Interpretacja indywidualna z dnia 18 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.306.2026.2.DA
Osoba, która wychowuje dziecko w systemie opieki naprzemiennej i otrzymuje świadczenie wychowawcze podzielone między obojgu rodziców, nie spełnia przesłanki samotnego wychowywania dziecka, a tym samym nie jest uprawniona do preferencyjnego rozliczenia podatku przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci na mocy art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismem z 20 maja 2026 r. (data wpływu 21 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pan podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, osobą rozwiedzioną (wyrok Sądu z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt …).
Posiada Pan pełną władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem ….
W roku podatkowym 2025, którego dotyczy zapytanie, w okresie styczeń-lipiec, dziecko zamieszkiwało z Panem w Pana centrum życiowym. To Pan faktycznie podejmował codzienne trudy wychowawcze. W okresie sierpień-grudzień 2025 r. sprawowana była opieka naprzemienna.
W całym roku realizował Pan wszystkie obowiązki opiekuńcze wobec dziecka, w tym:
- zapewnianie bieżących potrzeb materialnych i bytowych,
- opieka nad dzieckiem w czasie choroby (wizyty lekarskie, podawanie leków),
- nadzór nad procesem edukacyjnym (kontakty ze szkołą, pomoc w nauce),
- organizacja czasu wolnego i zajęć dodatkowych.
Drugi rodzic dziecka mieszka osobno. Zgodnie z wyrokiem sądowym z dnia 31 lipca 2025 r., opieka nad małoletnim dzieckiem sprawowana jest naprzemiennie.
Podkreśla Pan, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ani nie wychowuje dziecka wspólnie z jego matką (brak porozumienia w sprawach bieżących, brak wspólnego decydowania o codzienności dziecka). Dziecko przebywa pod Pana stałą opieką, a Pana sytuacja spełnia definicję bycia osobą samotnie wychowującą w ujęciu społecznym i ekonomicznym. Gdy dziecko przebywa z Panem, drugi rodzic nie uczestniczy w procesie wychowawczym (nie podejmuje codziennych decyzji, nie gotuje posiłków, nie odrabia lekcji).
W uzupełnieniu wniosku wskazano:
W roku 2025 podlegał Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej.
Data Pana wyroku rozwodowego to 31 lipca 2025 r., uprawomocnienie wyroku to 7 dni od tej daty.
Data urodzenia Pana córki …, o której mowa we wniosku to … listopada 2011 r.
W roku 2025 do lipca miał Pan status żonaty, a od sierpnia status rozwiedziony.
W roku 2025 oboje rodzice (tj. Pan i matka dziecka) posiadali władzę rodzicielską wobec córki, o której mowa we wniosku.
Świadczenie wychowawcze tzw. „800+” w okresie styczeń-lipiec 2025 r. wpływało w pełnej kwocie na Pana konto (tj. 800 zł), natomiast od lipca do grudnia 2025 r. wpływało w połowie tej kwoty (tj. 400 zł).
Zaznacza Pan, że przez cały rok 2025 ponosił koszty utrzymania i opieki nad małoletnią córką oraz wspierał finansowo drugą córkę (dorosłą, w trakcie nauki).
Piecza nad małoletnim dzieckiem w okresie sierpień-grudzień 2025 r. stosowana była przez Pana i matkę dziecka naprzemiennie w powtarzających się okresach o porównywalnym wymiarze czasowym (2 tygodnie na 2 tygodnie). Poziom jakościowy był inny. Pan sfinansował większość potrzeb małoletniej, w tym wyjścia do kina, zakupy ubrań, kosmetyków, organizacja spotkań koleżeńskich, spędzał Pan z córką więcej czasu po zajęciach lekcyjnych. Pomimo alimentacji córka przyjeżdżała do Pana po szkole, aby zjeść obiad, wspólnie się uczyć lub razem pójść na spacer.
