Interpretacja indywidualna z dnia 6 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDSL1-2.4011.225.2026.2.JN

Interpretacja indywidualna– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 4 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 7 kwietnia 2026 r. (wpływ 7 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest ojcem małoletniej córki urodzonej w 2012 r.

Od 2015 r. Wnioskodawca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką dziecka. Z matką dziecka Wnioskodawca nigdy nie był w związku małżeńskim. Po zakończeniu związku nieformalnego każde z rodziców prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i zamieszkuje pod innym adresem.

Wnioskodawca:

-nie pozostaje w związku małżeńskim (był i jest kawalerem),

-żyje samotnie,

-utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę,

-nie prowadzi i nigdy nie prowadził działalności gospodarczej,

-nie pobiera i nigdy nie pobierał żadnych świadczeń na dziecko.

Dziecko:

-w roku 2023 było małoletnie,

-nie uzyskiwało i w dalszym ciągu nie uzyskuje dochodów podlegających opodatkowaniu,

-nie otrzymywało renty socjalnej, ani zasiłku pielęgnacyjnego.

Zgodnie z ugodą zawartą przed sądem w 2016 r. uregulowane zostały kontakty Wnioskodawcy z dzieckiem. Nie została ustanowiona opieka naprzemienna w rozumieniu przepisów prawa rodzinnego, ani nie ustalono świadczenia wychowawczego w trybie właściwym dla opieki naprzemiennej.

Kontakty obejmują regularne i powtarzalne okresy przebywania dziecka u Wnioskodawcy, w tym:

-określone dni tygodnia,

-co drugi weekend,

-część wakacji letnich (1/2 trwania),

-część ferii zimowych (1/2 trwania),

-wybrane dni świąteczne,

-inne dni zwyczajowo wymagających obecności dziecka (np. urodziny dziadków, rodzinne uroczystości, itp.).

W okresach przebywania dziecka u Wnioskodawcy sprawuje on nad nim wyłączną, osobistą i samodzielną opiekę. W tym czasie:

-zapewnia dziecku miejsce zamieszkania,

-organizuje jego czas wolny,

-zapewnia opiekę i nadzór,

-realizuje obowiązki wychowawcze,

-podejmuje bieżące decyzje dotyczące funkcjonowania dziecka,

-zapewnia wyżywienie, opiekę i bezpieczeństwo.

Wnioskodawca ponosi istotne koszty związane z wychowaniem i utrzymaniem dziecka, w szczególności:

-alimenty ustalone przez sąd,

-w miarę potrzeb koszty leczenia, wizyt specjalistycznych i zakupu medykamentów,

-w miarę potrzeb koszty zakupu odzieży i obuwia (również do miejsca zamieszkania dziecka u matki),

-koszty usług telekomunikacyjnych (abonament telefoniczny),

-koszty usług cyfrowych (np. (…), rozszerzona pojemność dysków (…)),

-koszty zakupu sprzętu elektronicznego (telefon, laptop, itp.),

-koszty organizacji wakacji i wyjazdów z dzieckiem.

Rodzice nie mieszkają razem i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Nie wykonują czynności wychowawczych wspólnie w tym samym miejscu i czasie. Każdy z rodziców realizuje obowiązki wychowawcze odrębnie, w czasie, gdy dziecko przebywa pod jego opieką.

Za rok podatkowy 2023 Wnioskodawca rozliczył podatek dochodowy indywidualnie (bez zastosowania preferencji dla osoby samotnie wychowującej dziecko), kierując się ówczesną praktyką interpretacyjną organów podatkowych.

Stan prawny art. 6 ust. 4c-4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w latach 2023 i następnych nie uległ zmianie.

Wątpliwość Wnioskodawcy dotyczy prawidłowości możliwości zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

W uzupełnieniu z 7 kwietnia 2026 r. udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

1.Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?

Odpowiedź: Obowiązek podatkowy

Wnioskodawca posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2.Za który rok podatkowy/lata podatkowe oczekuje Pan wydania interpretacji indywidualnej?

Odpowiedź: Lata podatkowe

Wniosek dotyczy:

-roku podatkowego 2023 (zaistniały stan faktyczny),

-oraz lat następnych (zdarzenie przyszłe) przy założeniu niezmienności stanu faktycznego i prawnego.

