Interpretacja indywidualna z dnia 1 lipca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP2-1.4010.245.2021.10.S/PP
Podstawę opodatkowania podatkiem u źródła, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 i art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, stanowią odsetki wypłacone lub skapitalizowane, a nie różnica między odsetkami kosztowymi i przychodowymi. Naliczone, lecz niewypłacone odsetki nie są uwzględniane w podstawie opodatkowania.
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
·ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku wspólnego z 13 lipca 2021 r. (data wpływu 16 lipca 2021 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 797/22 (data wpływu prawomocnego orzeczenia – 29 kwietnia 2026 r.), i
·stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie ustalenia:
- czy podstawę opodatkowania podatkiem u źródła zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, stanowić będzie kwota faktycznie wypłacanych przez Uczestników odsetek, tj. różnica pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych Uczestnikom z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego, która jest kwotą rzeczywiście zasilającą Rachunek Główny Agenta – jest nieprawidłowe,
- czy do podstawy opodatkowania nie należy wliczyć oprócz odsetek skapitalizowanych i wypłaconych również kwotę odsetek naliczonych (kalkulowanych), w sytuacji gdy nie zostały one ani wypłacone ani skapitalizowane – jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
16 lipca 2021 roku wpłynął Państwa wniosek wspólny z 13 lipca 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy podstawę opodatkowania podatkiem u źródła, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, stanowić będzie kwota faktycznie wypłacanych przez Uczestników odsetek, tj. różnica pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych Uczestnikom z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego, która jest kwotą rzeczywiście zasilającą Rachunek Główny Agenta.
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1)Zainteresowany będący stroną postępowania: (…),
2)Zainteresowani niebędący stroną postępowania: (…).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
A oraz pozostali Zainteresowani są spółkami kapitałowymi prawa polskiego, które podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu CIT w Polsce. Wszystkie ww. podmioty należą do grupy kapitałowej X („Grupa”).
W celu optymalizacji płynności finansowej, A oraz Zainteresowani przystąpili do funkcjonującego w ramach Grupy transgranicznego systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową („Cash- Pooling” lub „System”).
System funkcjonuje w oparciu o (i) umowę w sprawie zarządzania wspólną płynnością finansową („Umowa”) zawartą na czas nieokreślony pomiędzy bankiem B (z siedzibą w Królestwo Belgii, (…), „Bank”), a należącą do Grupy spółką C (z siedzibą w Republice Irlandii, (…), „Agent”) - pełniącą w ramach Systemu rolę Pool Leadera, oraz (ii) odrębne umowy zawarte pomiędzy Agentem, a poszczególnymi uczestnikami Systemu. A oraz Zainteresowani jako uczestnicy Systemu („Uczestnicy”), przystępują do Umowy na podstawie odrębnych aneksów.
System ma charakter cash-poolingu rzeczywistego i funkcjonuje w strukturze jednowalutowej (transfery środków pomiędzy rachunkami opisane w dalszej części wniosku dokonywane są pomiędzy rachunkami prowadzonymi w PLN).
Co do zasady, usługa cash-poolingu rzeczywistego jest systemem zarządzania płynnością finansową spółek z danej grupy kapitałowej, którego głównym celem jest bardziej efektywne wykorzystanie nadwyżek finansowych spółek biorących udział w strukturze. W efekcie dochodzi do zmniejszenia kosztów finansowania poszczególnych uczestników i efektywnej alokacji środków pieniężnych w ramach danej grupy kapitałowej.
W przedmiotowym opisie zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, Bank wykonuje czynności objęte Umową wspólnie z innymi bankami, w których prowadzone są rachunki bankowe Uczestników - przy czym mogą to być zarówno banki należące do tej samej grupy kapitałowej co Bank, jak i podmioty niepowiązane z Bankiem, które przystąpią do Umowy.
Podstawę funkcjonowania cash-poolingu stanowią rachunki bankowe, otwarte i prowadzone przez Banki dla Agenta oraz Uczestników na podstawie odrębnie zawartych umów („Rachunek Główny Agenta" w odniesieniu do rachunku Agenta oraz „Rachunki” w odniesieniu do rachunków Uczestników). Rachunki służą do dokonywania przez Uczestników bieżących rozliczeń pieniężnych w ramach prowadzonych przez nich działalności gospodarczych. W analizowanej strukturze Cash-Poolingu występują wyłącznie polskie rachunki bankowe.
Rachunek Główny Agenta służy do (i) konsolidacji sald Rachunków oraz (ii) informowania Banku i Agenta (na koniec dnia pracy Banku) o ogólnym saldzie wszystkich Uczestników (to Rachunek Główny Agenta wskazuje aktualne saldo wszystkich Rachunków i tym samym aktualny stan środków pieniężnych znajdujących się w Cash-Poolingu).
Cash-Pooling opiera się na mechanizmie zerowania sald, tj. polega na przenoszeniu całości lub części sald kredytowych (dodatnich) zgromadzonych na Rachunkach na Rachunek Główny Agenta, a także pokrywaniu całości lub części sald debetowych (ujemnych) wykazywanych na tych Rachunkach z Rachunku Głównego Agenta. Powyższe transfery dokonywane są codziennie, a ich celem jest doprowadzenie Rachunku Uczestnika do salda zerowego (lub innego określonego na stałe w Umowie).
W sytuacji, w której w Systemie funkcjonuje więcej niż jeden Rachunek przypisany do danego Uczestnika - powyższe transfery dokonywane są dwustopniowo - z wykorzystaniem jednego z Rachunków takiego Uczestnika jako rachunku pośredniczącego.
System, za pomocą którego Banki wykonują operacje przenoszenia środków (które w innym przypadku musiałyby zostać przeprowadzone ręcznie) działa automatycznie, bez udziału Uczestników - w oparciu o wyrażoną przez nich wcześniej zgodę.
Zgodnie z zawartą Umową, Agent zobowiązany jest do zapewnienia odpowiedniej płynności Grupy, w tym do zapewnienia, aby na Rachunku Głównym Agenta zawsze znajdowały się środki umożliwiające Bankom wykonywanie usług zgodnie z Umową. W przypadku braku wymaganych środków, ewentualne przyznanie dodatkowych środków przez Bank może mieć miejsce na podstawie odrębnych ustaleń/umów zawartych pomiędzy Bankiem i Agentem. Jeżeli z jakiegokolwiek powodu na Rachunku bądź Rachunku Głównym Agenta wystąpi saldo debetowe, które nie zostanie wyrównane, Agent oraz Uczestnicy będą solidarnie odpowiedzialni za jego pokrycie (z uwzględnieniem ew. należnych odsetek i innych kosztów związanych z udzielonymi finansowaniem).
Na koniec każdego dnia roboczego Agent wylicza saldo rachunku Uczestnika (tj. różnicę pomiędzy sumą należności i zobowiązań Uczestnika na dany dzień). Uczestnikom wykazującym na koniec dnia roboczego (przed zerowaniem sald) salda dodatnie naliczane są odsetki w wysokości ustalonej w ramach odrębnych umów pomiędzy Uczestnikiem a Agentem. Odpowiednio, Uczestnicy wykazujący na koniec dnia roboczego (przed zerowaniem sald) salda ujemne, obciążani są z tego tytułu odsetkami, które naliczane są na rzecz Agenta.
Co istotne, odsetki, o których mowa powyżej naliczane (kalkulowane) są na koniec każdego dnia roboczego, natomiast ich rzeczywiste rozliczenie (poprzez faktyczne odpowiednio uznanie bądź obciążenie rachunku danego Uczestnika) dokonywane jest w okresach miesięcznych (na koniec miesiąca) - na podstawie generowanego przez Agenta zestawienia miesięcznego dziennych sald.
W przypadku, w którym Uczestnik zobowiązany jest do wypłaty odsetek należnych za dany, miesięczny okres rozliczeniowy (tj. gdy suma sald ujemnych wykazywanych przez tego Uczestnika w tym okresie przekraczała sumę sald dodatnich) - od wypłacanej na Rachunek Główny Agenta kwoty odsetek potrącany jest zryczałtowany podatek dochodowy („podatek u źródła”, „WHT”). Podatek ten kalkulowany jest od kwoty faktycznie wypłacanych przez Uczestnika odsetek, tj. od różnicy pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych temu Uczestnikowi z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
W odpowiedzi na wezwanie z 18 października 2021 r. wskazali Państwo, że stosownie do art. 4a pkt 29 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowymi od osób prawnych („ustawa o CIT”), odbiorca należności (np. odsetek) musi łącznie spełnić następujące warunki aby wypełnić definicję „rzeczywistego właściciela”:
· odbiorca otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tymi decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
·odbiorca nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,
·odbiorca prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności uzyskiwane są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, przepis art. 24a ust. 18 stosuje się odpowiednio.
Co do zasady, pozytywna analiza warunków w zakresie statusu beneficjenta rzeczywistego na poziomie odbiorcy płatności odsetkowych (wraz z innymi wymogami formalnymi ustanowionymi w art. 21 ust. 3 Ustawy o CIT) uprawnia do zastosowania (i) zwolnienia z podatku u źródła płatności odsetkowych na podstawie art. 21 ust. 3 Ustawy o CIT. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 stawka podatku u źródła przy płatności odsetek wynosi 20%
Zgodnie z przepisami ustawy o CIT oraz umowy z dnia 13 listopada 1995 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Irlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, zastosowanie zwolnienia lub obniżonej stawki podatku u źródła jest możliwe w sytuacji gdy odbiorca odsetek jest jednocześnie ich rzeczywistym właścicielem. Jednocześnie, przywołane akty prawne nie wymagają ustalenia beneficjenta rzeczywistego dla potrzeb kalkulacji podstawy opodatkowania oraz procedury wpłaty podatku.
Biorąc pod uwagę fakt, że pytanie wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy sposobu kalkulacji podstawy opodatkowania, a nie możliwości zastosowania zwolnienia lub obniżonej stawki podatku, w ocenie Wnioskodawców, ustalenie czy Agent pozostaje rzeczywistym właścicielem należności jest niezasadne. Przepis art. 4a pkt 29 ustawy o CIT nie jest tym samymi przedmiotem wniosku o interpretację i Wnioskodawcy nie oczekują wyrażenia stanowiska w tym zakresie w drodze interpretacji.
