i przychodów, wszystkie nakłady inwestycyjne oraz koszty operacyjne są trwale przypisane wyłącznie do tej Inwestycji. Wyodrębnienie to znajduje potwierdzenie w prowadzonej przez Spółkę Dzieloną ewidencji księgowej, która pozwala na identyfikację należności i zobowiązań. System księgowy umożliwia wyodrębnienie rozrachunków bezpośrednio związanych z Inwestycją (np. zobowiązań wobec generalnego wykonawcy, dostawców mediów). W rezultacie, przenoszony zespół składników majątkowych jest zdolny do samodzielnego realizowania zadań gospodarczych (dokończenia budowy i późniejszej komercjalizacji) przy wykorzystaniu własnych strumieni finansowych.
Fakt, że Inwestycja znajduje się w fazie budowy i nie generuje jeszcze przychodów z najmu, nie stoi na przeszkodzie jej samodzielności finansowej. Ewidencja księgowa pozwala na pełne wyodrębnienie kosztów wytworzenia środka trwałego oraz wszelkich rozrachunków z tym związanych. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne określenie bieżącej kondycji finansowej projektu oraz jego przyszłej rentowności (wyniku finansowego), co pozwala na autonomiczne zarządzanie tym obszarem działalności przez Spółkę Przejmującą od dnia wydzielenia.
8.Czy na moment wydzielenia w Państwa przedsiębiorstwie będą istnieć zobowiązania związane z przenoszonym do Spółki Przejmującej oddziałem Spółki w (...) dedykowanemu Inwestycji? Jeśli tak, czy zobowiązania te będą przedmiotem przeniesienia? A jeśli nie, to proszę wskazać, dlaczego?
Odp.: Na moment wydzielenia w Spółce Dzielonej będą istnieć zobowiązania związane z przenoszonym do Spółki Przejmującej oddziałem Spółki w (...) dedykowanemu Inwestycji.
Do Spółki Przejmującej zostaną przeniesione prawa i obowiązki wynikające z zawartych przez Spółkę Dzieloną umów, odnoszących się do wydzielonych aktywów trwałych i obrotowych, które związane są z prowadzeniem działalności, w tym zobowiązania, z których prawa i obowiązki są wydzielane do Spółki Przejmującej, w szczególności: szereg umów o roboty budowlane, prace projektowe, dostawę i montaż, ochronę, wykonanie i dostawę zabudowy, wszelkie decyzje administracyjne, cała dokumentacja budowlana i techniczna Inwestycji, pracownicy, prawa własności działek.
9.Czy Spółka Przejmująca (E. sp. z o.o.) będzie miała możliwość kontynuowania działalności gospodarczej prowadzonej dotychczas przez Państwa w zakresie działalności związanej z zarządzaniem i wynajmem nieruchomości komercyjnych bez konieczności podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcia umów) niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki? Jeżeli nie, proszę opisać, jakie dodatkowe działania faktyczne bądź prawne Spółka Przejmująca podejmie.
Odp.: Wnioskodawca wskazuje, że Spółka Przejmująca będzie miała możliwość kontynuowania działalności gospodarczej prowadzonej dotychczas przez Spółkę Dzieloną.
Stąd też w zakresie przenoszonych składników majątku/obszaru działalności, Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność bez konieczności podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych.
Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone we wniosku nr 1)
Czy operacja podziału Spółki przez wydzielenie (tj. przeniesienie składników materialnych i niematerialnych Spółki Dzielonej na rzecz Spółki Przejmującej) zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, w oparciu o art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, będzie wyłączone z zakresu stosowania ustawy o VAT, przez co nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu VAT?
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
Operacja podziału Spółki przez wydzielenie (tj. przeniesienie składników materialnych i niematerialnych Spółki Dzielonej na rzecz Spółki Przejmującej), zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, w oparciu o art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, jest wyłączona ze stosowania ustawy o VAT, przez co nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.
Zagadnienie ogólne dot. aspektów podatkowych operacji zw. z przeniesieniem ZCP
Zagadnieniem, od którego Spółka za zasadne uznaje rozpocząć prezentację uzasadnienia przedstawionego powyżej stanowiska w sprawie oceny prawnej zaprezentowanych zdarzeń przyszłych jest kwestia ZCP.
Spółka wskazuje, że termin ZCP, jak wynika z samej jego konstrukcji językowej, jest terminem węższym od terminu przedsiębiorstwa, zdefiniowanego w art. 55[1] ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: „KC”). Termin ten odnosi się bowiem do pewnej zorganizowanej części danego przedsiębiorstwa. W analizowanym zdarzeniu przyszłym przed planowanym podziałem przed wydzielenie istnieje jedno przedsiębiorstwo Spółki. W tym przedsiębiorstwie egzystować mogą jednak różne, wyodrębnione organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo ZCP.
Ustalenie czy zbiory składników majątkowych opisane w zdarzeniu przyszłym sklasyfikowane mogą zostać jako ZCP stanowi bezpośrednio odpowiedź na zadane pytania.
Termin ZCP został zdefiniowany zarówno w ustawie o VAT (co istotne z perspektywy odpowiedzi na pytania nr 1).
Na gruncie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT przez ZCP „rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.
Na podstawie tych definicji przyjąć należy zatem, że ZCP może zaistnieć wówczas, jeśli spełnione są łącznie następujące warunki:
- istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, który byłby wyodrębniony funkcjonalnie i zdolny do prowadzenia samodzielnej działalności (zatem pozytywnego przejścia tzw. „testu oderwania”) - tzn. wymagane jest, aby w spółce istniał zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania), który byłby przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych i mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze;
- zachodzi wyodrębnienie organizacyjne i wyodrębnienie finansowe - tzn. wspomniany zespół jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie.
Ponadto, zgodnie z utrwaloną linią interpretacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrektor KIS”), aby zespół składników majątku mógł zostać uznany za ZCP muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki:
i)istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, powiązanych funkcjonalnie i przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych;
ii)zespół ten jest funkcjonalnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
iii)zespół ten jest organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
iv)zespół ten jest finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
v)składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych (zespół składników jest wyodrębniony funkcjonalnie);
vi)zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze (tzw. „test oderwania”).
Dla potrzeb dalszej prezentacji uzasadnienia stanowiska Wnioskodawcy, powyższe elementy zostaną w pierwszej kolejności dokładnie omówione.
