Nieprawidłowości w zakresie stosowania przepisów ustawy o systemie oświaty w związku z przekazywaniem dotacji oświatowych

Uprzedzając wskazane w tekście uchybienia w stosowaniu przepisów ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej: ustawa o systemie oświaty), należy wskazać wprost, że regulacje ustawowe dotyczące ustalania dotacji dla szkół i przedszkoli, prowadzonych przez organy inne niż jednostki samorządu terytorialnego, nie są przepisami doskonałymi. Ocena organów kontroli i organów nadzorczych sprowadza się do jednoznacznych wniosków, że regulacje te są niewystarczające i niejednolite.

Skutkiem braku jasnych wytycznych ustawowych oraz niespójności w wykładni przepisów jest stosowanie przez jednostki różnych metod ustalania kwot dotacji, co ma - niestety - policzalne skutki finansowe w postaci nierównomiernego rozdzielania pomocy finansowej w postaci dotacji na oświatę.

1. Przepisy prawa z zakresu dotacji dotyczące opisywanych nieprawidłowości

Artykuł 80 ustawy o systemie oświaty:

1. Przedszkola, szkoły i placówki publiczne niewymienione w art. 79 prowadzą gospodarkę finansową według zasad określonych przez organ lub podmiot prowadzący szkołę.

2. Przedszkola, o których mowa w ust. 1, otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w przedszkolach publicznych prowadzonych przez gminę, pomniejszonym o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkoli publicznych.

3. Szkoły, o których mowa w ust. 1, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, pomniejszonym o kwotę dotacji przewidzianej do wykorzystania, o której mowa w art. 22ae ust. 3, na ucznia, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. W przypadku nieprowadzenia przez jednostkę samorządu terytorialnego szkoły tego samego typu i rodzaju podstawą ustalenia wysokości dotacji jest kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.