Sąd w wyroku rozwodowym z dnia 31 lipca 2025 r. wskazał miejsce zamieszkania małoletniej córki w każdorazowym miejscu zamieszkania tego z rodziców, u którego małoletnia będzie naprzemiennie zamieszkiwała.
W 2025 r., w okresie styczeń-lipiec małoletnia córka mieszkała z Panem oraz z Pana starszą córką (dorosłą, w trakcie nauki), bez swojej matki, matka mieszkała osobno pod innym adresem zamieszkania.
W okresie styczeń-lipiec 2025 r. samotnie i faktycznie wykonywał Pan władzę rodzicielską w stosunku do małoletniej córki. W tym okresie dziecko mieszkało razem z Panem i z dorosłą Pana drugą córką. Opieka była sprawowana codziennie, od porannego przygotowania śniadania, posiłku do szkoły, poprzez popołudniową pomoc w odrabianiu lekcji, wspólne wyjścia do parku na spacer, zajęcia sportowe, odwożenie dziecka na zajęcia dodatkowe, wspólne weekendy. Ponosił Pan pełne koszty utrzymania dziecka, gwarantując mu osobny pokój w wynajmowanym mieszkaniu, pełną opiekę nad potrzebami bytowymi, zdrowotnymi, edukacyjnymi. Troszczył się Pan o rozwój fizyczny i psychiczny dziecka, ponosił wydatki związane z wypoczynkiem (m.in. wycieczka szkolna, obozy wakacyjne), uczestniczył w zebraniach klasowych w szkole, interesował się życiem szkolnym i pozaszkolnym dziecka.
W okresie styczeń-lipiec 2025 r. małoletnie dziecko widywało się z matką sporadycznie, na początku, tj. do końca marca nie było żadnego kontaktu, później kontakty w sobotę na kilka godzin lub z nocowaniem u matki sobota-niedziela. Dziecko nie chciało więcej czasu spędzać z matką, kilka razy dzwoniło do Pana, aby wcześniej ją Pan odebrał od matki. Matka nie ponosiła wydatków związanych z zabezpieczeniem potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych, nie ponosiła wydatków związanych z wypoczynkiem, nie była zainteresowana rozwijaniem zainteresowań pozaszkolnych dziecka. Matka mieszkała pod innym adresem zamieszkania i nie sprawowała faktycznej pieczy nad dzieckiem.
W okresie sierpień-grudzień 2025 r. opieka nad małoletnim dzieckiem była naprzemienna, 2 tygodnie dziecko zamieszkiwało z Panem i 2 tygodnie z matką. Opieka była codzienna, tak jak w pierwszej połowie roku, opisana powyżej. Ponosił Pan wszystkie koszty zaspakajające potrzeby małoletniej córki podczas zamieszkiwania z Panem oraz dodatkowe atrakcje nastolatki związane ze spotkaniami koleżeńskimi (urodziny, wyjścia do kina itp.). Alimentował Pan również wydatki związane z utrzymaniem dziecka podczas pobytu jego u matki.
Na pytanie Organu o treści: „Jak w okresie sierpień-grudzień 2025 r. wyglądały zasady realizowania opieki nad małoletnim dzieckiem przez matkę dziecka, kontakty matki z dzieckiem (jak często Pana dziecko widywało się z matką, jak wyglądały te kontakty, w jaki sposób spędzała matka dziecka czas z dzieckiem, zapewniała mu opiekę) i wykonywanie władzy rodzicielskiej w stosunku do małoletniego dziecka? Czy matka dziecka uczestniczyła w wychowaniu dziecka, sprawowała nad nim pieczę/opiekę, ponosiła koszty jego utrzymania, troszczyła się o rozwój fizyczny i psychiczny, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, pomagała w edukacji szkolnej, uczestniczyła w zebraniach, interesowała się jego życiem szkolnym i pozaszkolnym, rozwijała zainteresowania itp.)”, wskazał Pan: „ podobnie jak w punkcie m), opieka była naprzemienna, 2 tygodnie dziecko zamieszkiwało ze mną, 2 tygodnie z matką. Ponosiłem wszystkie koszty zaspakajające potrzeby małoletniej córki podczas zamieszkiwania ze mną oraz dodatkowe atrakcje nastolatki związane ze spotkaniami koleżeńskimi (urodziny, wyjścia do kina itp.). Matka otrzymywała alimenty na wydatki związane z utrzymaniem dziecka podczas pobytu u niej.”.