Zespół składników materialnych i niematerialnych
Przepisy ani ustawy o VAT nie wskazują, co należy rozumieć pod pojęciem „zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań”.
Według internetowego Słownika Języka Polskiego PWN, słowo „zespół” oznacza m.in. „grupę rzeczy lub zjawisk stanowiących wyodrębnioną całość”.
Zatem już sam wstępny fragment definicji ZCP zawartej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, traktujący o tym, że stanowi ona określony zespół (a nie jedynie przypadkowy zbiór) składników majątkowych, podkreśla konieczność istnienia logicznego wyodrębnienia tych składników od reszty masy majątkowej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa danego podmiotu.
Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, w skład takiego zespołu - aby można było mówić o ZCP - muszą wchodzić zarówno składniki materialne, jak i niematerialne oraz zobowiązania.
Organy podatkowe wskazują, że zobowiązania stanowią niezbędny element ZCP. W szczególności, jak zostało podniesione w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej (dalej jako „Dyrektor IS”) w Poznaniu z 27 kwietnia 2011 r., sygn. ILPP1/443-173/11-3/AK:
„należy stwierdzić, iż przeznaczony do sprzedaży przez zbywcę majątek nie spełnia definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa, wynikającej z art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ nie obejmuje całości zobowiązań. Tym samym nie spełnia wszystkich kryteriów wymienionych w tym przepisie”.
Powyższe znajduje potwierdzenie również w nowszych interpretacjach indywidualnych, wydanych już przez Dyrektora KIS, mianowicie interpretacjach indywidualnych z 28 lutego 2019 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.780.2018.6.RR oraz z 12 lipca 2018 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.353.2018.1.KP.
Ponadto w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT mowa jest o zobowiązaniach w rozumieniu cywilnoprawnym, a zatem wskazanym w art. 353 § 1 KC (zob. stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora IS w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 3 listopada 2016 r. sygn. 1462-IPPP3.4512.740.2016.1.PC).
Zgodnie z tym przepisem, zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Zobowiązanie jest zatem obowiązkiem wykonania określonego świadczenia na rzecz innego podmiotu.
Gdy w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT jest mowa o zobowiązaniach, chodzi zatem o skonkretyzowane zobowiązania danego podmiotu wobec osób trzecich, które muszą być funkcjonalnie powiązane ze składnikami majątkowymi tworzącymi ZCP (a nie o bliżej nieokreślone, hipotetyczne obowiązki, czy też faktyczne lub prawne obowiązki wynikające z samego faktu posiadania pewnych składników majątkowych). Powyższe oznacza, że takimi skonkretyzowanymi zobowiązaniami są zobowiązania z zawartych przez dany podmiot umów, czyli wszelkie potencjalne, przyszłe lub niewymagalne zobowiązania, w tym zobowiązania do zapłaty oraz zobowiązania o charakterze niepieniężnym, wynikające z tych umów.
W ocenie Wnioskodawcy, dla objęcia danego zbioru składniku majątkowych terminem „ZCP” w rozumieniu art. 2 ust. 27e ustawy o VAT konieczne jest, aby zobowiązania stanowiły element zbywanego (przenoszonego na nabywcę) zespołu składników materialnych i niematerialnych, tzn., aby ich przeniesienie mieściło się w przedmiocie transakcji i było objęte konsensusem stron. Fakt, że w związku z otrzymaniem określonych składników majątkowych przez podmiot przejmujący z tytułu podziału przez wydzielenie zaczynają ciążyć określone zobowiązania, nie wystarczy do stwierdzenia, że takie zobowiązania stanowiły element zbywanego zespołu składników materialnych i niematerialnych (szczególnie biorąc pod uwagę, że art. 678 KC jest przepisem o charakterze imperatywnym, którego skutków strony nie mogą wyłączyć).
Zestawiając powyższe uwagi z opisem zdarzenia przyszłego, należy skonstatować, że zarówno część składników majątkowych i niemajątkowych przedsiębiorstwa Spółki pozostająca w Spółce po jej podziale przez wydzielenie, jak i część tychże składników wydzielana i przenoszona do Spółki Przejmującej stanowią zespoły składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań.
Wyodrębnienie funkcjonalne
Kolejno przystąpić należy do analizy terminów trzech rodzajów wyodrębnienia, z których pierwszym jest wyodrębnienie funkcjonalne.
Ustawa o VAT nie zawierają definicji wyodrębnienia funkcjonalnego. Niemniej jednak przesłankę tę w praktyce należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych i zdolności do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo. ZCP ma bowiem stanowić funkcjonalnie odrębną całość, tj. ma obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Przy czym należy uznać, że - aby można było mówić o ich wyodrębnieniu - zakres tych zadań musi odróżniać je od innych funkcji gospodarczych realizowanych przy pomocy tego przedsiębiorstwa. W konsekwencji należy stwierdzić, że aby można było mówić o wyodrębnieniu funkcjonalnym:
i)funkcje przypisane do danego zespołu składników majątkowych muszą być w sposób widoczny odseparowane od pozostałych zadań realizowanych w ramach przedsiębiorstwa,
ii)przy pomocy takiego zespołu składników majątkowych nie powinny być realizowane funkcje przypisane do składników wchodzących w skład pozostałej części przedsiębiorstwa,
iii) składniki wchodzące w skład pozostałej części przedsiębiorstwa nie powinny być wykorzystywane do realizacji funkcji przypisanych do tego zespołu składników majątkowych.
Zatem, aby można było mówić o wyodrębnieniu funkcjonalnym przenoszonych składników, musiałyby one pozostawać między sobą we wzajemnych interakcjach w taki sposób, że należałoby je traktować jako zorganizowany, autonomiczny zespół wyodrębniony w przedsiębiorstwie zbywcy.
Już na tym etapie uzasadnienia ogólnego stanowiska Wnioskodawcy można zatem wyrazi przypuszczenie, że składniki majątkowe i niemajątkowe będące przedmiotem wydzielenia ze Spółki i przeniesienia do Spółki Przejmującej stanowić będzie autonomiczny, zorganizowany zespół, jeżeli Spółka Przejmująca, przejmie wskazany zbiór składników majątkowych i niemajątkowych wydzielonych z przedsiębiorstwa Spółki, przy pomocy których będzie kontynuować działalność Spółki Dzielonej. Oznacza to, że w momencie zrealizowania podziału Spółki przez wydzielenie i przeniesienia składników majątkowych i niemajątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa Spółki, składniki te umożliwią Spółce Przejmującej, podjęcie owej działalności w ramach odrębnego ZCP wydzielonego ze Spółki.
