Interpretacja indywidualna z dnia 8 lipca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.328.2025.12.MJ
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
1.ponownie rozpatruję sprawę Pana wniosku z 23 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1784/25 (data wpływu prawomocnego wyroku 7 maja 2026 r.) i
2.stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 marca 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 22 kwietnia 2025 r. (wpływ 22 kwietnia 2025 r.) oraz pismem z 7 maja 2025 r. (wpływ 7 maja 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pan osobą fizyczną podlegającą nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
Pozostaje Pan w stanie wolnym od 2015 r. (Pana status to rozwodnik, nie znajduje się Pan obecnie w związku małżeńskim).
W 2015 r. sąd orzekł rozwód pomiędzy Panem a matką Pana córki. W wyroku rozwodowym sąd orzekł tzw. opiekę naprzemienną nad małoletnią córką (ur. w 2006 r.). Faktycznie jednak od ukończenia przez dziecko 8. roku życia dziewczynka zamieszkiwała i przebywała na stałe u Pana. Samodzielnie zapewniał Pan jej codzienną opiekę, utrzymanie i wychowanie.
Matka dziecka utrzymywała jedynie nieregularne kontakty z córką. W 2024 r. sprowadzały się one do pojedynczych wyjazdów w trakcie wakacji i krótkiego pobytu u matki (ok. dwa tygodnie).
W 2024 r., do czasu ukończenia przez córkę 18. roku życia (tj. do czerwca 2024 r.) oboje rodziców pobierało - w częściach określonych przez odpowiedni organ - świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tzw. 800+). Po osiągnięciu przez córkę pełnoletności prawo do pobierania tego świadczenia wygasło, przy czym córka pozostała na stałe u Pana i faktycznie nadal pozostaje wyłącznie pod Pana bieżącą opieką oraz na Pana utrzymaniu.
Córka w roku akademickim 2024/2025 podjęła naukę na państwowej uczelni wyższej.
W roku podatkowym 2024 osiągał Pan dochody z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Były to jednak dochody nieregularne - większość wynagrodzenia uzyskał Pan do sierpnia 2024 r., a od września do końca 2024 r. nie uzyskiwał Pan przychodów ze stosunku pracy.
Nie uzyskiwał Pan w 2024 r. przychodów (dochodu) opodatkowanych według 19% stawki liniowej (art. 30c ustawy o PIT).
Nie podlegał Pan też opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym bądź o aktywizacji przemysłu okrętowego.
Uzyskiwał Pan w 2024 r. przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych z tytułu wynajmu mieszkania, ale odbywało się to w ramach wynajmu prywatnego, a nie działalności gospodarczej.
Córka nie uzyskiwała w roku podatkowym 2024 żadnych dochodów.
Zaznaczyć należy, że choć formalnie w wyroku rozwodowym jest mowa o „opiece naprzemiennej”, to faktycznie dziecko przez zdecydowaną większość roku przebywało (i przebywa) stale z Panem, a matka utrzymuje wyłącznie sporadyczne kontakty (co w praktyce nie stanowiło i nie stanowi „wspólnego wychowywania”).
Nie prowadzi Pan od czasu rozwodu wspólnego gospodarstwa domowego z byłą żoną, matką córki.
Złoży Pan odpowiedni wniosek o opodatkowanie na zasadach z art. 6 ust. 4d ustawy o PIT.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
W pierwszej kolejności chciałby Pan doprecyzować stan faktyczny i prawny, który był przedstawiony przez Pana we wniosku, w związku z ustaleniami dokonanymi przez Pana już po złożeniu wniosku, a dotyczącymi braku ustalenia prawa do pobierania świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tzw. 500 + / 800 +) po dniu 31 maja 2024 r. Wskazuje Pan, że w roku podatkowym 2024 r.:
·posiadał Pan status osoby rozwiedzionej,
·wychowywał Pan dwoje dzieci:
‒syna, który był małoletni przez cały rok 2024,
‒córkę, która była małoletnia do czerwca 2024 r. (osiągnęła pełnoletność) Córka po osiągnięciu pełnoletności podjęła naukę w szkole wyższej,
·faktycznie sprawował Pan samodzielną, codzienną pieczę nad dziećmi, zapewniając im utrzymanie i wychowanie w odrębnym gospodarstwie domowym, bez udziału drugiego rodzica.
Spełniał Pan tym samym przesłankę "samotnego wychowywania" dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, interpretowaną zgodnie z utrwalonym orzecznictwem.
Pan oraz drugi rodzic pobieraliście świadczenie wychowawcze (800+) na oboje dzieci (syna i córkę) w związku z formalnie orzeczoną opieką naprzemienną, jednak świadczenie to było wypłacane na rzecz Pana wyłącznie za okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Oznacza to, że w roku podatkowym 2024, warunek ten był spełniony jedynie od 1 stycznia do 31 maja. Nie złożył Pan wniosku o 800+ na kolejny okres świadczeniowy.
Wskazuje Pan, że przepis art. 6 ust. 4f ustawy o PIT stanowi:
"Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (...)."
Kluczowe dla zastosowania tego wyłączenia jest łączne spełnienie dwóch przesłanek dotyczących opieki naprzemiennej:
·Fakt sprawowania opieki naprzemiennej (formalnie prowadzący do wspólnego wychowywania).
·Ustalenie świadczenia wychowawczego (800+) dla obojga rodziców w związku z tą opieką naprzemienną, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Należy jednoznacznie podkreślić, że obie te przesłanki muszą występować łącznie, aby wyłączenie z art. 6 ust. 4f mogło znaleźć zastosowanie.