Pana małoletnie dziecko uczęszczało przez cały rok 2025 do szkoły podstawowej nr … w ….
W 2025 r. Pana córka nie została na podstawie orzeczenia sądu umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
W 2025 r. Pana córka nie otrzymywała zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej.
W Pana wyroku rozwodowym zasądzono o alimentach na rzecz małoletniej córki. Opłaca Pan matce córki alimenty na rzecz córki. Oświadcza Pan, że przez cały czas należycie i regularnie wywiązywał się z obowiązku alimentacji na rzecz córki.
W 2025 r. Pana córka nie osiągnęła dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
W stosunku do Pana i Pana córki nie miały zastosowania:
- przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
- przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
W roku 2025 osiągał Pan dochody z tytułu stosunku pracy (umowa o pracę oraz umowa zlecenie), opodatkowanie na zasadach ogólnych oraz nieznaczne dochody z tytułu wynajmu lokalu, opodatkowanie ryczałtowe.
W 2025 r. osiągnął Pan dochody z tytułu stosunku pracy opodatkowane według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jest Pan ojcem 3 dzieci, w tym małoletniej, o której mowa we wniosku. Są to dorosłe dzieci … urodzony … czerwca 1998 r. oraz … urodzona ... marca 2003 r. W 2025 r. wspólnie zamieszkiwał Pan razem z małoletnią córką oraz dorosłą, uczącą się i pracującą starszą córką. Nie sprawował Pan wobec starszej córki władzy rodzicielskiej, bo jest dorosła. Natomiast, ponosił Pan koszty jej utrzymania, tj. wynajmu mieszkania, opłat za korzystanie z mediów, wyżywienie, ubrania, kosmetyki i inne potrzebne do życia produkty. Pomimo pracy zarobkowej, Pana starsza córka nie była w stanie utrzymać się sama i w związku z kontynuacją nauki wspierał ją Pan i ponosił koszty jej utrzymania.
Pytanie
Czy w przedstawionym stanie faktycznym, jako osoba rozwiedziona, faktycznie wychowująca dziecko, ma Pan prawo do obliczenia podatku w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, spełnia Pan wszystkie przesłanki z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa wymaga spełnienia dwóch warunków: posiadania statusu (rozwodnik) oraz faktycznego samotnego wychowywania.
Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 11/21) takie stwierdzenie jest zasadne. Z drugim rodzicem nie tworzy Pan żadnej wspólnoty rodzinnej, ma Pan prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku za dany rok jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Mimo orzeczonej opieki naprzemiennej, w okresach, gdy dziecko przebywa z Panem, sprawuje Pan nad nim całkowitą, samodzielną opiekę bez jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica. W tym czasie samodzielnie podejmuje Pan decyzje dotyczące bieżących spraw dziecka, jego zdrowia, wyżywienia i wypoczynku. Między rodzicami brak jest porozumienia co do wspólnych metod wychowawczych – każdy z rodziców realizuje własny model wychowania w swoim czasie. Nie dochodzi do „wspólnego” wychowywania w rozumieniu jedności działań, a jedynie do naprzemiennej, samodzielnej pieczy.
Pana stanowisko znajduje pełne potwierdzenie w aktualnej i jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, m.in. w wyrokach NSA o sygn. akt II FSK 2371/20 oraz II FSK 11/21, w których Sądy uznały, że opieka naprzemienna nie jest tożsama z wychowywaniem wspólnym, a rodzic w czasie swojej pieczy wykonuje ją w sposób samodzielny i samotny, co uprawnia go do skorzystania z preferencji z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.”