3.Czy w stosunku do Pana lub Pana córki, w latach będących przedmiotem wniosku miały/mają/będą miały zastosowanie przepisy:

a)art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),

b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,

c)ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?

Odpowiedź: Formy opodatkowania

W latach objętych wnioskiem wobec Wnioskodawcy oraz córki:

-nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o PIT (podatek liniowy),

-nie mają zastosowania przepisy o ryczałcie,

-nie mają zastosowania przepisy o podatku tonażowym ani przemysłach okrętowych.

Wnioskodawca uzyskuje dochody wyłącznie ze stosunku pracy. Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że w zakresie zdarzenia przyszłego powyższe informacje pozostają aktualne przy założeniu, że stan faktyczny nie ulegnie zmianie, w szczególności, że Wnioskodawca i córka nie rozpocznie prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym, ani nie wybierze innych form opodatkowania wyłączających możliwość skorzystania z preferencyjnego rozliczenia.

4.Czy w latach przyszłych, Pana stan cywilny ulegnie zmianie?

Odpowiedź: Stan cywilny w przyszłości

Wnioskodawca wskazuje, że:

-nie planuje zmiany stanu cywilnego,

-wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego przy założeniu, że stan faktyczny pozostaje niezmienny.

5.Proszę wskazać:

a)ile dni w ciągu każdego tygodnia Pana dziecko przebywało/przebywa/będzie przebywało u Pana?

b)czy Pana kontakty z dzieckiem były/są/będą faktycznie realizowane zgodnie z zawartą ugodą przed sądem? Jeżeli nie, proszę opisać szczegółowo jak były/są/będą one realizowane?

Odpowiedź: Faktyczny zakres opieki nad dzieckiem:

a)Liczba dni sprawowania opieki

Kontakty Wnioskodawcy z małoletnią córką zostały uregulowane w drodze ugody zawartej przed sądem i obejmują w szczególności:

-kontakty w dni powszednie,

-kontakty weekendowe (co drugi weekend),

-kontakty w okresach świątecznych (naprzemiennie),

-kontakty w okresach wakacyjnych i ferii (podział okresów wypoczynku).

Kontakty te są co do zasady realizowane zgodnie z ustalonym porozumieniem. Wnioskodawca nie prowadzi szczegółowej ewidencji dni, w których dziecko przebywa pod jego opieką, wobec czego nie jest możliwe wskazanie precyzyjnej liczby dni w ujęciu tygodniowym lub rocznym.

b)Sposób realizacji kontaktów

Kontakty z dzieckiem są faktycznie realizowane zgodnie z zawartą ugodą sądową. Jednocześnie, w zależności od bieżących potrzeb dziecka oraz sytuacji życiowej stron:

-mogą być one elastycznie dostosowywane,

-mogą ulegać rozszerzeniu (np. dodatkowe dni, wydarzenia, opieka w sytuacjach szczególnych).

Wnioskodawca podkreśla, że powyższy sposób realizacji kontaktów odpowiada typowym realiom wykonywania władzy rodzicielskiej przez rodziców żyjących oddzielnie. Zgodnie z doświadczeniem życiowym oraz dobrem dziecka, przyjęte w ugodzie ramy kontaktów stanowią podstawowy model ich realizacji, jednak w praktyce mogą występować sytuacje wymagające ich odpowiedniego dostosowania, bez zmiany ich zasadniczego charakteru.

W okresach, w których dziecko przebywa pod opieką Wnioskodawcy:

-Wnioskodawca sprawuje nad nim pełną, samodzielną opiekę,

-wykonuje wszystkie obowiązki związane z jego utrzymaniem i wychowaniem,

-podejmuje samodzielnie bieżące decyzje dotyczące dziecka.

