Interpretacja indywidualna z dnia 14 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-2.4011.214.2026.1.AG
Dochody osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w innym państwie, prowadzącą działalność gospodarczą poprzez zdalne usługi z siedzibą w Polsce, nie stanowią zagranicznego zakładu w rozumieniu umowy PL-DE, a nieograniczony obowiązek podatkowy nie zachodzi.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawczyni od 1 sierpnia 2023 r. prowadzi nieprzerwanie własną działalność gospodarczą, której przeważający przedmiot to: Pozostała działalność w zakresie programowania (PKD 62.10.B), natomiast wykonywana działalność gospodarcza to także Pozostała działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych (PKD 62.90.Z). Działalność Wnioskodawczyni można określić przede wszystkim jako świadczenie usług typu (…).
Wnioskodawczyni projektuje cyfrowe doświadczenia użytkowników, a zatem projektuje architekturę informacji w danym produkcie cyfrowym, dostosowaną do oczekiwanego doświadczenia użytkownika wchodzącego w interakcję z interfejsem komputerowym.
Wnioskodawczyni od (…) 2013 r. jest małżonką obywatela Niemiec, który jest członkiem niemieckiej służby dyplomatycznej. Wnioskodawczyni posiada wyłącznie obywatelstwo polskie, nie posiada obywatelstwa niemieckiego. Wnioskodawczyni prowadzi ze swoim mężem wspólne gospodarstwo domowe, w rezultacie czego przebywa wraz z mężem w miejscach wykonywania przez niego pracy, to jest na placówkach dyplomatycznych Republiki Federalnej Niemiec.
W latach (…) przebywała wraz z mężem na niemieckiej placówce dyplomatycznej we Włoszech, natomiast w latach (…) przebywa z mężem na niemieckiej placówce dyplomatycznej w Tunezji.
Jednocześnie, przy wykorzystaniu technik komunikowania się na odległość, Wnioskodawczyni stale prowadzi swoją działalność gospodarczą kierowaną do polskich klientów, z którymi komunikuje się w języku polskim, dokonuje rozliczeń w złotówkach, jest prowadzona przez polską księgowość i prowadzi rachunkowość według regulacji polskich, w rezultacie czego obecnie odprowadza także podatki w Polsce. Działalność gospodarcza Wnioskodawczyni jest zarejestrowana w Polsce i ma w Polsce siedzibę. Wnioskodawczyni nie wykorzystuje fizycznego biura, ponieważ nie jest jej ono potrzebne, a jej działalność gospodarcza jest zarejestrowana w Polsce.
Wnioskodawczyni nie kieruje swojej oferty do klientów niemieckich, czy w ogóle do klientów z innych krajów niż Polska, a wszyscy jej kontrahenci są klientami mającymi swoją siedzibę w Polsce.
Zgodnie z treścią wpisu w CEIDG Wnioskodawczyni ustanowiła w Polsce swojego pełnomocnika, który w razie potrzeby podejmuje niezbędne działania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą na terenie Polski. Ponadto Wnioskodawczyni korzysta z usług polskiej księgowości, która ma stosowne pełnomocnictwa do występowania w imieniu Wnioskodawczyni przed Urzędem Skarbowym oraz ZUS.
Wnioskodawczyni na przestrzeni roku tylko okazjonalnie pojawia się w Polsce, a jeszcze rzadziej pojawia się w Niemczech, ze względu na prowadzenie gospodarstwa domowego w miejscu placówki dyplomatycznej swojego męża. Ośrodek życiowy Wnioskodawczyni nie znajduje się w Niemczech, a jej aktywność gospodarcza właściwe w całości ogranicza się do Polski. Należy nadmienić, że Wnioskodawczyni posiada w Polsce nieruchomość, która jest przez nią oddawana w najem. Z tego tytułu Wnioskodawczyni również odprowadza zryczałtowany podatek PIT.
Wnioskodawczyni nie odprowadza także jakichkolwiek podatków w Tunezji, nie posiada także zakładu podatkowego w Tunezji, bowiem poza faktem przebywania i wykonywania on-line wszelkich czynności związanych z jej działalnością gospodarczą, w sferze aktywności gospodarczej nie ma żadnego związku z Tunezją. W zakresie odprowadzania podatków w Tunezji (jak i w każdym innym państwie będącym stroną Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z 18 kwietnia 1961 roku, dalej jako: Konwencja wiedeńska) Wnioskodawczyni podlega zwolnieniu na mocy art. 34 w zw. z art. 37 Konwencji wiedeńskiej (przytoczone bliżej w części dotyczącej stanowiska Wnioskodawczyni niniejszego wniosku).
Wnioskodawczyni odprowadza w Polsce wszelkie podatki związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, w tym podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) w formie ryczałtu.
Co istotne, wobec twierdzeń niemieckich organów skarbowych, Wnioskodawczyni opłaca także analogiczne podatki dochodowe w Niemczech od prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (tej samej, z siedzibą w Polsce). Obecnie dochodzi zatem do faktycznego podwójnego opodatkowania Wnioskodawczyni, ze względu na fakt uznania Wnioskodawczyni za rezydentkę podatkową Niemiec.
Przedmiotowy wniosek ma zatem na celu ustalenie, w którym państwie Wnioskodawczyni powinna odprowadzać podatki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w Polsce.
