Koszty procesu, zaliczka dla biegłego i wydatki komornicze – jakie nowe paragrafy stosować od 2027 r.
W jakich paragrafach klasyfikacji budżetowej należy od 2027 r. klasyfikować koszty procesu, zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego oraz zaliczki na wydatki komornicze?
Koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego, należy ujmować w nowym paragrafie 676 „Koszty postępowań sądowych”.
Paragraf | Nazwa paragrafu oraz objaśnienia | Dochody (D)/ Wydatki (W) | Symbol grupy wydatków BP | Symbol grupy wydatków JST |
676 | Koszty postępowań sądowych
Paragraf ten obejmuje koszty postępowań ponoszone przez ich uczestników, w szczególności: – koszty zastępstwa prawnego i procesowego, – koszty związane z postępowaniem arbitrażowym oraz zwroty z tych tytułów. Paragraf ten nie obejmuje kosztów sądowych oraz innych opłat uiszczanych na rzecz Skarbu Państwa ujmowanych w paragrafie 649. | D/W | 3 | 035 |
W przypadku zaliczek uiszczanych na rachunek sądu na poczet wynagrodzenia biegłego, właściwy będzie nowy paragraf 649 „Koszty sądowe oraz inne opłaty uiszczane na rzecz Skarbu Państwa z tytułu postępowania sądowego, prokuratorskiego i administracyjnego”.
Paragraf | Nazwa paragrafu oraz objaśnienia | Dochody (D)/ Wydatki (W) | Symbol grupy wydatków BP | Symbol grupy wydatków JST |
649 | Koszty sądowe oraz inne opłaty uiszczane na rzecz Skarbu Państwa z tytułu postępowania sądowego, prokuratorskiego i administracyjnego
Paragraf ten obejmuje również wpływy z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, prokuratorskiego i administracyjnego. | D/W | 3 | 035 |
Natomiast wydatki związane z zaliczkami na koszty egzekucyjne ponoszone w toku postępowania prowadzonego przez komornika należy ujmować w nowym paragrafie 650 „Koszty egzekucyjne, opłaty komornicze i koszty upomnień”.
Paragraf | Nazwa paragrafu oraz objaśnienia | Dochody (D)/ Wydatki (W) | Symbol grupy wydatków BP | Symbol grupy wydatków JST |
650 | Koszty egzekucyjne, opłaty komornicze i koszty upomnień
Paragraf ten obejmuje również wpływy z tytułu zwrotu kosztów egzekucyjnych, opłaty komorniczej oraz kosztów upomnień. | D/W | 3 | 035 |
W nowej klasyfikacji budżetowej rozdzielono paragraf 461 „Koszty postępowania sądowego i prokuratorskiego” na cztery odrębne paragrafy, kierując się charakterem ekonomicznym ponoszonego wydatku:
Paragraf 649 „Koszty sądowe oraz inne opłaty uiszczane na rzecz Skarbu Państwa z tytułu postępowania sądowego, prokuratorskiego i administracyjnego” | Obejmuje koszty sądowe oraz inne opłaty uiszczane na rzecz Skarbu Państwa. Do tej grupy należy zaliczyć wszelkie opłaty i zaliczki wpłacane na rachunek sądu, w tym zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego, ponieważ są one uiszczane na rzecz sądu jako element kosztów sądowych. |
Paragraf 650 „Koszty egzekucyjne, opłaty komornicze i koszty upomnień” | Obejmuje koszty związane z postępowaniem egzekucyjnym, w szczególności opłaty komornicze, zaliczki na wydatki komornicze, koszty egzekucyjne oraz koszty upomnień. |
Paragraf 675 „Koszty postępowań sądowych, prokuratorskich i administracyjnych ponoszone przez organy prowadzące postępowania” | Obejmuje koszty postępowań ponoszone przez organy prowadzące postępowania takie jak sądy, prokuratury czy organy administracji publicznej, które finansują koszty postępowania w ramach wykonywania swoich ustawowych kompetencji. |
Paragraf 676 „Koszty postępowań sądowych” | Dotyczy kosztów ponoszonych przez uczestników postępowań sądowych. Z objaśnień wynika, że obejmuje on w szczególności koszty zastępstwa prawnego i procesowego oraz koszty postępowania arbitrażowego. Jednocześnie ustawodawca wyraźnie wskazał, że paragraf ten nie obejmuje kosztów sądowych oraz innych opłat uiszczanych na rzecz Skarbu Państwa, które należy klasyfikować w paragraf 649. |
W praktyce jednostek samorządu terytorialnego największe znaczenie ma rozróżnienie między paragrafem 649 „Koszty sądowe oraz inne opłaty uiszczane na rzecz Skarbu Państwa z tytułu postępowania sądowego, prokuratorskiego i administracyjnego” a paragrafem 676 „Koszty postępowań sądowych”. Kryterium podziału nie jest nazwa wydatku, lecz jego charakter.
Jeżeli należność jest uiszczana na rzecz Skarbu Państwa jako koszt sądowy (np. opłata od pozwu, zaliczka na biegłego wpłacana do sądu), właściwy jest paragraf 649 „Koszty sądowe oraz inne opłaty uiszczane na rzecz Skarbu Państwa z tytułu postępowania sądowego, prokuratorskiego i administracyjnego”.
Jeżeli natomiast wydatki o dotyczą kosztów uczestnictwa w postępowaniu, takie jak koszty zastępstwa prawnego lub procesowego, należy zastosować paragraf 676 „Koszty postępowań sądowych”.
Z kolei wszystkie koszty związane z postępowaniem egzekucyjnym, w tym zaliczki na wydatki komornicze, klasyfikuje się w paragrafie 650 „Koszty egzekucyjne, opłaty komornicze i koszty upomnień”.
- załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 582)
- materiał pomocniczy Ministerstwa Finansów – Klucze przejścia pomiędzy dotychczasową a nową klasyfikacją budżetową obowiązującą od 2027 r.
Anna Zawadzka
skarbnik gminy, wykładowca i szkoleniowiec, certyfikowana księgowa
Nowa klasyfikacja budżetowa:


