Wyszukaj według identyfikatora
Wyszukiwanie po identyfikatorze Zamknij close
ZAMKNIJ close
account_circle Jesteś zalogowany jako:
ZAMKNIJ close
Powiadomienia
keyboard_arrow_up keyboard_arrow_down znajdź
removeA addA insert_drive_fileWEksportuj printDrukuj assignment add Do schowka
Data publikacji: 2022-11-18

Etat czy własny biznes. Co się bardziej opłaca

Rosnąca inflacja i coraz wyższe koszty życia powodują, że coraz więcej osób bacznie przygląda się zawartości swoich portfeli. Czy sposobem na uzyskanie wyższych dochodów jest rezygnacja z pracy na etacie i założenie działalności gospodarczej? Na pewno nie w każdym przypadku. Przed podjęciem takiej decyzji konieczna jest dokładna analiza własnej sytuacji, a nie można też zapominać o ograniczeniach wynikających z przepisów podatkowych czy składkowych. Nie zawsze bowiem wystarczy zarejestrować działalność gospodarczą, aby uchronić się przed ryzykiem przekwalifikowania przez urząd skarbowy lub ZUS umowy o świadczenie usług w umowę o pracę. Takie niebezpieczeństwo jest zdecydowanie większe w przypadku świadczenia usług w ramach działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, szczególnie jeśli zakres zadań oraz sposób ich realizacji jest podobny lub tożsamy z dotychczasową pracą. Nie można także zapominać, że współpraca z byłym pracodawcą ogranicza możliwość wyboru formy opodatkowania oraz skorzystania z ulgi na start czy małego ZUS plus.

Podstawowe różnice w obciążeniach w PIT, ZUS i NFZ

Podstawowe różnice w obciążeniach w PIT, ZUS i NFZ

Marcin Mroziuk

Jakie warunki w PIT musi spełnić przedsiębiorca

Działalność gospodarcza (pozarolnicza działalność gospodarcza) została zdefiniowana w ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 2180; dalej: ustawa o PIT) m.in. jako działalność handlowa lub usługowa, która jest prowadzona w sposób ciągły, zorganizowany i we własnym imieniu.

Aby działalność osoby fizycznej na gruncie ustawy o PIT została uznana za wykonywaną w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, konieczne jest wypełnienie przez prowadzącego działalność przesłanek określonych w art. 5b ustawy o PIT (test działalności gospodarczej), które przewidują, że:

  • osoba fizyczna pracująca na własny rachunek ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za usługi świadczone jako przedsiębiorca;
  • usługi nie są świadczone w miejscu, w czasie i pod nadzorem odbiorcy usług;
  • osoba fizyczna ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.

W przypadku, w którym nie są spełnione łącznie wszystkie powyższe przesłanki, władze skarbowe uznają, że osoba fizyczna nie prowadzi działalności gospodarczej. Teoretycznie zatem wystarczy, że jedna z przesłanek jest spełniona, aby twierdzić, że w danym przypadku mamy do czynienia z działalnością gospodarczą. Niemniej jednak wydaje się, że w przypadku normalnie ukształtowanych relacji biznesowych strony powinny za każdym razem być w stanie udowodnić, że spełnione są wszystkie warunki wynikające z testu działalności gospodarczej.

Osoba fizyczna prowadząca zarejestrowaną działalność gospodarczą musi wypełniać wymogi dotyczące prowadzenia rachunkowości oraz rozliczania PIT i VAT. Zgodnie z polskimi przepisami osoba fizyczna prowadząca własną działalność gospodarczą jest zobowiązana do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (tj. emerytalne, rentowe, wypadkowe, Fundusz Pracy) oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne.