6.Czy w latach będących przedmiotem wniosku, faktycznie i samotnie wychowywał/wychowuje/będzie wychowywał Pan dziecko, o którym mowa we wniosku, bez udziału drugiego rodzica – matki dziecka – wykonywał/wykonuje/będzie wykonywał Pan władzę rodzicielską: stale troszczył się/troszczy się/będzie troszczył się Pan o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby, tj. uczestniczył/ uczestniczy/będzie uczestniczył Pan w wychowaniu dziecka, dbał/dba/będzie dbał Pan o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwijał/rozwija/będzie rozwijał Pan jego zainteresowania, sprawował/sprawuje/będzie sprawował Pan nad nim pieczę/opiekę, troszczył się/troszczy się/będzie troszczył się Pan o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosił/ponosi/będzie ponosił Pan wydatki związane z wypoczynkiem, ponosił/ ponosi/będzie ponosił Pan koszty jego utrzymania, zabezpieczał/zabezpiecza/będzie zabezpieczał Pan potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał/pomaga/będzie pomagał Pan w edukacji szkolnej, brał/bierze/będzie brał Pan czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o tym, że samotnie wychowywał/wychowuje /będzie wychowywał Pan dziecko w okresie objętym wnioskiem?

Odpowiedź: Czy Wnioskodawca samotnie wychowuje dziecko

Tak. Wnioskodawca wskazuje, że opisany sposób sprawowania opieki nad dzieckiem ma charakter typowy dla rodziców pozostających w rozłączeniu, którzy nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.

Model ten polega na tym, że:

-każdy z rodziców wykonuje władzę rodzicielską zgodnie z zawartym sądowym porozumieniem,

-w tych okresach realizuje proces wychowawczy samodzielnie.

Taki sposób sprawowania opieki odpowiada powszechnie przyjętemu modelowi wykonywania władzy rodzicielskiej po rozstaniu rodziców, uwzględniającemu dobro dziecka oraz konieczność zapewnienia mu stabilnych warunków wychowawczych w każdym z gospodarstw domowych.

Jednocześnie model ten nie ma charakteru „wspólnego wychowywania” w rozumieniu przepisów prawa podatkowego, gdyż:

-rodzice nie wychowują dziecka wspólnie w tym samym czasie i miejscu,

-nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.

7.Czy w latach będących przedmiotem wniosku w okresie, w którym dziecko, o którym mowa we wniosku nie przebywało/nie przebywa/nie będzie przebywało z Panem, matka dziecka zajmowała się/zajmuje się/będzie zajmowała się jego wychowaniem i wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do dziecka, tj. uczestniczyła/uczestniczy/będzie uczestniczyła w wychowaniu dziecka, dbała/dba/będzie dbała o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwijała/rozwija/będzie rozwijała jego zainteresowania, sprawowała/sprawuje/będzie sprawowała nad nim pieczę/opiekę, troszczyła się/troszczy się/będzie troszczyła się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła/ponosi/będzie ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła/ponosi/będzie ponosiła koszty jego utrzymania, zabezpieczała/zabezpiecza/będzie zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała/pomaga/będzie pomagała w edukacji szkolnej, brała/bierze/będzie brała czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.?

Odpowiedź: Rola matki dziecka

Wnioskodawca wskazuje, że w okresach, w których dziecko nie przebywa pod jego opieką, matka dziecka wykonuje władzę rodzicielską oraz sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem.

Jednocześnie Wnioskodawca podkreśla, że:

-wykonywanie władzy rodzicielskiej przez każdego z rodziców ma charakter rozdzielny (sekwencyjny),

-odbywa się w odrębnych okresach, w innym miejscu i czasie,

-brak jest jednoczesnego wykonywania funkcji wychowawczych.

W szczególności:

-rodzice nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego,

-nie podejmują wspólnie bieżących czynności wychowawczych w tym samym czasie,

-każdy z rodziców sprawuje opiekę i realizuje proces wychowawczy samodzielnie w czasie kiedy dziecko przebywa z rodzicem.

W konsekwencji fakt, że drugi rodzic wykonuje władzę rodzicielską w innych okresach, nie wyklucza uznania, że Wnioskodawca w okresach sprawowania opieki nad dzieckiem wykonuje funkcję rodzicielską samotnie.

Powyższe rozumienie odpowiada utrwalonej linii orzeczniczej Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którą:

-samotne wychowywanie nie oznacza wyłączności jednego rodzica w skali całego roku,

-lecz wykonywanie obowiązków wychowawczych bez udziału drugiego rodzica w tym samym czasie i miejscu.