Wyodrębnienie organizacyjne
Drugim z analizowanych trzech rodzajów wyodrębnienia konstytutywnych dla zaistnienia ZCP jest wyodrębnienie organizacyjne.
Podobnie jak w przypadku wyodrębnienia funkcjonalnego, ustawa o VAT nie zawierają także i definicji wyodrębnienia organizacyjnego. W praktyce stosowania prawa przyjmuje się jednak, iż o spełnieniu tej przesłanki można mówić, gdy ZCP stanowi odrębną jednostkę organizacyjną w strukturze danego przedsiębiorstwa.
Mianowicie, zgodnie z dominującą praktyką organów podatkowych, o wyodrębnieniu organizacyjnym zorganizowanej części ze struktur przedsiębiorstwa powinny świadczyć przykładowo odpowiednie zapisy statutu, regulaminu, zarządzenia lub innego aktu o podobnym charakterze (tak np. interpretacja Dyrektora IS w Bydgoszczy z 14 września 2011 r., sygn. ITPP2/443-888/11/PS). Kryterium wyodrębnienia organizacyjnego spełnione byłoby również wówczas, gdyby będąca przedmiotem przeniesienia ZCP miała swoje miejsce w strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy jako dział, oddział, wydział itp. (tak np. interpretacja Dyrektora IS w (...) z 4 września 2012 r., sygn. IPPP1/443-547/12-2/MPe).
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie również w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 listopada 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.395.2024.2.MAZ, w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 marca 2019 r. sygn. 0114-KDIP2-1.4010.19.2019.6.MR, jak i interpretacji Dyrektora IS w Bydgoszczy z 13 kwietnia 2016 r., sygn. ITPP2/4512-115/16/AJ.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza zatem, że ZCP ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział, itd. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: „WSA”) w Rzeszowie w wyroku z 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 120/13:
„wyodrębnienie organizacyjne to kwestia wyłącznie wewnętrznej organizacji przedsiębiorstwa, która nie została poddana regulacji prawnej, niemniej jednak przedmiotowe wyodrębnienie musi być dostatecznie widoczne, tj. dokonane w oparciu o zobiektywizowane kryteria, znajdujące odzwierciedlenie w strukturze całego przedsiębiorstwa”.
Odrębność organizacyjna oznacza zatem możliwość ustalenia w każdym momencie, które składniki majątkowe przedsiębiorstwa przynależą do danej ZCP. Co więcej, odrębność organizacyjna wymaga, by możliwe było przyporządkowanie do takiego odrębnego zespołu składników majątkowych, odrębnej dokumentacji, łącznie z księgami rachunkowymi, umowami stanowiącymi źródło praw i obowiązków dotyczących wyłącznie zakresu działalności prowadzonej przez ten zespół składników, bądź wyłącznie z wykorzystaniem tego zespołu.
W świetle wskazań zamieszczonych w opisie zdarzenia przyszłego, należy wskazać, że w strukturze organizacyjnej Spółki doszło istocie do formalnego wydzielenia Inwestycji, jako odrębnego oddziału Spółki w (...).
Powyższe wskazuje, że przedmiotem wydzielenia ze Spółki i przeniesienia do Spółki Przejmującej będzie nowoutworzony Oddział dot. Inwestycji. Już zatem na niniejszym etapie uzasadnienia stanowiska Wnioskodawcy o charakterze ogólnym dla wszystkich pytań można zauważyć, że przedmiot wydzielenia w planowanym podziale przez wydzielenie obejmować będzie zasadniczo wyodrębniony oddział, który został wydzielony w ramach przedsiębiorstwa Spółki. Oddział ten, podobnie jak i obszar działalności pozostający w przedsiębiorstwie Spółki po podziale przez wydzielenie, zasadniczo mogłyby stanowić osobne spółki prowadzące działalność zw. z określonymi obszarami działalności. Rozumiane w ten sposób składniki przedsiębiorstwa Spółki:
(i) mające pozostać w majątku Spółki i
(ii)mające być przedmiotem przeniesienia w ramach planowanego podziału przez wydzielenie na Spółkę Przejmującą, zostały już zatem rozdzielone od siebie w ramach Spółki.
Wyodrębnienie finansowe
Ostatnim, trzecim z analizowanych trzech rodzajów wyodrębnienia konstytutywnych dla zaistnienia ZCP jest wyodrębnienie finansowe.
Tak samo jak miało to miejsce w przypadku analizy wyodrębnienia funkcjonalnego i wyodrębnienia organizacyjnego, ustawa o VAT nie precyzują także, co należy rozumieć pod pojęciem wyodrębnienia finansowego. Jak wynika jednak z ukształtowanej praktyki organów podatkowych i sądów administracyjnych wyodrębnienie finansowe wymaga posiadania takiego systemu ewidencji, który umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do ZCP.
Przez taki system należy rozumieć m.in. prowadzenie zakładowych planów kont w taki sposób, by była możliwa odrębna ewidencja zdarzeń gospodarczych związanych z działalnością ZCP. Przykładowo Dyrektor IS w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 9 grudnia 2016 r., sygn. 1462-IPPP2.4512.784.2016.2.AM, potwierdził, że:
„wyodrębnienie finansowe oznacza możliwość alokacji przychodów i kosztów do działalności prowadzonej przez ZCP, tj. oznacza to sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do ZCP”.
(zob. przykładowo również: interpretację Dyrektora IS w Warszawie z 2 grudnia 2015 r., sygn. IPPP2/4512-938/15-2/MAO oraz interpretację Dyrektora IS w Warszawie z 3 września 2015 r., sygn. IPPP3/4512-598/15-2/WH). Fakt, że tak rozumiana odrębność oznacza wymóg prowadzenia odrębnej ewidencji zdarzeń gospodarczych, która umożliwia rozdzielenie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań ZCP od przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań całego przedsiębiorstwa potwierdzona jest także w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: „NSA”) z 20 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 815/11, czy wyrok NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1896/11).
Co istotne, jak wskazuje się za organem w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 marca 2019 r. (sygn. IPPB5/4510-482/16-2/S/AK/MW):
„część majątku jest wyodrębniona finansowo, jeśli możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do tej części majątku. Konieczność wyodrębnienia finansowego nie oznacza jednak automatycznie, że ZCP musi być samobilansującym się oddziałem. W orzecznictwie podkreśla się, że wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać pełnej samodzielności finansowej, lecz sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do ZCP”.