W analizowanym stanie faktycznym, warunek dotyczący świadczenia wychowawczego dla obojga rodziców w związku z opieką naprzemienną był spełniony wyłącznie w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r., ponieważ tylko za ten okres obowiązywał odpowiedni okres świadczeniowy, w ramach którego świadczenie 800+ było w ten sposób przyznane.
Od dnia 1 czerwca 2024 r. świadczenie 800+ za okres świadczeniowy rozpoczynający się od tej daty nie było już wypłacane obojgu rodzicom w sposób opisany w art. 6 ust. 4f (okres świadczeniowy 2023/2024 zakończył się 31 maja 2024 r., a dla córki prawo do świadczenia ustało wraz z osiągnięciem pełnoletności w czerwcu 2024 r.). Nie pobierał Pan 800+ po dniu 31 maja 2024 r., bowiem nie złożył wniosku o jego pobór na następny okres rozliczeniowy.
Tym samym, od 1 czerwca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. warunek drugi, niezbędny do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, nie był spełniony w stosunku do Pana.
Należy w tym miejscu mieć na uwadze, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustaw z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:
Ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, dyrektora domu pomocy społecznej, rodziny zastępczej, osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektora interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.
Ponadto, zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. ustawy:
Prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 czerwca do dnia 31 maja roku następnego.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że po 31 maja 2024 r. nie miał Pan ustalonego prawa do świadczenia 800+.
Dalej należy wskazać, że przepis art. 6 ust. 4f ustawy o PIT stanowi normę o charakterze wyłączającym, która ogranicza stosowanie ogólnej zasady preferencyjnego opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci (art. 6 ust. 4c i 4d). Jako wyjątek od reguły, przepis ten musi być interpretowany ściśle i nie może być stosowany rozszerzająco.
Wyłączenie to jest bezpośrednio i nierozerwalnie powiązane z faktem ustalenia świadczenia wychowawczego (800+) dla obojga rodzicóww związku z opieką naprzemienną.
Skoro w przedmiotowej sprawie stan ten (ustalone świadczenie 800+ dla obojga rodziców) istniał jedynie przez część roku podatkowego 2024 (do 31 maja), to wyłączenie z art. 6 ust. 4f mogło mieć zastosowanie wyłącznie w tym okresie.
Ustawa o PIT nie zawiera przepisu, który stanowiłby, że spełnienie warunków wyłączających preferencję w części roku podatkowego automatycznie rozciąga skutek tego wyłączenia na cały rok podatkowy. Przeciwnie, ogólna zasada wynikająca z art. 6 ust. 4c odnosi się do statusu osoby samotnie wychowującej dziecko "w roku podatkowym".
Interpretacje organów podatkowych i sądów administracyjnych potwierdzają, że dla nabycia prawa do preferencji wystarczające jest, aby status osoby samotnie wychowującej dziecko istniał przez część roku [source: 13822-13825]. Analogicznie, czasowe występowanie przesłanki wyłączającej (art. 6 ust. 4f) nie może definitywnie pozbawiać prawa do ulgi za cały rok, jeśli przez pozostałą część roku podatnik spełniał pozytywne warunki i nie podlegał wyłączeniu.
Skoro faktycznie samotnie wychowywał Pan dzieci w 2024 roku (prowadząc odrębne gospodarstwo domowe), a przesłanka wyłączająca stosowanie preferencji, opisana w art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, istniała tylko przez 5 miesięcy tego roku (styczeń-maj), to nie ma podstaw prawnych, aby odmówić Panu prawa do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania dochodów za cały rok podatkowy 2024 na podstawie art. 6 ust. 4d ustawy o PIT. Warunki do zastosowania art. 6 ust. 4f nie były bowiem spełnione przez cały rok podatkowy.
Jest Pan ojcem innych dzieci i wykonuje Pan względem nich władzę rodzicielską.
Oprócz córki, której sytuacja została opisana we wniosku o interpretację indywidualną (pełnoletniej od czerwca 2024 r. i kontynuującej naukę), jest Pan również ojcem małoletniego syna, który przez cały rok podatkowy 2024 był objęty Pana władzą rodzicielską. Wobec syna również orzeczona została opieka naprzemienna, co oznacza, że przebywa on częściowo w Pana gospodarstwie domowym, a częściowo w gospodarstwie domowym matki.
Nie wychowuje Pan syna ani córki wspólnie z drugim rodzicem (byłą żoną) w rozumieniu przepisów uniemożliwiających skorzystanie z preferencyjnego opodatkowania dla osób samotnie wychowujących dzieci. Wynika to z faktu, iż od czasu rozwodu prowadzi Pan z matką dzieci całkowicie odrębne gospodarstwa domowe.
Pomimo formalnie orzeczonej opieki naprzemiennej, wychowywanie dzieci odbywa się w dwóch różnych miejscach zamieszkania, a Pan ponosi pełną odpowiedzialność za opiekę i wychowanie dzieci w czasie, gdy przebywają one w Pana gospodarstwie domowym.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, przywołaną również w złożonym wniosku o interpretację, dla uznania rodzica za "samotnie wychowującego dziecko" kluczowe jest, aby nie prowadził on wspólnego gospodarstwa domowego z drugim rodzicem i aby proces wychowawczy nie był realizowany przez oboje rodziców jednocześnie w jednym miejscu. Fakt zamieszkiwania osobno i sprawowania pieczy nad dziećmi niezależnie od drugiego rodzica w odrębnym gospodarstwie domowym wyklucza możliwość uznania, że wychowuję dzieci "wspólnie" z drugim rodzicem.
Spełnia Pan zatem kryteria definicji osoby samotnie wychowującej dzieci zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Dodatkowo, od 1 czerwca 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. nie miał Pan ustalonego prawa do pobierania świadczenia zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (ani na córkę ani na syna).