Wnioskodawca wskazuje zatem, że przedstawiony model opieki nad dzieckiem ma charakter typowy dla rodziców żyjących oddzielnie i polega na wykonywaniu władzy rodzicielskiej w sposób rozdzielny, co nie stanowi „wspólnego wychowywania” w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

8.Czy był/jest/będzie Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż córka wskazana w treści wniosku) i względem nich wykonywał/wykonuje/będzie Pan wykonywał wlatach będących przedmiotem wniosku władzę rodzicielską? Jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia.

Odpowiedź: Inne dzieci

Wnioskodawca wskazuje, że:

-w okresie objętym wnioskiem (rok 2023) nie posiadał innych dzieci, wobec których wykonywałby władzę rodzicielską.

Jednocześnie Wnioskodawca wyjaśnia, że:

-złożony wniosek dotyczy wyłącznie sytuacji, w której Wnioskodawca posiada jedno dziecko wskazane we wniosku,

-wniosek nie obejmuje stanów faktycznych, w których Wnioskodawca posiadałby inne dzieci, wobec których wykonywałby władzę rodzicielską.

W zakresie zdarzenia przyszłego powyższe pozostaje aktualne przy założeniu niezmienności stanu faktycznego.

6.W przypadku odpowiedzi twierdzącej na ww. pytanie, należy wskazać czy wychowywał/wychowuje/będzie je Pan wychowywał wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym (partnerem)?

Odpowiedź: –

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca w roku podatkowym 2023 – a także w latach następnych, przy niezmienionym stanie prawnym – spełnia przesłanki określone w art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ma prawo do rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym spełnia on wszystkie przesłanki określone w art. 6 ust. 4c w zw. z art. 6 ust. 4d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i ma prawo do rozliczenia podatku dochodowego za rok 2023 – a także za lata następne przy niezmienionym stanie prawnym – jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko.

Stanowisko to znajduje jednoznaczne i wielokrotnie potwierdzone oparcie w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

I.Jednoznaczna i utrwalona wykładnia pojęcia „samotnie wychowuje”

Ustawa o PIT nie zawiera definicji legalnej pojęcia „samotnie wychowuje”. W tej sytuacji – zgodnie z zasadami wykładni – decydujące znaczenie ma utrwalona wykładnia sądowa.

Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyroków jednoznacznie wskazał, że:

-„samotnie” oznacza wychowywanie dziecka bez jednoczesnego udziału drugiego rodzica w tym samym miejscu i czasie,

-nie oznacza wyłączności wychowania w skali całego roku,

-fakt, że drugi rodzic również realizuje obowiązki rodzicielskie w innych okresach, nie wyklucza samotnego wychowywania.

Stanowisko to zostało konsekwentnie powtórzone m.in. w wyrokach:

-II FSK 383/20,

-II FSK 412/19,

-II FSK 1766/20,

-II FSK 229/21,

-II FSK 426/21,

-II FSK 497/21,

-II FSK 182/24,

-a także inne, również dot. poprzedniego stanu prawnego.

W orzecznictwie tym NSA jednoznacznie odrzucił koncepcję, zgodnie z którą „samotne wychowywanie” wymaga całkowitej wyłączności lub braku jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica. NSA wskazał, że wspólne wychowywanie oznacza sytuację, w której rodzice funkcjonują jako wspólnota rodzinna, a nie sytuację, w której naprzemiennie – w różnych okresach – wykonują obowiązki rodzicielskie.

II.Znaczenie art. 6 ust. 4f ustawy o PIT – brak zmiany linii orzeczniczej

Sądy administracyjne po nowelizacji przepisów obowiązujących od 2022 r. jednoznacznie i wielokrotnie potwierdziły, że wprowadzenie art. 6 ust. 4f ustawy o PIT nie doprowadziło do zmiany znaczenia pojęcia „samotnie wychowuje”.

W jednym z wyroków WSA podkreślił, że art. 6 ust. 4f nie stanowi samodzielnej definicji wspólnego wychowywania dziecka, lecz pełni funkcję doprecyzowującą i eliminacyjną, odnoszącą się wyłącznie do sytuacji rzeczywistego, faktycznego wspólnego sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Sąd wskazał, że „wspólne wychowywanie”:

-oznacza współdziałanie rodziców w ramach jednej wspólnoty rodzinnej,

-nie może być utożsamiane z sytuacją, w której rodzice – pozostając w rozłączeniu organizacyjnym i gospodarczym – realizują obowiązki rodzicielskie w odrębnych okresach,

-sekwencyjne wykonywanie pieczy przez każdego z rodziców nie jest równoznaczne ze wspólnym wychowywaniem w rozumieniu art. 6 ust. 4f ustawy.