Spółka wskazuje, że na moment składania niniejszej odpowiedzi nie posiada wystarczających informacji i dokumentów źródłowych umożliwiających weryfikację faktów i okoliczności po stronie Agenta w zakresie statusu beneficjenta rzeczywistego. Z tego powodu - stosując podejście ostrożnościowe, Spółka pobiera podatek u źródła w wysokości 20% od płatności odsetek w ramach Umowy. Niemniej jednak, Spółka nie może wykluczyć, że w praktyce istnieją przesłanki do uznania, że Agent spełnia warunki art. 4a pkt 29 ustawy o CIT. Tym samym, w przypadku pozytywnej weryfikacji warunków wskazanych w art. 4a pkt 29 ustawy o CIT, Agent będzie mógł zostać uznany za beneficjenta rzeczywistego wobec płatności otrzymywanych w ramach Umowy. W takiej sytuacji, przy jednoczesnym spełnieniu innych warunków do zwolnienia odsetek z podatku u źródła zgodnie z art. 21 ust. 3 Ustawy o CIT płatności odsetek w ramach Umowy będą mogły korzystać ze zwolnienia z podatku u źródła w części wypłacanej na rzecz Agenta, posiadającego status beneficjenta rzeczywistego. Przy tym sama interpretacja lub możliwość zastosowania przepisu art. 4a pkt 29 ustawy o CIT nie jest przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji złożonego w tej sprawie.
Pytanie
Czy podstawę opodatkowania podatkiem u źródła, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, stanowić będzie kwota faktycznie wypłacanych przez A oraz Zainteresowanych odsetek, tj. różnica pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych A oraz Zainteresowanym z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego, która jest kwotą rzeczywiście zasilającą Rachunek Główny Agenta?
Stanowisko Zainteresowanych w sprawie
Zdaniem Zainteresowanych, w świetle opisanych powyżej okoliczności zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, podstawę opodatkowania podatkiem u źródła, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, stanowić będzie kwota faktycznie wypłacanych przez A oraz Zainteresowanych odsetek, tj. różnica pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych A oraz Zainteresowanym z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego, która jest kwotą rzeczywiście zasilającą Rachunek Główny Agenta.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, przychody z odsetek uzyskiwane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników niemających siedziby lub zarządu na tym terytorium, co do zasady podlegają opodatkowaniu w Polsce podatkiem u źródła.
Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, do poboru (oraz zapłaty) podatku u źródła zobowiązane są podmioty dokonujące wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o CIT. Literalne brzmienie powyższego przepisu w sposób jednoznaczny definiuje moment powstania obowiązku podatkowego WHT jako moment dokonania wypłaty należności. Nie należy zatem mylić momentu powstania ww. obowiązku podatkowego z jakimkolwiek innymi momentem, z jakim można byłoby powiązać powstanie przychodu, np. z momentem naliczenia (kalkulacji) należności.
Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 7 ustawy o CIT, przez wypłatę w znaczeniu wynikającym z brzmienia tego przepisu, rozumie się wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek.
W odniesieniu do odsetek należnych z tytułu udziału w Systemie, kluczowa jest zatem kwestia (w danych okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego), w którym momencie - i w odniesieniu do jakiej kwoty dochodzi do wykonania zobowiązania (tj. wypłaty odsetek).
W kontekście powyższego zagadnienia, odmienne konsekwencje na gruncie podatku u źródła powstaną w zależności od tego, czy na podstawie konkretnych okoliczności i uzgodnień między stronami:
i. dochodzi do odrębnej kapitalizacji odsetek przychodowych i kosztowych (tj. doliczenia do salda rachunku), w wyniku których potencjalnie przedmiotem samej płatności może być jedynie różnica pomiędzy sumą odsetek kosztowych i przychodowych; czy też
ii. kapitalizacja odsetek (tj. ich doliczenie do salda rachunku) ma miejsce wyłącznie w odniesieniu do różnicy pomiędzy sumą naliczanych w toku danego okresu odsetek kosztowych i przychodowych.
Jak wynika z przedstawionego opisu zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, odsetki należne Agentowi od Uczestnika z tytułu zasilenia Rachunku, naliczane (kalkulowane) są na koniec każdego dnia roboczego danego miesiąca. Agent wylicza bowiem saldo rachunku Uczestnika, tj. różnicę pomiędzy sumą należności i zobowiązań Uczestnika na dany dzień. Powyższe zestawienie każdorazowo stanowi podstawę do kalkulacji należnych Agentowi odsetek.
Obliczone na podstawie dziennego salda odsetki nie mają bezpośredniego wpływu na stan Rachunku Uczestnika. Rachunek nie zostaje bowiem faktycznie obciążony lub uznany (zasilony) po każdym dniu. Rozliczenie odsetek (poprzez faktyczne odpowiednio uznanie bądź obciążenie Rachunku) dokonywane jest wyłącznie w okresach miesięcznych (na koniec miesiąca) – na podstawie generowanego przez Agenta zestawienia miesięcznego dziennych sald. Co istotne, suma odsetek z danego miesiąca należnych Agentowi z tytułu zasilenia Rachunków Uczestników, pomniejszona zostaje o sumę odsetek z danego miesiąca należnych Uczestnikowi z tytułu zasilenia Rachunku Głównego Agenta. Na koniec miesiąca, Rachunek Główny Agenta zostaje zatem zasilony kwotą odsetek stanowiącą różnicę pomiędzy sumą kalkulowanych w toku danego okresu odsetek kosztowych i przychodowych.