Potwierdza Pan, że zgodnie z informacją zawartą we wniosku Pan córka w roku podatkowym 2024 nie uzyskała żadnych dochodów. W związku z tym, w stosunku do Pana córki nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: "ustawa o PIT") ani przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń. Tym samym spełniony jest negatywny warunek wynikający z art. 6 ust. 8 pkt 1 ustawy o PIT w odniesieniu do Pana córki.
Potwierdza Pan, że zgodnie z informacją zawartą we wniosku Pana córka w roku podatkowym 2024 nie uzyskała żadnych dochodów. W związku z tym, nie podlegała ona opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Tym samym spełniony jest negatywny warunek wynikający z art. 6 ust. 8 pkt 2 ustawy o PIT w odniesieniu do córki.
Uzupełniając opis stanu faktycznego wskazuje Pan, że w okresie po uzyskaniu przez córkę pełnoletności (tj. od czerwca 2024 r. do końca roku 2024):
·córka stale zamieszkiwała z Panem pod adresem wskazanym we wniosku,
·samodzielnie zapewniał Pan córce codzienne utrzymanie, pokrywając wszelkie koszty związane z jej egzystencją, w tym koszty wyżywienia, mieszkania (czynsz, media), środków czystości, odzieży, lekarstw, kieszonkowego oraz inne bieżące potrzeby,
·pokrywał Pan koszty związane z edukacją córki na uczelni wyższej, w tym sprzęt komputerowy (córka studiuje kierunek informatyczny na (...)), zakup podręczników, licencji i innych materiałów naukowych, koszty transportu na uczelnię,
·pokrywał Pan absolutną większość kosztów związanych z rekreacją, wyjazdami oraz edukacją poza uczelnią, jak obozy i wyjazdy, kurs na prawo jazdy itp.,
·zapewniał Pan córce bieżącą opiekę faktyczną, w tym wsparcie emocjonalne, pomoc w sprawach codziennych, dbanie o jej rozwój i bezpieczeństwo. M.in. wybór kierunku i pomoc w organizacji studiów, wspólne spędzanie czasu, rozmowy w ważnych sprawach życiowych.
Od uzyskania przez córkę pełnoletności do końca 2024 roku (a także wcześniej) był Pan jedyną osobą, która zapewniała jej stałe utrzymanie i bieżącą, codzienną opiekę w miejscu jej stałego zamieszkania.
Zakres opieki i utrzymania sprawowanej przez matkę Pana córki.
Matka Pana córki po uzyskaniu przez nią pełnoletności nie zamieszkiwała z nią i nie prowadziła z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Nie prowadziła również wspólnego gospodarstwa domowego z Panem.
Matka Pana córki nie uczestniczyła w codziennym wychowaniu i opiece nad córką. Jej kontakty z córką były sporadyczne i ograniczały się do krótkiego wyjazdu wakacyjnego i sporadycznych spotkań.
Matka Pana córki nie ponosiła kosztów jej bieżącego utrzymania ani edukacji w okresie od czerwca do grudnia 2024 r. Matka sporadycznie dokonywała niewielkich zakupów na rzecz Pana córki (np. odzieżowych), nie zmieniając faktu że zapewnienie córce odzieży spoczywa na Panu. Jedynym większym wydatkiem był zakup tabletu.
Powyższe informacje potwierdzają, że w okresie od uzyskania przez córkę pełnoletności (czerwiec 2024 r.) do końca roku podatkowego 2024, samodzielnie i faktycznie wychowywał Pan córkę, zapewniając jej utrzymanie i sprawując nad nią codzienną pieczę, bez udziału matki córki. Tym samym spełnia Pan przesłankę "samotnego wychowywania dziecka" w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT w tym okresie.
W roku podatkowym 2024 r. Pana syn był małoletni przez cały rok. W stosunku do Pana syna nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o PIT ani przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w wskazanym zakresie, ponieważ nie uzyskiwał on dochodów podlegających opodatkowaniu na tych zasadach.
Pana syn nie podlegał opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym ani ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Sprawował Pan nad synem samodzielną, codzienną pieczę, zapewniał Pan utrzymanie i wychowanie w odrębnym gospodarstwie domowym, bez udziału drugiego rodzica.
Od czasu rozwodu prowadzi Pan z matką dzieci całkowicie odrębne gospodarstwa domowe, a wychowywanie dzieci odbywa się w dwóch różnych miejscach zamieszkania. Pomimo formalnie orzeczonej opieki naprzemiennej, ponosi Pan pełną odpowiedzialność za opiekę i wychowanie dzieci w czasie, gdy przebywają one w Pana gospodarstwie domowym.
Należy podkreślić, że:
·syn zamieszkuje z Panem (choć w ramach opieki naprzemiennej - część czasu spędza w gospodarstwie domowym matki),
·zapewnia Pan synowi codzienne utrzymanie, pokrywając koszty wyżywienia, mieszkania (proporcjonalnie do czasu pobytu syna u Pana), odzieży, potrzeb edukacyjnych (np. podręczniki, zajęcia dodatkowe),
·w przypadku wypoczynku i hobby oraz edukacji wsparcie ze strony Pana wykracza poza czas pobytu - zamieszkiwania zgodnie z opieką naprzemienną - syna u Pana. Składają się na to m.in.: wydatki na obozy sportowe, wspólny udział w treningach, w których matka nie uczestniczy, nauczanie matematyki i innych przedmiotów ścisłych w trybie zbliżonym do korepetycji, wspólne majsterkowanie i naprawy roweru – Pana syn bardzo aktywnie jeździ, nawet w zimie.