Zgodne jest to z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, poniżej ważniejsze wyroki z lat 2022-2024:
- wyrok NSA z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II FSK 2371/20;
- wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 11/21;
- wyrok WSA w Poznaniu z 21 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Po 291/23;
- wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2548/23.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ww. ustawy:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1)małoletnie,
2)pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3)pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Stosownie do art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1)stosuje przepisy:
a)art. 30c lub
b)ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2)podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
·posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci),
·wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka (dzieci),
·nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
·niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.):
Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 800,00 zł miesięcznie na dziecko.
W myśl art. 4 ust. 2 ww. ustawy:
Świadczenie wychowawcze przysługuje:
1)matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo
2)opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo
3)opiekunowi prawnemu dziecka, albo
4)dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo
5)rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 177, 742, 743 i 858).
Natomiast stosownie do art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
Co do zasady, świadczenie wychowawcze na mocy art. 4 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy przysługuje albo matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu tego rodzica.
W art. 5 ust. 2a cyt. ustawy ustawodawca zastrzegł natomiast, że w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej przez sąd kwotę świadczenia wychowawczego ustala się w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc. Zatem stosownie do tego przepisu każdemu z rodziców, który – na mocy orzeczenia sądu – wykonuje opiekę naprzemienną nad małoletnim dzieckiem przysługuje świadczenie wychowawcze ustalone w sposób wskazany w tym przepisie.
W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z zacytowanych powyżej przepisów wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie kilku warunków.
W szczególności, osoba chcąca skorzystać z tej preferencji podatkowej, musi posiadać określony status. Przy czym przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie.
Przy czym ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».
Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Samotne wychowywanie oznacza zatem wychowywanie dziecka (dzieci) bez faktycznego udziału drugiego rodzica.
Samodzielna opieka nad dzieckiem nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka.
W rodzinach pełnych również rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dzieckiem w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców pozostających w związku małżeńskim (podobnie jak rodziców stanu wolnego) może zachodzić taka sytuacja, że w pewnym momencie dnia (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach) dzieckiem zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że od sierpnia 2025 r. jest Pan rozwiedziony, Pana wyrok rozwodowy z 31 lipca 2025 r. uprawomocnił się 7 dni od tej daty. Jest Pan ojcem małoletniej, uczącej się córki urodzonej w 2011 r. oraz dwojga dorosłych, pełnoletnich dzieci: córki urodzonej w 2003 r. i syna urodzonego w 1998 r. W roku 2025 oboje rodzice (Pan i matka dziecka) posiadali władzę rodzicielską wobec małoletniej córki. W okresie styczeń-lipiec 2025 r. małoletnia córka mieszkała z Panem oraz z Pana uczącą się pełnoletnią córką, wobec której ponosił Pan koszty utrzymania. Matka małoletniej mieszkała osobno pod innym adresem zamieszkania. W ww. okresie samotnie i faktycznie wykonywał Pan władzę rodzicielską w stosunku do małoletniej córki, sprawował Pan nad nią codzienną opiekę, troszczył się o rozwój fizyczny i psychiczny dziecka, uczestniczył w zebraniach klasowych w szkole, interesował się życiem szkolnym i pozaszkolnym dziecka, ponosił pełne koszty utrzymania, zabezpieczał potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne dziecka. W okresie styczeń-lipiec 2025 r. małoletnie dziecko widywało się z matką sporadycznie. W tym czasie matka nie sprawowała faktycznej pieczy nad dzieckiem, w tym nie ponosiła wydatków związanych z zabezpieczeniem potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych dziecka. W okresie sierpień-grudzień 2025 r. opieka nad małoletnim dzieckiem była wykonywana naprzemiennie, tj. 2 tygodnie dziecko zamieszkiwało z Panem i 2 tygodnie z matką. Sąd w wyroku rozwodowym z dnia 31 lipca 2025 r. wskazał miejsce zamieszkania małoletniej córki w każdorazowym miejscu zamieszkania tego z rodziców, u którego małoletnia będzie naprzemiennie zamieszkiwała. Gdy dziecko przebywało z Panem, sprawował Pan nad nim codzienną opiekę oraz ponosił wszystkie koszty zaspakajające potrzeby małoletniej córki oraz dodatkowe atrakcje nastolatki związane ze spotkaniami koleżeńskimi (urodziny, wyjścia do kina itp.). Alimentował Pan również wydatki związane z utrzymaniem dziecka podczas pobytu jego u matki. Świadczenie wychowawcze tzw. „800+” w okresie styczeń-lipiec 2025 r. wpływało w pełnej kwocie na Pana konto (tj. 800 zł), natomiast od lipca do grudnia 2025 r. wpływało w połowie tej kwoty (tj. 400 zł).