Na marginesie należy tylko dodać, że na przestrzeni od 2022 roku Wnioskodawczyni oraz jej mąż występowali do niemieckich organów podatkowych w celu uzyskania informacji, czy to Niemcy są krajem, w którym należy odprowadzać podatki z tytułu jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawczyni. Finalnie Wnioskodawczyni otrzymała stanowisko, zgodnie z którym to Niemcy miałyby być krajem, w który Wnioskodawczyni ma odprowadzać należności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodnie ze stanowiskiem niemieckiego organu podatkowego z roku 2022: „Zagraniczny dochód (Wnioskodawczyni) nie podlega zastrzeżeniu progresji zgodnie z § 32b EStG (…) – ustawa o podatku dochodowym, ale jest opodatkowany w Niemczech, ponieważ Polska nie ma prawa do opodatkowania tego dochodu. Wnioskodawczyni jest traktowana jako krewna, ze względu na działalność dyplomatyczną jej męża, jako posiadająca rozszerzony nieograniczony obowiązek podatkowy zgodnie z § 1 (2) ESTG i jest uważana za fikcyjnego rezydenta w Niemczech (art. 31 ust. 3 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Niemcami a Polską).
Zgodnie z art. 37 ust. 1 Konwencji Wiedeńskiej (Wnioskodawczyni) korzysta z immunitetów i przywilejów dyplomaty określonych w art. 29-36. Dochód z pracy najemnej wykonywanej na rzecz polskiej spółki w miejscu pracy męża nie podlega opodatkowaniu we Włoszech i Tunezji, gdyż źródło tego dochodu pochodzi z Polski (art. 34 lit. d) Konwencji Wiedeńskiej). Nie ma jednak również prawa do opodatkowania tego dochodu w Polsce, gdyż działalność nie była prowadzona w Polsce (art. 15 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Niemcami a Polską). Ponieważ dochód z pracy najemnej pochodzi z krajów trzecich, Niemcy mają prawo do opodatkowania tego dochodu (art. 22 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Niemcami a Polską)”.
Natomiast w roku 2023, niemiecki organ podatkowy stwierdził: „Zagraniczny dochód (Wnioskodawczyni) nie podlega zastrzeżeniu progresji zgodnie z § 32b EStG, ale musi być opodatkowany w Niemczech, ponieważ ani Polska, ani Tunezja nie mają prawa do opodatkowania tego niezależnego dochodu na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w związku z Konwencją wiedeńską o stosunkach dyplomatycznych. Wnioskodawczyni jest traktowana jako osoba spokrewniona, ze względu na działalność dyplomatyczną jej męża oraz jako osoba podlegająca rozszerzonemu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu zgodnie z § 1 ust. 2 EStG i jest uznawana za tymczasowo zamieszkałą w Niemczech (art. 31 ust. 3 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między RFN a Polską).
Zgodnie z art. 37 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej (Wnioskodawczyni) korzysta z immunitetów i przywilejów dyplomaty określonych w art. 29-36. Dochód z samozatrudnienia uzyskany na rzecz polskiej firmy w miejscu zatrudnienia męża w Tunezji nie podlega opodatkowaniu w Tunezji, gdyż źródło tego dochodu pochodzi z Polski (art. 28 ust. 2 Umowy Niemcy-Tunezja w zw. z art. 34 d) Konwencji). Wnioskodawczyni nie ma jednak również prawa do opodatkowania tego dochodu w Polsce, ponieważ działalność nie była prowadzona w stałym zakładzie w Polsce (art. 14 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między RFN a Polską). Niemcy mają zatem prawo opodatkować dochód z samozatrudnienia jako kraj rezydencji zgodnie zarówno z art. 14 ust. 1 Umowy Polska-Niemcy, jak i art. 14 ust. 1 Umowa Niemcy-Tunezja”.
Wnioskodawczyni kwestionuje stanowisko niemieckiego organu skarbowego, który bez wskazania podstawy prawnej przyjął, że Wnioskodawczyni jest rezydentem Niemiec, co w rezultacie umożliwiło niemieckim organom skarbowym przyjęcie, że przychody uzyskiwane przez Wnioskodawczynię z działalności prowadzonej w Polsce powinny być opodatkowane w Niemczech.
Pytania
Czy w opisanym wyżej stanie faktycznym Wnioskodawczyni:
1)korzysta z preferencji podatkowych przyznanych na podstawie art. 34 w zw. z art. 37 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1961 roku, w związku z czym prowadzona przez nią działalność gospodarcza powinna podlegać zwolnieniu z opodatkowania w Polsce,
2)jako żona pracownika służby dyplomatycznej Republiki Federalnej Niemiec, prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą z siedzibą w Polsce spełnia przesłanki zastosowania art. 31 ust. 3 umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku z dnia 14 maja 2003 r., zgodnie z którym Wnioskodawczyni powinna opodatkować swoje przychody w Niemczech,
3)ze względu na postanowienia art. 14 w zw. z art. 26 Konwencji między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Tunezyjskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu zawarta z dnia 29 marca 1993 r. w związku z art. 37 i 37 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1961 r. z tytułu prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej z siedzibą w Polsce powinna podlegać opodatkowaniu w Polsce?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni – Wnioskodawczyni, jako małżonka pracownika służby dyplomatycznej Republiki Federalnej Niemiec, spełnia przesłanki preferencji w postaci zwolnienia podatkowego określonego w art. 34 Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z 18 kwietnia 1961 r. (dalej jako: Konwencja wiedeńska) w zw. z art. 37 tej Konwencji.
Art. 34 Konwencji wiedeńskiej wskazuje, że: „Przedstawiciel dyplomatyczny jest zwolniony od wszelkich opłat i podatków, osobistych i rzeczowych, zarówno państwowych, regionalnych jak komunalnych, z wyjątkiem:
a)podatków pośrednich tego rodzaju, które zazwyczaj wliczane są w cenę towarów lub usług;
b)opłat i podatków dotyczących prywatnego mienia nieruchomego położonego na terytorium państwa przyjmującego, chyba że posiada on je w imieniu państwa wysyłającego dla celów misji;
c)należności spadkowych pobieranych przez państwo przyjmujące, z zastrzeżeniem postanowień ustępu 4 artykułu 39;
d)opłat i podatków dotyczących prywatnego dochodu mającego swe źródło w państwie przyjmującym oraz podatków dotyczących kapitału zainwestowanego w przedsiębiorstwach handlowych znajdujących się w państwie przyjmującym;
e)opłat i podatków należnych z tytułu wyświadczonych usług;
f)należności rejestracyjnych, sądowych, hipotecznych oraz stemplowych dotyczących mienia nieruchomego, z zastrzeżeniem postanowień artykułu 23”.
Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 1 Konwencji: „Członkowie rodziny przedstawiciela dyplomatycznego pozostający z nim we wspólnocie domowej, o ile nie są obywatelami państwa przyjmującego, korzystają z przywilejów i immunitetów wymienionych w artykułach 29-36”.
Wnioskodawczyni jest małżonką przedstawiciela dyplomatycznego Republiki Federalnej Niemiec – obecnie przebywając na terenie Tunezji i tam razem z mężem prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. Taka sytuacja miała miejsce i będzie miała miejsce także na terenie każdego innego państwa będącego stroną Konwencji wiedeńskiej, w którym służbę dyplomatyczną będzie pełnił mąż Wnioskodawczyni i będą tam wspólnie prowadzili gospodarstwo domowe.
Wnioskodawczyni czerpie swój dochód ze świadczenia usług w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, w rezultacie w tym zakresie może podlegać wyłączeniu z preferencji podatkowej określonej w art. 34 lit. e Konwencji wiedeńskiej. Preferencja z ust. 1 tego przepisu jest bowiem wyłączona dla „opłat i podatków należnych z tytułu wyświadczonych usług”. Nie jest jednak jasne, czy wyłączenie to dotyczy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej w formie, w jakiej prowadzi ją Wnioskodawczyni. Owa wątpliwość uzasadnia pytanie nr 1 Wnioskodawczyni zadane w ramach niniejszego wniosku.
Przyjmując wariant, że Wnioskodawczyni jednak nie korzysta z całkowitego zwolnienia na podstawie Konwencji wiedeńskiej, mając na uwadze przedstawione w opisie stanu faktycznego stanowisko niemieckich organów skarbowych, uzasadnione pozostaje pytanie, która z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania będzie miała zastosowanie do sytuacji Wnioskodawczyni – czy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta między Niemcami a Tunezją (ta kwestia jako nienależąca do zakresu działania Krajowej Informacji Skarbowej leży poza zakresem niniejszego wniosku), czy też umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Tunezją, czy też może odpowiednia umowa między Polską a Niemcami.
W ocenie Wnioskodawczyni nie ma do niej zastosowania umowa zawarta między Niemcami a Tunezją, ze względu na fakt, że Wnioskodawczyni w żaden sposób (poza związkiem małżeńskim z obywatelem Niemiec) nie jest związana z Niemcami. W szczególności jej działalność gospodarcza nie ma żadnego związku z tym państwem.
W ocenie Wnioskodawczyni do sytuacji tej może mieć zastosowanie Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Tunezyjskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu zawarta z dnia 29 marca 1993 roku (dalej jako: Umowa Polska-Tunezja).
Zgodnie z art. 14 Umowy Polska-Tunezja dochody, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z wykonania wolnego zawodu albo z innej działalności o samodzielnym charakterze, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie. Jednakże taki dochód podlega opodatkowaniu w drugim Umawiającym się Państwie w następujących wypadkach:
a)jeżeli osoba dysponuje stale w drugim Umawiającym się Państwie stałą placówką w celu wykonywania jej działalności; w takim wypadku opodatkowaniu w drugim Umawiającym się Państwie podlega tylko ta część dochodu, którą można przypisać takiej stałej placówce, albo
b)jeżeli osoba przebywa w drugim Umawiającym się Państwie przez okres lub okresy wynoszące lub przekraczające 183 dni w ciągu danego roku podatkowego.
Wnioskodawczyni przebywa w Tunezji przez ponad 183 dni w ciągu roku podatkowego, a zatem kierując się tym przepisem powinna zostać opodatkowana w Tunezji. Jednakże, zgodnie z art. 26 Umowy Polska-Tunezja, Postanowienia niniejszej Umowy nie naruszają przywilejów podatkowych, przysługujących pracownikom dyplomatycznym lub konsularnym na podstawie ogólnych zasad prawa międzynarodowego lub postanowień umów szczególnych. W rezultacie Wnioskodawczyni powinna korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 34 w zw. z art. 37 Konwencji wiedeńskiej, z wyłączeniem przychodów uzyskiwanych ze świadczenia usług. Taka interpretacja doprowadziłaby do przyjęcia, że Wnioskodawczyni powinna odprowadzać podatek w Tunezji, mimo że nie znajduje się tam jej zakład podatkowy w rozumieniu art. 5 Umowy Polska-Tunezja. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Wnioskodawczyni swoją działalność w pełni wykonuje zdalnie, a wszelkie elementy związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą znajdują się w Polsce, poza jej fizyczną obecnością w Polsce.
Sytuacja ta może podlegać ocenie także z perspektywy umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku z dnia 14 maja 2003 r. (dalej jako: Umowa Polska-Niemcy).
Zgodnie z art. 1 Umowy Polska-Niemcy ma ona zastosowanie do osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym lub w obu Umawiających się Państwach. Już na tym tle mogą pojawić się wątpliwości, bowiem Wnioskodawczyni ma siedzibę w Polsce, tymczasem niemieckie organy skarbowe przyjmują, że ze względu na fakt małżeństwa z członkiem służby dyplomatycznej RFN Wnioskodawczyni uzyskuje „fikcyjny” status rezydenta w Niemczech.
Zgodnie z art. 4 Umowy Polska-Niemcy określenie osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, miejsce zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, każdą jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie, w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie. Postanowienie to wskazywałoby zatem, że Wnioskodawczyni ma miejsce zamieszkania w Polsce.
Natomiast zgodnie z art. 14 Umowy Polska-Niemcy Dochód, który osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z wykonywanego wolnego zawodu albo z innej działalności o samodzielnym charakterze, podlega opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że osoba ta dysponuje stałą placówką w drugim Umawiającym się Państwie, w celu wykonywania swej działalności. Jeżeli dysponuje ona taką stałą placówką, wówczas dochód może być opodatkowany w drugim Państwie, jednak tylko w takim zakresie, w jakim może być przypisany tej stałej placówce. W rezultacie Wnioskodawczyni powinna opodatkować swój przychód w Polsce, bowiem osiąga je z prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.
Jednakże Umowa Polska-Niemcy zawiera także art. 31 ust. 3, zgodnie z którym: Bez względu na postanowienia artykułu 4 osobę fizyczną, która jest członkiem misji dyplomatycznej, urzędu konsularnego lub stałego przedstawicielstwa Umawiającego się Państwa położonych w drugim Umawiającym się Państwie lub w państwie trzecim, uważa się w rozumieniu niniejszej umowy za osobę mającą miejsce zamieszkania w Państwie wysyłającym, jeżeli:
a)zgodnie z prawem międzynarodowym osoba ta nie podlega opodatkowaniu w Państwie przyjmującym, w odniesieniu do dochodu lub majątku pochodzącego ze źródeł położonych poza tym Państwem, oraz
b)osoba ta podlega w Państwie wysyłającym takim samym zobowiązaniom podatkowym w odniesieniu do całości dochodu lub majątku, jak osoby mające miejsce zamieszkania w tym Państwie.
Natomiast art. 31 ust. 2 Umowy Polska-Niemcy wskazuje, że o ile ze względu na przywileje podatkowe przysługujące misjom dyplomatycznym lub urzędom konsularnym na podstawie ogólnych zasad prawa międzynarodowego lub postanowień międzypaństwowych umów szczególnych, dochód lub majątek nie jest poddany opodatkowaniu w Państwie przyjmującym, Państwo wysyłające ma prawo do opodatkowania takiego dochodu lub majątku.
Wydaje się, że właśnie na podstawie art. 31 ust. 2 i 3 Umowy Polska-Niemcy niemieckie organy podatkowe przyjęły, że Wnioskodawczyni powinna uiścić podatek w Niemczech z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Takie rozwiązanie budzi jednak wątpliwości Wnioskodawczyni, bowiem przepis ten wprost odnosi się wyłącznie do członka misji dyplomatycznej, a nie do jego małżonka.
Poza tym, zgodnie z treścią art. 34 lit. e Konwencji wiedeńskiej, Wnioskodawczyni nie korzysta z całkowitego zwolnienia z opodatkowania na mocy tej Konwencji, bowiem osiąga przychód z tytułu świadczonych usług. Nie jest zatem spełniona przesłanka wskazana w art. 31 ust. 3 lit. a). Nie jest także spełniona przesłanka z art. 31 ust. 3 lit. b, bowiem Wnioskodawczyni nie podlega w Niemczech takim samym zobowiązaniom podatkowym w odniesieniu do całości dochodu lub majątku, jak osoby mające miejsce zamieszkania w tym Państwie – Wnioskodawczyni co do zasady odprowadza bowiem podatek w Polsce.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawczyni, w przedmiotowym przypadku, w stosunku do Wnioskodawczyni zachodzą podstawy do zastosowania zwolnienia z opodatkowania na podstawie Konwencji wiedeńskiej lub ewentualnie w zakresie świadczenia usług, z uwagi na postanowienia Konwencji Polska-Tunezja i prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce, powinna odprowadzać podatki z tytułu tej jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce.