·w trakcie pobytu syna w Pana gospodarstwie domowym, sprawuje Pan bieżącą, codzienną pieczę nad synem, dba o jego rozwój fizyczny i intelektualny, zabezpiecza jego potrzeby zdrowotne i bytowe.
Matka uczestniczy w wychowaniu i opiece nad Pana synem wtedy, gdy syn przebywa w jej gospodarstwie domowym, zapewniając mu m.in. wyżywienie, pokrywając koszty jego hobby oraz zapewniając środki na inne jego potrzeby (proporcjonalnie do czasu, w którym syn przebywa w gospodarstwie domowym matki).
Kluczowym w tym zakresie jest jednak to, że pomimo formalnej opieki naprzemiennej, faktyczne wychowywanie odbywa się w sposób, który uzasadnia uznanie Pana za osobę samotnie wychowującą syna w rozumieniu przepisów ustawy o PIT, z uwagi na prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego i samodzielne sprawowanie pieczy przez Pana w czasie pobytu syna u Pana.
Pana syn i córka mają tę samą matkę.
Tak jak wskazano w pierwszym uzupełnieniu, świadczenie wychowawcze (800+) na oboje dzieci było ustalone dla obojga rodziców w związku z opieką naprzemienną, ale wyłącznie za okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Od dnia 1 czerwca 2024 r. świadczenie to nie było już wypłacane obojgu rodzicom w ten sposób. Nie złożył Pan wniosku o jego pobór na następny okres rozliczeniowy, który rozpoczął się 1 czerwca 2024 r., a zatem nie miał Pan ustalonego prawa do pobierania świadczenia wychowawczego (800+) na żadne z dzieci.
Powyższe wynika wprost z art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który wskazuje, że:
„Ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca (...)”.
Brak złożenia przez Pana wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. oznacza, że nie miał Pan w tym czasie ustalonego prawa do świadczenia wychowawczego.
Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Dyrektora KIS, znajdującym wyraz m.in. w interpretacji z dnia 23 grudnia 2024 r.:
„Na powyższe stwierdzenie nie ma wpływu fakt, że przez część 2021 r. (tj. od stycznia do około połowy kwietnia) dzieliła Pani obowiązki rodzicielskie z ojcem dziecka, gdyż przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają wymogu, iż osoba powinna samotnie wychowywać dziecko przez cały rok. Oznacza to, że może to być tylko część roku podatkowego”.
Odnosząc się do powyższego stanowiska należy wskazać, że status osoby samotnie wychowującej dziecko (stanowiący pozytywną przesłankę do ulgi z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT ) nie musi trwać przez cały rok podatkowy, aby skorzystać z ulgi za cały ten rok.
Podobna zasada powinna mieć zastosowanie do negatywnej przesłanki wykluczającej ulgę, wynikającej z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT (ustalone prawo do 800+).
Wynika to z wykładni systemowej i celowościowej ustawy:
·pozytywna przesłanka ulgi (samotne wychowywanie): prawo do ulgi przysługuje osobie, która samotnie wychowuje dziecko w roku podatkowym. Orzecznictwo wskazuje, że ten stan faktyczny (samodzielna piecza, odrębne gospodarstwo domowe) nie musi istnieć przez pełne 12 miesięcy, aby ulga za dany rok przysługiwała. Wystarczające jest jego istnienie przez pewien okres w ciągu roku;
·negatywna przesłanka ulgi (800+ dla obojga w opiece naprzemiennej): Art. 6 ust. 4f ustawy o PIT wyłącza ulgę, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną i w związku z nią obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Prawo do świadczenia wychowawczego jest ustalane na konkretne okresy świadczeniowe, które mogą nie pokrywać się z rokiem podatkowym;
·wnioskowanie per analogiam: Jeśli dla przyznania ulgi wystarczy bycie osobą samotnie wychowującą przez część roku, to logicznym jest twierdzenie, że dla wykluczenia prawa do ulgi na podstawie art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, warunki w nim określone (opieka naprzemienna ORAZ ustalone 800+ dla obojga) również powinny trwać przez cały rok podatkowy, aby wykluczyć ulgę za cały ten rok. Jeżeli przesłanka negatywna (ustalone 800+ dla obojga rodziców) występowała tylko przez część roku podatkowego, a przez pozostałą część nie, to - analogicznie do pozytywnej przesłanki - jej występowanie jedynie przez część roku nie powinno wykluczać prawa do ulgi za cały rok, w którym podatnik przez pewien okres spełniał warunki pozytywne ulgi (samotnie wychowywanie, potwierdzone faktyczną pieczą i odrębnym gospodarstwem domowym).
Rozumienie przepisów prawa podatkowego, zwłaszcza w kontekście złożonych stanów faktycznych i ich wzajemnych relacji, często wymaga zastosowania różnych metod wykładni prawa. W przedstawionej sytuacji argumentacja oparta na tym, że podobnie jak stan samotnego wychowywania dzieci nie musi trwać przez cały rok, tak też przesłanka negatywna (800+ dla obojga rodziców w opiece naprzemiennej) trwająca tylko przez część roku nie powinna wykluczać skorzystania z ulgi, znajduje swoje uzasadnienie w wykładni systemowej i celowościowej.
Wykładnia systemowa polega na interpretowaniu danego przepisu prawnego z uwzględnieniem jego miejsca w całym systemie prawnym. Obejmuje to analizę relacji między danym przepisem a innymi przepisami tej samej ustawy (tutaj ustawy o PIT) oraz przepisami innych ustaw (tutaj ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci), które są z nim powiązane. Celem wykładni systemowej jest zapewnienie spójności, harmonii i braku wewnętrznych sprzeczności w systemie prawnym.