W obecnych realiach rynkowych powszechną praktyką jest świadczenie wszelkiego rodzaju usług, w tym usług doradczych lub w obszarze IT, w ramach działalności gospodarczej. Jednak w zależności od natury świadczonych usług i samych okoliczności prowadzenia biznesu istotnie mogą się różnić zobowiązania publiczno-prawne, które ponosić musi dana osoba fizyczna decydująca się na otworzenie własnego biznesu.

wybór formy opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej

Dochody z działalności gospodarczej zasadniczo podlegają opodatkowaniu PIT z zastosowaniem stawek progresywnych 12 proc. i 32 proc. (podobnie jak w przypadku dochodów z pracy). Osoby fizyczne prowadzące własny biznes w ramach umów o świadczenie usług mogą jednak wybrać preferencyjną 19-proc. stawkę podatku liniowego. Konieczne jest spełnienie określonych warunków, w szczególności złożenie oświadczenia o wybranym sposobie opodatkowania w urzędzie skarbowym nie później niż do 20. dnia następnego miesiąca po uzyskaniu pierwszego przychodu lub złożeniu wniosku o zastosowanie tego sposobu opodatkowania przy rejestracji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Przy czym zgodnie z art. 9a ust. 3 ustawy o PIT wybór 19-proc. stawki podatku liniowego nie jest możliwy dla osób prowadzących działalność gospodarczą i świadczących usługi na rzecz byłego lub aktualnego pracodawcy odpowiadających czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy. Ograniczenie dotyczy roku podatkowego, w którym prowadzący działalność wykonywał pracę na rzecz byłego pracodawcy.

Jeśli osoba fizyczna wybierze 19-proc. stawkę podatku liniowego, to nie będzie mogła złożyć małżeńskiego rocznego zeznania podatkowego w Polsce ani zastosować ulgi na dziecko w swoim rocznym zeznaniu podatkowym.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą świadczące usługi doradcze lub informatyczne mogą również wybrać opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (tj. 8,5 proc., 12 proc. lub 15 proc. - w zależności od zakresu prowadzonej działalności gospodarczej). W takim przypadku opodatkowane ryczałtem są jednak wszystkie przychody uzyskane w ramach działalności gospodarczej. W związku z tym nie jest możliwe odliczenie kosztów operacyjnych działalności. W ramach ryczałtu nie można również skorzystać z małżeńskiego rozliczenia podatkowego oraz ulgi na dzieci.

Dodatkowo zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1993; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 2180; dalej: ustawa o ryczałcie) wybór ryczałtu nie jest możliwy dla osób prowadzących działalności i świadczących usługi na rzecz byłego lub aktualnego pracodawcy odpowiadających czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy. Ograniczenie dotyczy roku podatkowego, w którym prowadzący działalność wykonywał pracę na rzecz byłego pracodawcy oraz roku kolejnego (czyli w niekorzystnym scenariuszu trwa dwa lata).

Na co trzeba uważać, świadcząc usługi na rzecz byłego pracodawcy?

Świadczenie usług w ramach działalności gospodarczej na rzecz podmiotu będącego dotychczasowym pracodawcą osoby fizycznej nie dość, że wymaga stosownego okresu karencji, to dodatkowo zwiększa ryzyko przekwalifikowania umowy o świadczenie usług w umowę o pracę, szczególnie jeśli zakres zadań oraz sposób ich realizacji jest podobny lub tożsamy z dotychczasową pracą. Z innej strony ustawodawca dopuszcza taką zmianę, lecz z pewnymi ograniczeniami dotyczącymi wyboru formy opodatkowania PIT. Osoba fizyczna, zawierając umowę z dotychczasowym pracodawcą, ma ograniczone możliwości wyboru preferencyjnego reżimu podatkowego. Jeśli dana osoba rozpoczęłaby prowadzenie działalności gospodarczej i świadczenie usług na rzecz byłego pracodawcy w trakcie 2022 r., to nie mogłaby korzystać z liniowej stawki podatkowej (tj. 19 proc.) lub stawki ryczałtowej (8,5 proc. lub 12 proc. lub 15 proc.) od chwili założenia nowej działalności gospodarczej. Zawarcie umowy o świadczenie usług z byłym pracodawcą ograniczyłoby również stosowanie obniżonych składek na ubezpieczenie społeczne w zależności od rodzaju prowadzonej działalności.

Co równie ważne, zawarcie umowy o świadczenie usług w ramach prowadzonej przez osobę fizyczną działalności gospodarczej z aktualnym pracodawcą co do zasady jest uznawane za podlegające obowiązkowi dokonania zgłoszenia schematu podatkowego w ramach raportowania ...

close POTRZEBUJESZ POMOCY?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00