Należy zatem uznać, iż rzeczywista wypłata należności, o której traktuje art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, ma miejsce na koniec miesiąca, kiedy na Rachunek Główny Agenta rzeczywiście wpływają środki z tytułu odsetek. Nie sposób bowiem powiązać momentu wypłaty należności z innym (nawet powiązanym z tą wypłatą) momentem, jak choćby momentem codziennego naliczania odsetek na bazie dziennych wyliczeń sald Rachunków Uczestników.
Należy zauważyć, że odsetki od poszczególnych sald dziennych wymagalne stają się dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego - jako różnica pomiędzy sumą odsetek naliczanych każdego dnia roboczego od sald ujemnych, a sumą odsetek naliczanych od sald dodatnich – i jako takie, kapitalizowane są na Rachunku Głównym Agenta. Codziennie naliczane na podstawie wyliczonych przez Agenta sald odsetki, stanowią wyłącznie element kalkulacyjny dla potrzeb finalnego ustalenia rzeczywistej kwoty należności Agenta.
W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 26 ust. 7 ustawy o CIT należy uznać, że ponieważ do kapitalizacji odsetek dochodzi wyłącznie w odniesieniu do ich salda (tj. różnicy pomiędzy odsetkami kosztowymi oraz odsetkami przychodowymi) - przesłanka stanowiąca o obowiązku naliczenia i zapłaty WHT (którą to przesłanką jest wypłata należności) powstanie wyłącznie w odniesieniu do tej różnicy.
Słuszność wyżej zajętego przez A oraz Zainteresowanych stanowiska potwierdził m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie („Dyrektor”) w indywidualnej interpretacji prawa podatkowego z dnia 31 stycznia 2011 r. (sygn. IPPB5/423-747/10-2/JC). W interpretacji tej Dyrektor za prawidłowe uznał stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którymi obowiązek zapłaty odsetek powstaje dopiero po dokonaniu finalnej (miesięcznej) kalkulacji odsetek, natomiast dzienna kalkulacja ma charakter wyłącznie księgowy, służący do celów późniejszych rozliczeń - „dopiero po przeprowadzeniu miesięcznej kalkulacji, jeżeli w jej rezultacie Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odsetek, powstanie obowiązek podatkowy do zapłaty podatku u źródła według stawki wynikającej z ustawy o CIT lub odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania”.
W cytowanej interpretacji wnioskodawca podkreślał m.in., że dzienna kalkulacja odsetek nie może być traktowana jako potrącenie, o którym mowa w art. 26 ust. 7 ustawy o CIT, a dopiero po kalkulacji miesięcznej wyliczona kwota odsetek staje się faktycznie wymagalna.
Pośrednio za prawidłowością stanowiska A oraz Zainteresowanych Dyrektor opowiedział się również w indywidualnej interpretacji prawa podatkowego z dnia 13 lutego 2020 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.621.2019.2.BK), odnoszącej się do stanu zaistniałego faktycznego i zdarzenia przyszłego, w którym:
„Następnego dnia roboczego po zakończeniu każdego kwartału Pool Leader będzie dokonywać faktycznego rozliczenia odsetek za ten kwartał. Rozliczenie to będzie następować poprzez wykonanie następujących operacji:
·obliczenie różnicy (salda) pomiędzy odsetkami należnymi Spółce oraz odsetkami, które Spółka obowiązana jest zapłacić,
·doliczenie/odliczenie wyliczonego wcześniej salda odsetek do salda końcowego w danym dniu roboczym na Rachunku Bieżącym Spółki (zobowiązania/należności głównej Spółki wobec Pool Leadera). (...) Jeżeli suma odsetek należnych Spółce za dany kwartał będzie mniejsza, niż suma odsetek, do których zapłaty będzie zobowiązana, saldo odsetek będzie ujemne. Ujemne saldo odsetek będzie zmniejszać dodatnie saldo kwoty głównej Spółki na Rachunku Bieżącym na dany dzień (będący pierwszym dniem roboczym po zakończeniu danego kwartału rozliczeniowego) lub będzie zwiększać ujemne saldo kwoty głównej wykazane na ten dzień. Jeżeli suma odsetek należnych Spółce za dany kwartał rozliczeniowy będzie większa, niż suma odsetek, do których zapłaty będzie zobowiązana Spółka, saldo odsetek będzie dodatnie. Dodatnie saldo odsetek będzie zwiększać dodatnie saldo kwoty głównej na Rachunku Bieżącym na koniec danego dnia roboczego (będącego pierwszym dniem roboczym po zakończeniu danego kwartału rozliczeniowego) lub będzie zmniejszać ujemne saldo kwoty głównej wykazane na Rachunku Bieżącym w tym dniu. W ten sposób dojdzie do tzw. kapitalizacji odsetek”.