W tym przypadku, wykładnia systemowa polega na spojrzeniu na przepisy dotyczące ulgi dla osób samotnie wychowujących dzieci (art. 6 ust. 4c-4f ustawy o PIT) jako na spójny mechanizm. Skoro przepis art. 6 ust. 4c ustawy o PIT odnosi możliwość skorzystania z ulgi do "roku podatkowego" i, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą, status "samotnie wychowującego" nie musi trwać przez cały ten rok, aby ulga przysługiwała, to spójność systemu nakazuje podobne podejście do negatywnej przesłanki z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT. Ta negatywna przesłanka jest ściśle związana z określonym stanem (opieka naprzemienna + ustalone 800+ dla obojga) wynikającym z innej ustawy i odnoszącym się do konkretnych okresów świadczeniowych. Systemowa interpretacja prowadzi do wniosku, że skoro pozytywny status (samotnie wychowujący) przez część roku może uprawniać do ulgi za cały rok, to negatywny stan (określony w art. 6 ust. 4f) trwający tylko przez część roku nie powinien wyłączać tej ulgi za cały rok.
Wykładnia celowościowa (teleologiczna) polega na interpretowaniu przepisu zgodnie z celem, dla którego został on ustanowiony przez ustawodawcę. Dąży do ustalenia funkcji danego przepisu w realizacji zamierzeń ustawodawcy i do wybrania takiej interpretacji, która najlepiej służy osiągnięciu tego celu.
Celem ulgi dla osób samotnie wychowujących dzieci jest wsparcie finansowe tych, którzy w pojedynkę ponoszą ciężar wychowania i utrzymania dzieci. Jest to forma pomocy państwa realizująca cele polityki rodzinnej. W przypadku opieki naprzemiennej, gdzie faktycznie rodzice mogą ponosić porównywalne koszty i wysiłek w wychowanie dziecka w ramach odrębnych gospodarstw domowych, przepis art. 6 ust. 4f ustawy o PIT ma na celu uniknięcie sytuacji, w której oboje rodziców korzystałoby z pełnej ulgi jako "samotnie wychowujący", pomimo dzielenia się opieką i kosztami (co jest częściowo odzwierciedlone w podziale świadczenia 800+ na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci).
Jednakże, gdy sytuacja prawna lub faktyczna zmienia się w trakcie roku podatkowego i przesłanka negatywna (ustalone 800+ dla obojga) przestaje istnieć, a podatnik nadal faktycznie samotnie wychowuje dziecko (ponosząc związane z tym ciężary), celowość ulgi przemawia za tym, aby miał on możliwość skorzystania z tej preferencji za okres, w którym spełniał pozytywne warunki i nie podlegał negatywnemu wyłączeniu. Wykładnia celowościowa wspiera interpretację, zgodnie z którą czasowe występowanie przesłanki wyłączającej nie powinno całkowicie niweczyć prawa do ulgi, jeżeli w danym roku podatnik faktycznie znajdował się w sytuacji osoby samotnie wychowującej dziecko przez znaczący okres i ponosił związane z tym obciążenia.
Zastosowanie wykładni systemowej (spójność z traktowaniem pozytywnej przesłanki ulgi) i celowościowej (realizacja celu wsparcia faktycznie samotnie wychowujących) prowadzi do wniosku, że jeżeli przesłanka negatywna z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT (ustalone 800+ dla obojga w opiece naprzemiennej) trwała tylko przez część roku podatkowego, nie wyklucza to skorzystania z ulgi za cały rok, o ile w pozostałym okresie podatnik spełniał pozytywne warunki bycia osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Podsumowując, argumentacja oparta na podobieństwie traktowania okresu trwania przesłanek (pozytywnej i negatywnej) jednoznacznie wskazuje, że skoro "samotne wychowywanie" nie musi trwać cały rok dla celów ulgi, to również występowanie przesłanki negatywnej z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT przez część roku nie powinno pozbawiać prawa do ulgi za cały rok.
Pytanie
Czy jest Pan uprawniony do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2024 w trybie art. 6 ust. 4d ustawy o PIT, tj. przez obliczenie podatku w podwójnej wysokości podatku należnego od połowy swoich dochodów uzyskanych w tym roku?
Pana stanowisko w sprawie
Przesłanki skorzystania z rozliczenia z art. 6 ust. 4d ustawy o PIT
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT: „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa wart. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
·małoletnie,
·pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
·pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe [...]
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym”.
Natomiast art. 6 ust. 4d ustawy o PIT stanowi: „W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci [...]”.
Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 4e ustawy o PIT: Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152 - w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Ponadto, w myśl art. 6 ust. 4f: Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Zgodnie z art. 6 ust. 8: Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Mając na uwadze powyższe przepis wskazać należy, że aby można było skorzystać z formy rozliczenia, o której mowa w art. 6 ust. 4d ustawy o PIT, należy spełniać łącznie następujące warunki:
·trzeba posiadać w danym roku podatkowym status m.in. rozwodnika,
·trzeba w danym roku podatkowym samotnie wychowywać dziecko (nie można wychowywać dziecka wspólnie z drugim rodzicem),
·dziecko musi mieć status m.in. osoby pełnoletniej do 25 roku życia, które studiuje,
·dziecko nie może osiągać dochodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej,
·nie można korzystać z opodatkowania liniowego (art. 30c ustawy o PIT), nie można korzystać z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (z wyjątkiem przychodów określonych w art. 6 ust. 1a ustawy ryczałtowej, czyli tzw. najmu prywatnego), nie można podlegać opodatkowaniu podatkiem tonażowym, nie można podlegać opodatkowaniu według ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych,
·należy posiadać nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.
Analiza spełniania przez Pana poszczególnych przesłanek do skorzystania z art. 6 ust. 4d ustawy o PIT.
