Zasady dokonywania potrąceń z zasiłków z ubezpieczenia społecznego
Pracodawca, który wypłaca świadczenia za okres niezdolności do pracy, ma obowiązek dokonywania z tych świadczeń obowiązkowych potrąceń. Należności z wynagrodzenia chorobowego oraz z zasiłków z ubezpieczeń społecznych należy jednak potrącać według odrębnych zasad.
Dokonując potrąceń z zasiłku chorobowego, opiekuńczego, macierzyńskiego, wyrównawczego czy świadczenia rehabilitacyjnego (zarówno z ubezpieczenia chorobowego, jak i wypadkowego), kwotę potrącenia należy obliczać procentowo od kwoty zasiłku brutto. Jednak samego potrącenia należy dokonać od kwoty zasiłku netto.
UWAGA!
Do wynagrodzenia chorobowego wypłacanego na podstawie art. 92 Kodeksu pracy należy stosować zasady dotyczące potrącenia z wynagrodzeń.
Potrąceń z zasiłków FUS można dokonywać tylko na podstawie tytułu wykonawczego z zachowaniem granicy potrąceń i kwoty wolnej. W przypadku potrąceń dobrowolnych musi być pisemna zgoda pracownika. Pracodawcy nie obowiązują w tym przypadku żadne limity – ani kwota wolna, ani granica potrącenia.
Tabela. Limity potrąceń z zasiłków z ubezpieczenia społecznego obowiązujące od 1 marca 2026r. do 28 lutego 2027 r.
Lp. | Rodzaj potrącenia | Granica potrącenia | Kwota wolna od potrąceń |
1 | 2 | 3 | 4 |
1. | Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności alimentacyjnych wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi i należności alimentacyjne potrącane na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego | do wysokości 60% kwoty zasiłku brutto | 849,42 zł |
2. | Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności innych niż świadczenia alimentacyjne | do wysokości 25% kwoty zasiłku brutto | 1401,57 zł |
3. | Inne nienależnie pobrane należności (np. zasiłek dla bezrobotnych, rodzinny, pielęgnacyjny, rodzinny kapitał opiekuńczy, świadczenie wspierające, świadczenie dobry start, 500/800 plus) | do wysokości 25% kwoty zasiłku brutto | 1121,28 zł |
4. | Należności związane z odpłatnością za pobyt osób uprawnionych w domach pomocy społecznej, w zakładach opiekuńczo-leczniczych lub pielęgnacyjno-opiekuńczych | do wysokości 50% kwoty zasiłku brutto | 339,76 zł |
Kwoty wolne od potrąceń we wskazanych wysokościach obowiązują za cały miesiąc pobierania zasiłku z FUS, bez względu na wymiar czasu pracy pracownika. Oznacza to, że w przypadku gdy zasiłek przysługuje za część miesiąca, kwotę wolną od potrąceń należy obniżyć proporcjonalnie do okresu, za jaki przysługuje zasiłek.
UWAGA!
Obliczenie proporcjonalnie kwoty wolnej polega na podzieleniu tej kwoty przez 30 i pomnożeniu przez liczbę dni pobieranego zasiłku.
Przykład
Pracownik przez 7 dni w kwietniu 2026 r. przebywał na zasiłku chorobowym (wcześniej wykorzystał 33 dni wynagrodzenia chorobowego). Zasiłek za ten okres wyniósł 805,35 zł. Do firmy wpłynęło zajęcie komornicze niealimentacyjne na kwotę 15 000 zł. W tym przypadku kwotę potrącenia należy liczyć oddzielnie dla wynagrodzenia i oddzielnie dla zasiłku. Wyliczenie potrącenia z zasiłku powinno wyglądać następująco:
Krok 1. Ustalenie maksymalnej kwoty potrącenia:
805,35 zł × 25% = 201,34 zł.
Krok 2. Obliczenie kwoty wolnej od potrąceń proporcjonalnie do liczby dni zasiłku:
1401,57 zł : 30 = 46,72 zł × 7 dni = 327,04 zł (kwota wolna od potrąceń).
Krok 3. Obliczenie zaliczki na podatek od zasiłku w wysokości 805,35 zł:
805 zł (po zaokrągleniu) × 12% = 96,60 zł; po zaokrągleniu 97 zł – zaliczka na podatek,
805,35 zł – 97 zł = 708,35 zł (kwota netto zasiłku).
Krok 4. Ustalenie kwoty do potrącenia oraz kwoty zasiłku do wypłaty:
708,35 zł – 327,04 zł = 381,31zł > 201,34 zł.
Z zasiłku można potrącić nie więcej niż wynosi maksymalna kwota graniczna, tj. 201,34 zł.
Po potrąceniu pozostaje do wypłaty 507,01 zł (708,35 zł – 201,34 zł), a zatem więcej niż kwota wolna, która w tym przypadku wynosi 327,04 zł.
Odrębnie należy ustalić potrącenie z uzyskanego wynagrodzenia za pracę w kwietniu 2026 r. według reguł opisanych w instrukcji 55 pt. „Zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzeń”.
Podstawa prawna:
art. 139–141, art. 142 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1749; ost. zm. Dz.U. z 2026 r. poz 26; ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 425
komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń – M.P. z 2026 r. poz. 220