Analogiczne stanowisko zostało wyrażone także w innych wyrokach, w których WSA jednoznacznie wskazał, że przepis art. 6 ust. 4f nie modyfikuje zakresu pojęcia „samotnie wychowuje”, a jego wykładnia musi pozostawać zgodna z utrwalonym dorobkiem orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, że stan prawny obowiązujący w 2023 r. oraz w latach następnych nie uległ zmianie w zakresie analizowanych regulacji. Tym samym wykładnia przyjęta przez NSA oraz konsekwentnie aprobowana przez wojewódzkie sądy administracyjne zachowuje pełną aktualność i znajduje bezpośrednie zastosowanie do przedstawionego stanu faktycznego.

III.Obowiązek uwzględnienia utrwalonej linii orzeczniczej przez organ interpretacyjny

Organ wydający interpretację indywidualną nie może abstrahować od jednolitej i utrwalonej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W orzecznictwie podkreśla się, że:

-powtarzalność rozstrzygnięć NSA w tożsamych stanach faktycznych prowadzi do ukształtowania utrwalonej wykładni prawa,

-odstąpienie od niej wymagałoby wykazania zasadniczej zmiany stanu prawnego lub odmiennego stanu faktycznego.

W niniejszej sprawie:

-stan prawny nie uległ zmianie w zakresie istotnym dla wykładni,

-stan faktyczny odpowiada modelowi analizowanemu w powołanych wyrokach NSA.

Ewentualne przyjęcie odmiennej interpretacji oznaczałoby:

-naruszenie zasady jednolitości stosowania prawa,

-naruszenie zasady zaufania do państwa i prawa,

-pominięcie utrwalonej wykładni sądowej.

Organ interpretacyjny nie jest związany formalnie wyrokiem wydanym w innej sprawie, jednak nie może pomijać jednolitego dorobku orzeczniczego najwyższej instancji sądowoadministracyjnej.

IV.Zastosowanie wykładni do stanu faktycznego Wnioskodawcy

W przedstawionym stanie faktycznym:

-rodzice nie mieszkają razem,

-nie prowadzą od 2015 r. wspólnego gospodarstwa domowego,

-nie wykonują czynności wychowawczych wspólnie i jednocześnie,

-Wnioskodawca w okresach przebywania dziecka pod jego opieką sprawuje nad nim samodzielną i wyłączną pieczę.

Model ten odpowiada wprost sytuacjom analizowanym w powołanych wyrokach NSA, w których sąd jednoznacznie przyznał prawo do rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

V.Konkluzja procesowa

Mając na uwadze całokształt przedstawionej argumentacji, należy stwierdzić, że:

-literalna wykładnia art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wprowadza wymogu wyłączności wychowywania dziecka w skali całego roku podatkowego, lecz odnosi się do faktycznego, samodzielnego sprawowania pieczy nad dzieckiem przez rodzica niepozostającego w związku małżeńskim,

-systemowa interpretacja art. 6 ust. 4f ustawy o PIT prowadzi do wniosku, że przepis ten ma charakter wyłączający wyłącznie w sytuacji rzeczywistego, jednoczesnego i wspólnego wychowywania dziecka przez rodziców funkcjonujących jako wspólnota rodzinna, a nie w sytuacji rozdzielnego, sekwencyjnego wykonywania obowiązków rodzicielskich,

-utrwalona, jednolita i konsekwentnie powtarzana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie potwierdza, że naprzemienne (sekwencyjne) sprawowanie opieki przez rodziców nie wyklucza uznania każdego z nich za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy,

-stan prawny obowiązujący w roku podatkowym 2023 oraz w latach następnych nie uległ zmianie w zakresie istotnym dla wykładni analizowanych przepisów, a zatem dorobek orzeczniczy Naczelnego Sądu Administracyjnego zachowuje pełną aktualność i znajduje bezpośrednie zastosowanie do niniejszej sprawy.