Wyodrębnienie finansowe ZCP nie może mieć wymiaru czysto hipotetycznego, lecz musi rzeczywiście występować. Oznacza to, że dla stwierdzenia wyodrębnienia finansowego danego zespołu składników majątkowych od pozostałej części majątku danego podmiotu, jego rachunkowość musi być prowadzona w takim układzie i w taki sposób, aby identyfikacja przychodów i kosztów (należności i zobowiązań) związanych z takim zespołem składników majątkowych traktowanym jako pewna odrębna całość była możliwa bez wykonywania dodatkowej pracy analitycznej polegającej na odrębnej analizie zapisów księgowych związanych z poszczególnymi składnikami wchodzącymi w jego skład i ich sumowaniu. Zapewnienie takiej możliwości może nastąpić w różny sposób, w szczególności poprzez odpowiednie ustrukturyzowanie planu kont. Niemniej jednak, aby mówić o wyodrębnieniu finansowym ZCP, konieczne jest, aby możliwość taka istniała faktycznie, a nie jedynie teoretycznie.
Dlatego też konieczne jest ustalenie, czy opisywane części majątku Spółki zdarzenia są chociażby częściowo wydzielone finansowo w jej strukturze. W odniesieniu do obszaru działalności pozostającego w Spółce Dzielonej, Spółka sporządza oddzielne bilanse oraz rachunek zysków i strat, co oznacza, że Spółka przyporządkowuje aktywa i pasywa, w szczególności należności i zobowiązania, a także przychody i koszty związane z tym obszarem działalności i ustala odrębnie (dla celów zarządczych) wynik finansowy dla tego obszaru. Co do składników majątkowych i niemajątkowych dot. Inwestycji, które mają być wydzielone do Spółki Przejmującej, to należy zauważyć, że jest to obiekt w budowie, stąd też wyodrębnienie obejmuje wszelkie wydatki ponoszone przez Spółkę a składające się na koszt wytworzenia środka trwałego z odpowiednią analityką do konta dotyczącą danego środka trwałego w budowie, w tym zobowiązania związane z Inwestycją.
Powyższe zdaje się zatem uzasadniać możliwość stwierdzenia wystąpienia w przypadku poszczególnych składników majątkowych i niemajątkowych Spółki - tych mających pozostać w przedsiębiorstwie Spółki i tych mających zostać wydzielonymi i przeniesionymi do Spółki Przejmującej wyodrębnienia finansowego jako elementu konstytutywnego ZCP.
Zdolność ZCP do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo
Ostatnią cechą definiującą ZCP jest zdolność do bycia niezależnym przedsiębiorstwem samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze. W zakresie tej przesłanki uznaje się w praktyce, iż część mienia przedsiębiorstwa może być uznana za jego zorganizowaną część, gdy posiada potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy, tj. prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej (stanowienia niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze). Nazywa się to testem oderwania (ang. detachment test), co obrazuje istotę zagadnienia - weryfikację, czy dany zbiór składników majątkowych i niemajątkowych może funkcjonować jako niezależne przedsiębiorstwo po oderwaniu go od przedsiębiorstwa, w ramach którego funkcjonował on dotychczas. Kwalifikacja taka jest zatem możliwa wyłącznie, gdy określony zespół składników materialnych i niematerialnych potencjalnie mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania przypisane mu w strukturze organizacyjnej danego podmiotu.
Oznacza to, jak już omówiono powyżej, że ZCP nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których w przyszłości będzie może prowadzić (zorganizować) odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników. Przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość). Istotne jest jednak również, aby przenoszone składniki majątkowe mogły służyć realizacji określonych zadań gospodarczych jako niezależne przedsiębiorstwo.
W doktrynie i praktyce interpretacyjnej Dyrektora KIS wskazuje się w tym zakresie, że „Celowe może być także przeprowadzenie swoistej symulacji - jeśli zarówno „oderwana” część przedsiębiorstwa, jak i jego pozostałość mogą funkcjonować w obrocie samodzielnie, to należy uznać, że mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa” (tak: A. Bartosiewicz [w:] VAT. Komentarz, wyd. XV, Warszawa 2021, art. 2, podobnie zob. także: interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 7 czerwca 2018 r. sygn. 0112-KDIL1-1.4012.254.2018.1.MR, czy interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 26 kwietnia 2017 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.7.2017.2.MT). Konieczna jest zatem analiza pewnego hipotetycznego stanu, polegającego na, jak to jest określane w teorii i praktyce prawa podatkowego, „oderwaniu” określonych składników majątkowych od pozostałej części mienia ich właściciela.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 stycznia 2019 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.515.2018.1.BG) wskazano, że:
„(...) wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa”.
Powyższe elementy są spełnione przez każdy z opisywanych obszarów. W ramach planowanej operacji podziału Spółki przez wydzielenie Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność związana z zarządzaniem i wynajmem nieruchomości komercyjnych.
Zespół składników majątkowych i niemajątkowych (oraz zobowiązania), które Spółka Przejmująca pozyska w ramach podziału Spółki przez wydzielenie, zostaną „oderwane” od przedsiębiorstwa Spółki i staną się podstawą prowadzenia odpowiedniej działalności przez Spółkę Przejmującą,nie niwecząc przy tym w żaden sposób zdolności Spółki Dzielonej do kontynuowania swojej działalności, tj. świadczeniem usług z zakresu odbioru i transportu odpadów weterynaryjnych i medycznych.
Powyższe oznacza zatem, że pozostający w Spółce Dzielonej zespół składników majątkowych i niemajątkowych, oraz wydzielany zespół składników majątkowych i niemajątkowych, stanowią niezależnie od siebie ZCP, które po oderwaniu od dotychczasowej całości przedsiębiorstwa Spółki będzie zdolny do realizacji zadań gospodarczych jak niezależne przedsiębiorstwo.
Pojęcie transferu ZCP w prawie Unii Europejskiej
Chociaż powyższą argumentację potencjalnie można by już uznać za wystarczającą dla dowiedzenia, że zbiory składników majątkowych i niemajątkowych - pozostający w Spółce i wydzielany ze Spółki celem przeniesienia do Spółki Przejmującej, stanowią ZCP, Wnioskodawca pragnie dodatkowo wskazać, że istnieją jeszcze inne przesłanki za uznaniem tychże zbiorów za niezależne ZCP, które to przesłanki wywieść można z prawa Unii Europejskiej.