W zakresie opisu zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego będącego przedmiotem interpretacji, Dyrektor wypowiedział się odnośnie do możliwości zastosowania zwolnienia z obowiązku uiszczenia podatku u źródła - nie kwestionując jednocześnie prawidłowości kalkulacji odsetek podlegających opodatkowaniu WHT. Należy zauważyć, iż sposób kalkulacji odsetek należnych Agentowi zaprezentowany w przytoczonej interpretacji jest analogiczny do zaprezentowanego przez A oraz Zainteresowanych w niniejszym wniosku.
Reasumując, w zakresie zaistniałego stanu faktycznego objętego niniejszym wnioskiem, zdaniem A oraz Zainteresowanych, podstawę opodatkowania podatkiem u źródła stanowić będzie kwota faktycznie wypłacanych przez A oraz Zainteresowanych odsetek, tj. różnica pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych A oraz Zainteresowanym z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego.
Interpretacja indywidualna
25 stycznia 2022 r. wydałem dla Państwa interpretację indywidualną znak 0114-KDIP2-1.4010.245.2021.2.JC, w której uznałem Państwa stanowisko w zakresie ustalenia, czy podstawę opodatkowania podatkiem u źródła, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, stanowić będzie kwota faktycznie wypłacanych przez Uczestników odsetek, tj. różnica pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych Uczestnikom z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego, która jest kwotą rzeczywiście zasilającą Rachunek Główny Agenta za nieprawidłowe.
Interpretację doręczono Państwu 27 stycznia 2022 r.
Skarga na interpretację indywidualną
Pismem z 28 lutego 2022 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Skarga wpłynęła do mnie 28 lutego 2022 r.
Wnieśli Państwo o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości.
Pismem z 30 marca 2022 r. znak 0114-KDIP2-1.4010.245.2021.3.JC udzieliłem odpowiedzi na Państwa skargę.
Postępowanie przed sądem administracyjnym
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił skarżoną interpretację wyrokiem z 5 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 797/22.
Wyrok, którym WSA w Warszawie uchylił interpretację indywidualną, stał się prawomocny od 17 grudnia 2025 r.
Prawomocny wyrok WSA wpłynął do mnie 29 kwietnia 2026 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
- uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku;
- ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie ustalenia:
- czy podstawę opodatkowania podatkiem u źródła zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, stanowić będzie kwota faktycznie wypłacanych przez Uczestników odsetek, tj. różnica pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych Uczestnikom z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego, która jest kwotą rzeczywiście zasilającą Rachunek Główny Agenta – jest nieprawidłowe,
- czy do podstawy opodatkowania nie należy wliczyć oprócz odsetek skapitalizowanych i wypłaconych również kwotę odsetek naliczonych (kalkulowanych), w sytuacji gdy nie zostały one ani wypłacone ani skapitalizowane – jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja dotyczy tylko problematyki będącej ściśle przedmiotem pytania postawionego przez Wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść pytania wyznacza bowiem granice tematyczne wydawanej interpretacji.
Zakres podmiotowy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest ściśle związany z instytucją ograniczonego i nieograniczonego obowiązku podatkowego. Powstanie obowiązku podatkowego wyznacza bądź siedziba lub zarząd usytuowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zasada rezydencji), bądź też osiąganie dochodów na tym terytorium (zasada źródła). Zasada ograniczonego obowiązku podatkowego wynika z zasady źródła, która wiąże się z opodatkowaniem dochodu powstałego na terytorium państwa polskiego bez względu na miejsce (kraj), w którym podatnik ma swoją siedzibę lub zarząd, co oznacza opodatkowanie dochodu uzyskanego w Polsce.
W myśl art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm., dalej: „updop”),
podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W myśl art. 3 ust. 3 pkt 5 updop,
za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2, uważa się w szczególności dochody (przychody) z tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.
W świetle art. 3 ust. 5 updop,
za dochody (przychody), o których mowa w ust. 3 pkt 5, uważa się przychody wymienione w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1, jeżeli nie stanowią dochodów (przychodów), o których mowa w ust. 3 pkt 1-4.
W stosunku do niektórych przychodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty zagraniczne, obowiązek potrącenia podatku spoczywa na podmiocie polskim dokonującym wypłaty należności będącej źródłem tego przychodu. Katalog takich przychodów został określony w art. 21 ust. 1 updop.
Na podstawie art. 21 ust. 1 updop,
podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów:
1. z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how),
2. z opłat za świadczone usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, wykonywanej przez osoby prawne mające siedzibę za granicą, organizowanej za pośrednictwem osób fizycznych lub osób prawnych prowadzących działalność w zakresie imprez artystycznych, rozrywkowych lub sportowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2a. z tytułu świadczeń: doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze
- ustala się w wysokości 20% przychodów.
Regulacja art. 21 ust. 2 updop stanowi, że
przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Na podstawie art. 22b updop,
zwolnienia i odliczenia wynikające z przepisów art. 20-22 stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego innego niż Rzeczpospolita Polska państwa, w którym podatnik ma swoją siedzibę lub w którym dochód został uzyskany.
Z treści ww. przepisów wynika, że od niektórych przychodów osiąganych na terytorium Polski przez podatników podlegających ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu pobierany jest podatek dochodowy w sposób zryczałtowany. Podatek ten nazywany jest podatkiem „u źródła” ze względu na szczególny sposób jego poboru, który dokonywany jest przez podmiot polski wypłacający określone należności na rzecz nierezydenta w trybie i na zasadach wymienionych w art. 26 updop.