Status rozwodnika w roku podatkowym 2024 – posiada i posiadał Pan w 2024 r. status rozwodnika. Warunek ten jest zatem spełniony.
Samotne wychowywanie dziecka (brak wychowywania dziecka wspólnie z drugim rodzicem) w roku podatkowym 2024
Zaprezentowany stan faktyczny w 2024 r. należy podzielić na dwa okresy, tj.:
·pierwszy, czyli do dnia osiągnięcia przez Pana dziecko pełnoletności,
·drugi, czyli od dnia osiągnięcia przez Pana dziecko pełnoletności.
Analiza pierwszego okresu.
W pierwszym okresie, spoglądając na literalną treść przepisów ustawy o PIT, prawdopodobnie nie miał Pan statusu rodzica samotnie wychowującego dziecko, bowiem w wyroku rozwodowym określono opiekę naprzemienną nad dzieckiem (choć w praktyce nie była ona realizowana - więc można mieć wątpliwości co do prawidłowości takiego twierdzenia) i rodzice pobierali tzw. 800+ po połowie.
Zgodnie zatem z art. art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, najprawdopodobniej nie miał Pan statusu rodzica samotnie wychowującego dziecko.
Analiza drugiego okresu
Analizę drugiego okresu należy rozpocząć od wskazania, że od czasu osiągnięcia przez Pana dziecko pełnoletności z mocy prawa wygasła opieka naprzemienna oraz wygasło prawo do pobierania świadczenia 800+.
Należy zatem przeanalizować, co należy rozumieć pod pojęciem „samotnego wychowywania dziecka” już pełnoletniego, bez odwoływania się do kwestii opieki naprzemiennej i świadczenia 800+ (kwestie te uległy dezaktualizacji).
Otóż, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II FSK 182/24), wskazano, co następuje: Odkodowując normę prawną wynikającą z przepisów art. 6 ust. 4c, 4d i 4f updof Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w stanie prawnym mającym zastosowanie do dochodów osiąganych od 1 stycznia 2022 r. status osoby samotnie wychowującej dziecko mogą mieć obydwoje rodzice, zgodnie z art. 6 ust. 4c updof, którzy prowadząc odrębne gospodarstwa domowe zapewniają dziecku "dwa domy", w ten sposób realizując niezależnie od siebie procesy wychowawcze względem dziecka (dzieci). Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w ramach linii orzeczniczej wypracowanej na tle art. 6 ust. 4 updof w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. (zob. np. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15; 20 maja 2020 r., II FSK 383/20; 6 maja 2021 r., II FSK 412/19; 14 lipca 2021 r., II FSK 3083/19; 17 sierpnia 2021 r., II FSK 775/19; 23 listopada 2021 r., II FSK 1038/21; 3 lutego 2022 r., II FSK 1513/19; 20 kwietnia 2022 r., II FSK 2020/19; 7 lutego 2023 r., II FSK 1766/20; 15 czerwca 2023 r., II FSK 42/21; 11 sierpnia 2023 r., II FSK 229/21; 20 grudnia 2023 r., II FSK 426/21; 24 stycznia 2024 r., II FSK 497/21).
Z przywołanych wyroków wynika, że „samotne wychowanie dziecka” polega na tym, iż rodzic (lub opiekun prawny) faktycznie sprawuje pieczę nad dzieckiem w odosobnieniu od drugiego rodzica – a więc prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie mieszka wspólnie z drugim rodzicem. Istotne jest to, że rodzice dziecka nie zamieszkują razem oraz nie prowadzą wspólnie (w jednym miejscu i czasie) gospodarstwa domowego. Jeżeli każdy z rodziców mieszka osobno, w swoim domu, i w swoim czasie samodzielnie zajmuje się dzieckiem, to nie jest to „wspólne” (równoczesne) wychowywanie.
Taka sytuacja miała miejsce w zaprezentowanym stanie faktycznym już od 2015 r., w którym to roku orzeczono rozwód, a zatem również przez cały 2024 r.
Dalej natomiast należy zauważyć, że w interpretacjach Dyrektora KIS utrwalony jest pogląd, że przepisy ustawy o PIT nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok. W taki sposób wskazano w szeregu interpretacji, w tym m.in. w:
·interpretacji z dnia 05.11.2024 r. (nr 0112-KDSL1-2.4011.497.2024.2.AP),
·interpretacji z dnia 05.07.2024 r. (nr 0115-KDIT2.4011.251.2024.2.MD),
·interpretacji z dnia 23.05.2024 r. (nr 0114-KDIP3-2.4011.220.2024.2.MJ),
·interpretacji z dnia 15.09.2023 r. (nr 0111-KDSB2-2.4011.257.2023.2.SD).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedstawionych okolicznościach faktycznych (tj. prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego z córką, w oderwaniu od byłej żony) posiadał Pan od czerwca 2024 r. status osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c-4f ustawy o PIT.
W konsekwencji - przy złożeniu stosownego wniosku – jest Pan uprawniony do skorzystania z preferencyjnej formy opodatkowania przewidzianej dla osoby samotnie wychowującej dziecko w całym roku podatkowym 2024.
Status dziecka
Pana córka jest osobą pełnoletnią, poniżej 25 roku życia, która podjęła w roku akademickim 2024/2024 studia na państwowej uczelni wyższej, zatem ten warunek jest spełniony.
Dochody dziecka
Pana córka nie osiągała dochodów w 2024 r., zatem ten warunek jest spełniony.
Osiąganie dochodów w 2024 r. przez Pana wyłącznie ze stosunku pracy.