Należy dodatkowo zauważyć, iż pojęcie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (z ang. „totality of assets of part thereof”) stanowi pojęcie prawa unijnego, które zostało zdefiniowane w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) dotyczących VAT. Ponieważ zaś VAT jest podatkiem zharmonizowanym, to ocena zaistnienia ZCP w rozumieniu ustawy o VAT powinna odbywać się nie tylko z perspektywy prawa krajowego, ale także i z perspektywy prawa Unii Europejskiej.
Wnioskodawca pragnie zatem zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią orzeczenia TSUE w sprawie C-497/01 Zita Modes Sarl:
„pojęcie transferu, za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia, lub wniesienia do spółki całego lub części majątku przedsiębiorstwa, powinno być interpretowane w taki sposób, że obejmuje ono przeniesienie przedsiębiorstwa lub jego niezależnej części w tym środki trwałe i obrotowe zdolne do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej, a nie tylko proste zbycie aktywów takich jak wyroby gotowe”.
Orzeczenie to definiuje zakres pojęcia transferu przedsiębiorstwa oraz jego zorganizowanej części, w rozumieniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. UE. L. z 1977 r. Nr 145, str. 1 z późn. zm.), a zatem poprzedniczki obecnej Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm., dalej: „Dyrektywa VAT”), transpozycja którego to przepisu do polskiego porządku prawnego stanowi art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. Zakres przedmiotowy obu przepisów powinien zatem być analogiczny, co oznacza, że tezy wspomnianego orzeczenia TSUE wyznaczają granice interpretacji pojęcia ZCP użytego w przepisach krajowych.
Jak wynika z powyższej definicji sformułowanej przez TSUE, dla zaistnienia ZCP w rozumieniu Dyrektywy VAT (i dyrektywy ją poprzedzającej), niezbędne jest by składniki doń wchodzące mogły samodzielnie, tj. bez dodawania żadnych dodatkowych elementów lub modyfikowania elementów istniejących samodzielnie realizować zadania gospodarcze, tj. m.in.:
- nabywać towary lub usługi niezbędne do prowadzenia takiej działalności, w szczególności posiadać ważne umowy zakupu towarów lub usług z dostawcami towarów lub usług niezbędnych dla prowadzenia działalności gospodarczej,
- być zdolnym do wytworzenia towarów lub usług, które mogłyby być przedmiotem sprzedaży,
- posiadać kontakty z klientami (w tym zawarte umowy sprzedaży, najmu, dzierżawy, etc.) wytwarzanych przez przedsiębiorstwo towarów lub usług lub też know-how odnośnie do tego, jak wejść w kontakty z tymi klientami,
- posiadać odpowiednią obsługę administracyjną.
Jak zarazem wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, efektem podziału Spółki przez wydzielenie będzie pozostawienie w Spółce wszystkich istotnych składników materialnych oraz niematerialnych, wchodzących w skład Spółki, które są niezbędne do kontynuowania przez nią działalności oraz wydzielanych i wytransferowanych do Spółki Przejmującej istotnych składników materialnych i niematerialnych dot. Inwestycji. Mając na względzie treść katalogów zamieszczonych w opisie zdarzenia przyszłego oznacza to, że w skład zespołów składników wchodzić będą wszystkie istotne elementy wymagane dla zaistnienia określonych ZCP w świetle orzecznictwa TSUE.
W świetle powyższych uwag, Wnioskodawca stoi stanowisku, że operacja podziału Spółki przez wydzielenie stanowić będzie operację, w efekcie której, ze Spółki wydzielony zostanie jeden ZCP, zaś drugi ZCP pozostanie w przedsiębiorstwie Spółki.
Wobec powyższego Spółka stoi na stanowisku, że zarówno zbiór składników majątkowych i niemajątkowych pozostający w Spółce po jej podziale przez wydzielenie, jak i zbiór tychże składników wydzielany ze Spółki i przenoszony do majątku Spółki Przejmującej stanowi ZCP w świetle art. 2 pkt 27e ustawy o VAT (co odpowiednio warunkuje już w ocenie Spółki konieczność udzielenia odpowiedzi twierdzącej na zadane pytania).
Zagadnienia ogólne dot. aspektów podatkowych podziału przez wydzielenie
Ustalenie statusu zbioru składników majątkowych i niemajątkowych pozostającego w Spółce oraz zbioru składników majątkowych i niemajątkowych wydzielanych ze Spółki i przenoszonych do Spółki Przejmującej jako ZCP jest szczególnie istotne dla oceny zagadnień zw. z neutralnością podatkową planowanej operacji podziału przez wydzielenie w VAT.
W celu wprowadzenia zatem do uzasadnienia szczegółowego stanowiska Spółki, w pierwszej kolejności za zasadne uważa się zarysowanie istotnych zagadnień dot. konsekwencji podatkowych operacji podziału przez wydzielenie dla spółki dzielonej (Spółki) oraz Spółki Przejmującej.
Wnioskodawca zauważa, że przepisy KSH przewidują dwa modele przeprowadzenia podziału przez wydzielenie z punktu widzenia kapitałów własnych spółki dzielonej. Zgodnie z pierwszym z nich kapitał zakładowy spółki dzielonej ulega obniżeniu (a także proporcjonalna część udziałów wspólnika ulega umorzeniu), a następnie kapitał zakładowy spółki przejmującej zostaje podwyższony. Co istotne wysokość obniżonego kapitału nie musi być równa kwocie podwyższenia kapitału.
Zgodnie z drugim z przewidzianych modeli podziału przez wydzielenie, spółka dzielona nie musi obniżać kapitału zakładowego, pod warunkiem, że wydzielenie nastąpi z kapitałów własnych spółki dzielonej innych niż zakładowy (co będzie miało miejsce w realiach niniejszego zdarzenia przyszłego).
Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do zbycia ZCP, za którą to czynność uważa się także przeniesienie ZCP na skutek podziału spółki przez wydzielenie. Oznacza to, iż operacji podziału Spółki przez wydzielenie ZCP nie jest objęta zakresem ustawy o VAT, w związku z czym nie podlega opodatkowania tym podatkiem.
Powyższe dowodzi, że stwierdzenie, że zarówno zbiór składników majątkowych i niemajątkowych pozostający w Spółce po planowanym podziale przez wydzielenie, jak i zbiór składników majątkowych i niemajątkowych wydzielany ze Spółki w ramach planowanego podziału przez wydzielenie i przenoszony do Spółki Przejmującej, stanowią niezależnie od siebie odrębne ZCP, determinuje neutralność podatkową analizowanej operacji w VAT, w istotny sposób potwierdzając słuszność odpowiedzi twierdzącej zaprezentowanej przez Spółkę w odniesieniu do zadanych pytań.