W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca:

-nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką dziecka,

-nie wykonuje czynności wychowawczych wspólnie i jednocześnie z drugim rodzicem,

-w okresach przebywania dziecka pod jego opieką sprawuje nad nim samodzielną, wyłączną i osobistą pieczę,

-ponosi realne koszty utrzymania i wychowania dziecka,

-spełnia wszystkie przesłanki formalne określone w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.

W konsekwencji należy uznać, że spełnia on ustawowe warunki do zastosowania preferencyjnego sposobu opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko.

Wydanie interpretacji odmiennej wymagałoby przyjęcia wykładni sprzecznej z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez wykazania zmiany stanu prawnego bądź istnienia istotnych różnic w stanie faktycznym. Takie stanowisko prowadziłoby do naruszenia:

-zasady pewności prawa,

-zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa,

-zasady jednolitości stosowania prawa podatkowego,

-standardu prawidłowej wykładni przepisów podatkowych uwzględniającej dorobek judykatury.

Mając powyższe na uwadze, stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe, a przedstawiony stan faktyczny mieści się w zakresie normy wynikającej z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

- posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;

- wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka;

- nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego;

- niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dzieci (dziecko) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

- niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wskazuję jednak, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Ustawodawca używając w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sformułowania „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego” przywrócił od 1 stycznia 2022 r. do treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uszczegółowienie, że „jeden rodzic lub opiekun prawny” może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia. W związku z tym, w sytuacji, w której oboje rodzice uczestniczą w procesie wychowania dziecka, żadnemu z nich nie będzie przysługiwała ta preferencja.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.

Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.

Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

Z opisu sprawy wynika, że posiada Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie pozostaje Pan w związku małżeńskim (był i jest Pan kawalerem). Żyje Pan samotnie. Nie planuje Pan zmiany stanu cywilnego. Utrzymuje się Pan wyłącznie z wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę. Nie prowadzi Pan i nigdy nie prowadził działalności gospodarczej. Jest Pan ojcem małoletniej córki urodzonej w 2012 r. Od 2015 r. nie prowadzi Pan wspólnego gospodarstwa domowego z matką dziecka. Z matką dziecka nigdy nie był Pan w związku małżeńskim. Po zakończeniu związku nieformalnego każde z rodziców prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i zamieszkuje pod innym adresem. Nie wykonują Państwo czynności wychowawczych wspólnie w tym samym miejscu i czasie. Każdy z rodziców realizuje obowiązki wychowawcze odrębnie, w czasie, gdy dziecko przebywa pod jego opieką. Zgodnie z ugodą zawartą przed sądem w 2016 r. uregulowane zostały Pana kontakty z dzieckiem i obejmują w szczególności: kontakty w dni powszednie, kontakty weekendowe (co drugi weekend), kontakty w okresach świątecznych (naprzemiennie), kontakty w okresach wakacyjnych i ferii (podział okresów wypoczynku – 1/2 trwania). Kontakty z dzieckiem są faktycznie realizowane zgodnie z zawartą ugodą sądową. Jednocześnie, w zależności od bieżących potrzeb dziecka oraz sytuacji życiowej stron: mogą być one elastycznie dostosowywane, mogą ulegać rozszerzeniu (np. dodatkowe dni, wydarzenia, opieka w sytuacjach szczególnych). Nie została ustanowiona opieka naprzemienna w rozumieniu przepisów prawa rodzinnego, ani nie ustalono świadczenia wychowawczego w trybie właściwym dla opieki naprzemiennej. W okresach przebywania dziecka u Pana sprawuje Pan nad nim wyłączną, osobistą i samodzielną opiekę. W tym czasie: zapewnia Pan dziecku miejsce zamieszkania, organizuje jego czas wolny, zapewnia Pan opiekę i nadzór, realizuje obowiązki wychowawcze, podejmuje bieżące decyzje dotyczące funkcjonowania dziecka oraz zapewnia wyżywienie, opiekę i bezpieczeństwo. Ponosi Pan istotne koszty związane z wychowaniem i utrzymaniem dziecka, w szczególności: alimenty ustalone przez sąd, w miarę potrzeb koszty leczenia, wizyt specjalistycznych i zakupu medykamentów, w miarę potrzeb koszty zakupu odzieży i obuwia (również do miejsca zamieszkania dziecka u matki), koszty usług telekomunikacyjnych (abonament telefoniczny), koszty usług cyfrowych (np. (…), rozszerzona pojemność dysków (…)), koszty zakupu sprzętu elektronicznego (telefon, laptop, itp.), koszty organizacji wakacji i wyjazdów z dzieckiem. W okresach, w których dziecko nie przebywa pod Pana opieką, matka dziecka wykonuje władzę rodzicielską oraz sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem. Przedstawiony model opieki nad dzieckiem ma charakter typowy dla rodziców żyjących oddzielnie i polega na wykonywaniu władzy rodzicielskiej w sposób rozdzielny. Nie pobiera Pan i nigdy nie pobierał żadnych świadczeń na dziecko. Dziecko nie uzyskiwało i w dalszym ciągu nie uzyskuje dochodów podlegających opodatkowaniu. W latach objętych wnioskiem (2023 r. i latach następnych) wobec Pana oraz córki: nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o PIT (podatek liniowy), nie mają zastosowania przepisy o ryczałcie, nie mają zastosowania przepisy o podatku tonażowym ani przemysłach okrętowych. Dziecko nie otrzymywało renty socjalnej, ani zasiłku pielęgnacyjnego. W okresie objętym wnioskiem (rok 2023) nie posiadał Pan innych dzieci, wobec których wykonywałby władzę rodzicielską. Złożony wniosek dotyczy wyłącznie sytuacji, w której posiada Pan jedno dziecko wskazane we wniosku, wniosek nie obejmuje stanów faktycznych, w których posiadałby Pan inne dzieci, wobec których wykonywałby władzę rodzicielską.