Nie korzystał Pan w 2024 r. z:
·opodatkowania liniowego (art. 30c ustawy o PIT),
·nie podlegał opodatkowaniu podatkiem tonażowym,
·nie podlegał opodatkowaniu według ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Uzyskiwał Pan w 2024 r. przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych z tytułu wynajmu mieszkania, ale odbywało się to w ramach wynajmu prywatnego, a nie działalności gospodarczej. W związku z tym zastosowanie znajdzie wyjątek, o którym mowa w art. 6 ust. 8 lit b ustawy o PIT, który odwołuje się do art. 6 ust. 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Przepis art. 6 ust. 1a odnosi się z kolei do art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym. Z przepisów tych wynika, że wynajem, który nie odbywa się w ramach działalności gospodarczej, nie wyklucza możliwości skorzystania z rozliczenia na zasadzie art. 6 ust. 4d ustawy o PIT.
Nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce
Podlegał Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, zatem ten warunek jest również spełniony.
Podsumowanie
Posiadał Pan w 2024 roku status rozwodnika, faktycznie samotnie wychowywał Pan pełnoletnią uczącą się córkę (poniżej 25. roku życia), nie osiągał Pan przy tym w 2024 r. żadnych przychodów wykluczających zastosowanie art. 6 ust. 4d ustawy o PIT (np. opodatkowania liniowego czy ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, z wyjątkiem najmu prywatnego) oraz podlegał nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Pomimo, że do momentu ukończenia przez Pan córkę 18. roku życia formalnie obowiązywała opieka naprzemienna i świadczenie wychowawcze było pobierane przez oboje rodziców, to po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności stan ten wygasł. W efekcie, od chwili uzyskania przez Pana córkę pełnoletności i wobec dalszego wspólnego zamieszkiwania z córką spełniał Pan warunki do uznania Pana za osobę samotnie wychowującą dziecko. Tym samym ma Pan prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów za cały 2024 r. zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy o PIT.
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Pana wniosek – 6 czerwca 2025 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0114-KDIP3-2.4011.328.2025.3.MJ, w której uznałem Pana stanowisko w zakresiemożliwości rozliczenia się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za nieprawidłowe.
Interpretację doręczono Panu 6 czerwca 2025 r.
Skarga na interpretację indywidualną
24 czerwca 2025 r. (data wypływu 30 czerwca 2025 r.) wniósł Pan skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Postępowanie przed sądem administracyjnym/sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z 20 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1784/25.
8 stycznia 2026 r. wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pismem z 18 lutego 2026 r. wycofałem skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – postanowieniem z 18 marca 2026 r. (data wpływu 24 marca 2026 r.) sygn. akt III SA/Wa 1784/25 umorzył postępowanie kasacyjne.
Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 8 kwietnia 2026 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
•uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku;
•ponownie rozpatruję Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
-podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Na podstawie art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Art. 6 ust. 4e omawianej ustawy, stanowi, że:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 1576).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576):
Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 800,00 zł miesięcznie na dziecko.
W myśl art. 4 ust. 2 omawianej ustawy:
Świadczenie wychowawcze przysługuje:
1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo
2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo
3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo
4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo
5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 177, 742, 743 i 858).
Natomiast, w świetle art. 5 ust. 2a tej ustawy:
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
Wedle art. 6 ust. 8 ww. ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
-w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Uwzględniając cytowane uregulowania prawne wskazać należy, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się do posiadania określonego stanu cywilnego (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie.
Przy czym ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.
Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.
Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».
Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».
Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych.
Na mocy art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przyznaje się preferencji osobie, która wychowuje dziecko z drugim rodzicem w systemie opieki naprzemiennej, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Wychowywanie dziecka/dzieci w systemie opieki naprzemiennej przez rodziców nie stanowi jednak samo w sobie przesłanki negatywnej, która pozbawia rodzica prawa do opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowujących dzieci, gdyż do zastosowania wyłączenia z art. 6 ust. 4f ww. ustawy konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek (tj. zarówno wychowywania dziecka w systemie opieki naprzemiennej, jak i ustalenie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci).
Jedynie w sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprost stanowi, że żaden z rodziców nie może zastosować tej preferencji. W praktyce chodzi o rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, którzy zgodnie z orzeczeniem sądu sprawują opiekę nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach, oraz każdy z rodziców pobiera świadczenie wychowawcze w wysokości połowy kwoty tego świadczenia, które przysługuje za dany miesiąc.
W pozostałych przypadkach rodzice (opiekunowie prawni), którzy dzielą się opieką nad dzieckiem z drugim rodzicem (opiekunem prawnym), mogą opodatkować swoje dochody na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci na takich samych zasadach, jak pozostali podatnicy, pamiętając jednocześnie, że z preferencji tej może skorzystać tylko jeden rodzic (opiekun prawny). Wynika to wprost z przepisów ustawy, która w sposób jednoznaczny i czytelny określa warunki stosowania tej preferencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1784/25 wskazał, że:
Dokonując bowiem wykładni przepisu art. 6 ust.4c ustawy o PIT nie można poprzestać na odwołaniu się wyłącznie do reguł wykładni językowej. Konieczne jest skonfrontowanie jej rezultatów z wynikiem interpretacji uzyskanym przy zastosowaniu reguł wykładni funkcjonalnej czy systemowej, tak by w konsekwencji ich stosowania nie doprowadzić do sytuacji nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień pozostających obiektywnie w sprzeczności z istniejącym porządkiem prawnym, czy niewykonalnych. Zastosowanie literalnej wykładni w niniejszej sprawie prowadzi do absurdalnych wniosków. Nie można odwoływać się wyłącznie do słownikowej definicji pojęcia "samotny" zgodnie z którą oznacza ono (1) "żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół", (2) "znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam", (3) "spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa", (4) "znajdujący się na odludziu", ponieważ prowadziłoby to do konkluzji, że samo posiadanie dziecka wyklucza możliwość bycia samotnym.