W opinii Wnioskodawcy, w aktualnym stanie prawnym, operacja podziału Spółki przez wydzielenie (tj. przeniesienie składników materialnych i niematerialnych Spółki Dzielonej na rzecz Spółki Przejmującej), zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, w oparciu o art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT jest wyłączona ze stosowania ustawy o VAT, przez co nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.
Dla uzasadnienia powyższego stanowiska Spółka pragnie, w ślad za drugą częścią ogólną uzasadnienia, zatytułowaną „Zagadnienia ogólne dot. aspektów podatkowych podziału przez wydzielenie” przywołać przepis art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zgodnie z którymi
„Przepisów ustawy nie stosuje się do: transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa" i "Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.
Pomimo, że prima facie wytransferowanie ZCP poza przedsiębiorstwo spółki dzielonej w ramach podziału przez wydzielenie nie koniecznie mieści się w ramach kategorii „transakcji zbycia” rozumowanej w sposób stricte literalny, to jednak jak zauważa się mianowicie w literaturze przedmiotu Pojęcie transakcji zbycia (art. 6 pkt 1 ustawy o VAT) nie jest zdefiniowane przez ustawodawcę, ale w doktrynie, w interpretacjach organów podatkowych i orzecznictwie przyjęło się rozumieć je bardzo szeroko, jako wszelkiego rodzaju przeniesienie majątku, rozporządzenie nim, jak sprzedaż, darowiznę, podział przedsiębiorcy czy wniesienie aportowe i co więcej, chociaż Dyrektywa VAT stanowiąca wzorzec dla polskiej ustawy o VAT wykładana literalnie w obliczu pewnych różnic w tekstach autentycznych jej art. 19 w poszczególnych językach urzędowych Unii Europejskiej, może prowadzić do wątpliwości co do prawidłowości objęcia zakresem przewidzianego w niej wyłączenia z opodatkowania reorganizacji spółki dzielonej przez podział przez wydzielenie, wykładnia celowościowa jej przepisów, prezentowana m.in. w ww. literaturze nie pozostawia jednak żadnych wątpliwości co do konieczności objęcia tymże wyłączeniem także i podziału przez wydzielenie, gdy spółka dzielona i przejmująca wchodzą w efekcie jego przeprowadzenia w prawa własności ZCP. Dodatkowo należy zauważyć, iż dyrektywa z dnia 28 listopada 2006 r., 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w art. 19 w angielskiej wersji językowej zawiera w tym zakresie wyrażenie transfer as a contribution, a niemiecka Einbringung, które uzasadniałoby szerokie rozumienie terminu „transakcja zbycia”.
W świetle powyższego należy przyjąć, iż termin „transakcja zbycia” obejmuje również swoim zakresem przedmiotowym przeniesienie majątku spółki dzielonej w trybie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. (podział przez wydzielenie) na spółkę przejmującą nowo zawiązaną lub już istniejącą. Polska wersja językowa dyrektywy zawiera błąd w tłumaczeniu, albowiem wyrażeniu transfer as a contribution nadaje w języku polskim zbyt wąskie brzmienie: „przekazanie jako aportu” (Szymański Krzysztof G., Opodatkowanie podatkiem VAT czynności prawnej podziału spółki kapitałowej przez wydzielenie, podkreślenie Spółki).
Przeniesienie majątku Spółki w trybie podziału przez wydzielenie na Spółkę Przejmującą stanowić będzie zatem transakcję zbycia w rozumieniu art. 6 ustawy o VAT, a zatem jeśli przedmiotem przeniesienia jest ZCP - podział przez wydzielenie będzie neutralny z perspektywy VAT. Operacja podziału Spółki przez wydzielenie, zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego, zgodnie z art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT nie będzie stanowić czynności opodatkowanej VAT.
Stanowisko Spółki co do słuszności odpowiedzi twierdzącej na pytanie, poza doktryną, znajduje oparcie także i w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych, w tym samego Dyrektora KIS. Przykładowo, neutralność podziału przez wydzielenie ZCP z perspektywy VAT potwierdził np. Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 30 listopada 2018 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.621.2018.1.AM, oceniając reorganizację polskiej spółki z o.o., która składała się z dwóch pionów - pionu produkcji (pion 1) oraz pionu dystrybucji i sprzedaży (pion 2) i która podjęła decyzję o podziale przez wydzielenie z istniejącego przedsiębiorstwa pionu 2, tak, że pion 1 dalej stanowił niezależne przedsiębiorstwo, a pion 2 spełniał warunki uznania za ZCP (był mianowicie wydzielony w dotychczasowej spółce z o.o. pod względem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym oraz posiadał wystarczającą ilość składników materialnych i niematerialnych w tym zobowiązań,zorganizowanych w taki sposób aby prowadzić w oparciu o te składniki niezależne przedsiębiorstwo). Jak skonstatował Dyrektor KIS:
„Zatem, mając na uwadze zaprezentowany opis sprawy oraz przytoczone przepisy prawa należy stwierdzić, że Pion 2 Spółki Dzielonej stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT oraz czynność polegająca na wydzieleniu i przeniesieniu do Spółki Przejmującej Pionu 2 Spółki Dzielonej, będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT”.
