BHP w firmie. Obowiązki pracodawców

Wstęp

Zatrudnienie na podstawie stosunku pracy wiąże się z obowiązkiem zapewnienia bezpiecznych warunków pracy. Problematyka ta uregulowana jest kompleksowo – przepisy nakładają wiele obowiązków zarówno na pracodawcę, jak i pracowników. Należy pamiętać, że bezpieczna organizacja pracy obowiązuje również w ramach każdej formy zatrudnienia – niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy.

Pracodawca jest zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Pracodawca jest stroną ponoszącą odpowiedzialność za stan bhp w zakładzie pracy. Na zakres powyższej odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy.

Poruszając problematykę bezpieczeństwa i higieny pracy, należy mieć na względzie funkcjonujące przepisy Kodeksu pracy, jak również rozporządzeń wykonawczych – w szczególności dotyczących ogólnych przepisów bhp, szkoleń, badań profilaktycznych.

Od 12 grudnia 2025 r. poza postacią pisemną (która obejmuje formę papierową oraz kwalifikowany podpis elektroniczny) potwierdzanie przez pracownika i kierownika komórki organizacyjnej:

1) odbycia instruktażu ogólnego oraz instruktażu stanowiskowego,

2) przeprowadzenia instruktażu stanowiskowego,

3) dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku

–możliwe jest także w formie elektronicznej.

Od 17 kwietnia 2026 r. obowiązują rozwiązania, które przewidują odejście od wyłącznie papierowej formy dokumentów i wprowadzenie elektronicznych orzeczeń lekarskich badań medycyny pracy. Najważniejszą zmianą jest możliwość wystawiania orzeczeń lekarskich w formie elektronicznej. Dokumenty te będą zapisywane w systemach informacji medycznej, a pracownik otrzyma do nich dostęp za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta.

1. Służba bhp

Przepisy ustawy – Kodeks pracy (dalej: k.p.) zobowiązują pracodawcę do powoływania komórek, których zadaniem jest egzekwowanie wypełniania w zakładzie pracy wszelkich nakazów bhp. Taką pomocniczą komórką jest służba bhp pełniąca funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bhp (art. 237 k.p.). Kwestie związane z funkcjonowaniem służby bhp reguluje też rozporządzenie Rady Ministrów z 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (dalej: rozporządzenie w sprawie służby bhp).