Obowiązki płatnika, w przypadku gdy wypłaty należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, nie przekraczają w roku podatkowym na rzecz tego samego podatnika łącznie kwoty 2 000 000 zł uregulowane są w art. 26 ust. 1 updop, z kolei w przypadku przekroczenia kwoty 2 000 000 zł obowiązki płatnika regulowane są przepisem art. 26 ust. 2e updop.
W myśl art. 26 ust. 1 updop, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.,
osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym obowiązującym u wypłacającego te należności łącznie kwoty 2.000.000 zł na rzecz tego samego podatnika, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b i 2d, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika.
Z kolei w myśl art. 26 ust. 1 updop, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.,
osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d i 2e, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter, skalę działalności prowadzonej przez płatnika oraz powiązania w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 płatnika z podatnikiem.
Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 7 updop,
wypłata, o której mowa w ust. 1, 1ac, 1c, 1d, 1m, 2c i 2e, oznacza wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek.
Z przedstawionego opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wynika m.in., że w celu optymalizacji płynności finansowej, Uczestnicy przystąpili do funkcjonującego w ramach Grupy transgranicznego systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową. Podstawę funkcjonowania cash-poolingu stanowią rachunki bankowe, otwarte i prowadzone przez Banki dla Agenta oraz Uczestników na podstawie odrębnie zawartych umów („Rachunek Główny Agenta” w odniesieniu do rachunku Agenta oraz „Rachunki” w odniesieniu do rachunków Uczestników). Rachunki służą do dokonywania przez Uczestników bieżących rozliczeń pieniężnych w ramach prowadzonych przez nich działalności gospodarczych. W analizowanej strukturze Cash-Poolingu występują wyłącznie polskie rachunki bankowe. Rachunek Główny Agenta służy do (i) konsolidacji sald Rachunków oraz (ii) informowania Banku i Agenta (na koniec dnia pracy Banku) o ogólnym saldzie wszystkich Uczestników (to Rachunek Główny Agenta wskazuje aktualne saldo wszystkich Rachunków i tym samym aktualny stan środków pieniężnych znajdujących się w Cash-Poolingu). Cash-Pooling opiera się na mechanizmie zerowania sald, tj. polega na przenoszeniu całości lub części sald kredytowych (dodatnich) zgromadzonych na Rachunkach na Rachunek Główmy Agenta, a także pokrywaniu całości lub części sald debetowych (ujemnych) wykazywanych na tych Rachunkach z Rachunku Głównego Agenta. Powyższe transfery dokonywane są codziennie, a ich celem jest doprowadzenie Rachunku Uczestnika do salda zerowego (lub innego określonego na stałe w Umowie). W sytuacji, w której w Systemie funkcjonuje więcej niż jeden Rachunek przypisany do danego Uczestnika - powyższe transfery dokonywane są dwustopniowo – z wykorzystaniem jednego z Rachunków takiego Uczestnika jako rachunku pośredniczącego. System, za pomocą którego Banki wykonują operacje przenoszenia środków (które w innym przypadku musiałyby zostać przeprowadzone ręcznie) działa automatycznie, bez udziału Uczestników - w oparciu o wyrażoną przez nich wcześniej zgodę. Zgodnie z zawartą Umową, Agent zobowiązany jest do zapewnienia odpowiedniej płynności Grupy, w tym do zapewnienia, aby na Rachunku Głównym Agenta zawsze znajdowały się środki umożliwiające Bankom wykonywanie usług zgodnie z Umową. W przypadku braku wymaganych środków, ewentualne przyznanie dodatkowych środków przez Bank może mieć miejsce na podstawie odrębnych ustaleń/umów zawartych pomiędzy Bankiem i Agentem. Jeżeli z jakiegokolwiek powodu na Rachunku bądź Rachunku Głównym Agenta wystąpi saldo debetowe, które nie zostanie wyrównane, Agent oraz Uczestnicy będą solidarnie odpowiedzialni za jego pokrycie (z uwzględnieniem ew. należnych odsetek i innych kosztów związanych z udzielonymi finansowaniem). Na koniec każdego dnia roboczego Agent wylicza saldo rachunku Uczestnika (tj. różnicę pomiędzy sumą należności i zobowiązań Uczestnika na dany dzień). Uczestnikom wykazującym na koniec dnia roboczego (przed zerowaniem sald) salda dodatnie naliczane są odsetki w wysokości ustalonej w ramach odrębnych umów pomiędzy Uczestnikiem a Agentem. Odpowiednio, Uczestnicy wykazujący na koniec dnia roboczego (przed zerowaniem sald) salda ujemne, obciążani są z tego tytułu odsetkami, które naliczane są na rzecz Agenta. Co istotne, odsetki, o których mowa powyżej naliczane (kalkulowane) są na koniec każdego dnia roboczego, natomiast ich rzeczywiste rozliczenie (poprzez faktyczne odpowiednio uznanie bądź obciążenie rachunku danego Uczestnika) dokonywane jest w okresach miesięcznych (na koniec miesiąca) – na podstawie generowanego przez Agenta zestawienia miesięcznego dziennych sald. W przypadku, w którym Uczestnik zobowiązany jest do wypłaty odsetek należnych za dany, miesięczny okres rozliczeniowy (tj. gdy suma sald ujemnych wykazywanych przez tego Uczestnika w tym okresie przekraczała sumę sald dodatnich) - od wypłacanej na Rachunek Główny Agenta kwoty odsetek potrącany jest zryczałtowany podatek dochodowy („podatek u źródła”, „WHT”). Podatek ten kalkulowany jest od kwoty faktycznie wypłacanych przez Uczestnika odsetek, tj. od różnicy pomiędzy sumą odsetek naliczonych z tytułu generowanego w danym okresie salda ujemnego, a sumą odsetek należnych temu Uczestnikowi z tytułu utrzymywania w poszczególnych dniach roboczych salda dodatniego.
Z treści ww. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że odsetki wypłacane/kapitalizowane przez polskiego podatnika na rzecz nierezydenta podatkowego powinny podlegać opodatkowaniu w Polsce stawką 20% na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 updop, chyba że zastosowanie znajduje umowa w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, której stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Jak już wyżej wskazano stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1 updop przychody z tytułu odsetek na rzecz nierezydenta podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem. Z art. 26 ust. 1 updop wynika, że podmioty dokonujące wypłat odsetek są obowiązane jako płatnicy pobierać co do zasady w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. Zgodnie z art. 26 ust. 7 updop za wypłatę należy rozumieć uregulowanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek.
W tym miejscu należy wskazać, że kapitalizacja odsetek nie jest zdefiniowana w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, choć jej przepisy posługują się tym terminem (przykładowo w art. 12 ust. 4 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a). Zakresu znaczeniowego tego terminu nie definiują również inne ustawy, niemniej jednak kapitalizacja odsetek polega na ich doliczeniu do kwoty głównej długu (tak przyjmuje się również w piśmiennictwie - zob. np. M. Wróblewski, S. Krempa, Kapitalizacja odsetek a obowiązek pobrania podatku zryczałtowanego przed 1 stycznia 2007 r., "Przegląd Podatkowy" 2007, nr 3, s. 37-38; P. Małecki, Komentarz do art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w: P. Małecki, M. Mazurkiewicz, CIT. Podatki i rachunkowość. Komentarz, publ. LEX 2013). Z datą kapitalizacji odsetki tracą swój odrębny od kwoty głównej byt prawny, stając się częścią kwoty głównej ze wszelkimi tego konsekwencjami. Beneficjent otrzymuje więc wynagrodzenie za udostępnienie kapitału, stanowiące przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Tym samym, kapitalizacja odsetek powinna być traktowana na równi z zapłatą, ponieważ wywiera ten sam skutek, a mianowicie zmniejsza kwotę odsetek do zapłaty, zaś powstałe przysporzenie ma charakter trwały, definitywny i bezwarunkowy. Z tego też względu ustawodawca podatkowy w art. 12 ust. 4 pkt 1 updop wprowadził odrębne unormowanie dotyczące skapitalizowanych odsetek, poddając je innym zasadom od tych, które dotyczą pozostałych kategorii odsetek - kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek, których nie zalicza się do przychodów (art. 12 ust. 4 pkt 2 updop).
Potrącenie również jest formą uregulowania zobowiązania. Zarówno bowiem wypłata, której efektem jest zapłata, jak również potrącenie powodują skutek uregulowania zobowiązania łączącego strony stosunku prawnego. Wierzytelności będące przedmiotem potrącenie zostają poddanie działaniu rachunkowemu, którego rezultatem jest wzajemne zniesienie tych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej.
Prawu polskiemu, tak jak innym porządkom prawnym, znane są dwa rodzaje potrącenia: umowne i ustawowe. Potrącenie ustawowe dokonywane przez jednostronną czynność prawną, uregulowane jest w art. 498 i nast. ustawy Kodeks cywilny. Kodeks Cywilny nie zawiera natomiast regulacji potrącenia umownego. Według powszechnie przyjętego poglądu, jest ono dopuszczalne w ramach swobody umów (art. 353 1 Kodeksu cywilnego), wedle której strony mogą ułożyć łączący je stosunek prawny, o ile nie sprzeciwia się on jego naturze, bądź prawu lub zasadom współżycia społecznego. Pogląd ten został wyrażony m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2005 r., V CK 404/04, w którego tezie zauważono, że pojęcie „kompensaty” (w istocie odpowiednika potrącenia) jest tu wykorzystywane do odróżnienia potrącenia umownego od potrącenia ustawowego (art. 498 i następne Kodeksu cywilnego) i urzeczywistnia się w porozumieniu kompensacyjnym, będącym pozakodeksową umową, której podstawę prawną stanowi art. 3531 Kodeksu cywilnego. Umowa taka umożliwia dokonywanie przesunięć majątkowych między stronami, najczęściej w wyniku przelewu wierzytelności, przejęcia oraz zwolnienia z długu i prowadzi w konsekwencji do umorzenia ich zobowiązań ze skutkiem ex nunc.