Podobną ocenę Dyrektor KIS wyraził także w interpretacji indywidualnej z 11 grudnia 2017 r. sygn. 0114-KDIP1-3.4012.413.2017.1.KC, ponownie oceniając podział polskiej spółki składającej się z pionu produkcyjnego i dystrybucyjnego, poprzez wydzielenie do nowej spółki drugiego z ww. pionów, w sytuacji, gdy istniejące przedsiębiorstwo spółki dzielonej nadal spełniało kryteria uznania je za takowe, zaś wydzielany pion spełniał kryteria uznania za ZCP. Jak wyraził się Dyrektor KIS:
„Zatem - skoro Pion Dystrybucyjny jako wyodrębniony zespół składników majątkowych i osobowych odpowiada ustawowemu wzorcowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT - to jego wydzielenie i przeniesienie przez Spółkę Dzieloną do Spółki Przejmującej, w ramach podziału przez wydzielenie do Spółki Przejmującej nie będzie skutkowało powstaniem po stronie Spółki Dzielonej obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Spółka Dzielona nie będzie zatem także zobowiązana do wystawienia faktury VAT w ww. zakresie. Tym samym, należy uznać za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym planowane Wydzielenie, w ramach którego dojdzie do: (i) wydzielenia ze Spółki Dzielonej opisanego zespołu składników majątkowych i osobowych przypisanych do Pionu Dystrybucyjnego i przeniesienia go do Spółki Przejmującej oraz (ii) pozostawienia w Spółce Dzielonej opisanego zespołu składników majątkowych i osobowych przypisanych do Pionu Produkcyjnego, nie będzie stanowiła dla Wnioskodawcy czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a zatem Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury VAT w ww. zakresie”
W powyższym świetle wyrazić należy zatem ocenę, że skoro zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego Spółka zamierza przeprowadzić planowaną operację polegającą na przeniesieniu do Spółki Przejmującej wyodrębnionego pionu organizacyjnego w postaci oddziału Spółki związanego z Inwestycją - w drodze podziału przez wydzielenie i jednocześnie ów przenoszony pion organizacyjny posiadać będzie przymiot ZCP, to wówczas operacja tego rodzaju stanowić będzie transakcję zbycia neutralną z perspektywy VAT. Wyłączenie z VAT zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostało potwierdzone również w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 października 2024 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.604.2024.4.MŻ, czy też interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 19 stycznia 2023 r. sygn. 0111-KDIB3-3.4012.593.2022.1.MW.
Wnioskodawca jednocześnie potwierdza, że zarówno pozostający w Spółce, jak i wyodrębniony do Spółki Przejmującej obszar działalności posiada wystarczającą samodzielność finansową, jednocześnie wskazuje także, że przenoszony ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej obszar działalności, po przeniesieniu, będzie wykorzystywany przez Spółkę Przejmującą do prowadzenia działalności gospodarczej w tym samym zakresie, co oznacza, że Spółka Przejmująca ma zamiar kontynuowania działalności.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług (pytanie nr 1) jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.).
Zgodnie z art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem:
Podział może być dokonany:
1)przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały albo akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);
2)przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez zawiązanie nowych spółek);
3)przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących i nowo zawiązanych, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);
4)przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie);
5)przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie).
Zatem należy stwierdzić, że przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy - przeniesienie własności.
W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie i przeniesienie na istniejącą spółkę części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wyjaśnić jednak tutaj należy, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa, to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.
Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu, podziału przez wydzielenie. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub przeniesienia w trybie podziału przez wydzielenie.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:
Przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa - rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić Nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1.istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2.zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3.składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4.zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:
- zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
- faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Ustalenie, czy przenoszony na nabywcę zespół składników umożliwia kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę wymaga oceny, czy zawiera on składniki pozwalające na kontynuowanie działalności gospodarczej realizowanej uprzednio przez zbywcę bez konieczności:
- angażowania przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub
- podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcia umów) niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. w sprawie Zita-Modes C-497/01, TSUE stwierdził, że:
„celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego”.
Ponadto TSUE zauważył, że:
„przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę”.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Schriever „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że:
„obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą”.
Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 955/12 oraz z 21 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1316). Zgodnie natomiast z orzecznictwem TSUE (wyrok TSUE z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Christel Schriever, pkt 26) ocena, jakie dobra - ruchome lub nieruchome - są niezbędne do utworzenia przedsiębiorstwa lub ZCP, musi być dokonywana:
„(…) z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej”.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT, prowadzącym działalność gospodarczą polegającą przede wszystkim na odbiorze, transporcie oraz unieszkodliwianiu odpadów medycznych i weterynaryjnych, a także - w ograniczonym zakresie - działalność związaną z wynajmem nieruchomości.
Spółka prowadzi obecnie zaawansowaną Inwestycję polegającą na budowie nieruchomości w (...), która docelowo miała stać się oddziałem zamiejscowym Spółki wraz z planami wynajmowania tejże nieruchomości na cele komercyjne. Inwestycja realizowana jest na działkach nr 1, 2, jak również na działce nr 3. Po uzyskaniu wymaganych pozwoleń administracyjnych, Spółka rozpoczęła wskazaną Inwestycję celem stworzenia oddziału zamiejscowego Spółki połączonego z ofertą wynajmu nieruchomości typu premium, w której można będzie organizować spotkania służbowe, konferencje lub wypoczynek firmowy. Założeniem jest stworzenie unikatowej willi, w prestiżowej lokalizacji, oferującego ekskluzywny, niestandardowy, a jednocześnie najwyższy standard wykończenia, z unikalnymi udogodnieniami (np. ochrona, siłownia, basen, jacuzzi, sala konferencyjna i sala kinowa, lądowisko i hangar dla helikoptera) oraz oferującego wysokiej jakości nowoczesne rozwiązania, skierowany do kontrahentów Spółki.
Aktualnie planują Państwo dokonanie podziału przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks spółek handlowych, w ramach którego do Spółki Przejmującej (E. sp. z o.o.) zostanie wydzielony zespół składników majątkowych i niemajątkowych związanych z realizowaną Inwestycją w (...), obejmujący działalność w zakresie wynajmu nieruchomości komercyjnych. Na skutek podziału Spółki przez wydzielenie, wydzielony zostanie z dotychczasowego przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej majątek i składniki niemajątkowe związany organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo z Inwestycją.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy zespół składników majątkowych materialnych i niematerialnych składający się na działalność związaną z Inwestycją (Oddziałem w (...)), który zamierzają Państwo przenieść w wyniku podziału do Spółki Przejmującej, będzie stanowił na dzień transakcji zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji, czy wskazana transakcja będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Jak już wskazano, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzy zespół składników materialnych i niematerialnych pozostających we wzajemnych relacjach funkcjonalnych, organizacyjnych i finansowych, który umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej jako odrębna całość, a nie zbiór przypadkowych elementów. Punktem odniesienia dla oceny istnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, czy na moment przeniesienia składniki te tworzą wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie kompleks zdolny do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego prowadzi do wniosku, że zespół składników majątkowych materialnych i niematerialnych związanych z realizacją Inwestycji w (...) będzie na dzień Podziału stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, gdyż będzie odznaczać się wyodrębnieniem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym, obejmując jednocześnie zobowiązania oraz posiadając zdolność do samodzielnego funkcjonowania.