Dokonując oceny możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, należy podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pana zaangażowania w proces wychowawczy dziecka (córki) – nie sposób uznać, że w Pana przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

W tym konkretnym przypadku stwierdzić należy, że każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka, co oznacza, że dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Jak Pan wskazał, zgodnie z ugodą zawartą przed sądem uregulowane zostały Pana kontakty z dzieckiem (faktycznie realizowane) i obejmują w szczególności: kontakty w dni powszednie, kontakty weekendowe (co drugi weekend), kontakty w okresach świątecznych (naprzemiennie), kontakty w okresach wakacyjnych i ferii (podział okresów wypoczynku – 1/2 trwania). Natomiast w okresach, w których dziecko nie przebywa pod Pana opieką, matka dziecka wykonuje władzę rodzicielską oraz sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem. Wobec powyższego bezsprzecznym pozostaje fakt, że przez znaczną część danego roku dziecko przebywa pod opieką matki i to ona wówczas je wychowuje, zatem Pan w roku podatkowym nie wychowuje dziecka samotnie, tzn. bez udziału drugiego z rodziców.

Dla zastosowania rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko istotny jest m.in. warunek, że w trakcie roku podatkowego rzeczywiście samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, wychowuje się dziecko, który wobec sytuacji przedstawionej we wniosku nie został spełniony. Preferencja ta uzależniona jest nie tylko od stanu cywilnego, ale przede wszystkim od faktycznego samotnego wychowywania dziecka. Jak już wskazano, wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu i systemu wartości oraz postaw emocjonalnych. Nie sposób uznać, że w przedstawionym przez Pana opisie sprawy – w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej i opieki przez obojga rodziców – zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza Pan w swoim czasie, gdy dziecko zamieszkuje i przebywa z Panem, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy dziecko przebywa z matką. Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się praca obojga rodziców.

Samodzielna opieka nad dzieckiem nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka.

W rodzinach pełnych, złożonych z małżonków z dziećmi również zdarzają się sytuacje, w których rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dziećmi w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców może zachodzić taka sytuacja, że w którymś momencie dnia, tygodnia, miesiąca (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach, tygodniach, miesiącach), dziećmi zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dzieci przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej preferencji podatkowej, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

W związku z powyższym, za 2023 r. i lata następne nie przysługiwało i nie będzie przysługiwać Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odpowiadając zatem na Pana pytanie wskazuję, że w przedstawionym stanie faktycznym w roku podatkowym 2023, a także w latach następnych, przy niezmienionym stanie prawnym, nie spełnia Pan przesłanek określonych w art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie miał/nie ma/nie będzie Pan miał prawa do rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz

-zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Pana wyroków sądów wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz zastosuje się Pan do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.