Należy podkreślić, że Wnioskodawczyni poszukiwała źródeł, które określałaby analogiczną lub podobną sytuację, niemniej jednak takich źródeł w ramach polskiego porządku prawnego brakuje, co tym bardziej uzasadnia sformułowanie niniejszego wniosku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych(t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Według art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1)posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2)przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Według art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
W myśl art. 3 ust. 2b pkt 3 i pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2a, uważa się w szczególności dochody (przychody) z:
·działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład (pkt 3);
·położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, w tym ze zbycia jej w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości (pkt 4).
Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).
Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.
Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynika to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczną, polityczną, kulturalną, obywatelską, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp.
Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium Polski centrum interesów życiowych.
Ponadto należy mieć na uwadze przepis art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Ocena, czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie, z uwzględnieniem postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
We wniosku wskazała Pani, że od 1 sierpnia 2023 r. prowadzi Pani nieprzerwanie własną działalność gospodarczą. Od (…) 2013 r. jest Pani małżonką obywatela Niemiec, który jest członkiem niemieckiej służby dyplomatycznej. Posiada Pani wyłącznie obywatelstwo polskie, nie posiada obywatelstwa niemieckiego. Prowadzi Pani ze swoim mężem wspólne gospodarstwo domowe, w rezultacie czego przebywa wraz z mężem w miejscach wykonywania przez niego pracy, tj. na placówkach dyplomatycznych Republiki Federalnej Niemiec. W latach (…) przebywała Pani wraz z mężem na niemieckiej placówce dyplomatycznej we Włoszech, natomiast w latach (…) przebywa Pani z mężem na niemieckiej placówce dyplomatycznej w Tunezji. Jednocześnie, przy wykorzystaniu technik komunikowania się na odległość, stale prowadzi Pani swoją działalność gospodarczą kierowaną do polskich klientów i odprowadza Pani podatki w Polsce. Pani działalność gospodarcza jest zarejestrowana w Polsce i ma Pani w Polsce siedzibę. Nie wykorzystuje Pani fizycznego biura, ponieważ nie jest ono Pani potrzebne. Zgodnie z wpisem w CEIDG ustanowiła Pani w Polsce swojego pełnomocnika, który w razie potrzeby podejmuje niezbędne działania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą na terenie Polski. Ponadto korzysta Pani z usług polskiej księgowości, która ma stosowne pełnomocnictwa do występowania w Pani imieniu przed Urzędem Skarbowym oraz ZUS. Na przestrzeni roku Pani tylko okazjonalnie pojawia się w Polsce, a jeszcze rzadziej pojawia się w Niemczech, ze względu na prowadzenie gospodarstwa domowego w miejscu placówki dyplomatycznej swojego męża. Wskazała Pani, że jej ośrodek życiowy nie znajduje się w Niemczech, a jej aktywność gospodarcza właściwe w całości ogranicza się do Polski. Pani działalność gospodarcza opodatkowana jest ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Ponadto posiada Pani w Polsce nieruchomość, która jest przez Panią oddawana przez Panią w najem. Z tego tytułu również odprowadza Pani zryczałtowany podatek dochodowy. Nie odprowadza Pani jakichkolwiek podatków w Tunezji, nie posiada także zakładu podatkowego w Tunezji, ponieważ poza faktem przebywania i wykonywania on-line wszelkich czynności związanych z Pani działalnością gospodarczą, w sferze aktywności gospodarczej nie ma Pani żadnego związku z Tunezją.
Pani wątpliwość dotyczy kwestii ustalenia Pani rezydencji podatkowej i czy dochody z prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej należy opodatkować w Polsce.
W pierwszej kolejności należy ustalić Pani rezydencję podatkową.
Wskazała Pani, że ponieważ Pani mąż jest niemieckim dyplomatą, od 2022 r. przebywa Pani z mężem na niemieckiej placówce dyplomatycznej w Tunezji.
W tym miejscu wskazuję na art. 4 ust. 1 umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku z dnia 14 maja 2003 r. (Dz.U. 2005 Nr 12 poz. 90; dalej: umowa polsko-niemiecka), zgodnie z którym:
W rozumieniu niniejszej umowy, określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, miejsce zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, każdą jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie, w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.
Na podstawie art. 4 ust. 2 umowy polsko-niemieckiej:
Jeżeli, stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu, osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status określa się według następujących zasad:
a)osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych),
b)jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zwykle przebywa,
c)jeżeli osoba przebywa zazwyczaj w obu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem,
d)jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną tę kwestię w drodze wzajemnego porozumienia.
Jeżeli podatnik zostaje uznany za rezydenta podatkowego drugiego państwa na skutek spełnienia kryteriów przewidzianych w krajowym prawie podatkowym tego państwa, a w Polsce jest uznawany za rezydenta podatkowego na mocy ww. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z podwójną rezydencją podatkową.
Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują specjalne reguły kolizyjne w przypadku podwójnej rezydencji podatkowej, pozwalające ustalić, w którym państwie dana osoba posiada miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Reguły te zawarte są w powołanym wyżej art. 4 ust. 2 Umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.
Wskazuję przy tym, że według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, iż osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały. Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.
Tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej zostały wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień. Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Zgodnie z Objaśnieniami podatkowymi z 29 kwietnia 2021 r. wydanymi przez Ministerstwo Finansów, które dotyczą zasad ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) osób fizycznych w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2a tej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, istnienie w Polsce ośrodka interesów życiowych oznacza posiadanie ścisłych powiazań osobistych lub gospodarczych z Polską. Każda z tych przesłanek podlega samodzielnej ocenie, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że podatnik posiada ośrodek interesów życiowych w Polsce. Natomiast centrum, czyli „skoncentrowanie” interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. Powiązania osobiste to występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej itp. W praktyce czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci.
W przypadku centrum interesów gospodarczych – jak wynika z Objaśnień – w praktyce chodzi o miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd.
Ponadto zgodnie z art. 31 umowy polsko-niemieckiej dotyczący członków misji dyplomatycznych i przedstawicielstw konsularnych wskazuje, że:
(1) Niniejsza umowa nie narusza przywilejów podatkowych, przysługujących misjom dyplomatycznym lub urzędom konsularnym na podstawie ogólnych zasad prawa międzynarodowego lub postanowień umów szczególnych.
(2) O ile ze względu na przywileje podatkowe przysługujące misjom dyplomatycznym lub urzędom konsularnym na podstawie ogólnych zasad prawa międzynarodowego lub postanowień międzypaństwowych umów szczególnych, dochód lub majątek nie jest poddany opodatkowaniu w Państwie przyjmującym, Państwo wysyłające ma prawo do opodatkowania takiego dochodu lub majątku.
(3) Bez względu na postanowienia artykułu 4 osobę fizyczną, która jest członkiem misji dyplomatycznej, urzędu konsularnego lub stałego przedstawicielstwa Umawiającego się Państwa położonych w drugim Umawiającym się Państwie lub w państwie trzecim, uważa się w rozumieniu niniejszej umowy za osobę mającą miejsce zamieszkania w Państwie wysyłającym, jeżeli:
a) zgodnie z prawem międzynarodowym osoba ta nie podlega opodatkowaniu w Państwie przyjmującym, w odniesieniu do dochodu lub majątku pochodzącego ze źródeł położonych poza tym Państwem, oraz
b) osoba ta podlega w Państwie wysyłającym takim samym zobowiązaniom podatkowym w odniesieniu do całości dochodu lub majątku, jak osoby mające miejsce zamieszkania w tym Państwie.
(4) Niniejsza umowa nie ma zastosowania do organizacji międzynarodowych, ich organów lub ich funkcjonariuszy oraz do osób, które są członkami misji dyplomatycznych lub urzędów konsularnych państwa trzeciego, jak i do członków ich rodzin, znajdujących się na terenie Umawiającego się Państwa i niepodlegających w żadnym z obu Umawiających się Państw takim samym zobowiązaniom podatkowym w odniesieniu do podatku od dochodu lub majątku, jakim podlegają osoby mające miejsce zamieszkania w tych Państwach.
Postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, co do zasady, regulują sytuację członków misji dyplomatycznych m.in. przez dookreślenie podmiotowe lub przedmiotowe na podstawie ogólnych zasad prawa międzynarodowego lub postanowień umów szczególnych.
Na podstawie powyższych przepisów oraz Pani opisu sprawy stwierdzam, że jest Pani żoną obywatela Niemiec i członka niemieckiej służby dyplomatycznej, a także pozostaje Pani z mężem we wspólnocie domowej. To oznacza, że nie posiada Pani w Polsce nieograniczonego obowiązku podatkowego.
W odniesieniu do opodatkowania w Polsce Pani zarejestrowanej w Polsce działalności gospodarczej wskazuję na art. 7 ust. 1 umowy polsko-niemieckiej, zgodnie z którym:
Zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą w drugim Umawiającym się Państwie poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi.
Stosownie do art. 7 ust. 2 umowy polsko-niemieckiej:
Jeżeli przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa wykonuje działalność w drugim Umawiającym się Państwie poprzez położony tam zakład, to, z zastrzeżeniem postanowień ustępu 3 niniejszego artykułu, w każdym Umawiającym się Państwie należy przypisać temu zakładowi takie zyski, które mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 umowy polsko-niemieckiej:
W rozumieniu niniejszej umowy określenie „zakład” oznacza stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa.
Jak wynika z art. 5 ust. 2 umowy polsko-niemieckiej:
Określenie „zakład” obejmuje w szczególności:
a)miejsce zarządu,
b)filię,
c)biuro,
d)fabrykę,
e)warsztat i
f)kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu ziemnego, kamieniołom albo inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych.
Jednocześnie na mocy art. 5 ust. 4 umowy polsko-niemieckiej:
Bez względu na poprzednie postanowienia tego artykułu, określenie „zakład” nie obejmuje:
a)użytkowania placówek, które służą wyłącznie do składowania, wystawiania lub dostarczania dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa;
b)utrzymywania zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu składowania, wystawiania lub dostarczania;
c)utrzymywania zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu obróbki lub przerobu przez inne przedsiębiorstwo;
d)utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo zbierania informacji dla przedsiębiorstwa;
e)utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia dla przedsiębiorstwa jakiejkolwiek innej działalności o charakterze przygotowawczym lub pomocniczym;
f)utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia któregokolwiek rodzaju działalności, o których mowa pod literami od a) do e), pod warunkiem jednak, że całkowita działalność stałej placówki, wynikająca z takiego połączenia rodzajów działalności, ma charakter przygotowawczy lub pomocniczy.