W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa – wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyłom od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Nadto, przy wszelkiej interpretacji przepisów prawa podatkowego i próbach odkodowania zawartych w nich norm prawnych należy posługiwać się przede wszystkim wykładnią językową.
W konsekwencji, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Zauważyć należy, że od 1 stycznia 2022 r. ustawodawca zdecydował się na zmianę normatywną, która zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przyznaje preferencji osobie, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko. Dotyczy to również sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
I tak, co do zasady, świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – na mocy art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – przysługuje albo matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu tego rodzica.
W art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ustawodawca zastrzegł natomiast, że w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej przez sąd kwotę świadczenia wychowawczego ustala się w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia. Zatem na mocy tego przepisu każdemu z rodziców, który – na mocy orzeczenia sądu – wykonuje opiekę naprzemienną nad małoletnim dzieckiem przysługuje świadczenie wychowawcze ustalone w sposób wskazany w tym przepisie.
Wychowywanie dziecka w systemie opieki naprzemiennej przez rozwiedzionych rodziców nie stanowi samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowujących dzieci. Jednakże zarówno ojciec, jak i matka dziecka, nie mogą opodatkować swoich dochodów na zasadach przewidzianych dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, ponieważ zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo to przysługuje tylko jednemu rodzicowi, pod warunkiem, że spełnia pozostałe warunki dla tej preferencji.
Istotne jest również, że z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania w sytuacji gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poza byciem dziecka pod opieką naprzemienną, konieczne jest wystąpienie też drugiej przesłanki negatywnej, o której mowa w tym przepisie, czyli sytuacja, gdy zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, faktycznie rodzic pobiera świadczenie wychowawcze z ZUS w wysokości 400 zł miesięcznie.
Mając na uwadze przedstawiony opis stanu faktycznego oraz powołane przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że w Pana sytuacji wystąpiły łącznie dwie negatywne przesłanki, o których mowa w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powodują one, że nie ma Pan prawa do preferencyjnego opodatkowania w omawiany sposób.
Wskazał Pan bowiem, że zgodnie z rozstrzygnięciem sądu z 31 lipca 2025 r. Pana małoletnie dziecko w okresie od sierpnia do grudnia 2025 r. pozostawało w systemie opieki naprzemiennej. Wraz z tym w ww. okresie, świadczenie wychowawcze na dziecko zostało ustalone i wypłacone obojgu rodzicom, czyli podzielone po połowie między nimi zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W konsekwencji, nie kwestionując Pana zaangażowania w proces wychowawczy małoletniego dziecka, nie może rozliczyć się Pan jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2025 r. na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionegowe wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.
W odniesieniu do powołanych przez Pana we własnym stanowisku wyroków sądów administracyjnych wskazuję, że niewątpliwie wyroki sądów kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa, jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie prawnym. Należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia zawarte w tych wyrokach zapadły w indywidualnych sprawach i w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację. Natomiast organy podatkowe, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