Jak Państwo bowiem wskazali, wyodrębnienie organizacyjne Inwestycji [Oddziału w (...)] przejawia się w szczególności w tym, że w strukturze Spółki funkcjonuje oddział dedykowany realizacji Inwestycji w (...), powołany uchwałą Zarządu i oczekujący na wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Do tego obszaru działalności przypisani są konkretni pracownicy oraz współpracownicy, w tym Kierownik Kontraktu oraz osoby odpowiedzialne za realizację procesu inwestycyjnego. Do Inwestycji przypisano również wyodrębniony zespół składników majątkowych, w tym w szczególności prawo własności nieruchomości gruntowych (działki o numerach ewidencyjnych 1, 2 oraz 3), środki trwałe w budowie, a także prawa i obowiązki wynikające z licznych umów zawartych z wykonawcami, projektantami oraz dostawcami, obejmujących m.in. roboty budowlane, prace projektowe, dostawy i montaż elementów wyposażenia oraz infrastruktury technicznej. Do Inwestycji przypisane są również należności (w tym zaliczki i kaucje gwarancyjne) oraz zobowiązania wynikające z realizowanych kontraktów. Zakres zadań przypisanych do tego obszaru działalności nie ulegnie zmianie po dokonaniu Podziału, co potwierdza jego faktyczną odrębność organizacyjną.
Wyodrębnienie finansowe znajduje odzwierciedlenie w prowadzonej przez Spółkę ewidencji księgowej, która umożliwia jednoznaczne przypisanie do Inwestycji wszystkich istotnych kategorii finansowych, w tym aktywów, pasywów, kosztów, należności i zobowiązań. Precyzyjne przyporządkowanie kosztów i przychodów, wszystkie nakłady inwestycyjne oraz koszty operacyjne są trwale przypisane wyłącznie do tej Inwestycji. Wyodrębnienie to znajduje potwierdzenie w prowadzonej przez Spółkę Dzieloną ewidencji księgowej, która pozwala na identyfikację należności i zobowiązań. System księgowy umożliwia wyodrębnienie rozrachunków bezpośrednio związanych z Inwestycją (np. zobowiązań wobec generalnego wykonawcy, dostawców mediów). Przenoszony zespół składników majątkowych jest zdolny do samodzielnego realizowania zadań gospodarczych (dokończenia budowy i późniejszej komercjalizacji) przy wykorzystaniu własnych strumieni finansowych. Wszystkie nakłady inwestycyjne oraz koszty operacyjne związane z realizacją Inwestycji są przyporządkowane wyłącznie do tej Inwestycji, a system księgowy pozwala na identyfikację rozrachunków z wykonawcami i dostawcami zaangażowanymi w proces inwestycyjny. Pomimo że na moment Podziału Inwestycja nie generuje jeszcze przychodów z najmu, co wynika z jej realizacji w fazie budowy, możliwe jest - jak Państwo wskazali - precyzyjne określenie bieżącej kondycji finansowej projektu i ocena jego przyszłej rentowności (wyniku finansowego), co pozwala na autonomiczne zarządzanie tym obszarem działalności przez Spółkę Przejmującą od dnia wydzielenia.
Wyodrębnienie funkcjonalne przejawia się natomiast w tym, że zespół składników majątkowych i niemajątkowych obejmuje wszystkie elementy niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wynajmie nieruchomości komercyjnych po zakończeniu procesu inwestycyjnego. W szczególności obejmuje on prawo własności gruntów wraz z realizowaną zabudową, środki trwałe w budowie, dokumentację architektoniczno-budowlaną i techniczną, decyzje administracyjne (w tym pozwolenia na budowę), prawa i obowiązki wynikające z umów związanych z realizacją inwestycji, należności i zobowiązania związane z tym procesem, a także zasoby ludzkie odpowiedzialne za jego prowadzenie. Składniki te pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym i umożliwiają kontynuację procesu inwestycyjnego oraz późniejszą komercjalizację nieruchomości bez konieczności angażowania dodatkowych, istotnych zasobów.
Co istotne, w ramach podziału dojdzie również do przejścia części zakładu pracy w trybie art. 23¹ Kodeksu pracy - do Spółki Przejmującej przejdą pracownicy oraz współpracownicy bezpośrednio zaangażowani w realizację Inwestycji, a także przeniesione zostaną prawa i obowiązki wynikające z zawartych umów, w tym zobowiązania związane z realizacją przedsięwzięcia.
Na moment wydzielenia w Spółce Dzielonej będą istnieć zobowiązania związane z przenoszonym do Spółki Przejmującej oddziałem Spółki w (...) dedykowanemu Inwestycji. Do Spółki Przejmującej zostaną przeniesione prawa i obowiązki wynikające z zawartych przez Spółkę Dzieloną umów, odnoszących się do wydzielonych aktywów trwałych i obrotowych, które związane są z prowadzeniem działalności, w tym zobowiązania, z których prawa i obowiązki są wydzielane do Spółki Przejmującej, w szczególności: szereg umów o roboty budowlane, prace projektowe, dostawę i montaż, ochronę, wykonanie i dostawę zabudowy, wszelkie decyzje administracyjne, cała dokumentacja budowlana i techniczna Inwestycji, pracownicy, prawa własności działek.
Dodatkowo należy podkreślić, że po dokonaniu podziału Spółka Przejmująca będzie kontynuować działalność w zakresie dalszej realizacji Inwestycji oraz docelowego wynajmu nieruchomości komercyjnych przy wykorzystaniu przejętego zespołu składników majątkowych i niemajątkowych, bez konieczności podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych. Pomimo, że na moment podziału Inwestycja nie będzie jeszcze zakończona i nie będzie generować przychodów, stanowi ona funkcjonalnie kompletny i wyodrębniony zespół składników, przygotowany do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej bez angażowania działań faktycznych i prawnych. Ponadto wskazali Państwo, że przenoszony zespół składników majątkowych jest na tyle zorganizowany, że pozwala Spółce Przejmującej na niezwłoczne podjęcie działań zmierzających do finalizacji budowy i komercjalizacji obiektu, bez konieczności angażowania dodatkowych zasobów.
W konsekwencji należy uznać, że opisany zespół składników materialnych i niematerialnych związanych z Inwestycją w (...) (Oddziałem w (...)) będzie stanowić na dzień dokonania podziału zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a tym samym czynność jej wydzielenia i przeniesienia do Spółki Przejmującej będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
W konsekwencji, Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług (pytania nr 1) jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy wyłącznie podatku od towarów i usług w zakresie pytania nr 1. W zakresie pytań nr 2 i 3 dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