Należy zauważyć, że przeciwieństwem pojęcia "samotnego wychowywania dziecka" jest pojęcie "wspólnego wychowywania dziecka". W niniejszej sprawie nie można uznać, że rodzice wychowują i opiekują się dzieckiem "wspólnie", ponieważ każde z nich odrębnie, w konkretnie ustalonym czasie, bez udziału drugiego z rodziców opiekuje się dzieckiem i zaspokaja jego potrzeby, stwarzając mu odpowiednie warunki rozwoju w miejscu swojego zamieszkania. W ocenie sądu, należałoby przyjąć, że proces wychowywania dziecka realizowany jest przez każdego z rodziców "samotnie". Jeżeli przez część czasu w roku dziecko zamieszkuje u jednego z rodziców, w stosunku do których sąd orzekł rozwód, to rodzic ten w tym czasie samodzielnie, tj. bez wsparcia drugiego rodzica wychowuje dziecko, natomiast przez pozostały czas dziecko wychowuje drugi z rodziców. Każdy z rodziców działa bez wsparcia drugiej osoby i samodzielnie dokonuje czynności związanych z wychowaniem i utrzymaniem dziecka, jednocześnie samodzielnie ponosząc przez część roku podatkowego koszty utrzymania dziecka. Zatem każdy z rodziców sprawujących opiekę i wychowujących dziecko w tak ustalonym systemie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.
O wspólnym wychowaniu dziecka nie świadczy fakt powierzenia władzy rodzicielskiej wspólnie obojgu małżonkom. Pojęcia te nie są tożsame, a pojęcie samotnego wychowania dziecka winno być rozpatrywane głównie w kontekście samodzielnego pokrywania przez podatnika kosztów związanych z wychowaniem i utrzymaniem dziecka. Zastosowana przez ustawodawcę preferencja ma bowiem kontekst finansowy.
Ustawodawca ponadto nie wprowadził żadnych ograniczeń czasowych uzasadniających skorzystanie z tej preferencji, co daje prawo do korzystania z niej zarówno osobom wychowującym dziecko samotnie przez znaczny czas w roku podatkowym jak i osobom, które samotnie wychowują dziecko przez krótki okres roku podatkowego ani też nie powiązał zakresu prawa do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania z czasem samotnego wychowania dziecka w roku podatkowym przez zastosowanie przy obliczaniu podatku korekty dostosowującej prawo do preferencji do faktycznego czasu samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym (przykładowo współczynnika procentowego). W niniejszej sprawie organ w wydanej interpretacji, co do zasady, nie kwestionował prawa do uzyskania preferencji rodzica wychowującego i utrzymującego dziecko samotnie przez część roku podatkowego.
Według Sądu:
Zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, preferencyjne opodatkowanie nie przysługuje samotnym rodzicom, którzy wychowują co najmniej jedno dziecko wspólnie, rozumiane także jako "naprzemienne" wykonywanie opieki nad dzieckiem w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze. Taka redakcja przepisu nie modyfikuje rozumienia pojęcia "samotnego wychowywania dzieci", lecz wyklucza jedynie wspólne opodatkowanie w określonym ustawą przypadku.
W ww. wyroku Sąd wskazał, że:
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 800,00 zł miesięcznie na dziecko.
W myśl art. 4 ust. 2 tej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje:
1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo
2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo
3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo
4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo
5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 177, 742, 743 i 858).
Natomiast, na mocy art. 5 ust. 2a ww. ustawy, w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
Sąd podkreślił, że:
(…) „ustalenie” prawa do świadczenia nie następuje z mocy samego prawa (ex lege) czy na mocy orzeczenia sądu o opiece naprzemiennej. Zgodnie z niebudzącym żadnych wątpliwości brzmieniem art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy państwa, „Ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują na wniosek”. Brak wniosku strony uniemożliwia organowi (ZUS) wszczęcie postępowania, a co za tym idzie - uniemożliwia formalne „ustalenie” prawa (…).
Zatem mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, a także uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1784/25, stwierdzam, że skoro w 2024 r.:
-był Pan osobą rozwiedzioną;
-wychowywał Pan dwoje dzieci wobec, których została orzeczona opieka naprzemienna, tj.:
·syna, który był małoletni oraz
·córkę, która była małoletnia do czerwca 2024 r., a po osiągnięciu pełnoletności podjęła naukę w szkole wyższej,
-faktycznie sprawował Pan samodzielną, codzienną pieczę nad dziećmi, zapewniając im utrzymanie i wychowanie w odrębnym gospodarstwie domowym, bez udziału drugiego rodzica,
-świadczenie wychowawcze (800+) na oboje dzieci było ustalone dla obojga rodziców w związku z opieką naprzemienną, za okres świadczeniowy do 31 maja 2024 r., natomiast od 1 czerwca 2024 r. świadczenie to nie było już wypłacane obojgu rodzicom w ten sposób,
-nie miały do Pana ani Pana dzieci zastosowania przepisy wskazane w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
to jest Pan uprawniony do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych jako rodzic samotnie wychowujący dzieci, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2024, tj. przez obliczenie podatku w podwójnej wysokości podatku należnego od połowy Pana dochodów uzyskanych w tym roku.
Wobec powyższego Pana stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania pierwotnej interpretacji indywidualnej z 6 czerwca 2025 r. Nr 0114-KDIP3-2.4011.328.2025.3.MJ, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1784/25 (data wpływu prawomocnego wyroku 7 maja 2026 r.).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