Stosownie do art. 5 ust. 5 i 6 umowy polsko-niemieckiej:
(5) Jeżeli osoba, z wyjątkiem niezależnego przedstawiciela w rozumieniu ustępu 6, działa w imieniu przedsiębiorstwa oraz posiada i zwyczajowo wykonuje pełnomocnictwo do zawierania umów w Umawiającym się Państwie w imieniu przedsiębiorstwa, to uważa się, że przedsiębiorstwo to, bez względu na postanowienia ustępów 1 i 2 niniejszego artykułu, posiada zakład w tym Państwie w zakresie prowadzenia każdego rodzaju działalności, który osoba ta podejmuje dla przedsiębiorstwa, chyba że czynności wykonywane przez tę osobę ograniczają się do rodzajów działalności, wymienionych w ustępie 4, które gdyby były wykonywane za pośrednictwem stałej placówki nie powodowałyby uznania tej placówki za zakład na podstawie postanowień tego ustępu.
(6) Nie uważa się, że przedsiębiorstwo posiada zakład w Umawiającym się Państwie tylko z tego powodu, że prowadzi ono w tym Państwie działalność poprzez maklera, komisanta albo innego niezależnego przedstawiciela pod warunkiem, że takie osoby działają w ramach swojej zwykłej działalności.
Dokonując interpretacji postanowień umowy polsko-niemieckiej należy zwrócić uwagę na tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak również brzmienie Komentarza do niej. Zatem, obowiązki podatkowe podmiotów z siedzibą w odrębnych państwach niż miejsce zamieszkania należy rozpatrywać z uwzględnieniem postanowień umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania oraz Modelowej Konwencji OECD wraz z Komentarzem.
Zgodnie z Komentarzem do Konwencji Modelowej OECD (pkt 4 Komentarza do art. 3 ust. 1) fakt, czy działalność jest prowadzona w ramach przedsiębiorstwa powinien być interpretowany na podstawie ustawodawstwa wewnętrznego poszczególnych Państw. Termin „przedsiębiorstwo” należy przy tym rozumieć nie w znaczeniu podmiotowym, ale jako prowadzenie działalności handlowej lub przemysłowej przez rezydenta państwa będącego stroną umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Z Komentarza do art. 5 Modelowej Konwencji wynika, że pojęcie „zakład” jest stosowane głównie w celu określenia prawa umawiającego się państwa do opodatkowania zysków przedsiębiorstwa drugiego umawiającego się państwa. Na mocy artykułu 7 umawiające się państwo nie może opodatkować zysków przedsiębiorstwa drugiego umawiającego się państwa, chyba że przedsiębiorstwo to prowadzi działalność gospodarczą za pośrednictwem zakładu położonego w pierwszym państwie.
Przepis art. 5 określa znaczenie pojęcia „zakład”, tj. podaje podstawowe elementy zakładu w rozumieniu konwencji. Określenie „zakład” oznacza „stałą placówkę, przez którą przedsiębiorstwo prowadzi całkowicie lub częściowo swoją działalność”. Definicja ta zawiera następujące warunki:
·istnieje placówka działalności gospodarczej, tj. pomieszczenie, a w pewnych okolicznościach maszyn i urządzeń (miejsce gdzie działalność jest prowadzona),
·placówka musi mieć charakter stały, tzn. musi być utworzona w określonym miejscu z pewnym stopniem trwałości,
·prowadzenie działalności przedsiębiorstwa za pośrednictwem tej stałej placówki, oznacza to, że osoby, które w taki lub inny sposób są zależne od przedsiębiorstwa, prowadzą działalność przedsiębiorstwa w państwie, w którym stała placówka jest położona.
Zasadniczo wszystkie wyżej wymienione przesłanki prowadzące do uznania, że osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się Państwie ma na terenie drugiego Państwa stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia któregokolwiek spośród wymienionych warunków oznacza, że w drugim Państwie nie powstanie zakład w postaci stałej placówki w rozumieniu właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Określenie „placówka” obejmuje każde pomieszczenie, środki lub urządzenia wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy są wykorzystywane wyłącznie w tym celu. Placówka – jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej – może istnieć również wtedy, gdy nie ma żadnych pomieszczeń lub gdy nie są one wymagane do prowadzenia działalności przedsiębiorstwa. Nie ma znaczenia, czy przedsiębiorstwo jest właścicielem czy najemcą lokalu, środków lub urządzeń, czy dysponuje nimi w inny sposób.
Sam fakt, że przedsiębiorstwo ma do własnej dyspozycji pewną przestrzeń służącą jego działalności gospodarczej, wystarczy aby zaistniała stała placówka gospodarcza. Nie wymaga się, aby przedsiębiorstwo posiadało formalne prawo do dysponowania taką placówką.
Określenie „za pośrednictwem” należy interpretować w szerokim sensie, mającym zastosowanie do każdej sytuacji, w której działalność gospodarcza jest prowadzona w konkretnym pomieszczeniu, czy przestrzeni pozostającej w tym celu do dyspozycji przedsiębiorstwa. Aby placówka mogła stać się zakładem, przedsiębiorstwo musi prowadzić własną działalność całkowicie lub częściowo za jej pośrednictwem.