Co istotne, do konstrukcji tej nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących potrącenia ustawowego. W szczególności przedmiotem umownej kompensaty mogą być wierzytelności niejednorodne, niewymagalne, przyszłe, a także wynikające z zobowiązań naturalnych, a więc niezaskarżalne (por. wyrok SN z dnia 10 listopada 2000 r., IV CKN 163/00, wyrok SN z 12 października 2005 r., III CK 90/05). W ostatnim z powołanych orzeczeń Sąd Najwyższy wskazał, że w potrąceniu umownym - które nie spełnia funkcji egzekucyjnej w takiej postaci, jak w potrąceniu ustawowym, gdzie potrącający egzekwuje swoja należność, a druga strona musi poddać skutkom potrącenia - nie jest wymagana przesłanka wymagalności wierzytelności.
Należy wskazać, że obecnie kompensata umowna odgrywa dużą rolę w życiu gospodarczym, przyspieszając wzajemne dokonywanie rozliczeń między stronami, bez konieczności sięgania do regulacji ustawowych. Eliminując faktyczną zapłatę, powoduje identyczny skutek, jak gdyby każda ze stron spełniła swoje zobowiązanie. Jednym z rodzajów kompensat umownych jest kompensata stała, która wykorzystywana jest w sytuacjach, gdy pomiędzy stronami istnieje wiele powtarzalnych stosunków prawnych lub jeden długotrwały. Na gruncie prawa polskiego, jako przykład kompensaty stałej często wskazuje się na okresowe rozliczenie salda - niezależnie od tego, czy mowa o operacjach bankowych, czy o rachunkach prowadzonych między przedsiębiorcami pozostającymi w stałych stosunkach handlowych (por. M Pyziak - Szafnicka, potrącenie w prawie cywilnym, Kraków 2002, str. 356). Pomiędzy stronami dochodzi do zawarcia umowy, która decyduje o czasie i sposobie potrącenia istniejących między nimi wierzytelności. W wyznaczonym momencie wzajemne zarachowanie wierzytelności dokona się ex lege, bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń stron. Brak reakcji stron na dostarczone im wzajemne saldo rozliczeniowe, jest tożsame z jego uznaniem. W konsekwencji, w powyższej konstrukcji samo umorzenie dokonuje się właśnie przez potrącenie mające swe źródło w uprzednio zawartym porozumieniu stron.
Odnosząc poczynione wyżej rozważania prawne do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że rozliczenie należności odsetkowych polegające na pomniejszeniu sumy odsetek należnych Agentowi z sumą odsetek należnych Uczestnikowi - jest niczym innym, jak umownym potrąceniem (kompensatą) wzajemnych wierzytelności odsetkowych.
Zatem mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację prawną uwzględniającą treść przepisu art. 26 ust. 7 w zw. z art. 26 ust. 1 updop stwierdzić należy, że nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że podstawę opodatkowania podatkiem u źródła z tytułu należności odsetkowych, w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu, stanowi jedynie wynik bilansowania odsetek. Obowiązek podatkowy z tego tytułu powstanie w momencie potrącenia, którego rezultatem będzie wzajemne zniesienie wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej, a następnie w momencie zapłaty na rzecz Agenta należności odsetkowych w wysokości stanowiącej różnice kompensowania sald. Nie ma przy tym znaczenia, że odsetki stają się wymagalne dopiero jako różnica sald. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika bowiem, że wierzytelności będące przedmiotem potrącenia umownego nie muszą być zaskarżalne, ani wymagalne. Przeciwne stanowisko oznaczałoby niedopuszczalną korzyść podatkową dla Wnioskodawcy i stawianie go w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do tych podatników, którzy płacą podatek u źródła od przychodu z tytułu wypłaconych odsetek, a nie od wyniku bilansu (różnicy odsetek).
Nie można zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że podstawę opodatkowania podatkiem u źródła, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 updop, stanowić będzie różnica pomiędzy odsetkami kosztowymi oraz odsetkami przychodowymi – kapitalizacja odsetek wyłącznie w odniesieniu do ich salda.
Zatem stanowisko Zainteresowanych w tej części należy uznać za nieprawidłowe.
Z kolei mając na uwadze powołany już wcześniej art. 26 ust. 7 updop zgodnie z którym wypłata, o której mowa w ust. 1, 1ac, 1c, 1d, 1m, 2c i 2e, oznacza wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek, wskazać należy, że do podstawy opodatkowania nie należy wliczać oprócz odsetek skapitalizowanych i wypłaconych również kwoty odsetek naliczonych (kalkulowanych), w sytuacji gdy nie zostały one ani wypłacone ani skapitalizowane.
W związku z powyższym w odniesieniu do kwot odsetek naliczonych nie można mówić o powstaniu przychodu podatkowego.
Tym samym należy zgodzić się z Zaintersowanymi, że do podstawy opodatkowania nie należy wliczać kwot odsetek naliczonych (kalkulowanych), w sytuacji gdy nie zostały one ani wypłacone ani skapitalizowane.
Stanowisko Zainteresowanych jest w tej części prawidłowe.
Podkreślić należy, że powyższe stanowisko jest zgodne z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 797/22 oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2025 r. sygn. akt II FSK 471/23 zapadłym w przedmiotowej sprawie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania pierwotnej interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze opisem stanu faktyczne/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
A Sp. z o.o. – Zainteresowany będący stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