Zgodnie z definicją placówka musi być „stała”. Musi istnieć więź między placówką a określonym punktem geograficznym. Ponieważ placówka musi być stała, zakład może istnieć tylko wówczas, gdy placówka ma określony stopień trwałości, tzn. nie ma charakteru tymczasowego. Placówka może stanowić zakład nawet wówczas, gdy w rzeczywistości istnieje przez krótki okres, jeśli ze względu na szczególny rodzaj działalności jest prowadzona tylko przez bardzo krótki okres. Nawet jeżeli praktyka państw członkowskich nie jest jednolita, jeżeli chodzi o kryterium czasu, to jednak doświadczenie wskazuje, że zwykle nie uważa się, że zakład istnieje, jeżeli działalność była wykonywana w państwie za pośrednictwem stałej placówki utrzymywanej krócej niż sześć miesięcy.
Jednym z wyjątków od tej reguły jest sytuacja, gdy działalność ma charakter powtarzalny, w takim przypadku każdy okres, w którym placówka była użytkowana, powinien być brany pod uwagę w połączeniu z ilością wszystkich okresów, w których była użytkowana (okres może się rozciągnąć na wiele lat).
Wskazała Pani, że od 1 sierpnia 2023 r. prowadzi Pani działalność gospodarczą zarejestrowaną w Polsce i ma Pani siedzibę tej działalności w Polsce. Przy wykorzystaniu technik komunikowania się na odległość stale prowadzi Pani swoją działalność gospodarczą kierowaną do polskich klientów, z którymi komunikuje się Pani w języku polskim, dokonuje Pani rozliczeń w złotówkach. Nie kieruje Pani swojej oferty do klientów niemieckich, czy w ogóle do klientów z innych krajów niż Polska, a wszyscy Pani kontrahenci są klientami mającymi swoją siedzibę w Polsce. Nie wykorzystuje Pani fizycznego biura, ponieważ nie jest ono Pani potrzebne. Zgodnie z wpisem w CEIDG ustanowiła Pani w Polsce swojego pełnomocnika, który w razie potrzeby podejmuje niezbędne działania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą na terenie Polski. Ponadto korzysta Pani z usług polskiej księgowości, która ma stosowne pełnomocnictwa do występowania w Pani imieniu przed Urzędem Skarbowym oraz ZUS. Swoją pracę na rzecz klientów polskich wykonuje Pani zdalnie z Tunezji.
Ustalenie miejsca opodatkowania dochodów osiąganych w ramach działalności gospodarczej przedsiębiorstwa jednego państwa (prowadzonego przez osobę mającą miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie) powinna zatem wiązać się z oceną, czy przedsiębiorstwo to prowadzi działalność w drugim państwie przez położony w tym państwie zakład. W rezultacie, okoliczność, że charakter działalności prowadzonej na terytorium Polski wypełnia znamiona zakładu, mogłaby być podstawą przypisania do tego zakładu odpowiednich zysków do opodatkowania w Polsce.
Niezależnie zatem od tego, że działalność wykonuje Pani wyłącznie na rzecz polskich kontrahentów, to jest to działalność wykonywana w sposób zdalny spoza terytorium Polski oraz uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych przedstawionych w opisie stanu faktycznego, działalność ta nie stanowi zakładu na terytorium Polski.
Sam fakt zarejestrowania działalności w Polsce czy też ustanowienie we wpisie w CEIDG pełnomocnika nie prowadzi do powstania zakładu w Polsce.
W Polsce nie wykorzystuje Pani fizycznego biura, ponieważ – jak wskazuje Pani – nie jest ono Pani potrzebne. Prowadząc „jednoosobowo” działalność w zakresie programowania oraz działalność usługową w zakresie technologii informatycznych i komputerowych, wskazuje Pani także, że komunikuje się Pani z klientami przy wykorzystaniu technik komunikowania się na odległość oraz wykonuje online „wszelkie czynności związane z działalnością gospodarczą”. Korzysta Pani natomiast w Polsce z usług polskiej księgowości, która ma stosowne pełnomocnictwa do występowania w Pani imieniu przed Urzędem Skarbowym oraz ZUS.
Z opisu sprawy nie wynika zatem, aby w Polsce były podejmowane działania świadczące o istnieniu w Polsce tzw. zagranicznego zakładu.
W konsekwencji, w sytuacji kiedy posiada Pani w Polsce ograniczony obowiązek podatkowy i zarejestrowana w Polsce działalność nie spełnia przesłanek tzw. zagranicznego zakładu na terytorium Polski, nie powstaje obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu w Polsce.
Powyższe oznacza, że nie posiada Pani w Polsce zakładu. To oznacza natomiast, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie podlega Pani opodatkowaniu w Polsce.
Podsumowanie: nie posiada Pani w Polsce nieograniczonego obowiązku podatkowego. Ponieważ nie posiada Pani zakładu w Polsce, to dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie podlegają w Polsce opodatkowaniu.
Na zakończenie zaznaczam, że w postępowaniu interpretacyjnym nie jest możliwe ustalanie czy weryfikowanie stanu faktycznego, interpretacja indywidualna jest wydawana wyłącznie na podstawie okoliczności faktycznych przedstawionych przez Panią.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

